VII SA/WA 1455/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Starosty na postanowienie o nałożeniu kary pieniężnej za zwłokę w wydaniu pozwolenia na budowę, uznając, że pandemia COVID-19 nie usprawiedliwiała opóźnienia.
Starosta zaskarżył postanowienie o nałożeniu kary pieniężnej za 2-dniową zwłokę w wydaniu pozwolenia na budowę, argumentując, że opóźnienie było spowodowane pandemią COVID-19 i stanowiło 'przyczynę niezależną od organu'. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że przepisy dotyczące zawieszenia terminów w związku z pandemią nie miały zastosowania do wniosku złożonego we wrześniu 2020 r., a sama pandemia nie stanowiła usprawiedliwienia dla przekroczenia terminu.
Sprawa dotyczyła skargi Starosty na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), które utrzymało w mocy postanowienie Wojewody o nałożeniu na Starostę kary pieniężnej w wysokości 1000 zł za 2-dniową zwłokę w wydaniu pozwolenia na budowę. Starosta argumentował, że opóźnienie wynikało z trudności w funkcjonowaniu urzędu spowodowanych pandemią COVID-19, co powinno być traktowane jako przyczyna niezależna od organu lub siła wyższa, wyłączająca jego winę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podkreślając, że przepisy dotyczące zawieszenia terminów w związku z pandemią nie miały zastosowania do wniosku złożonego we wrześniu 2020 r., a sama pandemia nie stanowiła usprawiedliwienia dla przekroczenia terminu. Sąd wskazał, że kara pieniężna ma charakter dyscyplinujący, a nie kompensacyjny, i nie można jej utożsamiać z cywilnoprawną odpowiedzialnością odszkodowawczą. Sąd nie znalazł również podstaw do skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, pandemia COVID-19 nie stanowiła usprawiedliwienia dla przekroczenia terminu, ponieważ przepisy dotyczące zawieszenia terminów w związku z pandemią nie miały zastosowania do wniosku złożonego we wrześniu 2020 r., a sama pandemia nie była traktowana jako przyczyna niezależna od organu w kontekście art. 35 ust. 8 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepisy dotyczące zawieszenia terminów w związku z COVID-19 miały zastosowanie tylko w określonym okresie i nie obejmowały wniosku złożonego we wrześniu 2020 r. Ponadto, sąd podkreślił, że kara pieniężna ma charakter dyscyplinujący, a nie kompensacyjny, i nie można jej utożsamiać z cywilnoprawną odpowiedzialnością odszkodowawczą.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.p.b. art. 35 § ust. 6 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Nakłada karę pieniężną w wysokości 500 zł za każdy dzień zwłoki w wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę po upływie 65 dni od złożenia wniosku.
Pomocnicze
u.p.b. art. 35 § ust. 8
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Określa, że do terminu 65 dni nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa do dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony, albo z przyczyn niezależnych od organu.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji.
k.p.a. art. 12
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej (wyjaśnienia stanu faktycznego).
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena na podstawie zebranego materiału dowodowego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
ZmKoronawirusU art. 15zzs § ust. 1
Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw
Zawieszenie biegu terminów procesowych i sądowych w postępowaniach administracyjnych w okresie stanu epidemii.
Ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2
Uchylenie przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminów.
ustawa COVID-19 art. 15zzzzzn1 § ust. 1
Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw
Możliwość wstrzymania biegu terminów załatwiania spraw na okres nie dłuższy niż 30 dni w okresie stanu epidemii.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pandemia COVID-19 nie stanowiła usprawiedliwienia dla przekroczenia terminu wydania pozwolenia na budowę, ponieważ przepisy dotyczące zawieszenia terminów nie miały zastosowania do wniosku złożonego we wrześniu 2020 r. Kara pieniężna ma charakter dyscyplinujący, a nie kompensacyjny, i nie można jej utożsamiać z cywilnoprawną odpowiedzialnością odszkodowawczą.
Odrzucone argumenty
Opóźnienie w wydaniu decyzji było spowodowane pandemią COVID-19 i stanowiło 'przyczynę niezależną od organu' lub 'siłę wyższą', wyłączającą odpowiedzialność Starosty. Art. 35 ust. 6 i 8 Prawa budowlanego narusza Konstytucję RP, w szczególności w zakresie samodzielności samorządu terytorialnego i podwójnej odpowiedzialności.
Godne uwagi sformułowania
Kara pieniężna ma walor dyscyplinujący – co uszło uwadze pełnomocnika skarżącego. Wcześniejsze podjęcie przez Starostę przewidzianych prawem działań, związanych z rozpatrzeniem złożonego wniosku, mogłoby uchronić ten organ przed zwłoką i karą pieniężną.
Skład orzekający
Wojciech Sawczuk
przewodniczący
Tomasz Janeczko
sprawozdawca
Izabela Ostrowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących terminów wydawania pozwoleń na budowę oraz wpływu pandemii COVID-19 na bieg terminów administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego okresu obowiązywania przepisów anty-COVIDowych i specyfiki postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów Prawa budowlanego w kontekście pandemii, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i budowlanym.
“Pandemia usprawiedliwieniem dla urzędniczej zwłoki? Sąd rozwiewa wątpliwości.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 1455/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabela Ostrowska
Tomasz Janeczko /sprawozdawca/
Wojciech Sawczuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 35 ust. 6 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi Starosty [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 czerwca 2022 r. znak DSW.521.18.2022.BRZ w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 czerwca 2022 r., znak DSW.521.18.2022.BRZ, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB, "organ odwoławczy", "organ II instancji"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 88a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia Starosty [...] na postanowienie Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda", "organ I instancji") z dnia [...] kwietnia 2022 r., znak: [...], w przedmiocie nałożenia na Starostę [...] kary pieniężnej w związku z niewydaniem w terminie 65 dni decyzji z 9 grudnia 2020 r. Nr AB.6740.2.130.2020.12 (Nr rej AB.6740.2.130.2020.12.l.dz.AB.1802.B.2020) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz zbiornika na wody opadowe na działce nr [...] obr. [...[ w miejscowości R., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Pismem z dnia 10 lutego 2022 r. Wojewoda [...] zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 35 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2022 r. znak:[...] Wojewoda [...], powołując się na art. 35 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, nałożył na Starostę [...] karę pieniężną w wysokości 1000 zł za 2 dni zwłoki w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją numer: [...] z [...] grudnia 2020 r. udzielającą I. i R.Ż. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz zbiornika na wody opadowe na działce nr [...] obr. [...] w miejscowości R..
Wojewoda [...] w swoim rozstrzygnięciu przyjął, że okres rozpatrywania wniosku przez Starostę [...] faktycznie wyniósł 93 dni. Następnie, od okresu trwania postępowania administracyjnego, Wojewoda [...] odliczył okres 65 dni wynikający z przepisu art. 35 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, 24 dni ( tj. okres od 9 listopada 2020 r. do 3 grudnia 2020 r. ) w związku z wezwaniem inwestora do uzupełnienia braków materialnych oraz 2 dni (związane z przesunięciem terminu do wydania decyzji z soboty na poniedziałek, tj. z 5 grudnia na 7 grudnia 2020 r. z uwagi na fakt, że termin 65 dni od wpływu wniosku upłynął 5 grudnia 2020r., a dniem tym była sobota. Organ wojewódzki ustalił, że całe postępowanie trwało 90 dni, natomiast po odjęciu ww. dni (93-65-24-2=2) ocenił, że Starosta [...] dopuścił się 2 -dniowej zwłoki w wydaniu rozstrzygnięcia kończącego postępowanie administracyjne, skutkującego karą pieniężną w wysokości 1000 złotych. Wojewoda [...] w swoim rozstrzygnięciu, nie znalazł ponadto żadnych innych okoliczności, które podlegałyby odliczeniu od okresu trwania całego postępowania na podstawie art. 35 ust. 8 Prawa budowlanego.
Na postanowienie to zażalenie wniósł Starosta [...].
GINB powołanym wyżej postanowieniem z [...] czerwca 2022 r. utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z 21 kwietnia 2022 r.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ odwoławczy, zwrócił uwagę, że postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie ma na celu ocenę terminowości podejmowania przez organ formalnych czynności w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę.
Zgodnie z ogólną zasadą postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko. Poprzez wprowadzenie w art. 35 ust. 6 Prawa budowlanego instytucji dyscyplinującej organy administracji architektoniczno-budowlanej, ustawodawca dąży do przeciwdziałania przewlekłości w załatwianiu spraw przez te organy oraz respektowania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Zgodnie z art. 35 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, w przypadku gdy organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wyda decyzji w sprawie pozwolenia na budowę w terminie 65 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie takiej decyzji - organ wyższego stopnia wymierza temu organowi, w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie, karę w wysokości 500 zł za każdy dzień zwłoki. Przepis art. 35 ust. 8 ustawy - Prawo budowlane określa, że do ww. terminu nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa do dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony, albo z przyczyn niezależnych od organu.
Należy wskazać, że przepis art. 35 ust. 6 pkt 1 ww. ustawy nie zwalnia organu administracji z wymogu zachowania terminów załatwiania spraw określonych w przepisach ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, nakłada natomiast dodatkową sankcję na organ, który nie załatwił sprawy w określonym tym przepisem terminie. Przepis art. 35 ust. 8 ustawy - Prawo budowlane określa, że do ww. terminu nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa do dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony, albo z przyczyn niezależnych od organu. przepis art. 35 ust. 6 pkt 1 ww. ustawy nie zwalnia organu administracji z wymogu zachowania terminów załatwiania spraw określonych w przepisach ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, nakłada natomiast dodatkową sankcję na organ, który nie załatwił sprawy w określonym tym przepisem terminie.
Organ podkreślił, że przepis art. 35 k.p.a., jest podstawowym przepisem określającym czas załatwiania spraw administracyjnych. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
GINB przypomniał, że Starosta [...] w swoim zażaleniu kwestionuje uznanie przez Wojewodę [...] wskazanego przekroczenia za "zwłokę" w rozumieniu art. 35 ust 6 i ust 8 Prawa budowlanego i w konsekwencji zasadność wymierzenia kary pieniężnej.
Odnosząc się do powyższego, że organ rozpatrujący zażalenie, przytoczył stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 16 lutego 2009 r. (sygn. akt II OSK 182/08), zgodnie z którym określenie "zwłoka" odnosi się do nieusprawiedliwionego przekroczenia ustawowego terminu przewidzianego dla załatwienia sprawy. Przekroczenie terminu, aby można było potraktować je jako "zwłokę", musi przy tym być ocenione jako obciążające organ, który nie dochował ciążących na nim obowiązków, nie działał należycie, nie był wystarczająco szybki w swoich poczynaniach, a więc wynika z przyczyn leżących po stronie organu, który nadto nie postępował zgodnie z wymogami ustawowymi. Jeżeli zaś organ załatwiający sprawę wywiązuje się w sposób prawidłowy z ciążących na nim obowiązków, a więc niezwłocznie po wpłynięciu wniosku dokonuje jego oceny pod względem zachowania wymogów ustawowych, w pierwszym rzędzie w zakresie ewentualnych braków wniosku, a w razie ich stwierdzenia, postanowieniem zobowiązuje wnioskodawcę do uzupełnienia braków wniosku zakreślając odpowiedni termin, w żadnym razie nie może być potraktowany jako dopuszczający się zwłoki w rozumieniu art. 35 ust. 6 Prawa budowlanego".
W swoim zażaleniu Starosta [...] zarzuca Wojewodzie [...]emu: "pominięcie ... wskazywanych przez Starostę [...] okoliczności dotyczących znacznych ograniczeń w funkcjonowaniu organu i urzędu go obsługującego ... spowodowanego rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-Cov-2". Starosta [...] zarzuca Wojewodzie [...], iż: "... nie poczynił żadnych szczegółowych ustafeń w tym zakresie ani nie zawarł pogłębionych rozważań w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, ograniczając się do stwierdzenia, że braki kadrowe i absencje pracownicze stanowią bieżące problemy związane z funkcjonowaniem urzędu i zadaniem Starosty jest, aby pozostały bez wpływu na przebieg prowadzonych postępowań." Na poparcie powyższego Starosta wskazuje, że: "Występujące kilkukrotnie w tym okresie przypadki zakażeń wirusem wśród pracowników Starostwa Powiatowego w W., w tym właśnie Wydziale Budownictwa i Nieruchomości, powodowały konieczność skierowania pracowników na kwarantannę i na zwolnienia z powodu niezdolności do pracy. Inspektor prowadzący tę konkretną sprawę przebywała na dodatkowym zasiłku opiekuńczym w związku z pandemią w okresie od 14 września do 19 września 2020 r., następnie na zwolnieniu lekarskim spowodowanym, zarażeniem wirusem SARS-Cov-2 do dnia 12 października 2020 r. więc okres, w którym wniosek oczekiwał na merytoryczne opracowanie."
GINB zaznaczył, że Starosta [...] w swoim zażaleniu wskazał również na okoliczności dotyczące znacznych ograniczeń w funkcjonowaniu organu i urzędu go obsługującego... spowodowanego rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-Cov-2" i zarzucił Wojewodzie [...], że nie poczynił żadnych szczegółowych ustaleń w tym zakresie ani nie zawarł pogłębionych rozważań w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, ograniczając się do stwierdzenia, że braki kadrowe i absencje pracownicze stanowią bieżące problemy związane z funkcjonowaniem urzędu i zadaniem Starosty jest, aby pozostały bez wpływu na przebieg prowadzonych postępowań. Występujące zaś kilkukrotnie w tym okresie przypadki zakażeń wirusem wśród pracowników Starostwa Powiatowego w W., w tym Wydziale Budownictwa i Nieruchomości, powodowały konieczność skierowania pracowników na kwarantannę i na zwolnienia z powodu niezdolności do pracy. Inspektor prowadzący tę konkretną sprawę przebywała na dodatkowym zasiłku opiekuńczym w związku z pandemią w okresie od 14 września do 19 września 2020 r., następnie na zwolnieniu lekarskim spowodowanym zarażeniem wirusem SARS –Cov-2 do dnia 12 października 2020 r. a więc okres, w którym wniosek oczekiwał na merytoryczne opracowanie.
Odnosząc się do twierdzeń Starosty [...] dot. "rozprzestrzeniania się wirusa SARS-Cov-2" GINB wyjaśnił, że zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2020 r. (sygn. akt. I OZ 602/20 NSA) "Zwrócić należy uwagę, że w literaturze wskazuje się, że związku z rozprzestrzenianiem się na terytorium Rzeczypospolitej Polski zakażeń i choroby CON/ID-19, na mocy ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 568, dalej: "ZmKoronawirusU"), która weszła w życie 31 marca 2020 r., dokonano wstrzymania rozpoczęcia oraz zawieszenia biegu wskazanych w art. 15zzr i art. 15zzs KoronawirusU terminów prawnoadministracyjnych (zarówno materialnych - art. 15zzr ust. 1, jak i proceduralnych - art. 15zzs ust. 1) na - pierwotnie - okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu CON/ID- 19. Przepisy art. 15zzr i art. 15zzs KoronawirusU zostały uchylone na mocy ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zm\ari'ie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2. W myśl art. 15 zzt KoronawirusU, przepisów statuujących ww. wstrzymanie rozpoczęcia oraz zawieszenie biegu terminów nie stosowało się do terminów związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem CON/ID-19 oraz wywołanych nią sytuacji kryzysowych. Ocena spełnienia tych przesłanek wyłączających wstrzymanie rozpoczęcia oraz zawieszenie biegu wskazanych w art. 15zzr ust. 1 i art. 15zzs ust. 1 KoronawirusU terminów miała wynikać z każdorazowej oceny charakteru danej sprawy oraz biegnących w związku z tą sprawą terminów, tj. czy rzeczywiście są one (lub były) związane z zapobieganiem, przeciwdziałaniem {zwalczaniem CON/ID-19 oraz wywołanych nimi sytuacjami kryzysowymi. Należy przy tym uznać, że w razie wątpliwości, kwestie te powinny być rozstrzygane na korzyść strony. Stan epidemii w związku z zakażeniem CON/ID-19 wprowadzono rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii i obowiązuje on w okresie od 20 marca 2020 r. do odwołania. W myśl ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem CON/ID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, wskazane wart. 15zzr ust. 1 i art. 15zzs ust. 1 KoronawirusU terminy biegnące w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r., tj. 31 marca 2020 r., uległy zawieszeniu od 31 marca 2020 r., natomiast te z tych terminów, które miałyby rozpocząć swój bieg po 31 marca 2020 r., biegu tego nie rozpoczęły. Na uznanie nie zasługuje pogląd, że przepisy ustawy z dnia 31 marca 2020 r. dotyczące wstrzymania rozpoczęcia oraz zawieszenia biegu terminów miały moc wsteczną i w związku z tym wstrzymanie rozpoczęcia oraz zawieszenie biegu terminów nastąpiło 13 marca 2020 r., tj. w dniu wprowadzenia stanu zagrożenia epidemicznego na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego. Odstępstwo od zasady nledziałania prawa wstecz (lex retro non agit), stanowiącej jeden z istotnych elementów państwa prawnego, nie może być domniemywane, lecz musi każdorazowo wynikać z konkretnej wypowiedzi ustawodawcy. W art. 101 ZmKoronawirusU ustawodawca wprost wskazał, w jakim zakresie regulacja ta ma moc wsteczną. W przypadku, gdyby Intencją ustawodawcy objęte było nadanie tej ustawie mocy wstecznej również w zakresie, w jakiej jej przepisy statuują wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów, zostałoby to wprost sformułowane w art. 101 ZmKoronawirusU. Przepisy statuujące zawieszenie oraz wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminów zostały ostatecznie uchylone jeszcze przed odwołaniem stanu epidemii. Powyższe nastąpiło na mocy ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS- CoV-2. (...) W konsekwencji należy wskazać, że wstrzymanie rozpoczęcia oraz zawieszenie biegu terminów zgodnie z art. 15zzs KoronawirusU miało miejsce w okresie od 31 marca 2020 r. do 23 maja .2020 r. (zob. A. Jaskułowska, adw. Mariusz Rypina, prof. dr hab. Marek Wierzbowski w: Zmiany w KPA i PPSA wynikające z regulacji COVID-19 Komentarz red. prof. zw. dr hab. Roman Hauser, prof. zw. dr hab. Marek Wierzbowski, Warszawa 2020, s.13 i 14)".
Mając na uwadze powyższe dokonując oceny działań podejmowanych przez Starostę [...] GINB wskazał, że pierwszą czynnością było wezwanie inwestora do uzupełnienia braków materialnych -postanowieniem z [...] listopada 2020r. podjęte dopiero w 63 dniu po wpływie wniosku do organu. Powyższe nie stanowi o respektowaniu przez Starostę [...] ogólnej zasady szybkości postępowania administracyjnego w analizowanym przypadku. Wcześniejsze podjęcie przez Starostę [...] przewidzianym prawem działań, związanych z rozpatrzeniem złożonego wniosku, mogłoby uchronić ten organ przed zwłoką i karą pieniężną wymierzoną w trybie art. 35 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. W związku z powyższym w ocenie GINB , to opieszałość Starosty [...] w podejmowanych działaniach miała decydujący wpływ na przekroczenie terminu określonego w art. 35 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego. Wcześniejsze podjęcie przez Starostę [...] przewidzianych prawem działań, związanych z rozpatrzeniem złożonego wniosku, mogłoby uchronić ten organ przed zwłoką i karą pieniężną wymierzoną w trybie art. 35 ust. 6 Prawa budowlanego.
Reasumując zdaniem GINB w przedmiotowej sprawie doszło do 2-dniowego przekroczenia terminu, określonego w art. 35 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, co skutkuje karą pieniężną w wysokości 1000 złotych.
Skargę na powyższe postanowienie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Starosta [...], reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości i zarzucając mu:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. błędną wykładnię i niewłaściwą zastosowanie art. 35 ust. 6 i ust. 8 Prawa budowlanego, polegające na nałożeniu kary administracyjnej, pomimo braku zwłoki;
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia - art. 7 i 7a k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść strony, którą w tym postępowaniu jest Starosta [...].
W związku z powyższym Starosta wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i poprzedzającego go postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r. oraz przyznanie skarżącemu od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Niezależnie od wyżej wskazanych zarzutów, skarżący wniósł o przedstawienie przez Sąd Trybunałowi Konstytucyjnemu w trybie art. 193 Konstytucji RP pytania prawnego, co do zgodności art. 35 ust. 6 i ust. 8 Prawa budowlanego z art. 2, art. 16 ust. 2 i art. 165 ust. 2 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik Starosty [...] wskazał, że nie kwestionuje, że decyzja została wydana z przekroczeniem ustawowego terminu o
2 dni. Starosta [...] kwestionuje uznanie tego przekroczenia za "zwłokę" w rozumieniu art. 35 ust. 6 i ust. 8 Prawa budowlanego i w konsekwencji zasadność wymierzenia kary pieniężnej. Skarżący argumentował, że w art. 35 ust. 6 Prawa budowlanego, ustawodawca posługuje się pojęciem "zwłoka", a nie "opóźnienie". Z treści art. 35 ust. 6 Prawa budowlanego wynika, że karę wymierza się organowi, który pozostaje w zwłoce. Pojęcie zwłoki zakłada istnienie przyczyn związanych z zaniedbaniami organu, które wywołały zaniechanie przez organ rozpatrywania wniosku w terminie bez usprawiedliwienia. Zwłoka będzie zatem opóźnieniem, które powstało z winy organu bądź przyczyn od niego zależnych. W przeciwnym razie powstaje jedynie zwykłe opóźnienie organu, które zgodnie z art. 35 ust. 8 Prawa budowlanego, nie wywołuje skutków negatywnych dla organu (wyrok NSA z 8 grudnia 2011r., II OSK 1765/10). Podobnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych rozróżnia się "zwłokę" od "opóźnienia" na gruncie przepisów prawa cywilnego.
W tym kontekście zdaniem Starosty błędne i naruszające zasady postępowania administracyjnego było pominięcie przez Wojewodę, a następnie GINB wskazywanych przez Starostę [...] okoliczności dotyczących znacznych ograniczeń w funkcjonowaniu organu i urzędu go obsługującego (Starostwa Powiatowego w W.) spowodowanego rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-Cov-2. Wojewoda [...] ani GINB nie poczynił żadnych szczegółowych ustaleń w tym zakresie, ani nie zawarł pogłębionych rozważań w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, ograniczając się do stwierdzenia, że braki kadrowe i absencje pracownicze stanowią bieżące problemy związane z funkcjonowaniem urzędu i zadaniem Starosty jest, aby pozostały bez wpływu na przebieg prowadzonych postępowań. Faktem powszechnie znanym jest, że w skali światowej doszło do nadzwyczajnej sytuacji związanej z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-Cov-2.
Występujące kilkukrotnie w tym okresie przypadki zakażeń wśród pracowników Starostwa Powiatowego w W., w tym właśnie w Wydziale Budownictwa i Nieruchomości, powodowały konieczność skierowania pracowników na kwarantannę i na zwolnienia z powodu niezdolności do pracy. Przy tym nie były to "bieżące problemy związane z funkcjonowaniem urzędu", jak stwierdza Wojewoda [...] w uzasadnieniu postanowienia. Były to i nadal są efekty sytuacji nadzwyczajnej, którą w prawie określa się mianem "siły wyższej". Jakiekolwiek niedotrzymania terminów wynikające z siły wyższej nie mogą być uznane za zwłokę, za którą Starosta [...] ponosi odpowiedzialność. W takiej nadzwyczajnej sytuacji absencje pracowników następowały grupowo i oczywiście nagle. Nie ma fizycznej możliwości zatrudnienia z dnia na dzień innych pracowników, którzy posiadaliby odpowiednią wiedzę i umiejętności, żeby zastąpić nieobecnych pracowników na czas kwarantanny czy choroby. Żaden pracownik Starostwa Powiatowego w W. nie zajmuje się tylko jedną sprawą. Każdy pracownik tego konkretnego wydziału ma w referacie ok. 100 czynnych spraw, w tym pracownik zajmujący się tą konkretną sprawą. Są to sprawy o dużym stopniu skomplikowania, wymagające kontroli obszernych projektów budowlanych i licznych dodatkowych dokumentów. Nie można racjonalnie wymagać od Starosty [...], żeby zatrudniać ciągle nowych pracowników do rozpoznawania spraw z zakresu budownictwa, gdyż nie można całego budżetu wynagrodzeń wyczerpać na jeden rodzaj spraw. Starosta ma liczne inne kompetencje, które też musi realizować. Ponadto nie ma tylu chętnych do pracy w administracji architektoniczno-budowlanej, posiadających odpowiednie kwalifikacje.
W skardze wskazano ponadto, że sprawy z zakresu prawa budowlanego powiat (Starosta [...]) przejął w drodze sukcesji generalnej od urzędu rejonowego na podstawie art. 94 ustawy z dnia 30 września 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.). Przepis ten stanowi, że do właściwości starosty przechodzą, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, jako zadania z zakresu administracji rządowej, określone w przepisach zadania urzędów rejonowych rządowej administracji ogólnej oraz zadania i kompetencje kierowników tych urzędów. Stąd wszystkie zadania przejęte po likwidowanych urzędach rejonowych są zadaniami z zakresu administracji rządowej i powołany przepis wyraźnie je tak nazywa. Urzędy rejonowe należały do administracji rządowej i realizowały wyłącznie zadania z zakresu administracji rządowej. Wobec tego Powiat [...] winien otrzymywać odpowiednie dotacje z budżetu państwa na realizację tych zadań. Od ponad 20 lat istnienia powiatów dotacje te stanowią tylko ułamek kosztów ponoszonych na realizację powyższych zadań. Nakładanie kar administracyjnych ma być sposobem na dalsze ograniczenie środków na realizację zadań z zakresu administracji rządowej.
Powyższe okoliczności o charakterze nadzwyczajnym, stanowiące siłę wyższą, powodują, że niedotrzymanie terminu w załatwieniu sprawy nie może zostać uznane za zwłokę w rozumieniu art. 35 ust. 6 Prawa budowlanego lub muszą być uznane za okoliczności wyłączające winę organu, jak stanowi art. 35 ust. 8 Prawa budowlanego. GINB winien te okoliczności wziąć pod uwagę, gdyż w rozstrzyganiu niniejszej sprawy zobowiązany jest do stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i art. 7a k.p.a.
Uzasadniając wniosek o "pytanie prawne" pełnomocnik skarżącego wskazał, że art. 35 ust. 6 i ust. 8 Prawa budowlanego narusza normy zawarte w art. 2, art. 16 ust. 2 i art. 165 ust. 2 Konstytucji RP. W demokratycznym państwie prawnym nie mieści się nakładanie kar administracyjnych, mających zasilać budżet państwa za zwłokę w wydaniu decyzji administracyjnej przez jednostkę samorządu terytorialnego. Opóźnienia w wydaniu decyzji administracyjnych mogą mieć i mają różne przyczyny. Jednostka samorządu terytorialnego, jaką jest Powiat [...], działając przez swój organ (Starostę [...]) korzysta z konstytucyjnie gwarantowanej samodzielności w realizacji swoich zadań publicznych. Nakładanie administracyjnych kar pieniężnych w jednym rodzaju spraw i to spraw z zakresu administracji rządowej, narusza samodzielność samorządu terytorialnego, gdyż ma wymusić na samorządzie swoisty priorytet dla tego rodzaju spraw kosztem innych kompetencji samorządu powiatowego, które przecież też ma obowiązek realizować.
Wydatki na wynagrodzenia są największymi pozycjami w budżetach jednostek samorządu terytorialnego. Ciągłe ograniczanie wpływów jednostek samorządu terytorialnego paraliżuje ich działalność. Siłą rzeczy samorządu nie stać na pełną realizację wszystkich zadań, w szczególności inwestycyjnych. Środki budżetowe muszą być rozkładane na różne cele, a decydują o tym organy jednostek samorządu terytorialnego w ramach konstytucyjnie im przyznanej samodzielności. Nakładanie kar administracyjnych za zwłokę w realizacji jednego rodzaju zadań jest ewidentnym naruszeniem tej samodzielności. Dodatkowo beneficjentem tych kar ma być Skarb Państwa.
W systemie prawa istnieją już przepisy przewidujące odpowiedzialność jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 417 § 1 kodeksu cywilnego, za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Art. 4171 § 3 kodeksu cywilnego stanowi, iż jeżeli szkoda została wyrządzona przez niewydanie orzeczenia lub decyzji, gdy obowiązek ich wydania przewiduje przepis prawa, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem niewydania orzeczenia lub decyzji, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
Wobec tego istnieją już przepisy przewidujące odpowiedzialność odszkodowawczą za zaniechanie administracyjne. Obowiązywanie dodatkowo art. 35 ust. 6 i ust. 8 Prawa budowlanego powoduje w istocie podwójną odpowiedzialność samorządu terytorialnego. Dodatkowo kara administracyjna jest pobierana na rzecz budżetu państwa, a nie strony postępowania, a nadto nie ma żadnego związku z ewentualnym wystąpieniem szkody lub jej wysokością. Taki rodzaj sankcji nie występuje szerzej w polskim systemie prawnym, został tylko wybiórczo zastosowany wobec powiatów w sprawach z zakresu administracji architektoniczno-budowlanej (oraz gmin w sprawach decyzji o warunkach zabudowy).
Zdaniem pełnomocnika, dlatego właśnie istnieją uzasadnione wątpliwości co do zgodności kwestionowanych norm ze wskazanymi na wstępie przepisami Konstytucji.
W odpowiedzi na skargę GINB podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie, nie narusza prawa.
Na wstępie wyjaśnić należy, że wymierzenie Staroście [...] szeregu kar za niezachowanie terminu określonego w art. 36 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, było już – w analogicznym stanie faktycznym i prawnym - przedmiotem orzekania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd ten, m.in. nieprawomocnymi wyrokami z 12 października 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1134/22 i VII SA/Wa 1132/22, z 14 października 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1133/22 i VII SA/Wa 1131/22, z 1 grudnia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1450/22 oraz VII SA/Wa 1455/22 oddalił skargi Starosty [...] na postanowienia GINB w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę z przekroczeniem ww. terminy ustawowego.
Podstawę prawną rozstrzygnięć organów w niniejszej sprawie stanowił art. 35 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w wypadku gdy właściwy organ nie wyda decyzji w sprawie pozwolenia na budowę w terminie 65 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie takiej decyzji - organ wyższego stopnia wymierza temu organowi, w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie, karę w wysokości 500 zł za każdy dzień zwłoki. Wpływy z kar stanowią dochód z budżetu państwa.
Regulacja ta stanowi instrument realizacji zasady szybkości postępowania administracyjnego (art. 12 k.p.a.) wymagającej od organów administracji publicznej działania w sprawie wnikliwie i szybko, przy posłużeniu się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Termin określony w tym przepisie stanowi gwarancję ochrony praw inwestora do rozpatrzenia wniosku bez zbędnej zwłoki.
W myśl art. 35 ust. 8 Prawa budowlanego do terminu, o którym mowa w ust. 6, nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa do dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony, albo z przyczyn niezależnych od organu. W kontekście stanowiska procesowego Starosty należy podkreślić, że art. 35 ust. 8 Prawa budowlanego nie stanowi podstawy do odliczenia terminów wszelkich tych czynności organu administracji publicznej, które jakkolwiek wynikają z przepisów prawa, w tym z Kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak stanowią zwykłe elementy składające się na to postępowanie, niewymagające dodatkowych, nadzwyczajnych działań zmierzających do nadania procedurze właściwego biegu.
Nie można zatem uznawać za takie czynności np. zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania, o zakończeniu postępowania, czy oczekiwania organu na potwierdzenie otrzymania przez stronę pisma. Do czynności, o których mowa w art. 35 ust. 8 Prawa budowlanego nie można też zaliczyć "zwykłych czynności procesowych, takich jak okresy oczekiwania na doręczenie korespondencji, zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania, czy też czasu danego stronom na zapoznanie się z aktami sprawy, gdyż są to zwykłe czynności postępowania administracyjnego niewstrzymujące biegu terminu z art. 35 ust. 6 p.b. (wyrok NSA z 14 listopada 2017 r., II OSK 423/16, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie GINB z 6 czerwca 2022 r., utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] kwietnia 2022 r. (znak: [...]) w przedmiocie nałożenia na Starostę [...] kary pieniężnej w związku z niewydaniem w terminie 65 dni decyzji z [...] grudnia 2020 r, Nr [...] (Nr rej. [...], [...]) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz zbiornika na wody opadowe na działce nr [...] obr. [...] w miejscowości R.,
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo wyliczył okres załatwiania sprawy, z którego wynika, że wystąpiło 2-dniowe przekroczenie terminu 65 dni. Rację ma bowiem organ, że dniem wszczęcia postępowania był dzień 7 września 2020 r., a więc dzień, w którym do organu wpłynął wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast decyzja o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę, która zakończyła postępowanie, została wydana 9 grudnia 2020 r.
Postępowanie trwało 93 dni. Następnie od okresu trwania postępowania administracyjnego Wojewoda [...] odliczył okres 65 dni wynikający z przepisu art. 35 ust. 6 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane oraz okres 24 dni, (tj. okres od 9 listopada 2020 r. do 3 grudnia 2020 r.) w związku z wezwaniem inwestora do uzupełnienia braków materialnych oraz 2 dni (związane z przesunięciem terminu do wydania decyzji z soboty na poniedziałek, tj. z 5 grudnia na 7 grudnia 2020) z uwagi na fakt, że termin 65 dni od wpływu wniosku upłynął 5 grudnia 2020 r., a dniem tym była sobota. Organ wojewódzki ustalił, że całe postępowanie trwało 93 dni, natomiast po odjęciu ww. dni (93 - 65 - 24 - 2 = 2) ocenił, że Starosta [...]dopuścił się 2 - dniowej zwłoki w załatwieniu sprawy. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że wystąpiło 2-dniowe przekroczenie terminu 65 dni, o którym mowa w art. 35 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego.
Dlatego też, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie i postanowienie organu I instancji nie naruszało prawa, a wydane zostało w wyniku prawidłowej wykładni prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 6 i 8 Prawa budowlanego. Również dokonanie przez organ odwoławczy ustaleń faktycznych należy - wbrew zarzutom skargi - uznać za odpowiadające wymogom art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Sąd nie podzielił też stanowiska skarżącego, jakoby opóźnienie nie było zawinione przez organ z uwagi na to, że w okresie rozpoznawania wniosku inwestora trwał stan epidemii, organ miał trudności z absencją pracowników, a w konsekwencji powstałego w wydaniu decyzji opóźnienia nie można uznać za zwłokę w rozumieniu art. 35 ust. 6 Prawa budowlanego.
Jak już wyżej wspomniano, z art. 35 ust. 8 Prawa budowlanego wynika, że do terminu, o którym mowa w ust. 6, nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa do dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony, albo z przyczyn niezależnych od organu. Zdaniem skarżącego, powstałe na skutek stanu epidemii opóźnienia w załatwieniu przez organ wniosków o pozwolenie na budowę należy traktować, jako opóźnienia z "przyczyn niezależnych od organu".
Należy jednak przypomnieć należy, że w celu zminimalizowania wpływu skutków epidemii na toczące się postępowania administracyjne, zostały wprowadzone przepisy szczególne ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm., dalej: "ustawa COVID-19"). Od 20 marca 2020 r. wprowadzono na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej stan epidemii na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. poz. 491 ze zm.). Ze względu na tą wyjątkową sytuację, na mocy art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy COVID-19, wprowadzono zasadę, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Dopiero na mocy ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, przepis ten został uchylony - co oznacza że pomimo braku zniesienia stanu epidemii przywrócono bieg terminów procesowych. Terminy te zaczęły biec ponownie od 23 maja 2020 r. Zgodnie bowiem z art. 68 ust. 6 ww. ustawy terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzs tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Wniosek o wydanie pozwolenia na budowę w tej sprawie wpłynął do Starosty [...] 7 września 2020 r., a więc po okresie, w którym zawieszone bądź wstrzymane były terminy z uwagi na stan epidemii, zaś pierwszą czynnością organu, było wezwanie inwestora do uzupełnienia braków materialnych postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r.
Decyzja kończąca postępowanie przed organem I instancji została wydana [...] grudnia 2020 r., a dopiero 16 grudnia 2020 r. wszedł w życie art. 15zzzzzn1 ust. 1 ustawy COVID-19, zgodnie z którym w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 organ administracji publicznej mógł wstrzymać bieg terminów załatwiania spraw na okres nie dłuższy niż 30 dni, o czym zawiadamiać miał strony. Zgodnie z art. 15zzzzzn1 ust. 1 ww. ustawy zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1, następowało poprzez umieszczenie go przez organ w Biuletynie Informacji Publicznej na swojej stronie podmiotowej, na swojej stronie internetowej oraz w widocznym miejscu w swojej siedzibie. Ogłoszenie zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wyłączało wywodzenie wobec organu administracji publicznej środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 15zzzzzn1 ust. 1 ustawy). Zatem przepisy te – z natury rzeczy - nie mogły mieć w tej sprawie zastosowania.
Nie jest w związku z tym uzasadnione twierdzenie Starosty [...], że sam fakt stanu epidemii w czasie trwania postępowania o wydanie pozwolenia na budowę uzasadniać mógł przyjęcie, że każde opóźnienie organu w rozpoznaniu wniosku inwestora jest opóźnieniem usprawiedliwionym z powodu wystąpienia przyczyn niezależnych od organu. Ustawodawca wprowadzał bowiem w tym okresie konkretne rozwiązania ustawowe i tylko na podstawie wyżej wskazanych przepisów szczególnych uznać można byłoby opóźnienie organu w wydaniu decyzji za usprawiedliwione.
Nie ma też w sprawie niniejszej znaczenia pogląd skarżącego odnośnie rozróżnienia "zwłoki" i "opóźnienia". To bowiem rozróżnienie ma znaczenie prawne, ale w prawie cywilnym, które w zależności od formy uchybienia terminowi (zwłoka, opóźnienie) przypisuje mu określone konsekwencje prawne.
Ponadto, odnoszące się do art. 4171 § 3 k.c. stanowisko pełnomocnika skarżącego, nie uwzględnia tego, że czym innym jest cywilnoprawna odpowiedzialność odszkodowawcza organu za wydanie wadliwej decyzji, a czym innym kara za uchybienie terminowi załatwienia sprawy z art. 35 ust. 6 Prawa budowlanego. Kara nie ma waloru kompensacyjnego – jak odszkodowanie – ale dyscyplinujące; co uszło uwadze pełnomocnika skarżącego. Stąd też wniosek, że powoduje to "w istocie podwójną odpowiedzialność samorządu terytorialnego" jest błędny i sprzeczny z prawną istotą zarówno odszkodowania, jak i kary.
Niezasadnym był zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 7 i 7a k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść strony, którą w tym postępowaniu jest Starosta [...]. Podkreślić jednak należy, że GINB wyraźnie wskazał, że pierwszą czynność, jaką było wezwanie inwestora do uzupełnienia braków materialnych postanowieniem z [...] listopada 2020 r. - Starosta [...]podjął dopiero w 63 dniu po wpływie wniosku do organu, co stanowi o nierespektowaniu przez Starostę [...] ogólnej zasady szybkości postępowania administracyjnego w analizowanym przypadku. GINB podkreślił, że wcześniejsze podjęcie przez Starostę [...] przewidzianych prawem działań, związanych z rozpatrzeniem złożonego wniosku, mogłoby uchronić ten organ przed zwłoką i karą pieniężną wymierzoną w trybie art. 35 ust. 6 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane.
Nie jest w ocenie Sądu zasadny wniosek skarżącego o przedstawienie przez Sąd Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, co do zgodności art. 35 ust. 6 i ust. 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.2020.1333) z art. 2, art. 16 ust. 2 i art. 165 ust. 2 Konstytucji RP.
Wskazać należy, że na mocy art. 193 Konstytucji RP, sąd administracyjny może przedstawić Trybunałowi pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, w sytuacji, gdy od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Użyte w tym przepisie określenie "może" nie oznacza obowiązku i ocena w tym zakresie została pozostawiona sądowi orzekającemu. Instytucja pytania prawnego, przewidziana w art. 193 Konstytucji RP, nie daje zatem stronie postępowania sądowo-administracyjnego uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Warunkiem wystąpienia z pytaniem prawnym jest zatem, po pierwsze, wątpliwość powstała w składzie orzekającym co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją RP, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, po drugie, warunkiem wystąpienia z takim pytaniem jest też by od odpowiedzi na to pytanie prawne zależało rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Sąd w składzie orzekającym nie znalazł podstaw do wystąpienia z pytaniem prawnym sformułowanym przez skarżącego do Trybunału Konstytucyjnego. Strona może jednak samodzielnie skorzystać z przysługujących jej środków prawnych w tym zakresie.
Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI