II OSK 3072/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. W. od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił skargę na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Skarżący domagał się wszczęcia postępowania w przedmiocie przebudowy wiat na działce nr ew. [...] w T. w 2022 r. bez uzyskania pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego (PINB i PWINB) odmówiły wszczęcia postępowania, powołując się na art. 61a § 1 K.p.a., ponieważ sprawa dotycząca legalności budowy i przebudowy wiat była już rozstrzygnięta ostateczną decyzją PINB z dnia 23 stycznia 2023 r. Decyzja ta umorzyła postępowanie, stwierdzając, że wiaty (wybudowane w 2015 r. i częściowo przebudowane w 2022 r.) nie są budynkami w rozumieniu Prawa budowlanego i ich budowa ani przebudowa nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. WSA w Rzeszowie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania, gdyż kwestia przebudowy wiat była już przedmiotem wcześniejszego postępowania. NSA również oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty skarżącego były w większości powtórzeniem argumentacji podniesionej przed WSA i że sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta decyzją z 2023 r., co stanowi przeszkodę do ponownego wszczęcia postępowania. Sąd podkreślił, że nie można wszczynać nowego postępowania w celu oceny prawidłowości wcześniejszej decyzji, zwłaszcza gdy odwołanie od niej zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy sprawa była już prawomocnie rozstrzygnięta, nawet decyzją umarzającą postępowanie z przyczyn merytorycznych. Potwierdzenie, że wniosek o wszczęcie postępowania nie może być wykorzystywany do obejścia skutków uchybienia terminu do odwołania.
Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania w kontekście prawa budowlanego i K.p.a., gdzie kluczowe jest ustalenie tożsamości sprawy i rozstrzygnięcia merytorycznego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej, jeśli podobna sprawa została już prawomocnie zakończona decyzją umarzającą postępowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., gdy sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją, co stanowi inną uzasadnioną przyczynę uniemożliwiającą wszczęcie nowego postępowania.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że decyzja umarzająca postępowanie administracyjne z przyczyn merytorycznych stanowi przeszkodę do ponownego wszczęcia postępowania w tej samej sprawie. W niniejszej sprawie, decyzja PINB z 2023 r. stwierdziła, że budowa i przebudowa wiat nie wymagała pozwolenia na budowę, co oznaczało bezprzedmiotowość postępowania. Ta decyzja, mimo że umarzająca, rozstrzygnęła merytorycznie kwestię legalności działań, uniemożliwiając wszczęcie nowego postępowania w tym samym zakresie.
Czy organ administracji może przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i ustalić stan faktyczny przed wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ może przeprowadzić proste ustalenia faktyczne w celu stwierdzenia, czy zachodzą przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania, w tym czy sprawa była już rozstrzygnięta.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organ administracji, odmawiając wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., jest zobowiązany do wykazania, że żądanie strony było już przedmiotem rozstrzygnięcia. W tym celu może dokonać prostych ustaleń faktycznych, które nie stanowią pełnego postępowania wyjaśniającego, ale pozwalają na ocenę, czy istnieje przeszkoda do wszczęcia nowego postępowania.
Czy wniosek o wszczęcie postępowania może służyć sanowaniu skutków uchybienia terminu do wniesienia odwołania od wcześniejszej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o wszczęcie postępowania nie może być traktowany jako środek procesowy służący naprawieniu skutków uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że skoro skarżący wniósł odwołanie od decyzji PINB z 2023 r. z uchybieniem terminu, nie może następnie wykorzystywać wniosku o wszczęcie nowego postępowania jako sposobu na obejście tego faktu.
Przepisy (22)
Główne
K.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 171
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 113 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 14
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 28
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 33 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 34 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
rozp. ws. warunków technicznych budynków art. 12 § § 12
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozp. ws. warunków technicznych budynków § § 110
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozp. ws. warunków technicznych budowli rolniczych
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa dotycząca legalności budowy i przebudowy wiat została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją PINB z 2023 r., co stanowi przeszkodę do wszczęcia nowego postępowania. • Wniosek o wszczęcie postępowania nie może służyć sanowaniu skutków uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Odrzucone argumenty
Organy administracji naruszyły art. 61a § 1 K.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przed odmową wszczęcia postępowania. • Organy administracji naruszyły art. 7, 8, 77, 80 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i błędną ocenę materiału dowodowego. • Postępowanie PINB.5160.2.2021.2023 dotyczyło budowy wiat, a nie ich przebudowy w 2022 r. • Przebudowa wiat w 2022 r. nastąpiła bez pozwolenia na budowę i nie była przedmiotem wcześniejszego postępowania. • Sąd I instancji naruszył art. 171 P.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie powagi rzeczy osądzonej. • Sąd I instancji naruszył art. 106 § 3, 113 § 1, 134 § 1 P.p.s.a. poprzez bezkrytyczne przyjęcie ustaleń organów administracji i ograniczenie kontroli sądowej. • Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku.
Godne uwagi sformułowania
Nie jest natomiast dopuszczalne wszczynanie kolejnego postępowania zwykłego w celu oceny prawidłowości decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 23 stycznia 2023 r., czego w istocie domaga się skarżący. • Decyzja umarzająca postępowanie administracyjne jest przeszkodą do ponownego wszczęcia postępowania zakończonego taką decyzją jeśli umorzenie następuje z przyczyn merytorycznych nie zaś formalnych. • Wniosek o wszczęcie postępowania nie może stanowić środka procesowego, mającego służyć sanowaniu skutków wynikłych z uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Skład orzekający
Grzegorz Czerwiński
sprawozdawca
Jan Szuma
członek
Małgorzata Masternak - Kubiak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy sprawa była już prawomocnie rozstrzygnięta, nawet decyzją umarzającą postępowanie z przyczyn merytorycznych. Potwierdzenie, że wniosek o wszczęcie postępowania nie może być wykorzystywany do obejścia skutków uchybienia terminu do odwołania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania w kontekście prawa budowlanego i K.p.a., gdzie kluczowe jest ustalenie tożsamości sprawy i rozstrzygnięcia merytorycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje złożoność postępowań administracyjnych w budownictwie i znaczenie zasady powagi rzeczy osądzonej. Pokazuje, jak organy i sądy interpretują przesłanki odmowy wszczęcia postępowania.
“Czy można wszcząć nowe postępowanie w sprawie, która już się zakończyła? NSA wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.