II OSK 307/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając pozwolenie na budowę za wydane z rażącym naruszeniem prawa, gdyż modernizacja obiektu budowlanego była sprzeczna z planem zagospodarowania przestrzennego i decyzją o warunkach zabudowy.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej B.N. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność pozwolenia na budowę. Pozwolenie to zostało wydane na modernizację istniejącego obiektu, jednak w rzeczywistości dotyczyło budowy nowego, większego budynku, co było sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i decyzją o warunkach zabudowy. NSA uznał, że pozwolenie było wydane z rażącym naruszeniem prawa, a zarzuty skargi kasacyjnej są nieuzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B.N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która stwierdziła nieważność decyzji Burmistrza z 1999 r. o pozwoleniu na budowę. Pozwolenie to dotyczyło modernizacji istniejącego obiektu budowlanego na działce nr 20/2 przy ul. [...] w [...], z przeznaczeniem na cele cmentarne. W następstwie kontroli NIK, stwierdzono niezgodność pozwolenia z planem zagospodarowania przestrzennego i decyzją o warunkach zabudowy. Wojewoda stwierdził nieważność decyzji, wskazując na naruszenie przepisów Prawa budowlanego, w tym wydanie pozwolenia osobie nielegitymującej się prawem do dysponowania nieruchomością oraz sprzeczność projektu z planem miejscowym i decyzją o warunkach zabudowy. Plan miejscowy dla terenu oznaczonego symbolem LS (tereny leśne, zieleń izolacyjna cmentarza) dopuszczał zachowanie istniejącej zabudowy usługowej z możliwością przebudowy, nadbudowy i modernizacji, ale zabraniał rozbudowy i budowy nowych obiektów. Tymczasem wybudowany budynek był murowany, o większej powierzchni użytkowej niż poprzedni kontener. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję Wojewody w mocy, podzielając stanowisko o naruszeniu przepisów Prawa budowlanego. B.N. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a i b Prawa budowlanego oraz nieuwzględnienie nieodwracalnych skutków prawnych decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że budowa nowego budynku w miejsce istniejącego kontenera była niedopuszczalna i stanowiła rażące naruszenie zarówno decyzji o warunkach zabudowy, jak i planu miejscowego. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego, w tym kwestię nieodwracalnych skutków prawnych, wyjaśniając, że muszą one dotyczyć sfery prawnej, a nie faktycznej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, budowa nowego budynku w miejsce istniejącego kontenera, znacząco różniącego się parametrami, stanowi niedopuszczalne wzniesienie nowego obiektu i jest sprzeczna z planem miejscowym oraz decyzją o warunkach zabudowy.
Uzasadnienie
Plan miejscowy dopuszczał jedynie modernizację, przebudowę lub nadbudowę istniejących obiektów, a zabraniał budowy nowych. Wybudowanie murowanego budynku o większej powierzchni użytkowej na miejscu blaszanego kontenera było rażącym naruszeniem tych przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (12)
Główne
ppsa art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.b. art. 35 § 1 pkt 1 lit. a i b
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.b. art. 32 § 4 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.b. art. 80 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 82 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budowa nowego budynku w miejsce istniejącego kontenera była sprzeczna z planem zagospodarowania przestrzennego i decyzją o warunkach zabudowy. Wykonanie inwestycji nie stanowi nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Zarzut błędnej wykładni art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a i b Prawa budowlanego. Zarzut naruszenia przepisów proceduralnych, w tym nieuwzględnienia nieodwracalnych skutków prawnych decyzji.
Godne uwagi sformułowania
pozwolenie na budowę [...] z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa nieodwracalne skutki" w rozumieniu przepisu art. 156 § 2 kpa muszą zaistnieć w sferze prawnej a nie w stanie faktycznym
Skład orzekający
Maria Czapska - Górnikiewicz
przewodniczący
Jerzy Bujko
sprawozdawca
Małgorzata Stahl
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć \"modernizacja\" vs \"budowa nowego obiektu\" w kontekście planów zagospodarowania przestrzennego i warunków zabudowy; znaczenie \"nieodwracalnych skutków prawnych\" w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Prawa budowlanego obowiązujących w dacie wydania pozwolenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne rozróżnienie między modernizacją a budową nowego obiektu, co ma kluczowe znaczenie w procesie budowlanym i planistycznym. Wyjaśnienie kwestii "nieodwracalnych skutków prawnych" jest również istotne dla praktyki.
“Modernizacja czy budowa? Sąd wyjaśnia, kiedy pozwolenie na budowę jest nieważne z powodu rażącego naruszenia prawa.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 307/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2005-12-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-03-10 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Bujko /sprawozdawca/ Małgorzata Stahl Maria Czapska - Górnikiewicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane IV SA 2932/03 - Wyrok WSA w Warszawie z 2004-12-16 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz, Sędziowie NSA Jerzy Bujko (spr. ), Małgorzata Stahl, Protokolant Wiesława Koślińska, po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2005 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2004 r. sygn. akt 7/IV SA 2932/03 w sprawie ze skargi B. N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Decyzją Burmistrza Miasta [...] z dnia 17 VI 1999 r. zostały ustalone warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzonej przez B. N. inwestycji w postaci modernizacji istniejącego na działce nr 20/2 przy ulicy [...] w [...] obiektu budowlanego z przeznaczeniem go na cele cmentarne. Następnie decyzją nr 331/99 z dnia 16 sierpnia 1999 r. Burmistrz [...] zatwierdził projekt budowlany i wydal B. N. pozwolenie na budowę dla inwestycji określonej jako modernizacja istniejącego obiektu na wymienionej wyżej nieruchomości. Na tej podstawie inwestorka wybudowała w latach 1999-2001 objęty projektem budowlanym budynek. W następstwie wystąpienia pokontrolnego Najwyższej Izby Kontroli z dnia 19 VI 2002 r. stwierdzającego niezgodność udzielonego pozwolenia na budowę z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu Wojewoda [...] wszczął z urzędu postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji zawierającej to pozwolenie. Następnie decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie przepisów art. 104 § 1, 156 § 1 pkt 2 i 158 § 1 kpa a także art. 80 ust. 1 pkt 2 i 82 ust. 3 Prawa budowlanego stwierdził nieważność decyzji Burmistrza [...] z dnia 16 VIII 1999 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa. W motywach tej decyzji organ stwierdził, iż przedmiotowy akt naruszył przepisy art. 32 ust. 4 pkt 2 i 35 ust. 1 pkt 1 lit. a i b ustawy z dnia 7 VII 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), gdyż wydano pozwolenie na budowę osobie nie legitymującej się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane a zatwierdzony projekt budowlany jest sprzeczny z przeznaczeniem gruntu określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta [...] zatwierdzony uchwałą Miejskiej Rady Narodowej w [...] z dnia 29 III 1990 r. (Dz. Urz. Nr 16, poz. 116) z późniejszymi zmianami oznaczał teren, na którym znajduje się działka nr 20/2 przy ul. [...] symbolem LS na tereny leśne, zieleń izolacyjną cmentarza z zakazem nowych pochówków. Dopuszczono tam zachowanie istniejącej zabudowy usługowej z możliwością przebudowy, nadbudowy i modernizacji obiektów, bez możliwości ich rozbudowy i budowy nowych obiektów. Istniejący na dzierżawionej przez B. N. działce do 1999 r. obiekt był typowym blaszanym kontenerem o pow. 13,6 m2 posadowionym na bloczkach betonowych. Natomiast obiekt, na budowę którego udzielono pozwolenia jest murowanym budynkiem o powierzchni użytkowej 39,8 m2 pobudowanym na fundamencie, o obrysie znacznie wykraczającym poza obrys istniejącego wcześniej budynku. Decyzja Burmistrza [...] zezwalała więc na niedopuszczalną w tym miejscu budowę nowego budynku zajmującego 66 m2 powierzchni i to w sytuacji, gdy inwestorka dzierżawiła tylko 55 m2. Od wymienionej decyzji B. N. wniosła odwołanie, lecz Główny Inspektor Budowlany decyzją z dnia [...] zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Wojewody [...] co do rażącego naruszenia kwestionowaną decyzją art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a, b Prawa budowlanego. Zmienił natomiast stanowisko odnośnie naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy wobec stwierdzenia, że inwestorka aneksem do umowy dzierżawy z dnia 30 VIII 2000 r. nabyła prawo do dzierżawy 200 m2 gruntu, na którym znajduje się sporny budynek. Na wymienioną ostatnio decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego B. N. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzuciła w niej naruszenie przepisów art. 7, 8, 77, 107 § 3 i 156 § 1 pkt 2 kpa przez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i błędne uznanie, iż zaistniały podstawy do stwierdzenia nieważności udzielonego jej w 1999 r. pozwolenia na budowę. Wyrokiem z dnia 16 XII 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, właściwy po dniu 1 I 2004 r. do rozpoznania tej sprawy, uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione i podzielając w pełni ustalenia i prawne oceny z zaskarżonej decyzji oddalił skargę B. N. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. N. wniosła skargę kasacyjną sporządzoną przez pełnomocnika. Zarzuciła w niej naruszenie prawa materialnego, to jest przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a i b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane "poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż zrealizowane zamierzenie inwestycyjne skarżącej było niezgodne z ustaleniami planu miejscowego oraz decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu". Skarżąca podniosła, iż pojęcie: "zabudowa, przebudowa, nadbudowa i modernizacja" są nieprecyzyjne a ich znaczenia językowe zachodzą na siebie. Obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu inwestycji pozwala na nadbudowę, przebudowę i modernizację istniejących tam budynków. Nie można więc stwierdzić, iż zrealizowane zamierzenie inwestycyjne jest sprzeczne z ustaleniami tego planu. Skarga kasacyjna zarzuciła też naruszenie przepisów proceduralnych, to jest art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 151, poz. 1269) w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. – ppsa (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 156 § 2 kpa przez ustalenie, że w sprawie doszło do "rażącego naruszenia prawa" oraz pominięcie tego, iż decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne i dlatego nie można było stwierdzić jej nieważności. Mając powyższe na względzie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji i zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi kasacyjnej są nieuzasadnione. Skarga ta zarzuca przede wszystkim naruszenie przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a i b ustawy z dnia 7 VII 1994 r. – Prawo budowlane, przez błędną wykładnię tego przepisu. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanego pozwolenia na budowę zobowiązywał organ wydający takie pozwolenie do sprawdzenia zgodności zamierzenia inwestycyjnego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Skarga nie przedstawia żadnych argumentów wskazujących na błędną wykładnię tego przepisu a z jej wywodów wnika, iż skarżący faktycznie zarzuca wadliwe zastosowanie tego przepisu, co również mieści się w podstawach kasacyjnych wymienionych przepisem art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. – ppsa (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ). Jednakże tak zmodyfikowanego zarzutu także nie można uznać za zasadny. Z niekwestionowanych w sprawie ustaleń wynika, iż obowiązujący dla terenu inwestycji miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony w dniu 29 III 1990 r. dopuszczał dla przedmiotowej w sprawie nieruchomości zachowanie istniejącej już tam zabudowy usługowej z możliwością jej przebudowy, nadbudowy do ściśle wskazanej wysokości lub modernizacji. Zabraniał natomiast rozbudowy istniejących obiektów i budowy nowych. W tej sytuacji wybudowanie całkowicie nowego budynku, murowanego na fundamentach, w miejsce zniesionego, znacznie mniejszego kubaturowo i powierzchniowo blaszanego kontenera posadowionego na bloczkach betonowych, stanowiło niedopuszczalne wzniesienie nowego budynku. Pozwolenie na budowę takiego obiektu było rażąco sprzeczne zarówno z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która pozwalała tylko na modernizację (a więc unowocześnienie) tego samego, istniejącego wcześniej obiektu, jak i z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Należy więc uznać, że w rozpoznawanej sprawie ani organy administracyjne ani Sąd I instancji nie dopuściły się naruszenia wskazanego przepisu prawa materialnego. Tak samo należy ocenić też zarzuty ze skargi kasacyjnej dotyczące obrazy prawa procesowego. Ustalając, iż zaskarżone decyzje administracyjne są zgodne z obowiązującym prawem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie oddalił skargę na podstawie przepisu art. 151 ppsa. Skarga kasacyjna nie wykazuje naruszenia ani tego przepisu, ani art. 145 §1 pkt 1 lit. c ppsa, który nie mógł być zastosowany wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja administracyjna odpowiada prawu. Nie jest bowiem również zasadny zarzut dotyczący nieuwzględnienia przez Naczelny Sąd Administracyjny regulacji zawartej w przepisie art. 156 § 2 kpa z powodu podniesionego przez skarżącą rzekomego faktu wywarcia przez decyzję o pozwoleniu na budowę nieodwracalnych skutków prawnych, co nie pozwoliłoby na stwierdzenie jej nieważności. Jak wyjaśniono zarówno w poglądach doktryny a także w orzecznictwie sądowym "nieodwracalne skutki" w rozumieniu przepisu art. 156 § 2 kpa muszą zaistnieć w sferze prawnej a nie w stanie faktycznym. Dlatego nie powodują nieodwracalnych skutków prawnych zarówno wykonanie inwestycji jak i wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego (por. wyroki NSA z 23 XII 1999 r. sygn. akt IV SA 2144/97 – nie publ. i SN z 28 V 1972 r. III AZP4/92, OSNAPiUS 1992, nr 12, poz. 211). Skoro więc skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na zasadzie art. 184 ppsa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI