II OSK 3062/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne dotyczące ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy linii energetycznej zasilającej planowaną odkrywkę węgla brunatnego, uznając ją za inwestycję o charakterze lokalnym.
Sprawa dotyczyła skarg kasacyjnych od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargi na decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy napowietrznej linii izolowanej 30 kV. Skarżący kwestionowali status tej inwestycji jako celu publicznego, podnosząc brak jej znaczenia krajowego, wojewódzkiego, powiatowego lub gminnego oraz niepewność co do realizacji samej odkrywki. NSA oddalił skargi, uznając, że zarówno linia energetyczna, jak i planowana odkrywka mają charakter inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym, a techniczna konieczność budowy linii do zasilania odwodnienia odkrywki uzasadnia jej lokalizację.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne K. T. i Fundacji [...] od wyroku WSA w Poznaniu, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy napowietrznej linii izolowanej 30 kV wraz z linią teletechniczną. Inwestycja ta miała służyć zasilaniu odwodnienia planowanej odkrywki węgla brunatnego. Skarżący podnosili, że inwestycja nie ma wykazanego znaczenia krajowego, wojewódzkiego, powiatowego ani gminnego, a także kwestionowali pewność realizacji samej odkrywki. WSA w Poznaniu uznał, że inwestycja jest technicznie konieczna do realizacji celu publicznego, jakim jest wydobycie węgla brunatnego, i ma charakter lokalny. NSA w swoim wyroku oddalił skargi kasacyjne, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że zarówno budowa linii energetycznej, jak i planowane wydobycie kopalin stanowią inwestycje celu publicznego. Nawet jeśli realizacja odkrywki była niepewna, techniczna konieczność budowy linii do jej zasilania uzasadniała ustalenie jej lokalizacji jako inwestycji celu publicznego. NSA odniósł się również do zarzutów procesowych dotyczących wadliwości uzasadnień decyzji organów administracji, uznając je za nieistotne dla wyniku sprawy. Sąd stwierdził, że nie doszło do naruszenia przepisów materialnoprawnych, a inwestycja miała charakter lokalny, co nie wymagało uzgodnienia z marszałkiem województwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, budowa linii energetycznej jest technicznie konieczna do realizacji celu publicznego, jakim jest wydobycie węgla brunatnego, i sama w sobie stanowi inwestycję celu publicznego o charakterze lokalnym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarówno budowa linii energetycznej, jak i planowane wydobycie kopalin stanowią inwestycje celu publicznego. Techniczna konieczność budowy linii do zasilania odwodnienia odkrywki uzasadnia ustalenie jej lokalizacji jako inwestycji celu publicznego, nawet jeśli realizacja samej odkrywki jest niepewna.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
u.p.z.p. art. 50 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Podstawa do ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
u.g.n. art. 6 § pkt 8
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Definiuje jako cel publiczny poszukiwanie, rozpoznawanie, wydobywanie i składowanie kopalin stanowiących własność Skarbu Państwa oraz węgla brunatnego wydobywanego metodą odkrywkową.
u.p.z.p. art. 51 § ust. 1 pkt 1-2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Warunki ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
u.p.z.p. art. 2 § pkt 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Definicja inwestycji celu publicznego.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 10 § ust. 1 pkt 11 i ust. 2 pkt 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa znaczenie inwestycji (lokalne, ponadlokalne, krajowe) i zasady wprowadzania złóż kopalin do studium gminy.
u.g.n. art. 6 § pkt 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Definiuje jako cel publiczny budowę przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej.
u.g.g. art. 6 § ust. 1 pkt 8
Ustawa Prawo geologiczne i górnicze
Wskazuje na cel publiczny związany z wydobyciem kopalin.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wymogi uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
K.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6 i § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
K.p.a. art. 77 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek informowania stron o faktach znanych organowi z urzędu.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
K.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada informowania stron.
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Inwestycja w postaci budowy linii energetycznej jest technicznie konieczna do realizacji celu publicznego, jakim jest wydobycie węgla brunatnego. Zarówno budowa linii energetycznej, jak i planowane wydobycie kopalin stanowią inwestycje celu publicznego. Inwestycja ma charakter lokalny, co nie wymaga uzgodnienia z marszałkiem województwa.
Odrzucone argumenty
Brak wykazania znaczenia krajowego, wojewódzkiego, powiatowego lub gminnego spornej inwestycji. Niepewność co do realizacji samej odkrywki węgla brunatnego. Wady uzasadnienia decyzji organów administracji (pobieżność, nadmierne cytaty, brak zwięzłości). Niewłaściwe wyjaśnienie stanu faktycznego i niezebranie całego materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
z natury rzeczy publicznego celu tej inwestycji nie niweczy niepewność co do tego, czy finalnie rezultat zamierzonych prac zostanie osiągnięty przedsięwzięcie objęte wnioskiem nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko istota sporu w sprawie sprowadza się do kwestii statusu planowanej inwestycji jako inwestycji celu publicznego planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego zamierzenie konieczne do realizacji wskazanego celu ma charakter gminny
Skład orzekający
Grzegorz Czerwiński
przewodniczący
Leszek Kiermaszek
sprawozdawca
Grzegorz Antas
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie statusu inwestycji celu publicznego dla infrastruktury towarzyszącej głównemu przedsięwzięciu, zwłaszcza w kontekście niepewności co do realizacji tego głównego celu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy linii energetycznej zasilającej planowaną odkrywkę węgla brunatnego. Interpretacja przepisów o inwestycjach celu publicznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów o planowaniu przestrzennym i inwestycjach celu publicznego, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie. Nie zawiera jednak elementów zaskakujących dla szerszej publiczności.
“Czy linia energetyczna do niepewnej odkrywki to inwestycja celu publicznego? NSA wyjaśnia.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 3062/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-09-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-12-03 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grzegorz Antas Grzegorz Czerwiński /przewodniczący/ Leszek Kiermaszek /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego Hasła tematyczne Planowanie przestrzenne Sygn. powiązane IV SA/Po 74/20 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2020-08-12 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargi kasacyjne Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1945 art. 50 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 11 i ust. 2 pkt 1 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity Dz.U. 2020 poz 65 art. 6 pkt 8 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie Sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 12 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych K. T. i Fundacji [...] z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 sierpnia 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 74/20 w sprawie ze skarg K. T. i Fundacji [...] z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Koninie z dnia 28 listopada 2019 r. nr SKO-ZP-4160/77/2019 w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. oddala skargi kasacyjne, 2. oddala wniosek [...] S.A. w K. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 74/20 oddalił skargę K. T. i Fundacji [...] (dalej określanych odpowiednio jako skarżący i fundacja) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia 28 listopada 2019 r., nr SKO-ZP-4160/77/2019 w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego sprawy. [...] S.A. (dalej określana jako inwestor) pismem z dnia 26 marca 2019 r. wniosła o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego - budowie napowietrznej linii izolowanej 30 kV L8/9 wraz z miedzianą linią teletechniczną do zasilania odwodnienia [...] - Etap II na działkach nr [...] w obrębie [...] oraz na działkach nr [...] w obrębie [...], gmina [...]. Burmistrz Miasta i Gminy [...] decyzją z dnia 3 czerwca 2019 r., nr BZG.6733. 2.2019, w oparciu o art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945, ze zm., obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 977, ze zm.; dalej zwanej u.p.z.p.) i po dokonaniu uzgodnień stosownie do art. 53 ust. 4 pkt 2, 4, 6, 9 tej ustawy, ustalił na rzecz inwestora lokalizację określonej we wniosku inwestycji celu publicznego. Organ uznał, że wniosek inwestora został sformułowany prawidłowo i zawierał wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 52 ust. 2 u.p.z.p., nie wymagał także dołączenia do niego żadnych dokumentów wynikających z przepisów szczególnych. Przedsięwzięcie objęte wnioskiem nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71, ze zm.). Skarżący wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie, które decyzją dnia 28 listopada 2019 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wcześniej postanowieniem z dnia 28 października 2019 r. organ ten dopuścił fundację do udziału w postępowaniu na prawach strony. Kolegium stwierdziło, że w sprawie sporne jest, czy przedmiotowa inwestycja ma znaczenie lokalne, ponadlokalne czy też krajowe w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p., czy też zmierza jedynie do realizacji interesu prywatnego. Jego zdaniem realizacja inwestycji w postaci odkrywki [...] leży w nadrzędnym interesie publicznym. W związku z tym również przedsięwzięcia, które mają to umożliwić mają taki charakter, gdyż są one niezbędnym elementem do realizacji zadania głównego. Na wynik rozpoznawanej sprawy nie ma wpływu brak decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla Odkrywki [...]. Kolegium podkreśliło, że przed wydaniem decyzji uzyskano wszystkie wymagane prawem uzgodnienia wynikające z art. 53 ust. 4 u.p.z.p. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na tę decyzję wnieśli skarżący oraz fundacja. Stanęli na stanowisku, że w sprawie nie wykazano znaczenia krajowego, wojewódzkiego, powiatowego lub gminnego spornej inwestycji, dlatego też zasadnym był tryb określony w art. 59 u.p.z.p. W odpowiedzi na skargę organ, którego działanie zaskarżono, wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając zaskarżony wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny zaakcentował, że istota sporu w sprawie sprowadza się do kwestii statusu planowanej inwestycji jako inwestycji celu publicznego. Zauważył, że jest ona technicznie konieczna do realizacji jednoznacznie określonego celu publicznego, jakim jest "poszukiwanie, rozpoznawanie, wydobywanie i składowanie kopalin stanowiących własność Skarbu Państwa oraz węgla brunatnego wydobywanego metodą odkrywkową", o którym mowa w art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65, ze zm., obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 344, ze zm.; dalej zwanej u.g.n.). Wobec art. 6 pkt 8 u.g.n. w związku z art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. 2020 r. poz. 1064, ze zm., obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 633; dalej zwanej u.g.g.) z natury rzeczy publicznego celu tej inwestycji nie niweczy niepewność co do tego, czy finalnie rezultat zamierzonych prac zostanie osiągnięty. Skoro zaś inwestor nie cofnął złożonego wniosku, to nie sposób przyjąć, że nie planuje realizacji inwestycji, której dotyczy zaskarżona decyzja. Sąd wytknął organom, że ich stanowisko nie jest w pełni przejrzyste. Odnosząc się do celu jakim jest poszukiwanie, rozpoznawanie, wydobywanie i składowanie kopalin stanowiących własność Skarbu Państwa oraz węgla brunatnego wydobywanego metodą odkrywkową, wskazywały one na cel publiczny samej inwestycji liniowej (art. 6 pkt 2 u.g.n.). Niemniej jednak, zdaniem Sądu, ostatecznie trafnie przyjęły, że planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego. Mowa bowiem o lokalizacji inwestycji stanowiącej zamierzenie, które jest technicznie konieczne (napowietrzna linia) do realizacji jednoznacznie określonego celu publicznego (odkrywka). Zarówno zatem realizowana inwestycja, jak i zamierzenie, które do jej realizacji jest techniczne konieczne zostały wymienione w art. 6 u.g.n. jako inwestycje celu publicznego. Sąd nie zgodził ze stanowiskiem wyrażonym w skardze i wskazał, że zamierzenie konieczne do realizacji wskazanego celu ma charakter gminny, na co wskazują wprost przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Powołał art. 10 ust. 1 pkt 11 i ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. wyjaśniając dodatkowo, że art. 95 ust. 2 p.g.g. nakazuje radzie gminy wprowadzić do studium obszary udokumentowanego złoża kopaliny. Sąd potwierdził natomiast wadliwe działanie organu pierwszej instancji polegające na niedołączeniu do decyzji załącznika (mapy) i doręczeniu go tylko inwestorowi. Uznał je jednak za uchybienie, które nie miało wpływ na wynik sprawy z uwagi na zapewnienie skarżącemu i fundacji możliwości zapoznania się z aktami sprawy, w tym z załącznikami do decyzji. Zaznaczył, że w toku postępowania administracyjnego aktywnie korzystali z przysługujących im praw oraz reprezentacji pełnomocnika zawodowego. Sąd nie uwzględnił zarzutu dotyczącego naruszenia art. 24 § 1 pkt 1 i 4 K.p.a. poprzez brak uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy decyzja została wydana przez Burmistrza Miasta i Gminy [...], która to gmina była stroną postępowania. Mając na względzie uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03 stwierdził, że choć rację mają wnoszący skargę, że Gmina [...] została wymieniona w rozdzielniku, to jednak nigdy nie korzystała z uprawnień procesowych przysługujących stronie postępowania administracyjnego. W konsekwencji samo wymienienie tej gminy jako strony postępowania, jakkolwiek było wadą, to w okolicznościach rozpoznawanej sprawy również pozostawało bez jakiegokolwiek wpływu na jej wynik. Z tych powodów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej zwanej P.p.s.a.), oddalił skargę. Skarżący oraz fundacja, reprezentowani przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, w jednym piśmie wnieśli wspólną skargę kasacyjną od wskazanego na wstępie wyroku, zaskarżając go w całości. Skarga kasacyjna zawiera zarówno zarzuty procesowe, jak i materialnoprawne. Pierwszy zarzut procesowy podniósł naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nieprawidłowe przytoczenie stanowiska i zasadniczego zarzutu strony dotyczącego braku budowy odkrywki [...] w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia, co doprowadziło do wydania nieprawidłowego rozstrzygnięcia. Zarzucono następnie naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 151 oraz art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 i art. 8 § 1 K.p.a. poprzez brak dostrzeżenia uchybień organów w zakresie uzasadnienia decyzji wyrażających się w pobieżnym uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji i zawarciu w uzasadnieniu organu drugiej instancji obszernych cytatów pochodzących z pism stron i dokumentów organów, licznych powtórzeń powodujących nieczytelność i brak przedstawienia ciągu logicznego toku rozumowania organu drugiej instancji. Poniesiono też naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 151 P.p.s.a. i art. 77 § 4 K.p.a. poprzez brak dostrzeżenia uchybień organów w zakresie braku poinformowania stron o faktach znanych organowi drugiej instancji z urzędu. Pełnomocnik wskazał także na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 151 P.p.s.a. oraz art. 77 § 4, art. 7, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez brak dostrzeżenia uchybień organów w zakresie niedokładnego i błędnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy "poprzez decyzji na błędnych przesłankach". Z kolei pierwszy zarzut materialnoprawny podniósł naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., art. 50 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1-2 oraz art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez brak dostrzeżenia uchybień organów w zakresie błędnego zastosowania ww. przepisów przez przyjęcie zaistnienia znaczenia krajowego, wojewódzkiego, powiatowego lub gminnego przedmiotowej inwestycji w sytuacji, gdy nie wykazano takiego znaczenia, stąd zasadnym był tryb określony w art. 59 i n. u.p.z.p., co miało wpływ na wynik sprawy. Drugi z kolei odniesiono do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez brak dostrzeżenia uchybień organów w zakresie braku zastosowania ww. przepisów wyrażający się brakiem uzgodnienia z marszałkiem województwa, podczas gdy w sprawie organy administracji przyjęły krajowe znaczenie inwestycji, co miało wpływ na wynik sprawy. W oparciu o wskazane podstawy kasacyjne pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji organów obu instancji w całości, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, jak również zasądzenie kosztów postępowania wedle norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa i rozpoznanie sprawy na rozprawie. Wniesiono też o przeprowadzenie dowodów oznaczonych w piśmie wskazując, że ich przeprowadzenie nie doprowadzi do przewlekłości, a dotyczą one kluczowych okoliczności sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik podniósł, że Sąd pierwszej instancji mylnie rozumiejąc argumentację strony skarżącej w istocie nie ocenił jej racji. Nie wziął bowiem pod uwagę zależności między brakiem odkrywki [...], a mającą powstać linią energetyczną. W ten sposób zaskarżony wyrok nie zawiera właściwego przedstawienia zarzutów wyrażonych w skardze, jej uzasadnieniu i w toku postępowania. Podkreślił, że kwestia ta jest kluczowa dla niniejszej sprawy. W ocenie pełnomocnika organ odwoławczy w sposób budzący wątpliwości uzasadnia swoje rozstrzygnięcie z powołaniem na stronę [...], prowadzoną przez [...], a dotyczącą planowanej niegdyś odkrywki [...]. Jakkolwiek organy administracji mogą powoływać się na fakty znane danemu organowi z urzędu to powinny to czynić w sposób umożliwiający stronom wypowiedzenie się do tych faktów. Jak podkreślił, strona skarżąca cały czas kwestionowała zaistnienie znaczenia lokalnego, ponadlokalnego czy krajowego przedmiotowej inwestycji. Dodatkowo potwierdziły się założenia strony oparte na długotrwałym, obecnie już blisko dwuletnim, brakiem przedłożenia przez inwestora niezbędnych dokumentów do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w ramach postępowania dotyczącego jej wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla odkrywki [...]. Z informacji spółki [...] S.A., tj. [...] S.A. wynika, że grupa ta zrezygnowała w istocie z realizacji tej inwestycji, nawet jeśli formalnie sprawa dotycząca tzw. decyzji środowiskowej dalej się toczy. Wszelkie zatem rozważania co do znaczenia lokalnego lub ponadlokalnego przedmiotowej linii i powiązanej z nią odkrywki [...], zdaniem pełnomocnika, są już nieaktualne. Pełnomocnik nie zgodził się z rozumowaniem Sądu uzasadniającym znaczenie gminne (tj. lokalne) przedmiotowej inwestycji poprzez odwołanie się do przepisów nakazujących wpisanie gminom złóż kopalin do aktów planistycznych. Inwestycja dotyczy bowiem linii energetycznej, a nie odkrywki węgla brunatnego [...] jako takiej. Nawet przyjmując takie rozumowanie Sądu z uwagi na brak faktycznych planów realizacji odkrywki, to nie można też z tych powodów przyjąć znaczenia lokalnego w zakresie linii energetycznej, która miała pierwotnie zasilać jej działanie. W piśmie procesowym z dnia 5 marca 2021 r. pełnomocnik wnoszących skargi kasacyjne wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu - decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 29 stycznia 2021 r. umarzającej postępowanie odwoławcze wywołane wniesieniem przez spółkę odwołania od decyzji Dyrektora Regionalnego Ochrony Środowiska w poznaniu z dnia 10 marca 2017 r. o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia: "wydobycie węgla brunatnego i kopalin towarzyszących z Odkrywki [...] ". Inwestor w odpowiedzi na skargę kasacyjną domagał się oddalenia zarówno wniosku o przeprowadzenie dowodu, jak i skargi kasacyjnej oraz przyznania kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, wedle norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi kasacyjne nie zasługują na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutów procesowych realizowanych w granicach podstawy naruszenia przepisów postępowania. Bezzasadny okazał się ten odniesiony do art. 141 § 4 P.p.s.a., który określa wymogi, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, wobec czego stanowi usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej wówczas, gdy pisemne motywy uniemożliwiają jednoznaczną rekonstrukcję podstawy rozstrzygnięcia i w konsekwencji nie pozwalają na kontrolę instancyjną wyroku. Jednakże uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie jest dotknięte tego rodzaju uchybieniami, w tym - wbrew odmiennemu poglądowi pełnomocnika wnoszących skargi kasacyjne - w zakresie nieprawidłowego przytoczenia zasadniczego zarzutu skarg. Sąd pierwszej instancji, aczkolwiek w sposób skrótowy przedstawił w części wstępnej uzasadnienia stanowisko strony skarżącej ograniczając go do przytoczenia przepisów i wniosków skarg, to jednakże miał w polu widzenia zarzut uznany przez obu skarżących za zasadniczy. Wskazał wszak, że ich pełnomocnik na rozprawie "podkreślił hipotetyczny i pomocniczy charakter planowanej co dopiero Odkrywki [...], na rzecz której realizowana ma być przedmiotowa inwestycja" (s. 5). W dalszej zaś części pisemnych motywów zaskarżonego wyroku analizował nie tylko, czy stanowi realizację inwestycji celu publicznego przedsięwzięcie w postaci budowy napowietrznej linii do zasilania odwodnienia odkrywki, ale również budowa samej odkrywki, która jeszcze nie powstała. W kontekście zgłoszonego zarzutu odnośnie akcentowanego hipotetycznego i pomocniczego charakteru planowanej dopiero odkrywki wyraził pogląd, że "z natury rzeczy publicznego celu tej inwestycji nie niweczy niepewność co do tego, czy finalnie rezultat zamierzonych prac zostanie osiągnięty" (s. 8). Przedstawiona przez Sąd pierwszej instancji argumentacja uniemożliwia zarówno polemikę w ramach skargi kasacyjnej, jak i weryfikację w toku wszczętego nią postępowania kasacyjnego. Zupełnie oddzielnym zagadnieniem jest, czy stanowisko sądu jest słuszne, zwalczać go jednak można za pomocą innych zarzutów. Odnosząc się do dwóch dalszych zarzutów procesowych zgodzić się przyjdzie z pełnomocnikiem, że analiza zewnętrznej strony decyzji organów administracji prowadzi do wniosku, że uzasadnienie rozstrzygnięcia organu pierwszej było zbyt pobieżne, zaś pisemne motywy organu odwoławczego z uwagi na ich obszerność (28 stron) - niezbyt zwięzłe. W uzasadnieniu tej decyzji zostały omówione zagadnienia zbędne dla wyniku sprawy, aczkolwiek przyznać trzeba, że w dużej części było to wynikiem ustosunkowania się do zarzutów odwołania, ściślej zaś do uwag przedstawionych w piśmie z dnia 19 września 2019 r. w toku postępowania międzyinstancyjnego. Kwestie wskazane w uzasadnieniu decyzji dotyczące m.in. stanu zatrudnienia w grupie [...] S.A. i przeszacowania liczby zatrudnionych w spółce pracowników, znaczenia wydobycia węgla brunatnego jako paliwa o dobrej jakości do produkcji energii elektrycznej, szczegółowe rozważania na temat Polityki energetycznej Polski do 2030 r., strategii w zakresie Bezpieczeństwa Energetycznego i Środowiska były niepotrzebne dla rozstrzygnięcia, mogły nawet sugerować, że zdaniem organu odwoławczego przedsięwzięcie objęte wnioskiem stanowi działanie o znaczeniu krajowym, do czego wypadnie jeszcze nawiązać. Dotyczy to także całkowicie zbędnych rozważań odnoszących się do przedsięwzięcia polegającego na budowie dużej farmy fotowoltaicznej i rzekomego sprzeciwu społeczności lokalnej wobec tej inwestycji. Co więcej przedstawienie tych faktów, w sposób znacznie wykraczający poza potrzebę odniesienia się do twierdzeń odwołującego się, wygenerowały zarzuty, że organ uchybił powinności zwięzłego podania motywów w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a.), z obrazą art. 77 § 4 K.p.a. nie zakomunikował stronie tych faktów jako znanych organowi z urzędu i naruszył wynikającą z art. 8 K.p.a. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, na co nie zwrócił dostatecznej uwagi Sąd pierwszej instancji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można w tym upatrywać naruszenia przez sąd orzekający art. 145 § 1 pkt 1 lit. c albo art. 151 P.p.s.a. w związku z powołanymi przepisami procedury administracyjnej, jako że pełnomocnik nie wykazał, że mogło to mieć wpływ na końcowy wynik kontroli sądowej. Niezasadny jest również ostatni zarzut procesowy odniesiony do przepisów dotyczących zakresu materiału dowodowego, sposobu jego gromadzenia i przede wszystkim oceny tego materiału (art. 7, art. 9, art. 77 § 1 i 4, art. 7, art. 80 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.), czego również miał nie dostrzec Sąd pierwszej instancji. Tymczasem zawarty w aktach administracyjnych przedstawionych sądowi materiał dowodowy upoważniał do wysnucia wniosku, że w sprawie wyjaśnione zostały wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności. Przede wszystkim trafnie zwrócił uwagę Sąd, że wniosek był kompletny, zawierał wszystkie elementy wymienione w art. 53 ust. 2 u.p.z.p. i pozwalał na ocenę, czy przedstawione we wniosku zamierzenie budowlane polegające na budowie napowietrznej linii izolowanej wraz z linią teletechniczną do zasilania odwodnienia odkrywki węgla brunatnego stanowi realizację przedsięwzięcia mającego charakter inwestycji celu publicznego w znaczeniu wynikającym z art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w związku z art. 6 u.g.n. Pełnomocnik wnoszących skargi kasacyjne zarzut niekompletności materiału dowodowego upatruje w nieprzedłożeniu przez inwestora dokumentu wykazującego, że inwestycja w postaci Odkrywki [...] będzie realizowana (brak decyzji o pozwoleniu na budowę, a nawet decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach). W pełni przychylić się należy do poglądu Sądu pierwszej instancji, że zarówno przedsięwzięcie polegające na budowie przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, jak i wydobywanie złóż kopalin objętych własnością górniczą stanowią cel publiczny (art. 6 odpowiednio pkt 2 i 8 u.g.n.), a objęta wnioskiem inwestycja niewątpliwie jest technicznie konieczna do zasilania odwodnienia odkrywki węgla brunatnego. Stanowiska tego nie zmienia nieuzyskanie przez inwestora do chwili wydania zaskarżonej decyzji tytułu pozwalającego na rozpoczęcie robót budowlanych związanych z budową Odkrywki [...]. Okoliczność, na którą powołał się pełnomocnik w postępowaniu kasacyjnym, że negatywnym wynikiem dla inwestora zakończyło się postępowanie o wydanie środowiskowej decyzji dla budowy odkrywki nie oznacza samo przez się, że przedsięwzięcie to nie będzie realizowane w przyszłości, czy też że inwestor wręcz zrezygnował z tego zamierzenia inwestycyjnego (w odpowiedzi na skargi kasacyjne inwestor podał, że nie wycofał się z zamiaru budowy odkrywki). W konsekwencji nieusprawiedliwionymi są zarzuty materialnoprawne. Odnosząc się do pierwszego z nich należy przede wszystkim stwierdzić, że przedmiotem kontroli instancyjnej nie jest zaskarżona do wojewódzkiego sądu administracyjnego decyzja, lecz zaskarżony skargami kasacyjnymi wyrok oddalający skargi. W wyroku Sąd zaś przyjął, że decyzja ustalająca lokalizację inwestycji celu publicznego, podobnie jak zamierzona budowa odkrywki mają charakter lokalny, aczkolwiek zauważył, że stanowisko organów administracji nie było w pełni przejrzyste. Uwzględniając określoną w decyzji charakterystykę inwestycji, jej parametry (w tym długość linii napowietrznej) stanowisko to trzeba uznać za słuszne. Powracając do wcześniej zasygnalizowanego zagadnienia o wyrażonym przez organ odwoławczy poglądzie o znaczeniu dla bezpieczeństwa energetycznego Państwa budowy okrywki należy jedynie zauważyć, że Sąd pierwszej instancji w żadnym fragmencie uzasadnienia wyroku nie wskazał na krajowe znaczenie inwestycji celu publicznego. Nie doszło zatem do zarzucanego naruszenia art. 50 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 2 pkt 5 u.p.z.p. przez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów. W tej sytuacji nieusprawiedliwionym jest także twierdzenie, a w ślad za tym postawiony zarzut kasacyjny naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., skoro wydanie kontrolowanej decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego niemającej znaczenia krajowego nie wymagało uprzedniego uzgodnienia z właściwym marszałkiem województwa. Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 184 P.p.s.a., oddalił obie skargi kasacyjne. Jednocześnie oddalił wniosek zainteresowanego inwestora o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, gdyż przepisy Działu V Rozdziału I P.p.s.a., szczególnie zaś jej art. 203 i 204 nie stwarzają podstaw do orzeczenia w tym zakresie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI