II OSK 3046/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej R. S. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jej skargę na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające wydania zaświadczenia. Skarżąca domagała się urzędowego potwierdzenia informacji o toczących się lub zakończonych postępowaniach administracyjnych i egzekucyjnych dotyczących nieruchomości, które zamierzała sprzedać. Argumentowała, że zaświadczenie jest niezbędne do złożenia stosownych oświadczeń w akcie notarialnym, co ma wpływ na jej odpowiedzialność karną i cywilną, w tym na rękojmię kupującego (art. 556, 560 k.c.) oraz odpowiedzialność kontraktową (art. 471 k.c.). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że zarzuty w niej zawarte nie mogły doprowadzić do podważenia oceny Sądu Wojewódzkiego. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., zaświadczenie wydaje się osobie ubiegającej się o nie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Interes ten musi być realny, aktualny i powiązany z konkretnymi prawami lub obowiązkami strony wynikającymi z przepisów prawa. W ocenie NSA, skarżąca nie wykazała takiego interesu, ponieważ jej wniosek był ogólnikowy, nie wskazywał konkretnych postępowań ani nieruchomości, a jedynie ogólnie powoływał się na potrzebę złożenia oświadczeń w akcie notarialnym. Sądy uznały, że przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące rękojmi czy odpowiedzialności kontraktowej, a także przepisy Konstytucji RP (art. 51 ust. 3, art. 64 ust. 1 i 2), nie stanowią podstawy materialnoprawnej do wydania wnioskowanego zaświadczenia w trybie art. 217 k.p.a. NSA zaznaczył również, że skarżąca, jako strona postępowań, ma dostęp do akt spraw, a organy nie miały obowiązku z urzędu ustalać jej interesu prawnego, gdyż to wnioskodawca ma obowiązek go wykazać.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia 'interesu prawnego' w kontekście wniosku o wydanie zaświadczenia na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., zwłaszcza w sprawach dotyczących nieruchomości i transakcji notarialnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zaświadczenie i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów spraw, gdzie interes prawny jest łatwiejszy do wykazania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarżąca wykazała interes prawny w rozumieniu art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. do uzyskania zaświadczenia o toczących się lub zakończonych postępowaniach administracyjnych i egzekucyjnych dotyczących nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżąca nie wykazała interesu prawnego, ponieważ jej wniosek był ogólnikowy, nie powiązał żądania z konkretnymi postępowaniami ani nieruchomościami, a podane przez nią okoliczności nie świadczą o istnieniu realnego i aktualnego interesu prawnego.
Uzasadnienie
Interes prawny w postępowaniu o wydanie zaświadczenia musi być realny, aktualny i mieć oparcie w przepisach prawa materialnego lub procesowego. Ogólnikowe twierdzenia o potrzebie złożenia oświadczeń w akcie notarialnym i potencjalnych konsekwencjach cywilnoprawnych nie są wystarczające do wykazania takiego interesu.
Czy przepisy Kodeksu cywilnego (art. 556, 560, 471 k.c.) oraz Konstytucji RP (art. 51 ust. 3, art. 64 ust. 1 i 2) mogą stanowić podstawę materialnoprawną do wydania zaświadczenia o toczących się postępowaniach administracyjnych i egzekucyjnych w trybie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wskazane przepisy nie stanowią podstawy materialnoprawnej pozwalającej na zidentyfikowanie interesu prawnego skarżącej warunkującego wystąpienie z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o żądanej treści.
Uzasadnienie
Tryb i przesłanki wydawania zaświadczeń są uregulowane ustawowo w art. 217 k.p.a. Przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące rękojmi czy odpowiedzialności kontraktowej, ani przepisy Konstytucji RP, nie tworzą bezpośredniego obowiązku urzędowego potwierdzenia faktów w celu sporządzenia aktu notarialnego w zakresie umowy sprzedaży nieruchomości, ani nie identyfikują interesu prawnego w rozumieniu art. 217 k.p.a.
Przepisy (18)
Główne
k.p.a. art. 217 § § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 556
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 560 § § 1 i 3
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 471
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Konstytucja RP art. 51 § ust.3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 64 § ust.1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca nie wykazała interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia, ponieważ jej wniosek był ogólnikowy i nie powiązał żądania z konkretnymi postępowaniami ani nieruchomościami.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. przez uznanie, że postanowienie organu było zgodne z prawem. • Naruszenie art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art.80 k.p.a. oraz art 107 § 3 k.p.a. przez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6 oraz art 8 k.p.a. przez nie uwzględnienie słusznego interesu strony. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez lakoniczne uzasadnienie wyroku WSA. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. przez błędne uznanie braku interesu prawnego w celu dokonania czynności notarialnej. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 556 k.c. przez błędne uznanie braku interesu prawnego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art 471 k.c. przez błędne uznanie braku interesu prawnego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art 51 ust.3 Konstytucji RP przez ograniczenie dostępu do dokumentów. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 64 ust.1 i 2 Konstytucji RP przez uniemożliwienie przeniesienia własności.
Godne uwagi sformułowania
interes prawny musi być realny i aktualny • wniosek tylko w sposób skrótowy podała, iż zaświadczenie jest niezbędne 'celem złożenia stosownych oświadczeń oraz ich ewentualnego przedstawienia do aktów notarialnych przenoszących własność nieruchomości' • podane przez skarżącą okoliczności nie świadczą o wykazaniu interesu prawnego, a więc takiej legitymacji procesowej, która ma oparcie w konkretnych przepisach prawa • z przepisów prawa nie wynika obowiązek urzędowego poświadczenia wskazanych we wniosku faktów w celu sporządzenia aktu notarialnego w zakresie umowy sprzedaży nieruchomości • powołane w podstawie kasacyjnej przepisy art. 556 i art. 471 k.c. oraz art. 51 ust. 3 i art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP nie stanowią podstawy materialnoprawnej, pozwalającej na zidentyfikowanie interesu prawnego skarżącej • interes prawny musi mieć bezpośrednie oparcie w przepisach prawa, a nie może być wyprowadzony ze zdarzeń prawnych, o charakterze tylko potencjalnym
Skład orzekający
Marzenna Linska - Wawrzon
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Wawrzyniak
sędzia
Jan Szuma
sędzia (del.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'interesu prawnego' w kontekście wniosku o wydanie zaświadczenia na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., zwłaszcza w sprawach dotyczących nieruchomości i transakcji notarialnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zaświadczenie i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów spraw, gdzie interes prawny jest łatwiejszy do wykazania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak ważne jest precyzyjne wykazanie interesu prawnego we wnioskach administracyjnych, szczególnie gdy wiążą się one z transakcjami o dużej wartości i potencjalnymi konsekwencjami prawnymi.
“Sprzedajesz nieruchomość? Uważaj, jaki wniosek składasz o zaświadczenie – sąd wyjaśnia, dlaczego ogólniki mogą kosztować Cię transakcję.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.