II SA/Op 196/19

II SA/Op 196/19 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2019-07-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-05-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Kmiecik /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Janowska
Krzysztof Bogusz
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 3035/19 - Wyrok NSA z 2022-09-15
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 30 ust. 1 pkt 1, art. 29 ust. 1 pkt 12, ust. 6 pkt 1. art. 3 pkt 5.
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Ewa Janowska Protokolant St. sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2019 r. sprawy ze skargi A S.A. w [...] na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 9 kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi skarga A S.A. z siedzibą w [...] (zwana dalej: Spółką lub skarżącą) na decyzję Wojewody Opolskiego (zwanego dalej Wojewodą lub organem) z 9 kwietnia 2019 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Brzeskiego z 14 lutego 2019 r. wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia dotyczącego budowy tymczasowego mobilnego masztu telekomunikacyjnego.
Stan faktyczny i prawny przedstawiał się następująco:
Zgłoszeniem z 28 stycznia 2019 r. skarżąca zawiadomiła Starostę Brzeskiego o zamiarze przystąpienia 22 lutego 2019 r. do wykonania robót budowlanych polegających na montażu tymczasowego, mobilnego masztu telekomunikacyjnego o wysokości 27 m na nieruchomości położonej w [...] na działce nr a.
Decyzją z 14 lutego 2019 r., nr [...], Starosta Brzeski, działając na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 z późn. zm.; zwanej dalej ustawą lub P.b.), wniósł sprzeciw do ww. zgłoszenia. W uzasadnieniu decyzji, po analizie opisu oraz rysunków dołączonych do zgłoszenia ustalił, że wskazane w nim roboty budowlane będą obejmowały montaż stóp masztu, segmentów kratowych, segmentów podporowych, oraz odciągów linowych mocowanych do rusztu opartego na czterech stopach wykonanych w celu zapewnienia stabilności konstrukcji. Dokonując kwalifikacji planowanej inwestycji i robót zakresu robót do wykonania Starosta uznał, że należy ją zaliczyć do budowli, o której mowa w art. 3 pkt 3 ustawy, nie zaś do budowy obiektu tymczasowego z art. 29 ust 1 pkt 12 ustawy. Wyjaśnił, że cecha i rozmiar masztu telekomunikacyjnego wyklucza możliwość zakwalifikowania go jako tymczasowego, niezależnie od tego, w jakim okresie miałby być wykorzystany. Bezpieczne użytkowanie masztu telekomunikacyjnego wraz z systemem anten wymaga takiego samego trwałego związania z gruntem w przypadku jego użytkowania w okresie krótszym niż 180 dni, jak i przez dłuższy czas. Zgłaszana inwestycja nie może być zatem zaliczona do tymczasowych obiektów budowlanych z uwagi na cechę trwałego powiązania z gruntem. Bezpieczne użytkowanie zgłaszanego masztu telekomunikacyjnego wraz z antenami obejmuje szerszy zakres robót i wiąże się z budową budowli. Zakres robót budowlanych określonych w zgłoszeniu wykracza poza zakres objęty procedurą zgłoszeniową i roboty te wymagają uzyskania pozwolenia na budowę.
Pismem z 1 marca 2019 r. Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając naruszenie:
- art. 29 ust. 1 pkt 12 P.b. w zw. z art. 3 pkt 5 P.b. w zakresie kwalifikacji przedsięwzięcia i uznanie, że zgłoszenie dotyczy budowy budowli - masztu telekomunikacyjnego, o której mowa w art. 3 pkt 3 P.b., nie zaś budowy obiektu tymczasowego zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 P.b.;
- art. 30 ust. 6 pkt 1 P.b. poprzez przyjęcie, że zakres robót objęty jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę;
- art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 7a K.p.a. i art. 77 K.p.a. w zakresie wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego odnośnie do kwalifikacji przedsięwzięcia jako wymagającego pozwolenia na budowę poprzez przyjęcie, że inwestycja powinna być realizowana w tym trybie.
Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., Spółka podniosła, że opis robót nie wskazuje, aby zamierzała wybudować obiekt będący budowlą w sposób trwale połączony z gruntem. Wyjaśniła, że o takim połączeniu w myśl art. 3 pkt. 5 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12 P.b. nie przesądza wyłącznie zachowanie przez obiekt stateczności i nośności, o której mowa w art. 5 ust. 1 lit. a P.b. Obiekty nietrwale połączone z gruntem są również stawiane na podporach układanych na wyrównanym i utwardzonym gruncie, najczęściej wyposażane są również w niezbędne instalacje, w tym elektryczne i sanitarne. Powinny być zrealizowane w sposób zapewniający stabilność i uniemożliwiający ich łatwe przesunięcie, przeniesienie lub zniszczenie pod wpływem warunków atmosferycznych. Za trwale połączone z gruntem należy z kolei uznać takie obiekty budowlane, dla których w toku projektowania i budowy owo trwałe połączenie zostało zapewnione m.in. poprzez badanie nośności gruntu, obliczeń geotechnicznych, ukształtowanie konstrukcji obiektu, posadowionego za pomocą fundamentu przekazującego obciążenia od konstrukcji obiektu na nośne warstwy gruntu, realizowanych z użyciem specjalistycznego sprzętu budowlanego i wykonaniem prac ziemnych, a którego demontaż wiąże się z użyciem sprzętu budowlanego i zniszczeniem elementów konstrukcyjnych podczas demontażu. Połączenie z gruntem, które powyższych elementów nie zawiera, stanowi połączenie nietrwałe. Dalej Spółka wskazała, że jej zamiarem jest temporalne wykorzystanie obiektu i z tej przyczyny podstawę zgłoszenia stanowił art. 29 ust. 1 pkt 12 P.b. Planowany obiekt może zostać odłączony od gruntu bez jego uszkodzenia i przeniesiony w inne miejsce bez uszczerbku dla jego właściwości i użyteczności stąd wypełnia wszystkie elementy zawarte w definicji tymczasowego obiektu budowlanego (art. 3 pkt 5 P.b.). Podkreśliła Spółka, że obiekt nie będzie trwale połączony z gruntem i jest przewidziany do przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia natomiast wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a., ponieważ nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Zaskarżoną decyzją z 9 kwietnia 2019 r. Wojewoda Opolski utrzymał w mocy decyzję Starosty Brzeskiego. W uzasadnieniu, wskazując na art. 3 pkt 5 P.b. i art. 29 ust. 1 pkt 12 P.b. wyjaśnił, że ustawodawca zaliczył tymczasowy obiekt budowlany do ogólnej kategorii obiektów budowlanych, o której mowa w art. 3 pkt 1 P.b. Wyróżnia się dwa rodzaje tymczasowych obiektów budowlanych, tj. obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od ich trwałości technicznej, przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki oraz obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przykrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Zawarte w art. 3 pkt 5 P.b. wyliczenie tych obiektów nie ma charakteru zamkniętego i stanowi wskazówkę interpretacyjną, że także inne obiekty posiadające podobne właściwości będą zaliczały się do tymczasowych obiektów budowlanych. Uzasadniał, że z dokonanego przez skarżącą zgłoszenia wynika, że zakres robót obejmuje montaż tymczasowego masztu telekomunikacyjnego mobilnego o wysokości 27 m, na którym zostaną zamontowane trzy anteny sektorowe. Wprawdzie w Prawie budowlanym nie zdefiniowano wolno stojącego masztu antenowego, jednakże jego legalna definicja znajduje się w § 3 pkt 9 rozporządzenia z dnia 25 października 2005 r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. z 2005 r. Nr 219 poz. 1864, ze zm.), zgodnie z którym jest to wolnostojąca konstrukcja wsporcza anten i urządzeń radiowych, z odciągami. Projektowana budowla mieści się w powyższej definicji. Argumentował Wojewoda, że przesądza o tym fakt wyposażenia konstrukcji w odciągi oznaczone na rysunku jako OL1, OL2, OL3 oraz oparcie konstrukcji na czterech podporach usytuowanych na koszach osłonowych oraz przeznaczenie konstrukcji jako masztu do montażu trzech anten sektorowych oraz anten radioliniowych. Wprawdzie budowla nie posiada fundamentów, jednakże sposób posadowienia na gruncie oraz użycie koszów osłonowych, na których oparta będzie cała konstrukcja masztu wskazuje, że jest to konstrukcja posadowiona na tyle trwale, że pozwala oprzeć się czynnikom zewnętrznym takim jak wiatr. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewoda uznał, że planowany maszt nie mieści się w katalogu tymczasowego obiektu budowlanego, z uwagi na trwałe związanie z gruntem oraz cel na jaki ma być wykorzystany. Wskazał, że taka kwalifikacja znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, gdzie nie ma wątpliwości, co do tego, że stacja bazowa telefonii komórkowej stanowi całość techniczno-użytkową wraz z jej instalacjami i urządzeniami. Niezależnie od sposobu jej umieszczenia - czy to na istniejącym budynku, czy na innym obiekcie budowlanym, czy jest obiektem wolnostojącym - jest ona obiektem budowlanym w rozumieniu ustawy i stanowi całość techniczno-użytkową. Wymagana jest zatem ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę i nie ma na to wpływu powoływanie się przez inwestora na nietrwałe jego powiązanie z gruntem, czy kwestie tymczasowości obiektu. Niezależnie od tego, na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 P.b. Wojewoda stwierdził również, że inwestycja objęta zgłoszeniem narusza przepisy ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204, ze zm.). Wskazując na przepisy art. 4 pkt 6 oraz art. 11 ust. 1, ust. 1, ust. 3 i ust. 4 tej ustawy wywiódł, że przed dokonaniem zgłoszenia skarżąca zobowiązana była uzyskać decyzję o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej, gdyż zamierzenie budowlane ma być realizowane na nieruchomości, która jak wynika z załączonego do zgłoszenia rysunku nr 1, w części objętej inwestycją stanowi grunty rolne klasy Ł-III. W zakresie tego obowiązku aspekt długości okresu, w którym trwać będzie stan wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej jest nieistotny. Decydujące jest natomiast ustalenie, czy realizacja inwestycji poprzez posadowienie tymczasowego budynku prowadzić będzie do rozpoczęcia innego niż rolnicze użytkowanie gruntu. Dalej uwzględniając przepisy art. 71 ust. 2 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r. poz. 2081, ze zm.) zwanej dalej ustawą o środowisku, § 3 ust. 1 pkt 8 lit. e rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko z 9 listopada 2010 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 71) i art. 124 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r. poz. 799, ze zm.), Wojewoda ustalił na podstawie rysunków załączonych do zgłoszenia, tj. przekroju poziomego z zaznaczeniem głównej osi promieniowania anten sektorowych oraz przekroju pionowego wzdłuż głównej osi promieniowania anten sektorowych, że pole elektromagnetyczne emitowane z anteny sektorowej nr 1 o azymucie 70° i mocy promieniowania 3084 W znajduje się na wysokości 9,3 m nad poziomem terenu. Tymczasem teren, na który zostało skierowane promieniowanie z anteny sektorowej nr 1, w odległości 150 m od środka promieniowania, to obszar oznaczony na rysunku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w [...] z 27 września 2006 r., Nr [...], zmienioną uchwałą z 30 grudnia 2008 r., Nr [...]) symbolem MN/8, czyli jako tereny zabudowy zagrodowej w gospodarstwach rolnych hodowlanych i ogrodniczych lub zabudowy, na którym zgodnie z § 5 ust. 4 pkt 4 lit. b planu dopuszcza się wysokość budynków mieszkalnych do 12 m. W konsekwencji w obszarze wiązki promieniowania anteny nr 1 znajdują się miejsca dostępne dla ludności w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego. To powoduje, że planowane zamierzenie inwestycyjne zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i zgodnie z art. 71 ust 2 pkt 2 ustawy o środowisku wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która nie została załączona do przedmiotowego zgłoszenia. Podsumowując dokonaną ocenę Wojewoda wskazał, że wprawdzie organ I instancji nie dostrzegł braku decyzji o wyłączeniu z produkcji rolnej oraz braku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jednak nie ma to wpływu na istotę sprawy, bowiem prawidłowo zaliczył inwestycję do katalogu robót budowlanych wymagających uzyskania pozwolenia na budowę. Zarzuty odwołania są natomiast chybione, gdyż planowany obiekt nie mieści się w katalogu tymczasowych obiektów budowlanych, o których mowa w art. 29 ust.1 pkt 12 P.b. i nie jest zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a ponadto wymaga uzyskania decyzji o wyłączeniu gruntów rolnych z produkcji rolnej oraz decyzji środowiskowych uwarunkowaniach.
Z treścią powyższej decyzji nie zgodziła się Spółka zaskarżając ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. W skardze sformułowała zarzuty:
- naruszenia art. 29 ust. 1 pkt. 12 P.b. w zw. z art. 3 pkt 5 P.b. w zakresie kwalifikacji przedsięwzięcia i uznanie, że zgłoszenie dotyczy budowy budowli - masztu telekomunikacyjnego, o której mowa w art. 3 pkt 3 P.b., nie zaś do budowy obiektu tymczasowego zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 P.b.;
- wadliwej wykładni § 3 pkt 9 rozporządzenia z 25 października 2005 r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim, powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. z 2005 r., poz. 1864 ze zm.) poprzez uznanie, że planowane zamierzenie stanowi wolno stojący masz antenowy;
- naruszenia art. 30 ust. 6 pkt 1 P.b. poprzez przyjęcie, że zakres robót objęty jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę;
- naruszenia art. 4 pkt 6 i art. 11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wskutek przyjęcia, że realizacja inwestycji poprzez posadowienie tymczasowego budynku prowadzić będzie do rozpoczęcia innego niż rolnicze użytkowanie gruntu;
- błędnej wykładni art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z § 2 ust. 1 pkt. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w zakresie kwalifikacji przedsięwzięcia;
- naruszenia art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 7a K.p.a. i art. 77 K.p.a. w zakresie wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego odnośnie do kwalifikacji przedsięwzięcia jako wymagającego pozwolenia na budowę poprzez przyjęcie, że inwestycja powinna być realizowana w tym trybie.
Uzasadniając podniesione zarzuty skarżąca powtórzyła argumentację przedstawioną w odwołaniu i zakwestionowała ustalenie, że: zgłoszona budowa dotyczy obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem, planowane zamierzenie stanowi wolnostojący maszt antenowy w rozumieniu § 3 pkt 9 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury, realizacja inwestycji będzie prowadzić do rozpoczęcia innego niż rolnicze użytkowania gruntu oraz, że przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski podtrzymał w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.) zwanej p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przeprowadzona w niniejszej sprawie według wskazanych kryteriów, ocena legalności wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu, który pozwalałby na uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a.
Przypomnieć należy, że zaskarżoną decyzją orzeczono o utrzymaniu w mocy wniesionego przez Starostę Brzeskiego sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, określonych jako montaż tymczasowego, mobilnego masztu telekomunikacyjnego o wysokości 27 m. Na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202, z późn. zm.) zwanej nadal ustawą lub P.b., Wojewoda podzielił ustalenia organu I instancji, że zgłoszenie w istocie dotyczy inwestycji objętej obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. W tym zakresie stwierdził, że objęte nim roboty budowlane nie stanowią budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 P.b.
Rozstrzygając spór powstały na gruncie dokonanej kwalifikacji prawnej przedsięwzięcia Sąd uznał, że ocena w tym zakresie nie została przeprowadzona wadliwie i nie narusza przepisów prawa. Pozostaje też zgodna z poglądami wyrażanymi w orzecznictwie sądowym, w którym przyjmuje się, że budowa wysokiego masztu telekomunikacyjnego, na którym zamontowany zostanie system antenowy, nie podlega zgłoszeniu na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12 P.b., lecz stosownie do art. 28 ust. 1 P.b., wymaga uzyskania pozwolenia na budowę (por. wyrok WSA w Opolu z 15 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Op 20/18; wyrok WSA w Poznaniu z 19 grudnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 980/18; wyroki WSA w Gliwicach z 26 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 1015/18 i z 13 marca 2019 r., sygn. akt II SA/GL 941/18; wyroki WSA w Krakowie z 22 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 21/18 i z 13 września 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 630/18; wyrok WSA w Warszawie z 27 marca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2014/18; wyrok WSA w Kielcach z 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 24/18; wyrok WSA w Białymstoku z 22 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 519/18; wyrok WSA w Rzeszowie z 17 października 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 931/18; wyrok WSA we Wrocławiu z 2 października 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 439/18, wszystkie powołane w uzasadnianiu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 P.b. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1 P.b., ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.
Pojęcie "tymczasowego obiektu budowlanego" zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 5 P.b. Zgodnie z tą definicją przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przykrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.
Powyższa definicja zawiera dwa kryteria decydujące, o tym czy mamy do czynienia z tymczasowym obiektem budowlanym, tj. przeznaczenie do czasowego użytkowania (krótszego niż jego trwałość techniczna), a następnie do przeniesienia go w inne miejsce lub rozbiórki oraz brak trwałego połączenia z gruntem. Przepisy art. 29 ust. 1 pkt 12 P.b. nawiązuje do obydwu jednocześnie, określając maksymalny termin tymczasowości na 180 dni. O tymczasowym charakterze obiektu nie może jednak rozstrzygać wyłącznie zamiar inwestora czasowego użytkowania takiego obiektu. Jest to niewątpliwie warunek konieczny do zastosowania procedury zgłoszeniowej, lecz z pewnością niewystarczający. Założenie to nie może mieć charakteru wyłącznie subiektywnego. Taka cecha obiektu budowlanego (tymczasowości) wynika z projektu budynki, jego konstrukcji, zastosowanych materiałów i technologii
W odniesieniu do kryterium braku trwałego związania z gruntem zauważyć z kolei trzeba, że wyliczenie w art. 3 pkt 5 P.b. obiektów zakwalifikowanych przez ustawodawcę jako niepowiązane z gruntem w sposób trwały (strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe) jest przykładowe. Stanowi też ono pewną wskazówkę przy dokonywaniu wykładni omawianego przepisu. Cechą charakterystyczną tych obiektów jest bowiem ich stosunkowo niewielki rozmiar na co trafnie zwracał uwagę Wojewoda.
W orzecznictwie wielokrotnie był wyrażany pogląd, który Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela, że o tym, czy obiekt jest trwale związany z gruntem nie decyduje sposób i metoda tego związania, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia go w inne miejsce, ale to, czy wielkość tego obiektu, jego konstrukcja, masa, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Dla przyjęcia, że dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem istotne jest to, czy posadowiony jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, a w istocie decydują o tym parametry techniczne takiego obiektu. (por. wyroki NSA: z 20 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 882/10, z 4 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 10/09, z 25 sierpnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2758/15). Ponadto w orzecznictwie wskazywano, że trwałość związania obiektu budowlanego z gruntem nie musi oznaczać stałości takiego związania, rozumianego jako brak możliwości odłączenia od gruntu bez nieodwracalnego naruszenia jego technicznej i funkcjonalnej integralności. Trwałość związania z gruntem wyraża się w wykonaniu takich prac lub zabezpieczeń, które mają pozwolić na jego użytkowanie, eliminując możliwość niekontrolowanej zmiany położenia tego obiektu bądź utraty kontaktu z gruntem, wskutek działania sił fizycznych wywołanych samą konstrukcją obiektu albo kumulatywnie: jego konstrukcją i działaniami natury (wiatr, woda, erozja gleby) itp. ewentualnie innymi czynnikami zewnętrznymi. Trwałości związania z gruntem obiektu budowlanego nie niweczy ustalenie, iż można go zdemontować. Jest to okoliczność mogąca przesądzać o jego tymczasowości, ale nie o trwałości związania z gruntem (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/GL 1015/18 i powołany tam wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 4 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 511/18).
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że z treści dokumentów załączonych do zgłoszenia dokonanego przez skarżącą wynika, że zakres planowanych robót będzie obejmował: posadowienie stalowanego, kratowego masztu mobilnego o wysokości 27 m. Konstrukcja ta wyposażona będzie w odciągi, będzie wsparta na czterech podporach usytuowanych na koszach osłonowych oraz przeznaczona do montażu 3 anten sektorowych i anten radioliniowych.
Dokonując kwalifikacji obiektu zgłoszonego przez skarżącą prawidłowo zatem organy uznały, że objęty zgłoszeniem maszt telekomunikacyjny stanowi przedsięwzięcie, które ze względu na swą wielkość i konstrukcję nie może być uznane za budowę, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 P.b.
Podkreślić również trzeba, że organ architektoniczno-budowlany, dokonując oceny zgłoszonego zamierzenia budowlanego nie jest związany subiektywną oceną zgłaszającego, co do wskazanej przez niego kwalifikacji prawnej planowanego obiektu, a zobowiązany jest dokonać samodzielnej kwalifikacji prawnej tego obiektu. Ciąży na nim obowiązek sprawdzenia, czy objęte zgłoszeniem roboty budowlane lub budowa mogą być realizowane w ramach trybu zgłoszeniowego, zgodnie z art. 29 w zw. z art. 30 ust. 1 P.b., czy dokonanie w tym zakresie ustaleń jest możliwe na podstawie załączonych dokumentów oraz, czy nie zaistniały inne okoliczności wymienione w art. 30 ust. 6 i 7 P.b., które wykluczałyby zgłoszenie, jako prawną formę powiadomienia starosty o planowanym zamierzeniu, pozwalającą na rozpoczęcie robót budowlanych (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 18/18).
W niniejszej sprawie cechy konstrukcyjne, przeznaczenie (pod system anten) i rozmiar spornego masztu (27 m), w ocenie Sądu, wykluczają możliwość zakwalifikowania go, jako tymczasowego obiektu budowlanego, niezależnie od tego, w jakim okresie miałyby być wykorzystywany. Bezpieczne użytkowanie stacji bazowej telefonii komórkowej wymaga takiego samego, trwałego związania z gruntem w przypadku jego użytkowania w okresie krótszym niż 180 dni, jak i przez dłuższy czas. W obu tych sytuacjach technologia budowy takiego obiektu jest taka sama. Wywody Spółki, że obiekt taki będzie użytkowany tylko przez krótki okres nie miały zatem znaczenia dla kwalifikacji prawnej inwestycji. Niewątpliwie bowiem dla zapewnienia bezpieczeństwa użytkowania maszt wymaga takiego związania z gruntem, aby uniemożliwić jego niezamierzone przesunięcie, przemieszczenie. Na potrzebę związania z gruntem wskazują wysokość, wielkość, konstrukcja i przeznaczenie masztu, które nie pozwalają przyjąć, że jest to obiekt, który stawia się na gruncie bez stałego, stabilnego z nim związania.
W tym miejscu celowym jest przytoczenie poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1261/15), w którym uznano, że dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy też wielkość zagłębienia w gruncie. Trwale związane z gruntem są również budowle posadowione na powierzchni gruntu, jednakże w sposób uniemożliwiający ich przemieszczanie. Cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przemieszczenie w inne miejsce. O trwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem przesądzają przede wszystkim jego cechy konstrukcyjne wskazujące, że nie jest on przeznaczony do przenoszenia.
W świetle powyższego brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że sporny obiekt jest tymczasowym obiektem budowlanym i tym samym nie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę.
Zauważyć również trzeba, że w zgłoszeniu nie wskazano terminu rozbiórki lub przeniesienia przedmiotowego obiektu w inne miejsce, czego wymaga w art. 29 ust. 1 pkt 12 P.b. Taki brak poddaje zatem w wątpliwość także sam zamiar tymczasowego wykorzystania masztu, zwłaszcza w sytuacji, gdy z dokumentacji wynika, że w kolejnym etapie działań planowane jest dokonanie montażu anten, prowadzące w efekcie końcowym do powstania stacji bazowej telefonii.
Reasumując, Sąd uznał, że w zaskarżonej decyzji, po dokładnym przeanalizowaniu złożonej dokumentacji projektowanej inwestycji, prawidłowo uznano, że planowana inwestycja w postaci tymczasowego, mobilnego masztu telekomunikacyjnego nie jest możliwa na podstawie zgłoszenie. Zasadnie ustalono, że zgłoszenie dotyczy wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę i z tego powodu na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 6 P.b. właściwie orzeczono o wniesieniu sprzeciwu. Nie można zatem uznać, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów postępowania oraz z naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. 3 pkt 5 i art. 30 ust. 6 pkt 1 P.b.
W świetle powyższego za niezasadną uznano argumentację skarżącej, że za trwale związane z gruntem należałoby uznać tylko te obiekty budowlane, dla których w toku projektowania i budowy obiektu takie trwałe połączenie zostało zapewnione m.in. poprzez wykonanie badań gruntu, obliczeń geotechnicznych oraz przez takie ukształtowanie konstrukcji obiektu, która związana jest z posadowieniem za pomocą fundamentu przekazującego obciążenia od konstrukcji obiektu na nośne warstwy gruntu, realizowane z użyciem specjalistycznego sprzętu budowlanego i wykonaniem prac ziemnych, a których demontaż wiąże się z użyciem ciężkiego sprzętu budowlanego i zazwyczaj zniszczeniem elementów konstrukcyjnych.
Sporną konstrukcję objętą zgłoszeniem należy zakwalifikować jako budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 1 i 3 P.b. Jej budowa nie została natomiast wymieniona w art. 29 ust. 1 i 2 P.b., wobec trafnie przyjęły organy, że realizacja takiego obiektu wymaga pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b.
Także zarzut wadliwej wykładni § 3 pkt 9 rozporządzenia z 25 października 2005 r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim, powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. z 2005 r., poz. 1864 ze zm.) nie podważa prawidłowości zaskarżonej decyzji. Uznanie przez Wojewodę, że planowane zamierzenie stanowi wolno stojący masz antenowy, o którym mowa w tym przepisie pozostawało bez znaczenia i wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Ocena co do wymogu uzyskania pozwolenia na budowę spornej budowli została dokonana bowiem na podstawie art. 28 ust. 1 P.b. w zw. z art. 3 pkt 3 i pkt 5 P.b. oraz art. 29 ust. 1 pkt 12 P.b.
Badając legalność zaskarżonej decyzji zauważyć należy, że Wojewoda dodatkowo ustalił również, że w przedmiotowej sprawie zaistniały podstawy do wniesienia sprzeciwu także na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 P.b. W tym zakresie ustalił, że planowana inwestycja narusza przepisy ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 z póżn. zm.) z uwagi na brak załączenia do zgłoszenia decyzji o wyłączeniu działki objętej inwestycją z produkcji rolnej, której wymóg uzyskania wynika z art. 11 ust. 1 w zw. z ust. 4 tej ustawy, jak również narusza przepisy ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r. poz. 2081 ze zm.) w związku z brakiem przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wymaganej na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2 tej ustawy.
Stosownie do tych ustaleń i oceny dokonanej na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 P.b. Sąd uznał, że nie mogła mieć ona znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia, albowiem rozważane kwestie, niewątpliwie istotne dla legalności inwestycji, w odniesieniu do spornego zamierzenia, mogą podlegać ocenie dopiero w sprawie dotyczącej wydania pozwolenia na budowę. Z tego też powodu na gruncie niniejszej sprawy Sąd uznał ocenę merytoryczną Wojewody co do konieczności uzyskania dla przedmiotowej inwestycji decyzji o wyłączeniu nieruchomości z produkcji rolnej oraz decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach za przedwczesną, ale nie mającą istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. W sprawie prawidłowo stwierdzono wystąpienie podstaw do zastosowania art. 30 ust. 6 pkt 1 P.b.
Na marginesie, zwrócić wypada jedynie uwagę na przepis art. 29 ust. 3 P.b. zgodnie z którym pozwolenia na budowę wymagają przedsięwzięcia, które wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, oraz przedsięwzięcia wymagające przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku.
Uwzględniając powyższe Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa skutkującego uwzględnieniem skargi i uznał, że w przedmiotowej sprawie zasadnie wniesiono sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 6 P.b.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.