II OSK 3034/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. R., obywatela Republiki Indonezji, od wyroku WSA w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o zobowiązaniu do powrotu. Skarżący przebywał w Polsce po wygaśnięciu wizy krajowej, a jego pierwszy wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy został pozostawiony bez rozpoznania z powodu braków formalnych. Drugi wniosek złożony w lipcu 2022 r. również nie zalegalizował jego pobytu, gdyż został złożony po terminie, a przepis art. 108 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, przedłużający legalność pobytu w trakcie rozpatrywania wniosku, nie miał zastosowania w tej sytuacji. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że pobyt skarżącego był nielegalny zgodnie z art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, w tym kwestii tłumaczenia i prowadzenia postępowania z udziałem osoby nieznającej języka polskiego. Podkreślono, że wszystkie obowiązki związane z zapewnieniem tłumacza i pouczeń zostały zrealizowane. NSA nie dopatrzył się również naruszenia prawa do życia prywatnego i rodzinnego, wskazując, że krótkotrwała relacja i wspólne zamieszkiwanie nie tworzą jeszcze życia rodzinnego podlegającego ochronie w rozumieniu Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, a prawo państwa do kontroli granic jest nadrzędne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących legalności pobytu cudzoziemców po wygaśnięciu wizy, zastosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, zasady prowadzenia postępowania z udziałem cudzoziemców, ochrona życia rodzinnego w kontekście wydalenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji złożenia wniosku o pobyt czasowy po terminie i pozostawienia go bez rozpoznania. Ocena ochrony życia rodzinnego jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy złożenie kolejnego wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy po terminie, w sytuacji gdy poprzedni wniosek został pozostawiony bez rozpoznania, może legalizować pobyt cudzoziemca na terytorium RP i tym samym wykluczać wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, złożenie kolejnego wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy po terminie, gdy poprzedni wniosek został pozostawiony bez rozpoznania, nie legalizuje pobytu cudzoziemca na terytorium RP i nie wyklucza wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu.
Uzasadnienie
Przepis art. 108 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, przedłużający legalność pobytu w trakcie rozpatrywania wniosku, ma zastosowanie tylko gdy wniosek jest składany w warunkach legalnego pobytu i w terminie. Złożenie wniosku po terminie lub w warunkach nielegalnego pobytu nie skutkuje przedłużeniem legalności pobytu.
Czy naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak zapewnienia odpowiedniego tłumaczenia lub niezastosowanie zasady zaufania do władzy publicznej, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji o zobowiązaniu do powrotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli organ prawidłowo zapewnił możliwość korzystania z pomocy tłumacza (w języku zrozumiałym dla cudzoziemca) i zrealizował obowiązki informacyjne, a ustalenia faktyczne są zgodne z zebranym materiałem dowodowym, naruszenie przepisów proceduralnych nie zachodzi.
Uzasadnienie
Organ prowadzący postępowanie zapewnił cudzoziemcowi pomoc tłumacza języka angielskiego, przetłumaczył podstawę prawną decyzji i pouczenia. Pełnomocnik skarżącego władał językiem polskim. Ustalenia faktyczne były zgodne z dowodami, a zasada zaufania nie została naruszona przez niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia.
Czy zobowiązanie do powrotu cudzoziemca, który przebywa w Polsce od pewnego czasu i ma relacje z obywatelką RP, może naruszać prawo do życia prywatnego i rodzinnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli pobyt jest nielegalny, a relacje nie tworzą jeszcze ustabilizowanego życia rodzinnego, prawo państwa do kontroli granic i wydalenia cudzoziemca jest nadrzędne, chyba że istnieją szczególne okoliczności uzasadniające ochronę.
Uzasadnienie
Krótkotrwała relacja i wspólne zamieszkiwanie nie tworzą życia rodzinnego podlegającego ochronie w rozumieniu ETPC. Prawo państwa do określania zasad pobytu cudzoziemców jest podstawowe, a wydalenie osoby przebywającej nielegalnie nie narusza Konwencji, chyba że zaistnieją wyjątkowe okoliczności.
Przepisy (12)
Główne
u.o.c. art. 302 § 1 pkt 1
Ustawa o cudzoziemcach
Wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu cudzoziemcowi, który przebywa lub przebywał na terytorium Polski bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu i pobytu, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia bezzasadnej skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.o.c. art. 108 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Przedłużenie okresu legalnego pobytu cudzoziemca po złożeniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, pod warunkiem złożenia wniosku w warunkach legalnego pobytu i w terminie.
u.o.c. art. 327 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Obowiązek zapewnienia cudzoziemcowi, który nie włada w wystarczającym stopniu językiem polskim, możliwości korzystania z pomocy tłumacza.
u.o.c. art. 327 § 2
Ustawa o cudzoziemcach
Obowiązek organu do przetłumaczenia na język zrozumiały dla cudzoziemca podstawy prawnej decyzji, rozstrzygnięcia oraz pouczenia o środkach odwoławczych.
u.o.c. art. 7 § 1 pkt 1 lit. d
Ustawa o cudzoziemcach
Obowiązek organu prowadzącego postępowanie w sprawie zobowiązania do powrotu, pouczenia pisemnego w języku zrozumiałym dla cudzoziemca o zasadach i trybie postępowania oraz o przysługujących mu prawach i ciążących obowiązkach.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z uwzględnieniem nieważności postępowania.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena dowodów przez organ.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.
u.o.c. art. 348 § 2
Ustawa o cudzoziemcach
Wyjątek od wydalenia cudzoziemca w celu ochrony życia rodzinnego lub prywatnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pobyt skarżącego na terytorium RP był nielegalny, ponieważ nie posiadał ważnej wizy ani innego dokumentu uprawniającego do pobytu, a złożony wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy nie zalegalizował jego pobytu. • Organ prawidłowo zastosował przepisy ustawy o cudzoziemcach, w tym art. 302 ust. 1 pkt 1. • Nie doszło do naruszenia przepisów proceduralnych, w tym zapewnienia tłumacza i pouczeń. • Nie zachodzą podstawy do ochrony życia prywatnego i rodzinnego w stopniu wykluczającym zobowiązanie do powrotu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 302 ust. 1 pkt 1 u.o.c. poprzez nieprawidłowe zastosowanie i pominięcie faktu skutecznego zwrócenia się o zezwolenie na pobyt czasowy. • Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżącemu nie zagraża pozbawienie zdrowia lub życia w przypadku powrotu do Indonezji. • Naruszenie art. 7, 77, 80 k.p.a. przez niezastosowanie zasady praworządności i oparcie ustaleń na deklaracjach skarżącego. • Naruszenie art. 8 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania. • Naruszenie art. 348 pkt 2 u.o.c. w zw. z Konwencją przez niezastosowanie i uznanie, że zobowiązanie do powrotu nie narusza prawa do życia rodzinnego i prywatnego.
Godne uwagi sformułowania
„Ergo – pobyt skarżącego na terytorium RP był nielegalny.” • „Właściwe dekodowanie tego przepisu nie pozwala na przyjęcie, że stan faktyczny niniejszej sprawy wyczerpuje w/w przepis.” • „Zasada zaufania nie zastała naruszona. Jednocześnie skarżący poprzez ten przepis próbuje zakwestionować ustalenia faktyczne, co jest błędnym zabiegiem.” • „Krótkotrwała relacja i nawet wspólne zamieszkiwanie nie kreuje życia rodzinnego, które wiąże się z określonymi zobowiązaniami.” • „Z samej istoty suwerenności państwa [...] wynika prawo do określania zasad przebywania cudzoziemców na terytorium danego państwa.”
Skład orzekający
Anna Szymańska
sprawozdawca
Marzenna Linska - Wawrzon
przewodniczący
Roman Ciąglewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących legalności pobytu cudzoziemców po wygaśnięciu wizy, zastosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, zasady prowadzenia postępowania z udziałem cudzoziemców, ochrona życia rodzinnego w kontekście wydalenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji złożenia wniosku o pobyt czasowy po terminie i pozostawienia go bez rozpoznania. Ocena ochrony życia rodzinnego jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii legalności pobytu cudzoziemców i konsekwencji jego nielegalności, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie.
“Czy złożenie wniosku o pobyt po terminie chroni przed deportacją? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.