II OSK 3034/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-01-22
NSAAdministracyjneWysokansa
wstrzymanie wykonaniaskarga kasacyjnawyrok sądu administracyjnegodeportacjaochrona tymczasowacudzoziemcyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiNSAWSA

NSA oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku WSA, wskazując na brak podstaw prawnych do wstrzymania wyroku sądu pierwszej instancji w sytuacji wniesienia skargi kasacyjnej.

Skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku WSA, obawiając się deportacji i potencjalnej utraty życia lub zdrowia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ten wniosek, argumentując, że art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczy wstrzymania wykonania aktów administracyjnych, a nie wyroków sądowych. Sąd podkreślił, że wniesienie skargi kasacyjnej pozostawia wyrok WSA nieprawomocnym, a brak jest innych przepisów pozwalających na wstrzymanie jego wykonania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 lipca 2024 r. oddalił skargę J. R. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców dotyczącą zobowiązania do powrotu i zakazu wjazdu. Skarżący, wnosząc skargę kasacyjną, złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku, twierdząc, że jego wykonanie doprowadziłoby do nieodwracalnych skutków, takich jak deportacja i potencjalna utrata życia lub zdrowia. Podstawą wniosku miał być art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ten wniosek, wyjaśniając, że wskazany przepis dotyczy wstrzymania wykonania aktów administracyjnych, a nie wyroków sądów administracyjnych. Sąd podkreślił, że wniesienie skargi kasacyjnej powoduje, iż zaskarżony wyrok pozostaje nieprawomocny i nie wywołuje skutków prawnych. Brak jest również innych przepisów, które pozwalałyby na wstrzymanie wykonania wyroku WSA w takiej sytuacji. Sąd zaznaczył, że wyjątki przewidziane w art. 89 i art. 284 p.p.s.a. nie mają zastosowania. Dodatkowo, NSA odniósł się do możliwości wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej, wskazując, że wniosek w tym zakresie został już rozpatrzony negatywnie, a zmiana okoliczności sprawy, która mogłaby uzasadniać zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania, nie zaistniała.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku sądu administracyjnego nie może być uwzględniony na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., ponieważ przepis ten dotyczy wstrzymania wykonania aktów lub czynności wydanych w postępowaniu administracyjnym, a nie wyroków sądowych.

Uzasadnienie

Art. 61 § 3 p.p.s.a. odnosi się wyłącznie do wstrzymania wykonania aktów administracyjnych, a nie wyroków sądów administracyjnych. Wniesienie skargi kasacyjnej pozostawia wyrok WSA nieprawomocnym, a brak jest innych przepisów pozwalających na jego wstrzymanie. Wyjątki przewidziane w ustawie nie mają zastosowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten dotyczy wyłącznie wstrzymania wykonania aktów lub czynności wydanych w postępowaniu administracyjnym i będących przedmiotem kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a nie wyroków sądów administracyjnych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.

p.p.s.a. art. 89

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nie ma zastosowania w niniejszej sprawie (dotyczy wstrzymania wykonania orzeczenia sądowego w toku postępowania o przywrócenie uchybionego terminu).

p.p.s.a. art. 284

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nie ma zastosowania w niniejszej sprawie (dotyczy możliwości wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia sądu w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania).

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawomocne orzeczenie sądu wiąże strony i sąd, który je wydał, a także inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach ustawy przewidzianych także inne osoby.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstawy prawnej do wstrzymania wykonania wyroku sądu administracyjnego na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Wykonanie wyroku WSA wywoła nieodwracalne skutki polegające na deportacji skarżącego i narazi go na potencjalną utratę życia lub zdrowia.

Godne uwagi sformułowania

Art. 61 § 3 dotyczy zatem wyłącznie wstrzymania wykonania aktów bądź czynności wydanych w postępowaniu administracyjnym i będących przedmiotem kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a nie wyroków sądów administracyjnych. Brak jest również innych przepisów w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również w ustawach szczególnych, które pozwalałyby na wstrzymanie wykonania wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadku wniesienia od tego wyroku skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skład orzekający

Zdzisław Kostka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wstrzymania wykonania wyroków sądów administracyjnych w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podstaw prawnych do wstrzymania wyroku WSA w kontekście skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która może mieć znaczenie dla wielu skarżących w sprawach dotyczących cudzoziemców.

Czy można wstrzymać wykonanie wyroku sądu, jeśli grozi deportacją? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 3034/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-01-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zdzisław Kostka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku
Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku.
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 22 stycznia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku J. R. o wstrzymanie wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 48/24 w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 30 października 2023 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu postanawia: oddalić wniosek.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 lipca 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 48/24, oddalił skargę J. R. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z 30 października 2023 r. w przedmiocie zobowiązania skarżącego do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 6 miesięcy.
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego wyroku skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku albowiem "jego wykonanie wywoła nieodwracalne skutki polegające na deportacji skarżącego, a w konsekwencji narazić ją może na potencjalną utratę życia lub/i zdrowia", przy czym jako podstawę tego wniosku wskazał art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.).
Rozpoznając wniosek Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Art. 61 § 3 dotyczy zatem wyłącznie wstrzymania wykonania aktów bądź czynności wydanych w postępowaniu administracyjnym i będących przedmiotem kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a nie wyroków sądów administracyjnych. Oznacza to, że nie może on stanowić podstawy wstrzymania wykonania wyroku, którego dotyczy skarga kasacyjna złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Brak jest również innych przepisów w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również w ustawach szczególnych, które pozwalałyby na wstrzymanie wykonania wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadku wniesienia od tego wyroku skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Znajdujące się w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyjątki – zawarte w art. 89 oraz art. 284 – nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Art. 89 p.p.s.a. dotyczy bowiem możliwości wstrzymania wykonania orzeczenia sądowego w toku postępowania o przywrócenie uchybionego terminu. Natomiast art. 284 p.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia sądu w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania.
Ponadto wyjaśnić należy, że wskutek wniesienia środka zaskarżenia jakim jest skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zaskarżony wyrok pozostaje wyrokiem nieprawomocnym, a co za tym idzie nie wywołuje on skutków prawnych związanych z przedmiotem rozstrzygnięcia. Dopiero prawomocne orzeczenie sądu wiąże strony i sąd, który je wydał, a także inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art. 170 p.p.s.a.).
Z uwagi na powyższe, wobec braku podstawy prawnej do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji, wniosek ten został oddalony.
Gdyby natomiast skarżącemu kasacyjnie chodziło o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, to wyjaśnić należy, że postanowieniem z 22 stycznia 2025 r., sygn. akt II OZ 120/25, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu pierwszej instancji z 30 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 48/24, którym na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. odmówiono skarżącemu kasacyjnie zastosowania ochrony tymczasowej. W myśl natomiast art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Sąd administracyjny może zatem zmienić postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności i wstrzymać jego wykonanie. Podstawą do podjęcia takiego orzeczenia jest zmiana okoliczności sprawy i w ramach tej zmiany zaistnienie jednej z przesłanek uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej. Podkreślić jednocześnie należy, że zmiana okoliczności sprawy jest również przesłanką zmiany i uchylenia postanowienia prawomocnego niekończącego postępowania w sprawie, o czym stanowi art. 165 p.p.s.a. Wobec tego NSA byłby uprawniony do zmiany zapadłego w niniejszej sprawie prawomocnego postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, gdyby zmianie uległy okoliczności sprawy, na które skarżący powołałby się we wniosku złożonym na podstawie ww. przepisów. Taka sytuacja nie zaistniała jednakże w rozpoznawanej sprawie.
Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI