II OSK 3029/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Syndyka Masy Upadłości [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na czynność Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] kwietnia 2017 r. w przedmiocie ujęcia nieruchomości przy ul. [...] w Warszawie w gminnej ewidencji zabytków. NSA uchylił zaskarżony wyrok i stwierdził bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy. Rozstrzygnięcie oparto na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2023 r. (sygn. akt P 12/18), który stwierdził niezgodność art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z Konstytucją RP w zakresie, w jakim ogranicza prawo własności nieruchomości przez dopuszczenie ujęcia jej w gminnej ewidencji zabytków bez zapewnienia właścicielowi gwarancji ochrony prawnej przed dokonaniem takiego ograniczenia. Sąd uznał, że wadliwa procedura zastosowana przez Prezydenta Miasta, która uniemożliwiła czynny udział strony skarżącej w postępowaniu, naruszała Konstytucję RP. W związku z tym, NSA orzekł o bezskuteczności zaskarżonej czynności, odstępując od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego P 12/18, ochrona prawa własności w postępowaniu dotyczącym wpisu do gminnej ewidencji zabytków, znaczenie wyroków TK dla kontroli sądów administracyjnych.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, a jego zastosowanie może być ograniczone do spraw, w których naruszono prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ujęcie nieruchomości w gminnej ewidencji zabytków jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 par. 2 pkt 4 Ppsa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ujęcie nieruchomości w gminnej ewidencji zabytków jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 par. 2 pkt 4 Ppsa.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że czynność ta rozstrzyga o podporządkowaniu nieruchomości obowiązkowi ochrony zabytków, a jej treść wynika z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Ma charakter publicznoprawny i dotyczy obowiązków indywidualnego podmiotu.
Czy art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w zakresie w jakim ogranicza prawo własności nieruchomości przez dopuszczenie ujęcia jej w gminnej ewidencji zabytków bez zapewnienia właścicielowi gwarancji ochrony prawnej, jest zgodny z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 22 ust. 5 pkt 3 uozoz w tym zakresie jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że osłabienie ochrony własności przez wyłączenie udziału właściciela w postępowaniu skutkującym wpisem do gminnej ewidencji zabytków nie służy realizacji żadnych konstytucyjnie określonych wartości i narusza fundamenty demokratycznego państwa prawnego.
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu ma wpływ na ocenę legalności czynności organu administracji dokonanej przed wydaniem wyroku TK?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu musi być uwzględniony przy ocenie legalności czynności organu, nawet jeśli została dokonana przed wydaniem wyroku.
Uzasadnienie
Wyrok zakresowy Trybunału Konstytucyjnego usuwa z obrotu prawnego niekonstytucyjne rozumienie przepisu, co oznacza, że sąd musi zastosować ten wyrok jako formę stosowania Konstytucji, co skutkuje stwierdzeniem wadliwości procedury zastosowanej przez organ.
Przepisy (14)
Główne
uozoz art. 22 § ust. 5 pkt 3
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Przepis w zakresie, w jakim ogranicza prawo własności nieruchomości przez dopuszczenie ujęcia jej w gminnej ewidencji zabytków bez zapewnienia właścicielowi gwarancji ochrony prawnej, jest niezgodny z Konstytucją RP.
Ppsa art. 3 § par. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ujęcie nieruchomości w gminnej ewidencji zabytków jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Pomocnicze
uozoz art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 53 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 146 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie art. 18
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem
Konstytucja RP art. 64 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 22 ust. 5 pkt 3 uozoz w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego P 12/18, który stwierdził niezgodność tego przepisu z Konstytucją RP w zakresie ochrony prawa własności. • Wadliwa procedura administracyjna uniemożliwiająca czynny udział strony w postępowaniu.
Godne uwagi sformułowania
Ujęcie nieruchomości w gminnej ewidencji zabytków jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 par. 2 pkt 4 Ppsa. • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 maja 2023 r. sygn. akt P 12/18 usunął z obrotu prawnego niekonstytucyjne rozumienie art. 22 ust. 5 pkt 3 uozoz. • Sytuacja, w której właściciel dowiadując się, że należąca do niego nieruchomość ma zostać wpisana do gminnej ewidencji zabytków, nie ma możliwości zajęcia stanowiska w postępowaniu administracyjnym oraz zakwestionowania działań podejmowanych przez organ administracji gminnej w porozumieniu z konserwatorem uznana została za niezgodną z fundamentami demokratycznego państwa prawnego.
Skład orzekający
Mirosław Gdesz
sprawozdawca
Zdzisław Kostka
członek
Zofia Flasińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego P 12/18, ochrona prawa własności w postępowaniu dotyczącym wpisu do gminnej ewidencji zabytków, znaczenie wyroków TK dla kontroli sądów administracyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, a jego zastosowanie może być ograniczone do spraw, w których naruszono prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony prawa własności przed ingerencją administracji publicznej w kontekście ochrony zabytków, a jej rozstrzygnięcie opiera się na kluczowym wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
“Wpis do rejestru zabytków bez zgody właściciela? NSA: To niezgodne z Konstytucją!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.