II OSK 3024/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty, uznając, że budowa wymagała pozwolenia na budowę, a skarżąca nie dopełniła obowiązków proceduralnych.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. S. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jej skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym wadliwe doręczenie wezwań i brak możliwości zapoznania się z aktami. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną, stwierdzając, że WSA prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny, a zarzuty dotyczące naruszenia procedury nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym wadliwe doręczenie wezwań do uzupełnienia dokumentacji oraz odmowę udostępnienia akt. WSA w Łodzi oddalił skargę, uznając, że budowa wiaty o wskazanych wymiarach wymagała pozwolenia na budowę, a skarżąca nie dopełniła obowiązków proceduralnych, w tym nie przedstawiła wymaganych dokumentów. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że WSA nie naruszył przepisów postępowania, a zarzuty dotyczące wadliwego doręczenia wezwania i braku możliwości zapoznania się z aktami nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że doręczenie zastępcze było skuteczne, a skarżąca miała możliwość uzupełnienia dokumentacji w toku postępowania. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, wadliwe doręczenie wezwania nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, zwłaszcza gdy wezwanie zostało doręczone skutecznie w trybie zastępczym, a skarżąca miała możliwość zapoznania się z aktami i uzupełnienia braków.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że doręczenie zastępcze było skuteczne, a skarżąca miała możliwość uzupełnienia dokumentacji w toku postępowania. Nawet jeśli wystąpiły uchybienia proceduralne, nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy, która była decyzją związaną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.p.b. art. 48 § ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Przepis regulujący nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie, bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis określający skutki oddalenia skargi przez sąd administracyjny.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis określający wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
k.p.a. art. 44 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący doręczenia zastępczego.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 73
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący prawa strony do wglądu do akt sprawy i otrzymywania uwierzytelnionych odpisów.
k.p.a. art. 124 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący wymogów uzasadnienia postanowienia.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący obowiązku organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budowa wiaty o wskazanych wymiarach wymagała pozwolenia na budowę. Skarżąca nie dopełniła obowiązków proceduralnych, w tym nie przedstawiła wymaganych dokumentów. Doręczenie zastępcze wezwania było skuteczne. Skarżąca miała możliwość uzupełnienia dokumentacji w toku postępowania. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Wadliwe doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Brak możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. Naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia, którego uzasadnienie nie zawiera wszystkich koniecznych elementów. Naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wydane postanowienie (art. 7, 8, 44, 73 § 2, 77 § 1, 80 k.p.a.). Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie przez Sąd przyczyn nieuwzględnienia okoliczności nieprawidłowego doręczenia wezwania.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja wydawana na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 ma charakter decyzji związanej. Samo wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem skarżącej kasacyjnie nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanym normom. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji odniósł się do zarzutów skargi dotyczących odmowy wykonania uwierzytelnionych odpisów akt sprawy i ich doręczenia.
Skład orzekający
Andrzej Wawrzyniak
przewodniczący
Grzegorz Czerwiński
członek
Rafał Wolnik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących samowoli budowlanej, wymogów pozwolenia na budowę dla wiat, skuteczności doręczeń zastępczych w postępowaniu administracyjnym oraz kontroli sądowej nad tymi kwestiami."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnych wymiarów wiaty i specyfiki postępowania administracyjnego, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie do innych przypadków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i procedur administracyjnych, a także kwestii doręczeń, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Samowola budowlana i pułapki procedury: czy wadliwe doręczenie może uratować przed rozbiórką?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 3024/14 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2016-09-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2014-11-03 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący/ Grzegorz Czerwiński Rafał Wolnik /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Łd 180/14 - Wyrok WSA w Łodzi z 2014-08-08 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 290 art. 48 ust. 1 i 4 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie NSA Grzegorz Czerwiński del WSA Rafał Wolnik (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Kuberska-Pellegrino po rozpoznaniu w dniu 9 września 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 180/14 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 180/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. S. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] grudnia 2013 roku, nr [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty, oddalił skargę oraz przyznał i nakazał wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu P. L. wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększone o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne: W dniu [...] marca 2012 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Łodzi wpłynęło żądanie I. S. - prawnego opiekuna D. S., przeprowadzenia kontroli na działce o nr ewid. [...] położonej w L. przy ul. Z. W żądaniu tym wskazano, że J. S. (skarżąca) prowadzi roboty budowlane polegające na budowie garażu, pomimo nie wyrażenia na nie zgody przez I. S. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] maja 2012 r. stwierdzono wybudowanie wiaty, dobudowanej do istniejącego budynku mieszkalnego. Inwestorem była skarżąca, roboty budowlane prowadzone były od marca do maja 2012 r. Skarżąca nie posiada decyzji udzielającej pozwolenia na budowę wiaty. Wymiary spornego obiektu budowlanego wynoszą 3,65m x 10,30m, wiata wykonana jest z profili stalowych zamkniętych 60 x 60 mm i 60 x 40 mm, płatwi z profili stalowych zamkniętych 60 x 60 mm, krokwie drewniane 7 x 14 cm, pokrycie zadaszenia wykonane z papy izolacyjnej oraz gontu papowego. Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. organ I instancji wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową wiaty oraz nakazał skarżącej przedłożenie w terminie do [...] stycznia 2013 r. zaświadczenia o zgodności obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczegółowymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnymi na dzień opracowywania projektu; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżąca w dniu [...] lutego 2013 r. złożyła wniosek o prolongatę terminu złożenia ww. dokumentacji do dnia [...] lutego 2013 r. z uwagi na brak mapy do celów projektowych. W dniu [...] lutego 2013 r. skarżąca złożyła 4 egzemplarze projektu dobudowanej do budynku mieszkalnego wiaty. Organ I instancji pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia dostarczonej dokumentacji o decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu dla przedmiotowej wiaty (dostarczono decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu dotyczącą garażu) oraz uzupełnienie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane poprzez złożenie podpisu przez osobę reprezentującą małoletniego współwłaściciela nieruchomości. Wezwanie powyższe doręczono skarżącej w trybie art. 44 § 4 k.p.a. Wezwanie to nie zostało wykonane. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. organ I instancji nakazał skarżącej rozbiórkę przedmiotowej wiaty. Na skutek wniesionego przez skarżącą odwołania Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zaskarżoną do Sądu pierwszej instancji decyzją, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowa wiata nie jest objęta katalogiem zwolnień wyliczonych w art. 29 ustawy – Prawo budowlane, a tym samym inwestor chcąc wybudować taką wiatę zobligowany był do uzyskania ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę. Ponieważ inwestor wybudował przedmiotową wiatę nie dysponując decyzją o udzieleniu pozwolenia na budowę i nie spełnił przedstawionych w art. 48 ust. 2 ustawy obowiązków w wyznaczonym terminie, to organ nadzoru budowlanego zobligowany był do wydania nakazu rozbiórki, zgodnie z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. W skardze na powyższą decyzję skarżąca podniosłą, że pismo z dnia [...] czerwca 2013 r. nie zostało jej doręczone. W wyniku nieotrzymania pisma skarżąca nie miała możliwości uzupełnić dokumentacji. Zdaniem skarżącej od początku postępowania administracyjnego miała utrudnioną możliwość uczestniczenia w postępowaniu poprzez odmowę ze strony organu udostępnienia akt postępowania. W uzupełnieniu skargi pełnomocnik skarżącej zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 32 Konstytucji RP oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 2-5 i art. 49 ustawy Prawo budowlane, poprzez przyjęcie, że skarżąca nie posiada ważnego interesu z art. 73 k.p.a. i przez to odmowę wykonania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy i ich doręczenia, a w związku z powyższym naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. poprzez wydanie przedmiotowego postanowienia, którego uzasadnienie nie zawiera wszystkich koniecznych elementów. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wydane postanowienie, a to art. 7, art. 8, art. 44, art. 73 § 2, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., polegające na niedostatecznym zebraniu materiału dowodowego oraz nierozpatrzeniu go w sposób wnikliwy i tym samym naruszeniu zasady obiektywizmu poprzez przyjęcie, że skarżąca nie wykazała ważnego interesu domagając się wykonania uwierzytelnionych odpisów akt sprawy i ich doręczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalając skargę na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., uznał tę skargę za nieuzasadnioną. Sąd pierwszej instancji na wstępie swoich rozważań wskazał, że bez znaczenia pozostaje zarzut niedoręczenia skarżącej wezwania z dnia [...] czerwca 2013 r. do złożenia dokumentów, bowiem zostało ono doręczone skutecznie w trybie art. 44 § 4 k.p.a., nadto było kolejnym wezwaniem do złożenia tych samych dokumentów, wystosowanym po znacznym upływie terminu zakreślonego przez organ. Skarżąca ponadto w dniu [...] sierpnia 2013 r. została powiadomiona w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. Mogła wówczas uzupełnić brakujące dokumenty. Sąd wskazał też, że w aktach postępowania administracyjnego brak jest jakichkolwiek wniosków skarżącej sprzed daty wydania decyzji, potwierdzających zarzut niedoręczenia jej żądanych kopii. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, Sąd pierwszej instancji powołując się na przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (obecnie: Dz. U. z 2016 r., poz. 290 z późn. zm.), ocenił, że budowa spornej wiaty, z uwagi na jej wymiary wymagała pozwolenia na budowę. Tymczasem skarżąca wybudowała ją w ramach samowoli budowlanej. Sąd podkreślił, że nie stanowi wykonania obowiązku złożenie decyzji o warunkach zabudowy dla garażu. Decyzja ta dotyczy wszak innej inwestycji, a dywagacje pełnomocnika skarżącej, iż uzyskanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla garażu uprawniało do wybudowania wiaty, jako budowli o mniejszym stopniu zabudowy, skomplikowania, są pozbawione jakiegokolwiek uzasadnienia. Poza brakiem decyzji o warunkach zabudowy, skarżąca nie złożyła również zaświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżąca jest współwłaścicielką nieruchomości. Drugi ze współwłaścicieli – nieletni wnuk skarżącej, za pośrednictwem swej opiekunki prawnej kwestionuje prawo skarżącej do tej zabudowy. Jest to zdaniem Sądu równoznaczne z nieudokumentowaniem, przynajmniej na tym etapie postępowania, prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżąca zaniechała udokumentowania zgodności inwestycji z prawem, nie przedkładając stosownych zaświadczeń nie tylko w zakreślonym terminie, ale nawet w toku postępowania odwoławczego. W tej sytuacji, w ocenie Sądu pierwszej instancji, organ zobligowany był do nakazania rozbiórki spornego obiektu, stosownie do dyspozycji art. 48 ust. 3 w zw. z art. 48 ust.1 Prawa budowlanego. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca, zaskarżając ten wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez zaakceptowanie popełnionych przez organ odwoławczy naruszeń procedury (art. 77 § 1 w zw. z art. 6, 7, 8 i 80, 44, 73, 124 k.p.a.) i odmowę uchylenia decyzji mimo zaniechania przez organ drugiej instancji zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, co stanowi konsekwencję pominięcia twierdzeń i zarzutów zgłaszanych przez skarżącą w toku postępowania; b) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie przez Sąd przyczyn nieuwzględnienia okoliczności nieprawidłowego doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych złożonej w sprawie dokumentacji. Wskazując na powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, względnie w wypadku spełnienia się warunków określonych w art. 188 p.p.s.a. - o uchylenie zaskarżonego wyroku i o rozpoznanie skargi na opisaną wyżej decyzję - przez jej uchylenie jak również o uchylenie poprzedzającej ją decyzji w całości. Ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w sprawie, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnika z urzędu według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów i wniosków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze kasacyjnej podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie albowiem nie zawiera uzasadnionych zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie naruszył bowiem powołanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania. Za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 w zw. z art. 6, 7, 8 i 80, 44, 73, 124 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem warunkiem uwzględnienia skargi na podstawie tego przepisu jest ustalenie przez Sąd pierwszej instancji istnienia naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji publicznej rozpatrujący daną sprawę oraz stwierdzenie, że naruszenie to miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a więc gdyby nie było stwierdzonego naruszenia przepisów prawa, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne. Oznacza to, że można zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdził takie naruszenie prawa, a mimo to Sąd ten nie spełnił dyspozycji powołanej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonego orzeczenia. Natomiast w rozpatrywanej sprawie przedstawione przez Sąd pierwszej instancji przesłanki oddalenia skargi nie pozwalały na zastosowanie w tej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., gdyż Sąd pierwszej instancji nie stwierdził takich naruszeń prawa, które mogły mieć wpływ na sposób jej rozpatrzenia przez organ. Sąd dokonał wnikliwej, merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji i zasadnie uznał, że powołane w uzasadnieniu przepisy prawa nie zostały przez organ naruszone. Organ administracji publicznej we właściwie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, który znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym oraz dokonał oceny całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Jeśli zatem z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to uznać należy, że rozstrzygnięcie wydane w oparciu o treść art. 151 p.p.s.a. jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez Sąd pierwszej instancji normy prawnej. Podkreślić przy tym należy, że samo wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem skarżącej kasacyjnie nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanym normom. Analiza skargi kasacyjnej w zakresie uzasadnienia rozpatrywanego zarzutu wskazuje zaś, że w istocie sprowadza się ono jedynie do polemiki z ustaleniami stanu faktycznego i jego oceną dokonaną przez organ orzekający w sprawie, którą Sąd pierwszej instancji zaaprobował. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji odniósł się do zarzutów skargi dotyczących odmowy wykonania uwierzytelnionych odpisów akt sprawy i ich doręczenia, skutkującej naruszeniem art. 124 § 2 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia, którego uzasadnienie nie zawiera wszystkich koniecznych elementów. Sąd wyraźnie wskazał, że w aktach postępowania administracyjnego brak było jakichkolwiek wniosków skarżącej sprzed daty wydania decyzji, potwierdzających zarzut niedoręczenia jej żądanych kopii. Sąd ocenił też, że bez znaczenia pozostaje kwestia niedoręczenia skarżącej wezwania z dnia [...] czerwca 2013 r. do złożenia dokumentów. Wezwanie to zostało bowiem doręczone skutecznie w trybie art. 44 § 4 k.p.a., nadto było kolejnym wezwaniem do złożenia tych samych dokumentów, wystosowanym po znacznym upływie terminu zakreślonego przez organ. Skarżąca w dniu [...] sierpnia 2013 r. została powiadomiona w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i wówczas mogła uzupełnić brakujące dokumenty. Sąd pierwszej instancji dał też wyraz temu, że nie dopatrzył się innych naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wynikające z akt sprawy okoliczności faktyczne nie dawały organowi możliwości wydania innego rozstrzygnięcia. Decyzja wydawana na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 ma bowiem charakter decyzji związanej. Również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Uzasadnienie winno zatem zawierać wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem. Obowiązkiem sądu pierwszej instancji jest więc przeprowadzenie wywodu prawnego, w którym omówiona zostanie podstawa prawna orzeczenia z uwzględnieniem jej wykładni. W ramach uzasadnienia sąd zobowiązany jest także do odniesienia się do zarzutów podnoszonych w skardze. Wyjątkiem od obowiązku odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi może być sytuacja, kiedy rozstrzygnięcie sądu oparte zostało na przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b), art. 145 § 1 pkt 2 lub 3 p.p.s.a. W kontrolowanej sprawie sytuacja taka jednak nie zachodzi albowiem Sąd pierwszej instancji jako podstawę swojego rozstrzygnięcia wskazał art. 151 p.p.s.a. Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że podstawa prawna rozstrzygnięcia (wyroku) obejmuje wskazanie zastosowanych przepisów prawnych oraz wyjaśnienie przyjętego przez sąd sposobu ich wykładni i zastosowania (por. wyrok NSA z 17 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 1113/10). Tylko przy prawidłowym, zgodnym z przywołanymi regułami uzasadnieniu, możliwe jest poznanie motywów wyroku oraz dokonanie ich oceny. Sąd powinien tak wytłumaczyć motywy rozstrzygnięcia, by w wyższej instancji mogła zostać oceniona jego prawidłowość. Uzasadnienie wyroku powinno zatem umożliwiać jego kontrolę. W orzecznictwie prezentowany jest także pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1485/11). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1751/11). Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że w przypadku niespełnienia przez sąd pierwszej instancji wymogów określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a., skontrolowanie legalności zaskarżonego orzeczenia w postępowaniu kasacyjnym staje się znacząco utrudnione. Nie oznacza to jednak, iż kontrola taka w ogóle nie jest możliwa. Zarzut kasacyjny oparty na naruszeniu przepisów postępowania, jak to już wyżej zaznaczono, odnosi pozytywny skutek tylko o tyle, o ile naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazywane przez autora skargi kasacyjnej naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na niewyjaśnieniu przez Sąd pierwszej instancji przyczyn nieuwzględnienia okoliczności nieprawidłowego doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych złożonej w sprawie dokumentacji, pozostaje w niniejszej sprawie bez wpływu na jej wynik. Zauważyć też przyjdzie, że Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku expressis verbis wyjaśnił, iż "bez znaczenia pozostaje okoliczność, że skarżąca nie odebrała osobiście kolejnego wezwania do uzupełnienia brakującej dokumentacji. Uznanie przez organ doręczenia za skuteczne jest uzasadnione treścią art. 44 § 1 - 4 k.p.a.". Sąd pierwszej instancji ocenił zatem doręczenie zastępcze za skuteczne i prawidłowe. Domniemanie skuteczności doręczenia w tym trybie może być oczywiście obalone, jednak w niniejszej sprawie strona skarżąca na żadnym jej etapie nie przedstawiła okoliczności, które pozwoliłyby na obalenie tego domniemania. Wskazać w tym miejscu należy jeszcze, że autor skargi kasacyjnej formułując omawiany zarzut naruszenia art. 141 § 1 p.p.s.a. nie wskazał jaki istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej miałoby mieć to naruszenie, co uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dalszą kontrolę w tym zakresie. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał wniosku dotyczącego zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego z tytułu pomocy prawnej świadczonej z urzędu, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Należne natomiast od Skarbu Państwa wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a. Dodać jeszcze wypadnie, że powołane orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI