II OSK 3017/24

II OSK 3017/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak
Anna Szymańska /sprawozdawca/
Anna Żak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne
Cudzoziemcy
Sygn. powiązane
III SAB/Gl 334/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-09-03
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 519
art. 112a ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Żak Sędziowie sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Anna Szymańska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 września 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 334/24 w sprawie ze skargi F. B. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA w Gliwicach, sąd pierwszej instancji, sąd wojewódzki) wyrokiem z 3 września 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 334/24, w wyniku rozpoznania skargi F. B. (dalej: cudzoziemiec, strona, skarżący) na bezczynność Wojewody Śląskiego (dalej: Wojewoda, organ, skarżący kasacyjnie) w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy: stwierdził, że Wojewoda dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszenia prawa (pkt 1.); zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 60 dni od dnia zwrotu akt z prawomocnym orzeczeniem (pkt 2.); oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 3.) oraz orzekł w przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 4.).
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Cudzoziemiec – obywatel Gruzji, wnioskiem z 31 lipca 2023 r. (wpływ do organu) wystąpił o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy. Organ, 2 sierpnia 2023 r. wezwał stronę do osobistego stawienia się w urzędzie. Dalej, 25 września 2023 r. poinformował o wszczęciu postępowania oraz treści art. 100d ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 103 ze zm.; dalej: u.o.p.). Wojewoda, 28 września 2023 r. i 20 listopada 2023 r. w trybie art. 109 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519 ze zm.; dalej: u.o.c.) zwrócił się do odpowiednich służb o informacje o cudzoziemcu. Wobec braku aktywności organu strona złożyła ponaglenia z 30 listopada 2023 r. i 30 stycznia 2024 r., a następnie wniosła skargę z 3 marca 2024 r. na bezczynność Wojewody.
Wskazanym na wstępie wyrokiem z 3 września 2024 r., WSA w Gliwicach stwierdził, że skarga jest zasadna. Sąd pierwszej instancji podzielił pogląd skarżącego, że skoro jest on obywatelem Gruzji to u.o.p. nie znajduje zastosowania w sprawie. Wyjaśniono, że u.o.p. określa zasady pomocy obywatelom Ukrainy (a nie w ogóle osobom przybywającym do naszego kraju) i to takim, które przybywają lub pozostają na terytorium Polski w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (a nie w celach np. ekonomicznych lub w związku ze sprawami rodzinnymi).
Podniesiono, że to, kogo ustawa o pomocy rozumie pod pojęciem cudzoziemca, użytym w art. 100a-100d wynika z art. 100a ust. 1 u.o.p., który definiując pojęcie cudzoziemca odsyła do art. 2 ust. 1 lub 2 decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/382 z 4 marca 2022 r. stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkującej wprowadzeniem tymczasowej ochrony (Dz. Urz. UE. L. z 2022 r. nr 71 poz. 1 ze zm.; dalej: decyzja wykonawcza). Wskazano, że decyzja wykonawcza zawiera odwołanie do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz dyrektywy Rady 2001/55/WE z 20 lipca 2001 r. w sprawie minimalnych standardów przyznawania tymczasowej ochrony na wypadek masowego napływu wysiedleńców oraz środków wspierających równowagę wysiłków między państwami członkowskimi związanych z przyjęciem takich osób wraz z jego następstwami (Dz. Urz. UE. L. z 2001 r. nr 212 poz. 12; dalej: dyrektywa 2001/55/WE). W ocenie sądu pierwszej instancji, u.o.p. stanowi przeniesienie na grunt krajowy przepisów decyzji wykonawczej. Zatem, u.o.p. nie może obejmować wszystkich przybywających na terytorium RP, a jedynie takie osoby, które przybywają w warunkach określonych w przepisach unijnych.
Następnie wskazano, że w u.o.c. na zasadach ogólnych dochodzi do wszczęcia postępowania z dniem złożenia wniosku, jednak nie rozpoczynają biegu żadne terminy obligujące organ do załatwienia sprawy. Termin do załatwienia sprawy zaczyna bieg od dnia, kiedy nastąpiło ostatnie ze zdarzeń przewidzianych w art. 112a ust. 2 u.o.c., a termin kiedy one nastąpią zależy od organu, który wyznacza cudzoziemcowi termin do osobistego stawiennictwa w organie. W ocenie WSA w Gliwicach, narusza to art. 41 oraz art. 47 zd. 1 i 2 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. U. UE C. z 2007 r. nr 303, poz. 1; dalej: KPP), z którego wynika prawo do dobrej administracji oraz prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.
Następnie zauważono, że z art. 5 ust. 2 i 4 dyrektywy 2011/98/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie procedury jednego wniosku o jedno zezwolenie dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę na terytorium państwa członkowskiego oraz w sprawie wspólnego zbioru praw dla pracowników państw trzecich przebywających legalnie w państwie członkowskim (Dz. U. UE L. z 2011 r. nr 343, poz. 1; dalej: dyrektywa 2011/98/UE) wynika, że termin do wydania decyzji w każdym przypadku rozpoczyna bieg z dniem złożenia wniosku i wynosi on maksymalnie 4 miesiące. Może on ulec wydłużeniu tylko o czas, w jakim organ oczekiwał na dostarczenie przez zainteresowanego informacji lub dokumentów. Tym samym w ocenie sądu pierwszej instancji art. 112a ust. 2 i 3 u.o.c. został błędnie implementowany do krajowego porządku prawnego.
WSA w Gliwicach wskazał, że z akt sprawy wynika, że zarzut bezczynności jest uzasadniony (wniosek wpłynął do organu 31 lipca 2023 r., zatem winien być załatwiony do 29 września 2023 r.). Jednocześnie sąd pierwszej instancji stwierdził, że zarzucana opieszałość organu nie ma charakteru rażącego. Zobowiązano również do załatwienia sprawy oraz oddalono skargę w zakresie przyznania stronie sumy pieniężnej i wymierzenia organowi grzywny.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Wojewoda, zaskarżając go w części, tj. w punkcie 1., 2. i 4. zarzucając:
I. naruszenie prawa materialnego:
a) przez błędną wykładnię art. 100d u.o.p. w brzmieniach obowiązujących od 1 stycznia 2023 r. w związku z art. 5 dyrektywy 2001/55/WE w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 decyzji wykonawczej poprzez uznanie, że art. 100d u.o.p. ma zastosowanie wyłącznie do wysiedleńców w rozumieniu decyzji wykonawczej, którzy musieli opuścić Ukrainę podczas, gdy pojęcie cudzoziemca w rozumieniu art. 100d ust. 1 u.o.p. obejmuje wszystkich cudzoziemców w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.o.c. bez względu na datę przekroczenia granicy RP, a w konsekwencji art. 100d ust. 3 u.o.p. ma zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, w tym do obywateli Ukrainy i bez względu na datę przekroczenia granicy;
b) przez błędną wykładnię art. 100a ust. 1 w zw. z art. 100a-art. 100d u.o.p. w związku z art. 5 dyrektywy 2001/55/WE w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 decyzji wykonawczej poprzez uznanie, że to kogo ustawa rozumie pod pojęciem cudzoziemca użytym w art. 100a-100d wynika z art. 100a ust. 1 u.o.p., gdy tymczasem każdy z tych przepisów zawiera odrębne (rozłączne) normy prawne, a art. 100d nie zawiera odesłania do art. 100a ust. 1 w zakresie definicji "cudzoziemca", a tym samym brak jest podstaw, by wnioskować, że pojęcie cudzoziemca winno być interpretowane zgodnie z art. 100a ust. 1, który odsyła do wskazanej decyzji wykonawczej i dyrektywy 2001/55/WE, natomiast powinno być rozumiane na podstawie art. 3 pkt 2 u.o.c.;
II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 64 § 2 w związku z art. 63 § 2, art. 61 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.) i art. 105 ust. 1 i 2 oraz art. 112a ust. 1 i ust. 2 oraz ust. 3 u.o.c. poprzez wadliwe uznanie, że art. 112a ust. 2 i ust. 3 u.o.c. został błędnie implementowany do polskiego porządku prawnego, a tym samym niewłaściwe zastosowanie w/w przepisów wskutek przyjęcia, że w sprawie doszło do wszczęcia postępowania w dacie złożenia wniosku w sytuacji, gdy wniosek był dotknięty brakami formalnymi, a wszczęcie postępowania na żądanie strony następuje zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 112a ust. 2 i ust. 3 u.o.c.;
b) art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 12 § 1 oraz art. 35 § 1-§ 3 i § 5 oraz art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że sprawa nie została załatwiona w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, a postępowanie administracyjne prowadzone było z naruszeniem zasady szybkości postępowania i z naruszeniem ustawowych terminów załatwienia sprawy, co spowodowało stwierdzenie bezczynności, podczas gdy czas trwania postępowania usprawiedliwiony był stanem epidemii obowiązującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (paraliżującym pracę nie tylko urzędów), jak również wojną na Ukrainie, niedoborami kadrowymi oraz okolicznościami sprawy, to jest skomplikowanym jej charakterem i koniecznością zgromadzenia materiału dowodowego, a zatem podyktowany był przyczynami od organu niezależnymi, za które organ nie ponosi winy;
c) art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 100d u.o.p., względnie art. 35 § 1-3 i § 5 i art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 112a u.o.c. poprzez ich wadliwe zastosowanie w sytuacji, gdy na mocy art. 100d u.o.p. nie mogło dojść do stwierdzenia bezczynności, względnie gdy z bezczynnością nie mieliśmy do czynienia;
d) art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 12 § 1, art. 35 § 1-3 i § 5 i art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 112a u.o.c. polegające na nieoddaleniu skargi na bezczynność organu, mimo że na mocy art. 100d u.o.p. nie mogło dojść do stwierdzenia bezczynności, względnie gdy z bezczynnością nie mieliśmy do czynienia.
Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części oraz rozpoznanie skargi na bezczynność poprzez jej oddalenie również w zaskarżonym zakresie; ewentualnie: uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie, skarżący kasacyjnie organ oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez NSA.
Skarga kasacyjna nie jest usprawiedliwiona.
Jako usprawiedliwione należało ocenić zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (pkt I. skargi kasacyjnej), niemniej nie mogły one ostatecznie skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku. Rację ma skarżący kasacyjnie, że przepisy art. 100c i art. 100d u.o.p. stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich obywatelstwa i daty przybycia na teren RP, a nie tylko tych, których pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy (zob. np. ostatnie wyroki NSA z: 27 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 2515/24; 4 marca 2025 r., sygn. akt II OSK 2344/24; 12 marca 2025 r., sygn. akt II OSK 2299/24; 13 marca 2025 r., sygn. akt II OSK 1710/24; 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 2316/24; 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 1119/24; 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 1280/24; 7 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 1719/24; 22 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 1349/24). Pojęcie cudzoziemca w rozumieniu art. 100c i art. 100d ust. 1 u.o.p. obejmuje wszystkich cudzoziemców w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.o.c. - bez względu na obywatelstwo, czy datę przybycia na terytorium RP. Oznacza to, że oddziałują na sytuację prawną także skarżącego, który jest obywatelem Gruzji.
Odnośnie naruszenia art. 100a ust. 1 u.o.p., to NSA w obecnym składzie powołuje się na wyrok NSA z 13 lutego 2024 r. sygn. akt II OSK 2362/23, wedle którego brak przesłanek, aby pojęcie cudzoziemca na potrzeby art. 100c i 100d u.o.p. było interpretowane zawężająco, czyli zgodnie z art. 100a ust. 1 u.o.p. do cudzoziemca, o którym mowa w art. 2 ust. 1 lub 2 decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/382 z 4 marca 2022 r. stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy. Zaprezentowaną tamże argumentację NSA w składzie orzekającym przyjmuje za własną.
Jako nieusprawiedliwiony należało uznać zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 2, art. 61 § 3 k.p.a. i art. 105 ust. 1 i 2 oraz art. 112a ust. 1 i ust. 2 oraz ust. 3 u.o.c. Skarżący kasacyjnie twierdzi, że nie doszło do wszczęcia postępowania w tej sprawie w dacie złożenia wniosku o pobyt czasowy, gdyż wniosek ten był dotknięty brakami formalnymi, a wszczęcie postępowania na żądanie strony następuje zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 112a ust. 2 i ust. 3 u.o.c.
Podkreślić należy w ślad za sądem wojewódzkim, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 61 § 3 k.p.a., zgodnie z którym datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (vide uchwała siedmiu sędziów NSA z 3 września 2013 r. sygn. akt I OPS 2/13). Zatem datą wszczęcia niniejszego postępowania jest 31 lipca 2023 r., niezależnie, czy pismo zawierało braki formalne (art. 64 k.p.a.) oraz braki wynikające z art. 112a ust. 2 pkt 1 i 3 u.o.c., czy ich nie zawierało. Z dniem usunięcia braków formalnych wniosku nie następuje zatem wszczęcie postępowania, lecz w oparciu o art. 112a ust. 2 u.o.c. ma miejsce rozpoczęcie biegu terminu do załatwienia sprawy określonego w art. 112a ust. 1 u.o.c. Taki stan rzeczy nie oznacza oczywiście, że w okresie od złożenia wniosku (tj. od wszczęcia postępowania) do zaistnienia zdarzeń określonych w art. 112a ust. 2 u.o.c. organ nie musi podejmować żadnych czynności, jak choćby wezwać cudzoziemca do usunięcia braków wniosku (por. wyrok NSA z 27 lutego 2025 r. sygn. akt II OSK 2590/24).
Natomiast należy odróżnić datę wszczęcia postępowania (art. 61 § 3 k.p.a.) od daty rozpoczęcia biegu terminu na załatwienie sprawy (art. 112a ust. 2 u.o.c.). Nie ma zatem racji Wojewoda utożsamiając datę usunięcia braków wniosku z datą wszczęcia postępowania. Braki te zostały usunięte, co wynika z ustaleń faktycznych na podstawie akt administracyjnych oraz twierdzeń Wojewody, w dniu 25 września 2023 r. Tym samym termin 60 dni biegnie od tego dnia, przy założeniu, że nie zostałby on zablokowany przepisem szczególnym. Takim zaś przepisem jest art. 100d ust. 1 u.o.p. przewidujący, ze bieg terminów na załatwienie sprawy dotyczącej m.in. udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę, nie rozpoczyna się.
Kluczowym jest natomiast czasookres, w którym krajowy prawodawca wyłączył prawo badania przez sądy administracyjne stanu zaniechań wojewodów w prowadzeniu postępowań wymienionych w tym przepisie. Kolejna bowiem nowelizacja u.o.p. zawarta w art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw, dalej: ostatnia nowelizacja - ponownie przedłużyła działanie art. 100d u.o.p., tym razem do 30 września 2025 r. Tymczasem WSA w Gliwicach orzekał w przedmiocie bezczynności 3 września 2024 r., kiedy to zdaniem NSA ostatnia nowelizacja tego przepisu nie mogła zostać zastosowana w tej sprawie, o czym poniżej.
W utrwalonym orzecznictwie NSA przyjmowano, że art. 100c i 100d u.o.p. nie naruszają Konstytucji RP, prawa unijnego, w tym KPP, jak również art. 6 i 13 EKPCz (zob. np. wyroki NSA z: 23 października 2024 r., sygn. akt II OSK 801/24; 30 października 2024 r., sygn. akt II OSK 1303/24; 18 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 926/24; 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 1355/24; 21 stycznia 2025 r., sygn. akt II OSK 1123/24; 18 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 2057/24; 20 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 1961/24; 26 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 1287/24; 27 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 2470/24; 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 2316/24; 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 1119/24; 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 1280/24). Pogląd ten jednakże zachowuje aktualność do 30 czerwca 2024 r.
NSA zastrzegał bowiem w niektórych orzeczeniach, że konieczne jest, aby oceny dotyczące dopuszczalnego, proporcjonalnego ograniczenia prawa do sądu, zostały poczynione z uwzględnieniem nadzwyczajnych okoliczności aktualnych na dzień oceny bezczynności lub przewlekłości dokonanej w zaskarżonym wyroku (por. np. wyroki NSA: z 13 kwietnia 2023 r. sygn. akt II OSK 1985/22, z 18 listopada 2024 r. sygn. akt II OSK 926/24, z 21 stycznia 2025 r. sygn. akt 1123/24, z 20 lutego 2025 r. sygn. akt II OSK 2212/24 i II OSK 2146/24, z 27 lutego 2025 r. sygn. akt II OSK 2470/24, z 9 kwietnia 2025 r. sygn. akt II OSK 1188/24). Sygnalizowano zatem wprost, że ewentualna istotna zmiana tych okoliczności może doprowadzić do odmiennej oceny spełnienia przesłanki niezbędności wprowadzenia ograniczeń przewidzianych w art. 100d u.o.p. Rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą być bowiem uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy okoliczności te trwają. Wymóg niezbędności ograniczeń stanowi zaś, obok przesłanek przydatności i proporcjonalności sensu stricto, nieodzowny element testu proporcjonalności (zamiast wielu zob. np. wyrok TK z 22 września 2005 r., Kp 1/05, OTK-A 2005/8/93).
I tak w orzecznictwie uznano, że przedłużenie obowiązywania art. 100d u.o.p. na okres po 30 czerwca 2024 r., nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu w sprawie bezczynności lub przewlekłości postępowania (zob. np. wyroki NSA z 19 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2921/24, z 3 lipca 2025 r. sygn. akt II OSK 3117/24, z 5 sierpnia 2025 r. sygn. akt II OSK 3111/24, z 5 sierpnia 2025 r. sygn. akt II OSK 2743, z 25 sierpnia 2025 r. sygn. akt II OSK 3109/24). Innymi słowy, przedłużenie na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r. poz. 854) nastąpiło z oczywistym naruszeniem zasady proporcjonalności, a tym samym z oczywistym naruszeniem m.in. art. 45 ust. 1 w zw. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 47 w zw. z art. 52 ust. 1 KPP. Tym samym, oceny bezczynności albo przewlekłości w sprawach, o których mowa w art. 100d ust. 1 u.o.p., należy dokonywać z uwzględnieniem zdarzeń zaistniałych od 1 lipca 2024 r.
Wniosek skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do organu 31 lipca 2023 r. Został uzupełniony w dniu 25 września 2023 r. Począwszy od 15 kwietnia 2022 r. do dnia 30 czerwca 2024 r. terminy na załatwienie spraw nie biegły (art. 100c ust. 1 i następnie art. 100d ust. 1 u.o.p.), a także zgodnie z ust. 4 tych przepisów zaprzestanie czynności przez organ lub dokonywanie ich z opóźnieniem nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności oraz przewlekłości. W przedmiotowej sprawie termin wydania decyzji określa art. 112a ust. 1 u.o.c., który wszedł w życie 29 stycznia 2022 r. (a więc jeszcze przed złożeniem wniosku przez skarżącego). Decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Przy czym termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub upłynął bezskutecznie wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a (ust. 2).
W świetle powyższego należało przyjąć, że art. 100c i art. 100d u.o.p. regulował kwestię bezczynności w sprawach wymienionych w art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 u.o.p. od 15 kwietnia 2022 r. do 30 czerwca 2024 r. Natomiast bieg terminu załatwienia sprawy w zezwoleniach pobytowych, powinien się rozpocząć od 1 lipca 2024 r. Oznacza to, że wyznaczony przepisem art. 112a ust. 1 u.o.c. termin 60 dni na wydanie decyzji upłynął w dniu 29 sierpnia 2024 r. Tym samym organ był w dacie orzekania przez sąd wojewódzki w stanie bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. W tym miejscu trzeba podkreślić, że w sprawach dotyczących bezczynności lub przewlekłości sąd orzeka z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego sprawy ustalonego w dniu wydania orzeczenia (zob. np. wyrok NSA z 23 września 1986 r., sygn. akt IV SAB 8/86; uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów NSA z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08; wyrok NSA z 25 września 2024 r., sygn. akt III OSK 4675/21). W dniu 3 września 2024 r. kiedy orzekał sąd wojewódzki upłynął termin załatwienia sprawy, liczony od 1 lipca 2024 r., co zasadnie skutkowało stwierdzeniem bezczynności Wojewody bez rażącego naruszenia prawa.
Mając powyższe na uwadze w dacie wyrokowania przez sąd wojewódzki Wojewoda pozostawał w bezczynności, co zasadnie stwierdzono w zaskarżonym wyroku, co prawda przy przyjęciu odmiennych relewantnych ustaleń faktycznych oraz prawnych. Niemniej mimo częściowo błędnego uzasadnienia ostatecznie wyrok odpowiada prawu, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a. NSA orzekał na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.