II OSK 3010/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Wielkopolskiego od wyroku WSA w Poznaniu, który stwierdził bezczynność organu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy dla obywatela Uzbekistanu. WSA w Poznaniu uznał, że polskie przepisy (art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy) wstrzymujące bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy są niezgodne z dyrektywą 2011/98/UE i zastosował bezpośrednio przepisy dyrektywy, uznając 4-miesięczny termin na załatwienie sprawy. NSA uznał jednak, że WSA błędnie zinterpretował przepisy. Sąd kasacyjny wskazał, że art. 100d u.o.p. był właściwy do 30 czerwca 2024 r. i nie naruszał prawa UE, a polskie przepisy (art. 112a ustawy o cudzoziemcach) prawidłowo implementowały dyrektywę. NSA uchylił wyrok WSA w części dotyczącej uchylenia punktów I, II, III i V i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu. Sąd wojewódzki ma ponownie ocenić bezczynność organu, uwzględniając, że art. 100d u.o.p. obowiązywał do 30 czerwca 2024 r., a od 1 lipca 2024 r. należy stosować przepisy ustawy o cudzoziemcach i prawidłowo ustalić bieg terminu załatwienia sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wstrzymania terminów w sprawach cudzoziemców (art. 100d u.o.p.) oraz dopuszczalności skargi na bezczynność po wniesieniu ponaglenia.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego do 30 czerwca 2024 r. w zakresie stosowania art. 100d u.o.p. oraz interpretacji przepisów proceduralnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepisy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, wstrzymujące bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy, są zgodne z prawem Unii Europejskiej (dyrektywa 2011/98/UE) i czy mogą być stosowane po 30 czerwca 2024 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie mogą być stosowane po 30 czerwca 2024 r. ze względu na naruszenie zasady proporcjonalności. WSA błędnie zastosował bezpośrednio przepisy dyrektywy UE, zamiast właściwych przepisów krajowych.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 100d u.o.p. był właściwy do 30 czerwca 2024 r. i nie naruszał prawa UE. Po tej dacie jego stosowanie narusza zasadę proporcjonalności. WSA błędnie zinterpretował przepisy, stosując bezpośrednio dyrektywę UE zamiast krajowych przepisów implementujących ją (art. 112a u.o.c.).
Czy skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna, jeśli ponaglenie zostało wniesione przed upływem terminu do załatwienia sprawy, a organ pozostawił je bez rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarga jest dopuszczalna. Dopuszczalność skargi na bezczynność zależy od złożenia ponaglenia, a nie od jego merytorycznego rozpoznania przez organ.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że sądy administracyjne stosują własne regulacje procesowe (art. 53 § 2b p.p.s.a.), a obowiązek poprzedzenia skargi ponagleniem jest realizowany przez samo złożenie ponaglenia. Pozostawienie ponaglenia bez rozpoznania przez organ nie wpływa na dopuszczalność skargi.
Przepisy (18)
Główne
u.o.p. art. 100d § ust. 1 pkt 1
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ten wstrzymywał bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy do 30 września 2025 r. (według pierwotnego brzmienia, później przedłużony do 30 czerwca 2024 r.). NSA uznał, że po 30 czerwca 2024 r. jego stosowanie narusza zasadę proporcjonalności.
u.o.c. art. 112a § ust. 1
Ustawa o cudzoziemcach
Określa 60-dniowy termin na załatwienie sprawy zezwolenia na pobyt czasowy. Prawidłowo implementuje dyrektywę 2011/98/UE.
Pomocnicze
u.o.p. art. 100d § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
WSA błędnie uznał ten przepis za niezgodny z dyrektywą 2011/98/UE.
u.o.p. art. 100d § ust. 3 pkt 1
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Dotyczy okresu spoczywania terminów.
u.o.p. art. 100d § ust. 4
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Dotyczy braku możliwości wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności.
u.o.c. art. 112a § ust. 2
Ustawa o cudzoziemcach
Reguluje zasady biegu terminu 60 dni.
k.p.a. art. 37 § § 3a
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje pozostawienie ponaglenia bez rozpoznania.
k.p.a. art. 37 § § 4-8
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy nie mają zastosowania w przypadku pozostawienia ponaglenia bez rozpoznania.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1 i pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 53 § § 2b
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje dopuszczalność skargi na bezczynność po wniesieniu ponaglenia.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Konstytucja RP art. 91 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
WSA powołał się na ten przepis w kontekście sprzeczności przepisów krajowych z prawem UE.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu. NSA wskazał, że przedłużenie stosowania art. 100d u.o.p. po 30 czerwca 2024 r. narusza to prawo.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności. NSA wskazał, że przedłużenie stosowania art. 100d u.o.p. po 30 czerwca 2024 r. narusza tę zasadę.
TUE art. 4 § ust. 3
Traktat o Unii Europejskiej
Zasada lojalnej współpracy. WSA powołał się na ten przepis.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA błędnie uznał art. 100d u.o.p. za niezgodny z dyrektywą 2011/98/UE i odmówił jego zastosowania. • Przepisy art. 100d u.o.p. były właściwe do 30 czerwca 2024 r. i nie naruszały prawa UE. • Skarga na bezczynność jest dopuszczalna, nawet jeśli ponaglenie zostało pozostawione bez rozpoznania.
Odrzucone argumenty
Argumenty WSA dotyczące bezpośredniego stosowania dyrektywy UE w miejsce przepisów krajowych.
Godne uwagi sformułowania
NSA zważył, co następuje: • Skarga kasacyjna jest usprawiedliwiona, przy czym nie wszystkie zarzuty okazały się usprawiedliwione. • Sąd wojewódzki błędnie bowiem uznał, że przepis ten jest sprzeczny z art. 5 ust. 2 i 4 dyrektywy 2011/98/UE i z tego powodu odmówił zastosowania tego przepisu. • Przedłużenie obowiązywania art. 100d u.o.p. na okres po 30 czerwca 2024 r., nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu w sprawie bezczynności lub przewlekłości postępowania. • Wymóg niezbędności ograniczeń stanowi zaś, obok przesłanek przydatności i proporcjonalności sensu stricto, nieodzowny element testu proporcjonalności. • NSA orzekał na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.
Skład orzekający
Paweł Miładowski
przewodniczący
Małgorzata Masternak - Kubiak
sędzia
Anna Szymańska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wstrzymania terminów w sprawach cudzoziemców (art. 100d u.o.p.) oraz dopuszczalności skargi na bezczynność po wniesieniu ponaglenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego do 30 czerwca 2024 r. w zakresie stosowania art. 100d u.o.p. oraz interpretacji przepisów proceduralnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem pobytu cudzoziemców i kolizją przepisów krajowych z prawem UE, a także interpretacją przepisów proceduralnych. Ma znaczenie praktyczne dla prawników zajmujących się prawem imigracyjnym.
“NSA: Polskie przepisy o pobycie cudzoziemców nie mogą blokować dostępu do sądu po czerwcu 2024 r.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.