II OSK 2992/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-08-30
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo administracyjnezaświadczenieplan miejscowyprawo budowlanesamowola budowlanaochrona konserwatorskaprawo własnościskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy wydania zaświadczenia o zgodności budowy z planem miejscowym, uznając, że zmiana kształtu dachu nie stanowiła 'uwarunkowania historycznego' w rozumieniu planu.

Sprawa dotyczyła odmowy wydania przez organ administracji zaświadczenia o zgodności wykonanych prac budowlanych (zmiana kształtu dachu, wymurowanie filarów) z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący K.G. twierdził, że zmiana dachu była uwarunkowaniem historycznym, a plan ograniczał jego prawo własności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że odmowa wydania zaświadczenia była zasadna, a interpretacja skarżącego dotycząca 'uwarunkowań historycznych' była nieprawidłowa.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K.G. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. SKO utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa odmawiające wydania zaświadczenia o zgodności wykonanej płyty żelbetowej i projektowanych części połaci dachowych z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucił naruszenie art. 217 k.p.a. przez bezzasadną odmowę wydania zaświadczenia oraz naruszenie art. 64 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP przez ograniczenie prawa własności. NSA uznał zarzut naruszenia k.p.a. za niezasadny, wskazując, że organ wydający zaświadczenie o zgodności z planem miejscowym musi ocenić zgodność budowy, zwłaszcza w przypadku samowoli budowlanej. Sąd podkreślił, że zmiana kształtu dachu nie mogła być uznana za 'uwarunkowanie historyczne' w rozumieniu planu uchwalonego po tej zmianie. Zarzut naruszenia Konstytucji RP został uznany za niepoprawnie sformułowany i niezasadny, gdyż przedmiotem kontroli nie była legalność planu miejscowego, a jedynie odmowa wydania zaświadczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa wydania zaświadczenia jest zasadna. Zmiana kształtu dachu nie może być uznana za 'uwarunkowanie historyczne' w rozumieniu planu miejscowego uchwalonego po tej zmianie, a organ ma obowiązek ocenić zgodność budowy z planem.

Uzasadnienie

NSA uznał, że interpretacja skarżącego dotycząca 'uwarunkowań historycznych' była nieprawidłowa, ponieważ plan miejscowy został uchwalony po dacie zmiany kształtu dachu. Organ wydający zaświadczenie ma kompetencje do oceny zgodności budowy z planem, zwłaszcza w kontekście legalizacji samowoli budowlanej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 217 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 217 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.b. art. 48 § ust. 3 pkt 1

Ustawa - Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 64 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odmowa wydania zaświadczenia była zasadna, ponieważ zmiana kształtu dachu nie stanowiła 'uwarunkowania historycznego' w rozumieniu planu miejscowego uchwalonego po tej zmianie. Zarzut naruszenia Konstytucji RP był niepoprawnie sformułowany i niezasadny, gdyż sąd pierwszej instancji nie kontrolował legalności planu miejscowego, a jedynie odmowę wydania zaświadczenia.

Odrzucone argumenty

Bezzasadna odmowa wydania zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (naruszenie art. 217 k.p.a.). Zastosowanie przepisów ustawy o planowaniu przestrzennym i planu miejscowego ograniczających prawo własności skarżącego ponad dopuszczalne granice i z naruszeniem zasady proporcjonalności (naruszenie art. 64 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP).

Godne uwagi sformułowania

zmiana kształtu dachu w roku 2006 (...) stanowi 'uwarunkowanie historyczne' w rozumieniu przytoczonego wyżej § 10 ust. 4 pkt. 1 lit. d planu miejscowego, albowiem akt ten został uchwalony w 2011 roku, a zatem budowa jest zgodna z ustaleniami planu. Przyjęcie proponowanej przez skarżącego kasacyjnie wykładni zwrotu 'uwarunkowania historyczne' prowadziłoby do legalizowania ustaleniami planu miejscowego robót budowlanych zrealizowanych w warunkach samowoli budowlanej. Prawidłowo sporządzona skarga kasacyjna powinna zawierać wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem jednostki redakcyjnej. Przedmiotem kontroli Sądu I instancji było postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia w sprawie zgodności budowy z planem miejscowym. Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia nie obejmuje zaś kontroli legalności planu miejscowego.

Skład orzekający

Leszek Kiermaszek

przewodniczący

Piotr Broda

członek

Tomasz Bąkowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'uwarunkowania historyczne' w kontekście planów miejscowych i legalizacji samowoli budowlanej; wymogi formalne skargi kasacyjnej dotyczące zarzutów naruszenia prawa."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ochroną konserwatorską i konkretnym planem miejscowym. Wymogi formalne skargi kasacyjnej są ogólne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między prawem własności a wymogami planowania przestrzennego i ochrony zabytków, a także pokazuje znaczenie precyzyjnego formułowania zarzutów w skardze kasacyjnej.

Czy zmiana dachu sprzed lat może być 'uwarunkowaniem historycznym' w planie miejscowym? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2992/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Leszek Kiermaszek /przewodniczący/
Piotr Broda
Tomasz Bąkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Sygn. powiązane
II SA/Kr 602/19 - Wyrok WSA w Krakowie z 2019-09-19
II OZ 468/20 - Postanowienie NSA z 2020-07-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski (spr.) sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant: starszy asystent sędziego Aleksandra Tokarczyk po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 602/19 w sprawie ze skargi K.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 28 lutego 2019 r., znak SKO.Z/4100/154/2018 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 602/19, oddalił skargę K.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 28 lutego 2019 r., znak SKO.Z/4100/154/2018 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia.
Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa postanowieniem z dnia 21 października 2015 r., znak BP-05.6724.5.35.2015.GJA, po ponownym rozpoznaniu wniosku K.G., datowanego na 2 maja 2015 r., uzupełnionego pismem datowanym na 25 maja 2015 r., odmawiające wydania zaświadczenia o treści:
"stwierdza się, że:
1. wykonana płyta żelbetowa nad kubaturą V piętra budynku frontowego R. [...] po jej częściowej rozbiórce oraz projektowane części połaci dachowych jak na rysunkach z kwietnia 2015 "B.A."
2. wymurowanie dwóch rzędów filarów ceglanych na płycie stropowej ponad IV p. na poziomie +22,30 m stanowiących konstrukcję pod ścianą od strony podworca i od strony frontu. Wymurowano opłaszczowanie ścian od wewnątrz ścian szczytowych murami o gr. ok. 1 cegły
- są zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego".
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł K.G., będący profesjonalnym pełnomocnikiem. Wyrok zaskarżono w całości.
Wyrokowi zarzucono:
– naruszenie przepisów prawa, a to art. 217 § 1 oraz § 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") przez bezzasadną odmowę wydania zaświadczenia,
– art. 64 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm., dalej: "Konstytucja RP") przez zastosowanie przepisów ustawy o planowaniu przestrzennym i wydanych na jej podstawie normach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ograniczających prawo własności skarżącego ponad dopuszczalne granice i z naruszeniem zasady proporcjonalności.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności sprawę rozpoznano w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Stosownie do art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej formułowanej przez stronę skarżącą, organy administracji publicznej oraz Sąd I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny został przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Skarga kasacyjna okazała się nieskuteczna.
Za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 217 § 1 oraz § 2 pkt 1 k.p.a. przez bezzasadną odmowę wydania zaświadczenia.
Według przywołanych przepisów, organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa. W niniejszej sprawie należy mieć na względzie, że żądanie wydania zaświadczenia wynikało z nałożonego na skarżącego kasacyjnie na podstawie art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.) obowiązku przedstawienia zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zaświadczenie o takiej treści jest wymagane przy legalizacji samowoli budowlanej. W tych okolicznościach organ właściwy w sprawie wydania zaświadczenia dokonuje oceny zgodności budowy zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia budowę z obowiązującym planem miejscowym. W przypadku, gdy budowa nie jest zgodna z ustaleniami obowiązującego planu, organ w drodze postanowienia odmawia wydania zaświadczenia.
Budynek, w którym prowadzono roboty budowlane, w rezultacie których doszło zmiany kształtu dachu jest objęty ochroną konserwatorską pełną i znajduje się w obszarze objętym ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą nr XII/131/11 Rady Miasta Krakowa z dnia 13 kwietnia 2011 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "S." (Dz. Urz. Woj. Małop. Nr 255, poz. 2059). Zgodnie zaś z § 10 ust. 4 pkt. 1 lit. d tej uchwały: w celu ochrony dóbr kultury ustala się: posesje, tereny objęte ochroną konserwatorską pełną, którą należy rozumieć jako ochronę i opiekę nad wartościami zabytkowymi (odpowiednio do sposobu zainwestowania: zabudowa, podworce, dziedzińce, zieleń i mury graniczne, obiekty małej architektury) przez nakaz zachowania istniejącego kształtu dachów i wysokości kalenicy, z dopuszczeniem zmian wynikających z uwarunkowań historycznych.
W świetle powyższego nie można zgodzić się ze sformułowanym przez skarżącego kasacyjnie stanowiskiem, zgodnie z którym, zmiana kształtu dachu w roku 2006 (która nastąpiła w wyniku robót, co do których prowadzone jest postępowanie legalizacyjne – przyp. NSA) stanowi "uwarunkowanie historyczne" w rozumieniu przytoczonego wyżej § 10 ust. 4 pkt. 1 lit. d planu miejscowego, albowiem akt ten został uchwalony w 2011 roku, a zatem budowa jest zgodna z ustaleniami planu. Przyjęcie proponowanej przez skarżącego kasacyjnie wykładni zwrotu "uwarunkowania historyczne" prowadziłoby do legalizowania ustaleniami planu miejscowego robót budowlanych zrealizowanych w warunkach samowoli budowlanej. Zatem wykładnia taka jest niezgodna z rozwiązaniami przyjętymi w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, jak i w obecnym porządku prawnym, normującymi zasady, sposoby i tryb legalizacji samowoli budowlanej.
Uwzględniając wyżej wskazane okoliczności faktyczne i uwarunkowania prawne, Sąd I instancji dokonał trafnej oceny postanowienia organu odwoławczego o utrzymaniu w mocy postanowienia Prezydenta Miasta Krakowa o odmowie wydania zaświadczenia.
Nie mógł również odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 64 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP przez zastosowanie przepisów ustawy o planowaniu przestrzennym i wydanych na jej podstawie normach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ograniczających prawo własności skarżącego ponad dopuszczalne granice i z naruszeniem zasady proporcjonalności.
Po pierwsze, zarzut ten został sformułowany niepoprawnie. Prawidłowo sporządzona skarga kasacyjna powinna zawierać wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem jednostki redakcyjnej (por. wyrok NSA z 22.02.2023 r., III FSK 3884/21, LEX nr 3522137). Zarzucanie Sądowi I instancji naruszenia wskazanych powyżej przepisów Konstytucji RP "poprzez zastosowanie przepisów ustawy o planowaniu przestrzennym i wydanych na jej podstawie normach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego" jest dalece nieprecyzyjne i nawet przywołanie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej art. 4 ust. 1 "ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym" art. 6 i art. 3 ust. 1 "tej ustawy" (s. 3 skargi kasacyjnej) oraz art. 1 ust. 2 pkt 4 ustawy "o planowaniu przestrzennym", art. 6 ust. 2 (s. 4 skargi kasacyjnej), nie w pełni odpowiada dyspozycji przewidzianej w art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą: skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Jak bowiem wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym: "Strona wnosząca skargę kasacyjną powinna określić podstawę prawną według najmniejszej jednostki redakcyjnej danego przepisu. Nie jest bowiem rolą sądu administracyjnego stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie konkretnego przepisu prawnego stanowiącego podstawę zarzutu, żądania czy rozstrzygnięcia" (wyrok NSA z 22.05.2020 r., II OSK 2925/19, LEX nr 3012149).
Po drugie, w zaskarżonym wyroku nie mogło dojść do naruszenia art. 64 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, z przytoczonych przez skarżącego kasacyjnie względów, ponieważ przedmiotem kontroli Sądu I instancji było postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia w sprawie zgodności budowy z planem miejscowym. Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia nie obejmuje zaś kontroli legalności planu miejscowego. Organ właściwy w sprawie nie ma bowiem do tego kompetencji. Plan miejscowy, którego ustalenia były brane pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia obowiązywały w dacie podjętego rozstrzygnięcia. Jedynie ubocznie należałoby wskazać, że Sąd I instancji niezasadnie podjął kwestię naruszenia prawa własności przez ustalenia planu miejscowego, ponieważ kwestia ta nie miała związku z kontrolowanym postanowieniem.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI