II OSK 299/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-12-19
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlaneroboty budowlanepozwolenie na wznowienie robótodstępstwo od projektugranica działkiinteresy osób trzecichpostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, uznając, że sąd niższej instancji prawidłowo zastosował prawo budowlane, mimo opóźnienia inwestora w przedłożeniu dokumentacji.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. S. od wyroku WSA w Białymstoku, który oddalił jego skargę na decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. J. S. kwestionował legalność wznowienia robót budowlanych garażu, który został wykonany w mniejszej odległości od jego budynku mieszkalnego niż pierwotnie zakładano w projekcie. NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił zastosowanie przepisów prawa budowlanego, w tym kwestię opóźnienia inwestora w przedłożeniu aneksu do projektu, a także zarzuty dotyczące naruszenia przepisów materialnych i proceduralnych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który oddalił skargę na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sprawa dotyczyła pozwolenia na wznowienie robót budowlanych garażu, który został wykonany w mniejszej odległości od budynku mieszkalnego J. S. niż przewidywał pierwotny projekt. J. S. zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym Konstytucji RP, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Prawa budowlanego i rozporządzeń wykonawczych. Naczelny Sąd Administracyjny, po analizie zarzutów, stwierdził, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Sąd podkreślił, że WSA prawidłowo ocenił zastosowanie przepisów prawa budowlanego, w szczególności kwestię opóźnienia inwestora w przedłożeniu aneksu do projektu, które nie obligowało organu do wydania decyzji o zaniechaniu robót. Sąd uznał również, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów materialnych, w tym Konstytucji RP i Prawa budowlanego, są niezasadne, ponieważ organ administracji uwzględnił konstytucyjny obowiązek równego traktowania stron oraz przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące immisji. NSA zwrócił uwagę na nieprecyzyjne sformułowanie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów rozporządzeń wykonawczych, co uniemożliwiło ich ocenę. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, opóźnienie w przedłożeniu dokumentacji nie obliguje organu do wydania decyzji o zaniechaniu robót, jeśli ustawa nie określa skutków niezachowania terminu, a organ może uwzględnić wniosek nawet po terminie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w brzmieniu Prawa budowlanego obowiązującym w momencie wydania decyzji nakładającej obowiązek, samo niezachowanie terminu nie obligowało organu do wydania decyzji o zaniechaniu robót lub rozbiórce. Organ mógł uwzględnić wniosek nawet po terminie, a kwestia przywrócenia terminu nie miała zastosowania, gdyż nie dotyczyła czynności procesowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (27)

Główne

u.p.b. art. 51 § ust. 4

Ustawa - Prawo budowlane

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt. 2

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.b. art. 83 § ust. 2

Ustawa - Prawo budowlane

Ustawa o zmianie ustawy prawo budowlane art. 2 § ust. 1

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 64 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 zdanie drugie

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

u.p.b. art. 5 § ust. 1 pkt. 1 lit. a, b, c, d

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 5 § ust. 1 pkt. 2 lit. b

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 5 § ust. 1 pkt. 3

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 5 § ust. 1 pkt. 7

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 5 § ust. 1 pkt. 9

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 7 § pkt. 1

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 51 § ust. 3 pkt. 2

Ustawa - Prawo budowlane

Ustawa o zmianie ustawy - Prawo budowlane art. 7 § ust. 2

Ustawa o zmianie ustawy - Prawo budowlane art. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 12 § ust. 4 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 12 § ust. 3 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 207

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 330

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa art. 12

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa art. 29

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny rozpoznając skargę nie stosuje przepisów kpa a zatem nie można czyniąc Sądowi I instancji zarzut kasacyjny naruszenia prawa procesowego wywodzić go z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zastosowanie do takiej oceny przepisu art. 51 prawa budowlanego w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 roku, oznaczałoby bowiem działanie prawa wstecz. Organ mógł uwzględnić wniosek nawet w sytuacji, gdy wykonanie obowiązków przez inwestora nastąpiło z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Skoro bowiem ustawa nie określała skutków niezachowania terminu, to do kompetencji i uznania organu należało ich ewentualne przedłużenie ; w sposób wyraźny lub dorozumiany.

Skład orzekający

Roman Hauser

przewodniczący

Andrzej Jurkiewicz

sprawozdawca

Anna Orłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących wznowienia robót budowlanych po odstępstwach od projektu, w tym kwestii terminów i dopuszczalności działań organów administracji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych w prawie budowlanym, takich jak interpretacja terminów i skutków ich przekroczenia, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Opóźnienie w budowie – czy zawsze oznacza konieczność rozbiórki?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 299/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/
Anna Orłowska
Roman Hauser /przewodniczący/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Bk 516/04 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2004-11-25
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
M.P. 2006 nr 86 poz 880 art. 184
Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 czerwca 2006 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser, Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.), Anna Orłowska, Protokolant Łukasz Celiński, po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2005 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 listopada 2004 r. sygn. akt II SA/Bk 516/04 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji I instancji i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 listopada 2004 r. sygn. akt II S.A./Bk 516 / 04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę J. S. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji I instancji i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach prawnych i faktycznych sprawy.
Zaskarżoną decyzją Nr [...], wydaną w dniu [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 kpa, art. 51 ust 4 oraz art. 83 ust 2 ustawy - Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. w związku z art. 2 ust 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy prawo budowlane (Dz. U. nr 93, poz. 888), po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji z dnia [...] nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w [...], udzielającej W. N. - inwestorowi realizowanej budowy przy ul. [...] w [...] - pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z garażem przy ul. [...] w [...] (dz. nr geod. 979), zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym oraz aneksem do zatwierdzonego projektu budowlanego w części obejmującej połączenie fragmentu ściany garażu z istniejącym budynkiem mieszkalnym usytuowanym na działce sąsiedniej, uwzględniając jej usytuowanie przy granicy z działką o nr geod.980, stanowiącą własność A. i J. S.; Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł, iż udziela W. N. (inwestorowi realizowanej budowy przy ul. [...] w [...]) pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w [...] (dz. o nr geod. 979), zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym oraz aneksem do zatwierdzonego projektu budowlanego w części obejmującej lokalizację ściany szczytowej garażu ściśle wzdłuż granicy działki - z uwzględnieniem szczeliny o wym. 0,13 - 0,23 m między budynkami - w stosunku do istniejącego budynku mieszkalnego usytuowanego na działce sąsiedniej stanowiącej własność A. i J. S. - odstąpić od domknięcia ścianami przestrzeni między garażem a budynkiem mieszkalnym A. i J. S. (uwzględniając zmiany naniesione na rys. nr 4 i 6 w aneksie do zatwierdzonego projektu budowlanego). Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku zaznaczył, że roboty budowlane można wznowić dopiero na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił następujący stan sprawy:
Na wniosek J. S. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w [...] wszczął w dniu 4 października 2000 roku postępowanie administracyjne w sprawie budowy na sąsiedniej działce przy ul. [...] przez W. N. budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem usytuowanym po granicy z działką stanowiącą własność J. S. Z oględzin przeprowadzonych na miejscu inwestycji, z analizy zebranego materiału dowodowego oraz w oparciu o wyroki Naczelnego Sadu Administracyjnego (sygn. akt SA/Bk 494/01 z dnia 9 sierpnia 2001 r. i sygn. akt SA/Bk 583/02 z 17 października 2002 r.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy ustalono, że na nieruchomości przy ul. [...] w [...] prowadzone są roboty budowlane przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym z garażem, w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 15 lutego 2000 r. nr A.II.C/7351/21/2000 wydaną przez Prezydenta Miasta [...] oraz zatwierdzony projekt budowlany stanowiący załącznik do decyzji.
Geodezyjnego wyznaczenia na gruncie projektowanego budynku dokonał uprawniony geodeta, zgodnie z załączonym do akt sprawy szkicem geodezyjnym, zaś przebieg wykonywanych robót jest rejestrowany w dzienniku budowy. W trakcie prowadzonych robót stwierdzono bezspornie istotne odstępstwo od zatwierdzonej dokumentacji, polegające na wykonaniu przez inwestora - w sposób inny niż zakładał projekt - fragmentu ściany garażu przylegającego do ściany drewnianego budynku mieszkalnego J. S. Projekt techniczny przewidywał, w oparciu o wyrys geodezyjny, usytuowanie omawianego garażu wzdłuż granicy z działką sąsiednią w odległości 0,67 - 0,73 m od istniejącego budynku mieszkalnego sąsiada (z zachowaniem wolnej przestrzeni między budynkami, która miała być zabudowana ścianami murowanymi i zwentylowana). W rzeczywistości faktyczna odległość garażu od istniejącego budynku mieszkalnego J. S. wynosi 0,13 -0,23 m od granicy, tj. została zmniejszona o ok. 0,5 m. Stan taki powstał z uwagi na fakt, że zatwierdzona dokumentacja opracowana w oparciu o podkład sytuacyjno-wysokościowy w skali 1:500 i uzgodnienie z J S (w zakresie lokalizacji garażu po granicy z działką przy ul. [...] ) i nie odpowiada rzeczywistemu stanowi na gruncie.
W efekcie końcowym, w wyniku prowadzonego wieloetapowego postępowania administracyjnego i po uwzględnieniu wytycznych zawartych w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt SA/Bk 494/01 z dnia 9 sierpnia 2001 r. i sygn. akt SA/Bk 583/02 z 17 października 2002 r., organ I instancji postanowieniem z dnia 16 września 2003 r. nr NB.I.C-7333-105/00 wstrzymał prowadzone przez inwestora roboty budowlane (postanowieniem z dnia 4 listopada 2003 r. nr WOP.I.JC.7144-21/03 utrzymanym w mocy przez Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku), a następnie decyzją z dnia 18 listopada 2003 r. nakazał W. N. - inwestorowi realizowanej budowy przy ul. [...] w [...] - w celu doprowadzenia wykonanych z istotnymi odstępstwami od warunków pozwolenia na budowę robót budowlanych, związanych z realizacją budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z garażem na nieruchomości przy ul. [...] w [...], do stanu zgodnego z przepisami prawa budowlanego i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie - przedłożenie w terminie do dnia 28 lutego 2004 r. aneksu do zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie dotyczącym opracowania rozwiązania sposobu połączenia fragmentu ściany z istniejącym budynkiem mieszkalnym usytuowanym na sąsiedniej działce, uwzględniając jej usytuowanie przy granicy z działką (nr geod. 980) stanowiącą własność A. i J. S., opracowanego przez osobę uprawnioną i zaopiniowanego przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Zaskarżone przez J. S. rozstrzygniecie organu I instancji zostało uchylone decyzją nr [...] z dnia [...] 2003 r. Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku, a inwestora zobowiązano do przedłożenia określonych dokumentów w celu uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, tj. aneksu do zatwierdzonego projektu budowlanego opracowanego przez osobę uprawnioną przedstawiającego rozwiązanie wykonania od strony działki o nr geod. 980 ściany własnego garażu inwestora bez naruszania własności działki A. i J. S., uwzględniającego warunki techniczne i zaopiniowanego przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.
W dniu 7 kwietnia 2004 r. inwestor złożył w organie I instancji wymaganą dokumentację, a w dniu 16 kwietnia 2004 r. wystąpił z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z realizacją własnego budynku mieszkalnego z garażem. Decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w [...] udzielił W. N. powyższego pozwolenia na wznowienie robót.
Odnosząc się do zarzutów odwołanie z dnia 28 kwietnia 2004 r. J S Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku stwierdził, iż przedmiotem wszczętego przez organ I instancji postępowania były odstępstwa popełnione przez inwestora przy budowie garażu (przy własnym budynku mieszkalnym) od strony granicy z działką J S. Stąd też, w ocenie organu, zachodziła potrzeba doprowadzenia wybudowanego garażu (częściowo zlokalizowanego na działce stanowiącej własność S do stanu zgodnego z prawem.
Organ wskazał, iż z opracowanego na zlecenie inwestora aneksu do zatwierdzonego projektu budowlanego, wykonanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej, wynika, że istniejącą ścianę szczytową garażu należy rozebrać w całości (łącznie ze ścianą fundamentową) a wzdłuż granicy z działką sąsiednią - pod nadzorem geodety - wylać nowy fundament, na którym należy murować nową ścianę szczytową stanowiącą jednocześnie ścianę oddzielenia przeciwpożarowego. Powstałą między budynkami szczelinę o wym. 0,13 -0,23 m, stanowiącą rzeczywistą odległość między budynkiem J. S. a granicą działki - zinwentaryzowaną przez geodetę - należy obudować obustronnie ścianami grubości 12 cm i docieplić z zewnątrz styropianem gr. 12 cm z uwagi na istniejącą możliwość zawilgocenia ścian, powodowanego czynnikami atmosferycznymi.
Organ zaznaczył, że w trakcie prowadzonego przez organ odwoławczy postępowania administracyjnego J. S. nie wyraził zgody na wypełnienie wolnej przestrzeni między garażem inwestora a jego budynkiem mieszkalnym. W związku z powyższym autor omawianego aneksu do projektu skorygował wcześniejsze założenia i na rysunku ze str. 4 tego opracowania naniósł poprawkę o treści "odstąpiono z uwagi na brak zgody J. S. od domknięcia ścianami przestrzeni między garażem a budynkiem mieszkalnym tejże strony, zaś na rysunku ze str. 6 - "pustą przestrzeń między budynkami na wniosek J. S. zostawia się otwartą".
Powyższe poprawki, w ocenie organu II instancji, jednoznacznie wykluczają zabezpieczenie wolnej przestrzeni między budynkiem J. S. a garażem W. N., stąd też organ odwoławczy skorygował w swoim rozstrzygnięciu wymagania związane z udzieleniem inwestorowi pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku podkreślił przy tym, że jedynie takie rozwiązanie (skorygowane przez autora projektu) umożliwia dalsze prowadzenie budowy bez naruszenia własności działki A. i J. S.. Organ II instancji podkreślił, że ze względów technicznych pozostawia się dotychczasowe (bez wprowadzania zmian) rozwiązanie projektowe przedstawione w aneksie (rys. 6) w zakresie obróbek blacharskich na przedmiotowym obiekcie, co zapobiegnie bezpośredniemu przedostawaniu się opadów atmosferycznych w przestrzeni pomiędzy budynkami.
W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, J. S. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Decyzji tej zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego, w postaci art. 51 ust. 3 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2004 r. - Prawo budowlane - poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przyjmując, iż termin określony w dyspozycji tego przepisu jest terminem, którego przywrócenie następuje z urzędu, bez stosownego wniosku o jego przywrócenie na podstawie art. 58 kpa, ponadto zlekceważenie przepisu art. 51 ust. 3 prawa budowlanego poprzez niewykonanie obligatoryjnego obowiązku wydania decyzji - o zaniechaniu dalszych robót budowlanych bądź rozbiórce obiektu lub jego części bądź obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego - w przypadku uchybienia terminowi do dokonania określonych czynności przez zobowiązanego,
2. naruszenie prawa formalnego w postaci art. 58 kpa, poprzez przywrócenie terminu z urzędu bez uprzedniego wniosku zainteresowanego i bez zbadania czy występują stosowne przesłanki do przywrócenia terminu określone w dyspozycji wskazanego przepisu,
3. naruszenie prawa materialnego, tj. wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich określonych ustawą prawo budowlane oraz naruszenie Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dotyczących zachowania odległości zabudowy od działek sąsiednich (§12) i (§13), zacieniania i przesłaniania (§13),
4. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez brak uzgodnień zmian wprowadzonych do projektu budowlanego aneksem z Podlaskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalając skargę zauważył, iż podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisów art. 51 ust. 3 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, nie precyzuje, w brzmieniu z jakiej daty przepis art. 51 tej ustawy został naruszony. Kwestia ta zdaniem Sądu wymagała zatem wyjaśnienia Podniesiono, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, iż obowiązek przedłożenia określonych dokumentów został nałożony na inwestora ostateczną decyzją z dnia 23 grudnia 2003 roku, z określeniem terminu jego wykonania do dnia 28 lutego2004 roku.Obowiązek ten jak zaznaczył Sąd został wykonany z opóźnieniem - wymaganą dokumentację inwestor złożył w dniu 7 kwietnia 2004 roku, a z wnioskiem o wydanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych wystąpił w dniu 16 kwietnia 2004 roku ; decyzja organu I instancji została wydana w dniu 20 kwietnia 2004 roku. Wszystkie te fakty miały miejsce pod rządami ustawy - Prawo budowlane w brzmieniu ustalonym w tekście jednolitym stanowiącym załącznik do obwieszczenia z dnia 21 listopada 2003 roku (Dz. U. nr 207, poz. 2016). Natomiast ostateczna decyzja o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych z dnia 2 lipca 2004 roku została wydana pod rządami prawa budowlanego w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. nr 93, poz. 888), która weszła w życie 31 maja 2004 roku.
Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku, do spraw wszczętych, a niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy niniejszej ustawy. Oznacza to, iż w postępowaniu w sprawie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych stosuje się przepisy prawa budowlanego w nowym brzmieniu. Nie dotyczy to wszakże decyzji nakładających na inwestora obowiązek sporządzenia i przedłożenia aneksu do zatwierdzonego projektu budowlanego, która została wydana, stała się ostateczna i została wykonana przed dniem wejścia w życie ostatniej nowelizacji prawa budowlanego. Decyzja o nałożeniu na inwestora określonych obowiązków, wydawana po uprzednim wstrzymaniu nieprawidłowo prowadzonych robót budowlanych, stanowi niezbędny warunek wszczęcia postępowania o wydanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Stanowi wszakże wyodrębniony element postępowania o uzyskanie pozwolenia na wznowienie robót; wydawana jest w odrębnym, wpadkowym postępowaniu, służy od niej odrębny środek odwoławczy. Stanowi zatem samoistną decyzję do oceny której, co do prawidłowości wydania i wykonania mają zastosowanie przepisy obowiązujące w tym czasie, a zatem przepisy art. 51 prawa budowlanego, w brzmieniu ustalonym w tekście jednolitym z dnia 21 listopada 2003 roku. Zastosowanie do takiej oceny przepisu art. 51 prawa budowlanego w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 roku, oznaczałoby bowiem działanie prawa wstecz.
Konstatacja ta jak podkreślił Sąd ma istotne znaczenie dla oceny zasadności zarzutów skargi, albowiem skutki niewykonania decyzji, nakazującej inwestorowi dostarczenie dokumentacji w określonym terminie, są uregulowane odmiennie w obu wersjach przepisu art. 51 prawa budowlanego. W brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 roku, przepis art. 51 wprowadza regułę, iż " w przypadku niewykonania w terminie obowiązków " nałożonych na podstawie ust. 1 pkt. 2 oraz 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych, bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 3 pkt. 2 oraz ust. 5). Jest to reguła ustawowa i właściwy organ, w przypadku niewykonania obowiązku w terminie, ma obowiązek wydania w/w decyzji.
Sankcja zaniechania dalszych robót budowlanych, bądź nakazania rozbiórki, określona przepisem art. 51 ust. 4 prawa budowlanego (w brzmieniu ustalonym w tekście jednolitym z dnia 21 listopada 2003 roku) mogła być stosowana " w razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt. 2 i 3". Skoro nie ma tu mowy o "niewykonaniu obowiązku w terminie" przyjąć należy, iż samo niezachowanie terminu wykonania nałożonego obowiązku nie obligowało organu do wydania decyzji o zaniechaniu dalszych robót, bądź nakazania rozbiórki. Zgodnie z przepisem art. 51 ust. 2 inwestor zawiadamia właściwy organ o wykonaniu obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, i występuje z wnioskiem o wydanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
Organ mógł uwzględnić wniosek nawet w sytuacji, gdy wykonanie obowiązków przez inwestora nastąpiło z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Skoro bowiem ustawa nie określała skutków niezachowania terminu, to do kompetencji i uznania organu należało ich ewentualne przedłużenie ; w sposób wyraźny lub dorozumiany.
Wykonanie nałożonych na inwestora, decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 i 3 obowiązków, może polegać na różnego rodzaju działaniach faktycznych, czy czynnościach materialno – technicznych. Wykonanie tych obowiązków nie ma natomiast charakteru czynności procesowej w rozumieniu przepisów k.p.a. Stąd też, wbrew zarzutom skargi (a także twierdzeniom organu odwoławczego), jak konkludował Sąd nie można w ogóle rozważać w niniejszej sprawie, kwestii przywrócenia terminu, która jest instytucją procesową i ma "wyłącznie zastosowanie do terminów procesowych i to terminów dokonania czynności procesowych".
Tym samym wskazano, że w świetle powyższych rozważań dwa podstawowe zarzuty skargi dotyczące skutków przekroczenia terminu, przy wykonywaniu obowiązków nałożonych na inwestora, Sąd I instancji uznał za bezzasadne.
Za bezzasadny uznano również zarzut braku uzgodnienia zmian, wprowadzonych do projektu budowlanego aneksem, z Podlaskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Pierwotny projekt budowlany był przedmiotem uzgodnień z Konserwatorem Zabytków (decyzja z dnia [...] 2000 roku), a aneks do projektu nie wprowadza żadnych zmian, albowiem wprowadza jedynie rozwiązanie wykonania ściany szczytowej garażu w sposób nie naruszający działki o nr geodezyjnym 980. Stąd też organ nadzoru budowlanego zasadnie uznał, iż nie należy nakładać na inwestora obowiązku powtórnego uzgadniania.
Podnoszony w skardze zarzut naruszenia wymagań dotyczących odmowy ochrony interesów osób trzecich, poprzez naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie rzutuje na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, albowiem podniesiona kwestia, dotyczącą okna na poddaszu budynku mieszkalnego, nie była przedmiotem niniejszego postępowania i zostanie, jak wyjaśnił organ, rozpoznana odrębnie.
Tym samym wobec bezzasadności zarzutów skargi, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 listopada 2004r. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. S. zaskarżając go w całości.
Pełnomocnik skarżącego wyrokowi temu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich niezastosowanie w ten sposób, iż z ustalonego stanu faktycznego, błędnie nie przyporządkowano go pod hipotezę określonej normy prawnej, natomiast przepisy postępowania administracyjnego naruszono w ten sposób, iż uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności zarzuty te dotyczą naruszeń :
1) art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez dopuszczenie do obrotu prawnego aneksu do pozwolenia na budowę wówczas, gdy zamierzenia budowlane inwestora na które wyraził zgodę skarżący rażąco zmieniły się poprzez fakt, iż skarżący wyraził zgodę na odległość między budynkami 0,67 - 0,73 m, aby móc w odpowiedni sposób chronić swoją własność poprzez prace konserwatorskie, remontowe, jak też ochronę przeciwpożarową oraz w sposób zapewniający cyrkulację powietrza, której brak wpłynie na zagrzybianie ścian budynku mieszkalnego skarżącego, co będzie skutkować narażeniem życia i zdrowia na uszczerbek skarżącego i jego rodzinę ; ponadto zmiana odległości na 0,13 - 0,23 narusza równe możliwości stron w zakresie wyrażania własnej woli w trakcie postępowania administracyjnego,
2) art. 6 k.p.a. (zasady praworządności) poprzez :
a) niedokonanie wiążącego ustalenia w zakresie faktu, że odległość między budynkami wynosi 0,13 - 0,23 co sprzeczne jest z przedłożonym i zatwierdzonym projektem budowlanym w zakresie odległości 0,67 - 0,73m, a w konsekwencji zalegalizowanie faktu wykonania robót budowlanych wbrew projektowi przewidującemu określoną odległość między ścianami budynków,
b) niepodjęcie żadnych działań zmierzających do ustalenia rzeczywistej granicy między działkami skarżącego i inwestora, co ma istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie,
3) art. 7 k.p.a. poprzez:
a) nieuwzględnienie, że wybudowanie murowanego garażu w odległości od 0,13 do 0,23 m od drewnianej ściany budynku spowoduje zagrożenie pożarowe i uniemożliwi jakikolwiek dostęp do ściany budynku,
b) nieuwzględnienie, iż wybudowany obiekt nie spełnia podstawowych wymagań dotyczących :
- bezpieczeństwa konstrukcji,
- bezpieczeństwa pożarowego,
- możliwości usuwania ścieków i wody opadowej,
c) nieuwzględnienie, iż wybudowany obiekt nie spełnia podstawowych wymagań i ogranicza możliwość utrzymania właściwego stanu technicznego, zwłaszcza uwzględniając okoliczność odległości między budynkami uniemożliwiającej jakąkolwiek konserwację ścian w budynku skarżącego,
d) nieuwzględnienie faktu, iż budynek skarżącego objęty jest ochroną konserwatorską.
4) art. 7 w zw. z 77 k.p.a. poprzez niezastosowanie się do obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności :
a) braku wskazania skąd wynika tak istotna różnica w odległości między
projektem, a faktycznie wykonanym budynkiem,
b) zaniechanie wyjaśnienia zagrożenia wynikającego z niemożności zapewnienia odpowiedniej ochrony konserwatorskiej drewnianego budynku skarżącego,
5) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do organów państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli, a zwłaszcza :
a) prowadzenie postępowania de facto od października 2000 r. i tolerowanie istniejącego stanu sprzecznego z obowiązującym prawem,
b) wydawanie różnych treściowo decyzji administracyjnych w sytuacji istnienia identycznych stanów faktycznych (usytuowania budynków wbrew projektowi, w odległości 013 - 0,23m).
6) art. 7 pkt. 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 5 przepisów tejże ustawy poprzez usytuowanie obiektu budowlanego przy granicy działki w odległości 0,13 - 0,23 m, czego nie można uznać za prawidłowe, bowiem projekt nie gwarantuje takiego usytuowania, które pozwala na prawidłowe utrzymanie stanu technicznego budynku mieszkalnego skarżącego, który jest drewniany, a nadto nie pozwala to na bezpieczne użytkowanie, nie zapewnia bezpieczeństwa pożarowego, wpływa na warunki higieniczne i zdrowotne w jakich żyć będą musieli mieszkańcy budynku należącego do skarżącego, a nadto w żaden sposób nie pozwala to na utrzymanie właściwej ochrony konserwatorskiej, w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit a, b, c, d; pkt 2 lit. b; pkt 3; pkt 7; pkt 9;
7) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit a, b, c, d; pkt 3, pkt 8 poprzez takie usytuowanie budynku inwestora, który powoduje zagrożenie konstrukcji budynku drewnianego należącego do skarżącego, uniemożliwienie bezpiecznego użytkowania wskutek niemożności prowadzenia jakichkolwiek działań konserwatorsko remontowych, doprowadzenie do zawilgocenia ścian poprzez brak cyrkulacji powierza, co skutkować może także pogorszeniem warunków zdrowotnych mieszkańców budynku należącego do skarżącego,
8) art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez brak poszanowania występujących w obszarze obiektu uzasadnionych interesów skarżącego, zważyć należy, iż w przepisie tym ustawodawca zwraca uwagą na ochronę między innymi jaką przewiduje się każdemu właścicielowi działki sąsiedniej, celem ochrony skarżącego jest zabezpieczenie przed szkodą np. zalaniem, zagrzybieniem, zawilgoceniem, utratą cyrkulacji powietrza w obrąbie budynku mieszkalnego skarżącego, poszanowanie w tymże przepisie wskazuje, iż organ administracji powinien zapewnić odpowiedni poziom moralny wobec interesów otoczenia, a takowego organy administracji nie zapewniły, ponadto swoim działaniem doprowadzają do tego, iż inwestor uprawniony będzie do łamania przepisu art. 144 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym inwestor "powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymać się od działań, które zakłóciłyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę wynikającą ze społeczno - gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych",
9) naruszenie § 2 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z § 330 Rozporządzenia zgodnie z którym aneks do projektu powinien być sporządzony zgodnie z nowymi warunkami technicznymi co skutkowało naruszeniem § 12 ust. 4 pkt 2 przy uwzględnieniu, iż organ administracji publicznej nie zbadał czy istnieje możliwość prawidłowego, technicznego połączenia budynku drewnianego z murowanym, a jeżeli takowej nie ma nie zachował odległości, na którą zgodę wyraził skarżący, bądź odległości określonej przepisami prawa, tj. § 12 ust. 3 pkt 2 tego Rozporządzenia,
Dodatkowo pełnomocnik skarżącego podniósł również zarzut :
10) naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 Prawo budowlane poprzez naruszenie przepisów Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności :
a) § 12 poprzez niezapewnienie odległości od granicy działki skarżącego w wymaganej odległości minimalnej również określonej na 0,67 - 0,73 m mającej znaczenie funkcjonalne, tzn. takie, które pozwoli na bezkolizyjną realizację zapewnienia minimum warunków bezpieczeństwa pożarowego, dogodnego dostępu do budynku w celu normalnego ich użytkowania, konserwacji i remontu oraz
b) § 29 - wskutek wybudowania budynku w sposób zmieniający naturalny spływ wód opadowych w celu kierowania go na teren nieruchomości skarżącego
11) naruszenie art. 51 ust 3 pkt 2 Prawo budowlane w zw. z art. 7 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2003 Nr 80) poprzez zaniechanie wydania decyzji o nakazie rozbiórki obiektu lub jego części w zakresie, w którym inwestor odstąpił od zatwierdzonego obiektu budowlanego,
12) naruszenie § 207 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zw. z § 330 tegoż Rozporządzenia poprzez niewskazanie, iż ściana oddzielenia powinna być ogniomurem z uwagi przede wszystkim na fakt niebezpieczeństwa pożarowego, ale również niebezpieczeństwa ewentualnego wybuchu bowiem budynek, z którego ma korzystać inwestor znajdujący się w odległości 0,13 - 0, 23 m to jest garaż.
Powołując się na powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, składając jednocześnie alternatywny wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 lipca 2004r. nr WOP.I.JC.7144-20/02/04.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach : 1) naruszenia prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie ; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko – radcowskim (art. 175 § 1 –3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.
Zaznaczyć również należy, iż przedstawienie okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania nie może ograniczyć się do powtórzenia treści przepisu art. 174 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wymieniającego podstawy kasacji. Konieczne jest uzasadnienie podnoszonej podstawy skargi przez wskazanie, które przepisy ustawy, rozporządzenia – oznaczone numerem artykułu (paragraf, ustęp) - zostały naruszone, na czym to naruszenie polega oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienie nie jest spełniony, gdy skarga zawiera wywody, zmuszające Naczelny Sąd Administracyjny do domyślania się, który przepis prawa skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Przepis ten musi być wskazany wyraźnie.
Skarga kasacyjna wniesiona w przedmiotowej sprawie przez pełnomocnika skarżącego J. S. oparta została o zarzut wskazany w art. 174 pkt. 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. naruszenia prawa materialnego jak i naruszenia przepisów postępowania. Jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w myśl art. 174 pkt 1 cytowanej ustawy skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie zarzutu naruszenia prawa materialnego zastosowanego przez Sąd (porównaj wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r. sygn. akt OSK 121/04 opublikowany ONSA i WSA Nr 1 z 2004 r poz. 11). Natomiast zarzut oparty na podstawie art. 174 pkt. 2 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skierowany musi być przeciwko wyrokowi sądu a nie decyzji organy administracji a także, że nie stanowi wskazania prawidłowej podstawy kasacyjnej naruszenia prawa procesowego powołanie wyłącznie przepisów procedury administracyjnej (porównaj wyrok z dnia 19 maja 2004 r. sygn. akt FSK 80/04 opublikowany ONSA i WSA Nr 1 z 2004 r. poz. 12 i wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2004 r. sygn. akt GSK1149/04 niepublikowany).
W sytuacji przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego jak i naruszenia przepisów postępowania w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego.
Z istoty skargi kasacyjnej jako środka odwoławczego od wyroku Sądu administracyjnego I instancji wynika, że podstawą skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego jest naruszenie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podnosząc w tej sprawie zarzut naruszenia przepisów postępowania nie wskazano jednakże w skardze kasacyjnej żadnego konkretnego przepisu prawa procesowego ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). Natomiast pełnomocnik skarżącego wskazując na naruszenie prawa procesowego zarzucił wyłącznie naruszenie przepisów art.6, art. 7, art. 7 w zw. z art. 77 i art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego.
Nowe rozwiązania prawne wprowadzone ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, regulują w pełni postępowanie przed sądami administracyjnymi, odchodząc zatem od rozwiązania przyjętego w poprzednio obowiązującej ustawie z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74 poz. 368 ze zm.). To właśnie w art. 59 tej ustawy znajdowało się odesłanie do enumeratywnie wyliczonych tam przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa) w tym do zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Wprowadzenie pełnej regulacji ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powoduje, że Sąd administracyjny rozpoznając skargę nie stosuje przepisów kpa a zatem nie można czyniąc Sądowi I instancji zarzut kasacyjny naruszenia prawa procesowego wywodzić go z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. A tak wadliwie uczyniono w tej sprawie albowiem w podstawie tejże skargi kasacyjnej powołano się tylko na wskazane wyżej przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
Skoro podstawą skargi kasacyjnej jest naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego to jako uchybienie przepisom postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy należało zarzucić ewentualnie naruszenie art. 145 § 1 lit. b lub c ustawy procesowej przez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przepisów procesowych przez organ w toku postępowania administracyjnego bądź wskazanie na naruszenie innego przepisu tej ustawy procesowej. Zarzutu takiego nie wskazano, natomiast uczyniony zarzut naruszenia prawa procesowego - przepisów kpa jest w opisanych okolicznościach nieusprawiedliwiony.
Tym samym brak prawidłowego wskazania w skardze kasacyjnej przepisów procedury sądowoadministracyjnej nie pozwala na podważenie stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji.
Mając powyższe na uwadze podnieść należy, iż brak prawidłowego wskazania w skardze kasacyjnej przepisów procedury sądowoadmininistracyjnej nie pozwala na podważenie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku. Jednakże gdyby nawet teoretycznie przyjąć, iż pełnomocnik skarżącego wskazał prawidłowo zarzuty naruszenia prawa procesowego, to uznać należy, że naruszenie takie nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Przystępując do oceny kolejnego zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego przez jego niezastosowanie to pełnomocnik skarżącego wskazał na szereg przepisów w tym uregulowania ustawy zasadniczej, ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zauważyć w tym miejscu należy, iż zarzut naruszenia prawa materialnego może także polegać na niezastosowaniu danego przepisu prawa, który winien być zastosowany. Jeżeli zatem w konkretnym stanie faktycznym istniały podstawy do dokonania subsumcji, to niezastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego może stanowić podstawę skargi kasacyjnej. Jednakże skarżący zobowiązany jest wskazać jaki to przepis prawa nie został prawidłowo zastosowany przez Sąd. Pełnomocnik skarżącego czyniąc zarzut kasacyjny niezastosowania przez Sąd I instancji przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wskazuje jednocześnie na dwa akt prawne regulujące to samo zagadnienie a to rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. ( tj. Dz. U. Nr 15 z 1999r., poz. 140 ze zm. ) w pkt.10 zarzutów zaś w pkt 12 zarzutów na rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. ( Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zm. ), natomiast w pkt 9 zarzutów wskazuje tylko rozporządzenie nie określając, którego to aktu prawnego dotyczy czyniony zarzut, pozwalając Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu domyślać się jedynie, że odnosi się on do rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.. Takie nieprecyzyjne wskazanie zarzutu jak też alternatywne jego określenie pozwalające Sądowi na wybór jednego z dwóch odpowiednich zarzutów a tym samym ustalenie właściwego przepisu prawa, który winien być zastosowany w sprawie nie stanowi prawidłowego określenia zarzutów skargi kasacyjnej i nie pozwala w takich warunkach na jego ocenę w ramach przedmiotowego postępowania. Skoro przedmiotem zarzut skargi kasacyjnej jest niezastosowanie przez Sąd właściwego przepisu rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie to należało wskazać wyłącznie jeden z wyżej wymienionych aktów prawnych, który daniem skarżącego winien być właśnie zastosowany. Tak się jednak w omawianym przypadku nie stało.
Zatem przechodząc do pozostałych zarzutów skargi kasacyjne należy rozpocząć ich rozpoznawanie od zarzutu najdalej idącego a to naruszenia art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten stanowi, iż każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia ( ust.1 ). Własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej ( ust. 2 ). Z treści wskazanej normy prawnej generalnie wynika, że na pierwsze miejsce w katalogu wolności i praw ekonomicznych, socjalnych i kulturalnych wysuwa się uprawnienie do tego aby móc korzystać z podmiotowego prawa własności.
Zauważyć w tym miejscu należy, iż stosowanie konstytucji przez Sądy administracyjne następuje pośrednio gdy jej przepisy dostarczają wskazówek pozwalających na właściwą wykładnię ustawy i innych aktów prawa powszechnie obowiązującego lub bezpośrednio co polega na ustaleniu właściwego znaczenia norm prawnych ich ratio legis ( w szczególności na ustaleniu sprzeczności ustawy z konstytucją ). W takim ujęciu stosowania przez Sądy administracyjne ustawy zasadniczej nie można w okolicznościach tej sprawy uznać, że Wojewódzki Sad Administracyjny w Białymstoku naruszył w/ w przepisu Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Podkreślić w tym miejscu trzeba, że z analizy akt przedmiotowej sprawy jednoznacznie wynika, iż prowadzone od 2000 r. postępowanie w tej sprawie a zakończone decyzją zezwalającą W. N. na wznowienie robót budowlanych związanych z realizacją budynku mieszkalnego z garażem w części obejmującej garaż właśnie odnosi się do wykonania tej inwestycji bez naruszania własności A. i J. S.. Lokalizacja ściany szczytowej garażu będącej podstawową kwestią sporną w niniejszej sprawie nastąpiła wzdłuż granicy z działką A. i J. S., przy której co jest okolicznością niesporną znajduje się drewniany dom w/w. W takich okolicznościach faktycznych kiedy istniejący obiekt znajduje się na granicy działek, organ administracji publicznej wydając pozwolenie na wznowienie robót budowlanych obiektu zlokalizowanego także przy granicy z sąsiednią działką (tzw. zbliżenie) musi uwzględnić konstytucyjny obowiązek równego traktowania stron wyrażony w art. 32 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak również przepis, że właściciel nieruchomości powinien powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych (art. 144 kodeksu cywilnego).To właśnie fakt zlokalizowania drewnianego budynku mieszkalnego małżonków S. przy granicy działki przy uwzględnieniu zasady równości stron, spowodował, że organ nadzoru budowlanego nie miał podstaw do odmowy wydania pozwolenia na wznowienie przez inwestora robót przy budowie przedmiotowego obiektu również przy granicy działki. Nakazano bowiem w odniesieniu do przedmiotowej ściany garażu, by nie naruszać własności nieruchomości skarżącego, rozebrać istniejącą ścianę szczytową garażu w całości (łącznie ze ścianą fundamentową) a wzdłuż granicy z działką skarżącego wylać nowy fundament, na którym należy murować nową ścianę szczytową stanowiącą jednocześnie ścianę oddzielenia przeciwpożarowego. Takie rozwiązanie jak wynika z lektury akt sprawy zostało pozytywnie bez uwag zaopiniowane przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Powyższe wbrew wywodom skargi kasacyjnej nie stanowi naruszenia wskazywanego w skardze kasacyjnej art. 5 ust 1 pkt. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. Nr 207 z 2003 r. poz. 2016 ze zm.) nakazującego poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Aby zapewnić ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, tak jak w tej sprawie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy granicy z działką sąsiednią poszukiwano rozwiązań zarówno w prawie administracyjnym jak i w prawie cywilnym w świetle rozwiązań art. 140 i 144 k c. Z treści art. 140 k.c wynika, że nie ma zakazu budowy przy granicy z nieruchomością sąsiednią a skoro budynek A. i J. S. posadowiony jest w granicy działki to przy uwzględnieniu wskazywanego wyżej konstytucyjnego obowiązku równego traktowania stron nie można zarzucić Sądowi I instancji niewłaściwie zastosowanego w/w przepisu dotyczącego poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich.
Nie można również uznać za skuteczne zarzut naruszenia art. 7 pkt. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. a,b, c, d ; pkt 2 lit. b ; pkt 3 ; pkt 7 ; pkt 9 Prawa budowlanego jak i zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. a, b, c, d ; pkt 3, pkt 8 Prawa budowlanego, gdyż norma art. 5 Prawa budowlanego określa podstawowe wymagania zapewniające prawidłowe w szczególności zaprojektowanie, budowę i utrzymanie obiektu budowlanego. Jednakże uprawnienia stron wymienione w tym przepisie wynikają przede wszystkim z przepisów warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie na co wskazuje art. 7 ust. 1 omawianej ustawy, lecz takich przepisów właściwego rozporządzenia skarga kasacyjna co już także w motywach tego uzasadnienia wyjaśniono, nie zawiera.
Ponadto skarga kasacyjna zawiera zarzut niezastosowania przez Sąd I instancji art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), który także jest nieuzasadniony. Przede wszystkim podkreślić należy, iż przepis intertemporalny art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy- Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz.718), odnosi się do zmian dokonanych w Prawie budowlanym właśnie tą ustawą zmieniającą i reguluje sytuacje obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo sprzeciwu przez właściwy organ. Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. nowelizująca Prawo budowlane nie wprowadziła do obrotu prawnego wskazywanego w skardze kasacyjnej art. 51 ust 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Przepis art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wprowadzony został bowiem do obrotu prawnego dopiero ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888). Natomiast ta kolejna ustawa nowelizująca Prawo budowlane zawierała również przepisy intertemporalne pomieszczone w art. 2 tej ustawy z 16 kwietnia 2004 r.
Mają powyższe na uwadze podnieść należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z samowolą budowlaną bowiem inwestor W. N. rozpoczął prace budowlane przy realizacji budynku mieszkalnego z garażem na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę wydaną przez Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...], lecz w trakcie realizacji tego zamierzenia odstąpił od warunków pozwolenia, odmiennie wykonując fragment ściany garażu. Zatem przepis art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie – Prawa budowlanego oraz o zmianie niektórych ustaw, nie ma w tej sprawie zastosowania. Podobnie jak przepis art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wprowadzony do obrotu prawnego ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane. Należy w tym zakresie podzielić w pełni stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zawarte w zaskarżonym wyroku, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy ma zastosowanie przepis art. 51 Prawa budowlanego w brzmieniu ustalonym wprowadzonymi zmianami ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw a, którego tekst jednolity zamieszczono w Dz. U. Nr 207 z 2003 r. poz. 2016 z 21 listopada 2003 r. a nie ustalony dopiero kolejną nowelizacja Prawa budowlanego w 2004 r. przepis art. 51 ust 3 pkt 2 stanowiący podstawę zarzutu skargi kasacyjnej.
Z tych powodów podkreślić należy, iż wniesiona w tej sprawie skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw a to nakazywało Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w oparciu o przepis art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzec jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI