II OSK 298/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-03-22
NSAbudowlaneŚredniansa
pozwolenie na budowęnadzór budowlanyroboty budowlaneogrodzenieprawo własnościpostępowanie administracyjneskarga kasacyjnasąd administracyjny

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną J. P. od wyroku WSA w Warszawie, uznając, że kwestie własnościowe i spory dotyczące ogrodzenia działki należą do kompetencji sądów cywilnych, a nie organów nadzoru budowlanego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. P. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Mazowieckiego WINB o umorzeniu postępowania administracyjnego. J. P. kwestionowała legalność budowy budynku mieszkalnego i ogrodzenia na sąsiedniej działce, zarzucając istotne odstępstwa od pozwolenia na budowę i naruszenie jej prawa własności. NSA uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia prawa własności i użytkowania części działki należą do drogi cywilnej, a postępowanie administracyjne zostało prawidłowo umorzone, ponieważ budowa była zgodna z pozwoleniem, a kwestie sporne wykraczają poza kompetencje organów nadzoru budowlanego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wcześniej oddalił skargę J. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta utrzymała w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie budowy budynku mieszkalnego i ogrodzenia. J. P. zarzucała, że budowa jest niezgodna z przepisami i pozwoleniem na budowę, a inwestor bezprawnie użytkuje część jej działki. Sąd I instancji uznał, że postępowanie powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., ponieważ budowa była zgodna z pozwoleniem, a kwestie własnościowe nie należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie art. 113 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozważenie zarzutów skarżącej i brak dostatecznego wyjaśnienia sprawy. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt przedstawionych przez organ i nie prowadzi samodzielnego postępowania dowodowego, a zarzuty dotyczące naruszenia prawa własności i użytkowania części działki należą do właściwości sądów cywilnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sąd administracyjny orzeka na podstawie przedstawionych przez organ akt postępowania administracyjnego i w istocie nie prowadzi samodzielnego postępowania dowodowego ani nie czyni ustaleń stanu faktycznego sprawy rozpoznanej przez organ, lecz kontroluje z punktu widzenia legalności prawidłowość postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ administracji i trafność dokonanych na jego podstawie ustaleń faktycznych. Dowody uzupełniające można przeprowadzić jedynie w wąskim zakresie określonym w art. 106 § 3 p.p.s.a.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że rola sądu administracyjnego polega na kontroli legalności, a nie na ponownym merytorycznym rozpatrywaniu sprawy i prowadzeniu postępowania dowodowego. Strona nie wnosiła o przeprowadzenie dowodów uzupełniających, a sąd nie miał podstaw do ich przeprowadzenia z urzędu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 113 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy obowiązku dostatecznego wyjaśnienia sprawy przez sąd. Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt przedstawionych przez organ, nie prowadzi samodzielnego postępowania dowodowego ani nie czyni ustaleń stanu faktycznego, lecz kontroluje legalność postępowania organu.

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka na podstawie przedstawionych przez organ akt postępowania administracyjnego.

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres, w jakim sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające.

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego w przypadku, gdy jego wszczęcie stało się zbędne z jakiejkolwiek przyczyny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwestie własnościowe i spory dotyczące użytkowania części działki należą do kompetencji sądów cywilnych, a nie organów nadzoru budowlanego. Postępowanie administracyjne zostało prawidłowo umorzone, ponieważ budowa była zgodna z pozwoleniem na budowę, a zarzuty skarżącej nie wykazywały istotnych odstępstw od przepisów prawa budowlanego. Sąd administracyjny nie prowadzi samodzielnego postępowania dowodowego, a jedynie kontroluje legalność postępowania organu administracji.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 113 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozważenie zarzutów skarżącej i brak dostatecznego wyjaśnienia sprawy przez sąd I instancji. Ogrodzenie działki w niezgodny sposób z wydanym pozwoleniem na budowę narusza prawo własności sąsiedniej nieruchomości i stanowi istotne naruszenie warunków pozwolenia na budowę.

Godne uwagi sformułowania

okoliczność ta nie przesądza o tym, że ma miejsce istotne odstępstwo od pozwolenia na budowę, a kwestie własnościowe nie należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego lecz mogą być dochodzone w postępowaniu przed sądami cywilnymi. dostateczne wyjaśnienie sprawy w rozumieniu art. 113 § 1 p.p.s.a. oznacza możność orzekania przez sąd administracyjny, tj. dokonanie kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu, czy dokonanej czynności. sąd administracyjny za wyjątkiem przypadku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. orzeka na podstawie przedstawionych przez organ akt postępowania administracyjnego i w istocie nie prowadzi samodzielnego postępowania dowodowego i nie czyni ustaleń stanu faktycznego sprawy rozpoznanej przez organ lecz kontroluje z punktu widzenia legalności prawidłowość postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ administracji i dokonanych na podstawie tego postępowania trafności ustaleń faktycznych.

Skład orzekający

Maria Rzążewska

przewodniczący sprawozdawca

Maria Czapska - Górnikiewicz

sędzia

Barbara Skrzycka - Pilch

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że spory o prawo własności i użytkowanie gruntu należą do drogi cywilnej, a nie administracyjnej, oraz określenie zakresu kontroli sądu administracyjnego nad postępowaniem organów nadzoru budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie zarzuty wobec budowy miały charakter głównie cywilnoprawny, a postępowanie administracyjne zostało umorzone z powodu braku istotnych naruszeń prawa budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje częsty problem rozgraniczenia kompetencji między sądem administracyjnym a cywilnym w sprawach budowlanych, co jest istotne dla praktyków.

Spór o ogrodzenie: Kiedy sprawa budowlana trafia do sądu cywilnego?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 298/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-03-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Skrzycka-Pilch
Maria Czapska -Górnikiewicz
Maria Rzążewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1762/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-08-25
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Rzążewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz Sędzia NSA Barbara Skrzycka - Pilch Protokolant Magdalena Baduchowska po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2007r., na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 1762/04 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2004 r., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] lipca 2004 r. umarzającą postępowanie w sprawie budynku mieszkalnego i ogrodzenia od strony ulicy na działce nr ewid. 67 położonej w M. przy ul. J.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji ustalił, że na wniosek skarżącej zostało wszczęte postępowanie administracyjne, którego celem było sprawdzenie prawidłowości wykonywanych robót budowlanych na działce J. W. położonej w M. przy ul. J. W toku dokonanych oględzin ustalono, że inwestor realizuje budowę budynku mieszkalnego zgodnie z uzyskanym pozwoleniem na budowę natomiast ogrodzenie od strony ulicy zostało wybudowane w linii rozgraniczającej działkę od ulicy, stosownie do projektu zagospodarowania działki.
Sąd podzielił stanowisko organu administracji, że postępowanie zainicjowane podaniem skarżącej podlegało umorzeniu w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. w związku z nieujawnieniem, aby budowa była prowadzona niezgodnie z przepisami prawa budowlanego i przy jej realizacji nie dokonano istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę. W ujawnionym stanie faktycznym w ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego nie miały podstaw prawnych i faktycznych do wydania jakiegokolwiek merytorycznego orzeczenia w ramach swoich kompetencji. Odnosząc się do sformułowanego w toku postępowania administracyjnego, a podtrzymanego również w postępowaniu sądowoadministracyjnym zarzutu skarżącej, że część jej działki bezprawnie użytkuje inwestor, Sąd podniósł, że okoliczność ta nie przesądza o tym, że ma miejsce istotne odstępstwo od pozwolenia na budowę, a kwestie własnościowe nie należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego lecz mogą być dochodzone w postępowaniu przed sądami cywilnymi.
Skarga kasacyjna J. P. od tego wyroku wywiedziona przez ustanowionego pełnomocnika z urzędu zarzuca naruszenie art. 113 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że na "rozprawie sąd nie zbadał czy zarzuty skarżącej są uzasadnione. Ograniczył się jedynie do wysłuchania strony i pytania czy podtrzymuje skargę. W ocenie pełnomocnika skarżącej to o wiele za mało aby uznać, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona do rozstrzygnięcia.
Jest przecież rzeczą oczywistą, że ogrodzenie działki w niezgodny sposób z wydanym pozwoleniem na budowę narusza prawo własności właściciela sąsiedniej nieruchomości i stanowi istotne naruszenie warunków pozwolenia na budowę. Jednocześnie w uzasadnieniu do wyroku sąd stwierdza, że budowa jest realizowana zgodnie z przepisami budowlanymi i nie zawiera istotnych odstępstw od projektu budowlanego. Z tak sformułowanego zdania logicznie nasuwa się wniosek, że inwestycja jednak jest prowadzona z odstępstwami."
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Dostateczne wyjaśnienie sprawy w rozumieniu art. 113 § 1 p.p.s.a, którego naruszenie zarzuca skarga kasacyjna oznacza możność orzekania przez sąd administracyjny, tj. dokonanie kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu, czy dokonanej czynności. W myśl art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny za wyjątkiem przypadku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. orzeka na podstawie przedstawionych przez organ akt postępowania administracyjnego i w istocie nie prowadzi samodzielnego postępowania dowodowego i nie czyni ustaleń stanu faktycznego sprawy rozpoznanej przez organ lecz kontroluje z punktu widzenia legalności prawidłowość postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ administracji i dokonanych na podstawie tego postępowania trafności ustaleń faktycznych. Sąd administracyjny jedynie w wąskim zakresie, określonym w art. 106 § 3 p.p.s.a. może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające pod warunkiem, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania, a dowód taki może być przeprowadzony również po zamknięciu rozprawy.
W rozpoznawanej sprawie strona nie wnosiła o przeprowadzenie dowodu o jakim mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a, nie zostało też ujawnione, aby istniały przesłanki dla przeprowadzenia takiego dowodu przez Sąd I instancji z urzędu, stąd zarzut naruszenia art. 113 § 1 p.p.s.a. nie może być uznany za trafny.
Podkreślić należy, że dostateczne wyjaśnienie sprawy w rozumieniu wymienionego przepisu nie jest tożsame z oceną przez Sąd I instancji prawidłowości postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ administracji jak i dokonanych ustaleń a w istocie uzasadnienie skargi kasacyjnej wiąże zarzut naruszenia art. 113 § 1 p.p.s.a. z niewłaściwą oceną przez sąd zarzutów skargi kasacyjnej i wadliwą oceną przez sąd ustaleń dokonanych przez organ administracji.
Ubocznie podnieść należy, że w pełni uzasadnione jest stanowisko Sądu I instancji, iż prezentowane przez skarżącą zarzuty skierowane przeciwko inwestorowi mają wyłącznie charakter roszczeń cywilnych, skoro skarżąca utrzymuje, iż w granicach działki inwestora znalazł się teren, który w przekonaniu skarżącej do niej należy i z tej tylko przyczyny kwestionuje legalność realizacji ogrodzenia działki inwestora posadowionego nie od strony działki skarżącej lecz od strony ulicy. Rozstrzygnięcie o zasadności zgłaszanych przez skarżącą roszczeń wykracza poza granice postępowania przed organem nadzoru budowlanego, a jak trafnie wskazał Sąd I instancji podlega wyłącznie rozpoznaniu przed sądem powszechnym.
Z przyczyn wyżej wymienionych wobec bezzasadności skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono o jej oddaleniu.
Zgłoszony podczas rozprawy w dniu 22 marca 2006 r. wniosek o przyznanie wynagrodzenia przedstawiony przez ustanowionego skarżącej pełnomocnika z urzędu w zakresie obejmującym postępowanie kasacyjne Naczelny Sąd Administracyjny pozostawił do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI