II OSK 2977/19

Naczelny Sąd Administracyjny2022-12-02
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanepozwolenie na budowęstacja bazowaochrona środowiskaoddziaływanie na środowiskopola elektromagnetyczneNSAprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

NSA uchylił wyrok WSA i decyzję Wojewody dotyczącą pozwolenia na budowę stacji bazowej, uznając błędną interpretację przepisów o ocenie oddziaływania na środowisko.

Sprawa dotyczyła odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Wojewoda uchylił decyzję starosty, uznając, że inwestor nieprawidłowo ocenił wpływ inwestycji na środowisko, nie uwzględniając kumulacji oddziaływań anten. WSA oddalił skargę inwestora, podzielając stanowisko organu. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że błędnie zinterpretowano przepisy dotyczące oceny oddziaływania na środowisko, w szczególności w zakresie sumowania mocy anten.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki [...] S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego. Wojewoda uchylił decyzję starosty o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, zarzucając inwestorowi nieprawidłowe przeprowadzenie analizy środowiskowej. Organ odwoławczy uznał, że nie uwzględniono kumulacji oddziaływań anten i nieprawidłowo zinterpretowano przepisy rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. WSA w Szczecinie podzielił to stanowisko, oddalając skargę inwestora. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego za uzasadnione. Sąd kasacyjny stwierdził, że Sąd I instancji błędnie zinterpretował przepisy § 2 ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z uchwałą NSA, przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny, a nie sumę mocy wszystkich anten. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję Wojewody, zasądzając zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz strony skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny także wówczas, gdy w skład instalacji wchodzi kilka anten.

Uzasadnienie

NSA oparł się na uchwale składu siedmiu sędziów (III OPS 1/22), która wyjaśniła, że dla instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych kwalifikowanych jako inwestycje mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, należy brać pod uwagę moc pojedynczej anteny. Przepis § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko nie ma zastosowania do tego rodzaju instalacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

p.b. art. 35 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

r.p.m.z.o.ś. art. 2 § ust. 1 pkt 7

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

r.p.m.z.o.ś. art. 3 § ust. 1 pkt 8

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

r.p.m.z.o.ś. art. 3 § ust. 2 pkt 3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

Pomocnicze

p.b. art. 35 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1 w zw. z art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.o.ś. art. 71 § ust. 2 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 8 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.o.ś. art. 72 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 8 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.o.ś. art. 3 § ust. 1 pkt 13

Ustawa z dnia 8 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwa wykładnia przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko przez Sąd I instancji, w szczególności w zakresie sumowania mocy anten i kumulacji oddziaływań. Niewłaściwe zastosowanie § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej dotycząca naruszenia art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy z parametrów inwestycji nie wynikało ponadnormatywne promieniowanie w miejscach dostępnych dla ludności. Argumentacja skarżącej dotycząca naruszenia § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w sytuacji, gdy przepis ten nie dotyczy sumowania mocy anten objętych jednym wnioskiem. Argumentacja skarżącej dotycząca naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niezastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

dla ustalenia, czy dana inwestycja należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko bądź mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko należy sumować moce poszczególnych anten, podczas gdy z treści wskazanych przepisów wynika, iż równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się zawsze dla pojedynczej anteny w przypadku stacji bazowej telefonii komórkowej kwalifikowanej pod kątem instalacji radiokomunikacyjnej z § 3 ust. 1 pkt 8 r.p.m.z.o.ś. za "przedsięwzięcie" nie może być uznana każda z anten z osobna. Stacja bazowa z antenami sektorowymi i antenami radiolinii i urządzeniami doprowadzającymi jako całość technologiczna stanowi bowiem jedno "przedsięwzięcie" w rozumieniu § 3 ust. 2 pkt 3 r.p.m.z.o.ś. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 13 u.o.o.ś.

Skład orzekający

Grzegorz Antas

sprawozdawca

Paweł Miładowski

przewodniczący

Tomasz Bąkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko dla instalacji radiokomunikacyjnych, w szczególności stacji bazowych telefonii komórkowej, oraz zasady kwalifikacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i może wymagać analizy w kontekście innych przepisów prawa budowlanego i ochrony środowiska.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia technicznego i prawnego związanego z budową infrastruktury telekomunikacyjnej i jej wpływem na środowisko, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie.

Czy budowa stacji bazowej narusza środowisko? NSA wyjaśnia kluczowe zasady oceny oddziaływania.

Sektor

telekomunikacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2977/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-12-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Antas /sprawozdawca/
Paweł Miładowski /przewodniczący/
Tomasz Bąkowski
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Sz 1134/18 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2019-01-24
II OZ 625/19 - Postanowienie NSA z 2019-07-11
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu administracji
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1332
art. 35 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2016 poz 71
§ 2 ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 1 i ust. 2
Rozpozradzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 1134/18 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 24 sierpnia 2018 r. nr AP-2.7840.110.4.2018.WPA w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody Zachodniopomorskiego na rzecz [...] S.A. z siedzibą w W. kwotę 1570 (jeden tysiąc pięćset siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 24 stycznia 2019 r., II SA/Sz 1134/18 oddalił skargę [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z 24 sierpnia 2018 r. nr AP-2.7840.110.4.2018.WPA w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym orzeczeniem, Sąd I instancji stwierdził, że w wyniku rozpatrzenia wniosku [...] S.A. z 12 lutego 2018 r. Starosta Gryficki decyzją z 24 kwietnia 2018 r. nr 194/2018, działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.), dalej: p.b., zatwierdził projekt budowlany i udzielił ww. inwestorowi pozwolenia na budowę obejmującego budowę stacji bazowej telefonii komórkowej sieci X nr [...] [...] na dachu budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z instalacją elektryczną na działce nr ew. [...], obręb M.- [...], w miejscowości [...], gm. [...].
W wyniku rozpatrzenia odwołania złożonego przez R. W., Wojewoda Zachodniopomorski decyzją z 24 sierpnia 2018 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej: k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję Starosty Gryfickiego oraz odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotem inwestycji jest budowa stacji bazowej telefonii komórkowej składającej się z 9 anten sektorowych w 3 azymutach (85°, 175°, 265°) oraz 4 anten radiolinii. Teren inwestycji objęty jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w [...]. z dnia 30 kwietnia 2005 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2005 r. Nr [...], poz. [...]) i znajduje się w obszarze elementarnym oznaczonym symbolem 23 MW (zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna). Organ zauważył, że do projektu dołączona została analiza środowiskowa, z której wynika, iż pola elektromagnetyczne o gęstości mocy większej niż 0,1 W/m2 nie będą występowały w wolnej przestrzeni niedostępnej dla ludności. Przedsięwzięcie nie zalicza się stąd ani do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ani też do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, co powoduje, że inwestycja przed uzyskaniem pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stosownie do przepisów ustawy z dnia 8 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach odziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1435 ze zm.), dalej: u.o.o.ś. Prawidłowość przeprowadzenia kwalifikacji przedsięwzięcia pod względem wymagań środowiskowych, jak podniósł organ odwoławczy, budzi jednakże wątpliwości, albowiem nie uwzględnia ona treści § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71), dalej: r.p.m.z.o.ś. Zdaniem Wojewody, nie jest prawidłowe przyjęcie, że równoważną moc promieniowania izotropowego wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna. W tym zakresie nie należy bowiem pomijać treści § 3 ust. 2 pkt 3 r.p.m.z.o.ś., z którego wynika, że dla oceny oddziaływania tego rodzaju inwestycji na środowisko i ustalenia, czy mamy do czynienia z inwestycją mogącą znacząco oddziaływać na środowisko wymagane jest uwzględnienie kumulacji oddziaływań i zsumowanie parametrów tego samego rodzaju przedsięwzięcia (również z tej samej inwestycji). Instalację stacji bazowej wraz ze wszystkimi antenami sektorowymi należy traktować jako jeden zakład, o którym mowa w tym przepisie. Nie można wykluczyć, że ewentualne nakładanie się lub nachodzenie wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny spowoduje, że moc promieniowania przekroczy w osi głównej promieniowania planowanej anteny wielkości wymienione w § 3 ust. 1 pkt 8 r.p.m.z.o.ś. Dla poczynienia prawidłowych ustaleń niezbędne jest określenie nie tylko mocy poszczególnych anten, ale i rozważenie ewentualnego nakładania się (nachodzenia) wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny z uwzględnieniem możliwości zmian nachylenia anten. Wojewoda Zachodniopomorski zaznaczył, że dwukrotnie zwracał się do inwestora o przedłożenie poszerzonej analizy wpływu inwestycji na środowisko w celu wykazania norm wynikających z r.p.m.z.o.ś., jednakże przedstawione przez stronę wyjaśnienia nie doprowadziły do wyeliminowania braków dokumentacji projektowej. W związku z tym, że strona nie potwierdziła, iż planowane zamierzenie, jako całość, nie osiąga progów określonych w § 3 ust. 1 pkt 8 r.p.m.z.o.ś., organ odwoławczy nie miał możliwości wypełnienia dyspozycji art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b., tj. sprawdzenia, czy przedłożony projekt budowlany spełnia wymagania ochrony środowiska.
[...] S.A. złożyła skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 35 ust. 3 p.b., § 2 ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 r.p.m.z.o.ś., a także art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 138 § 2 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Zachodniopomorski wniósł o jej oddalenie.
Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd I instancji wyjaśnił, że art. 35 ust. 1 p.b. nakłada na organ administracji architektoniczno-budowalnej obowiązek zbadania przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę m.in. zgodności rozwiązań projektowych z wymaganiami ochrony środowiska. Zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 u.o.o.ś., uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Sąd I instancji przypomniał, że w toku przeprowadzonego postępowania inwestor uznał, iż analiza środowiskowa, jaką przedłożył, odpowiada przepisom prawa, ponieważ równoważną moc promieniowania izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny również, gdy na terenie tego samego zakładu czy obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna. W ocenie inwestora, przedsięwzięciem jest pojedyncza antena spełniająca warunki r.p.m.z.o.ś., a nie zespół anten, niemniej, zdaniem Sądu, nie można podzielić tego zapatrywania. Powoduje to, że obowiązkiem skarżącej było sporządzenie w sprawie analizy środowiskowej uwzględniającej zsumowanie charakterystycznych parametrów poszczególnych anten celem ustalenia, czy progi określone w § 3 ust. 1 r.p.m.z.o.ś. nie zostaną przekroczone, co mogłoby spowodować, że przedsięwzięcie ewentualnie może być zaliczone do mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zdaniem Sądu, nie można wykluczyć, że ewentualne nakładanie lub nachodzenie się wiązek promieniowania spowoduje, iż moc promieniowania znacznie przekroczy wielkości dopuszczalne. Odmienna interpretacja § 3 ust. 1 pkt 8 r.p.m.z.o.ś. prowadziłaby do możliwości obejścia prawa przez potencjalnych inwestorów, co z pewnością nie było intencją ustawodawcy. Przyjęcie, że dla ustalenia, czy przedsięwzięcie oddziałuje potencjalnie znacząco na środowisko, niezbędne jest ustalenie mocy promieniowania jedynie pojedynczej anteny, może doprowadzić, jak podkreślił Sąd, do planowania takich przedsięwzięć, które składać się będą z kilku, a nawet kilkunastu anten, z których każda posiadać będzie moc promieniowania nie wpływającą ujemnie na środowisko, zaś po przecięciu z inną, co najmniej na linii nakładania się lub przecinania, stworzy moc znacznie przekraczającą wartości dopuszczalne.
[...] S.A. złożyła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:
1) art. 35 ust. 3 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy z parametrów planowanej inwestycji nie wynika, by na terenie, na którym dochodzić będzie do ponadnormatywnego promieniowania emitowanego przez projektowaną inwestycję i w miejscu tego promieniowania, znajdowały się miejsca dostępne dla ludności;
2) § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 r.p.m.z.o.ś. poprzez ich niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że dla ustalenia, czy dana inwestycja należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko bądź mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko należy sumować moce poszczególnych anten, podczas gdy z treści wskazanych przepisów wynika, iż równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się zawsze dla pojedynczej anteny, a więc również w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna;
3) § 3 ust. 2 pkt 3 r.p.m.z.o.ś. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy przepis ten nie dotyczy sumowania mocy anten objętych jednym wnioskiem;
4) art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), dalej: p.p.s.a. polegające na jego niezastosowania w sytuacji, gdy istniały podstawy do uchylenia decyzji organu odwoławczego.
Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzji Wojewody Zachodniopomorskiego z 24 sierpnia 2018 r., a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżąca wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjne zważył, co następuje:
Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że została ona oparta na uzasadnionych podstawach. Usprawiedliwiony charakter mają te zarzuty skargi kasacyjnej, które łączą się z przypisaniem Sądowi I instancji naruszenia prawa materialnego - § 2 ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 r.p.m.z.o.ś. wynikającego z nadania ww. przepisom błędnego znaczenia normatywnego. Następstwem dopuszczenia się błędnej wykładni ww. przepisów było nieprawidłowe uznanie przez Sąd I instancji, że Wojewoda Zachodniopomorski, dostrzegając wady przedłożonej przez skarżącą kwalifikacji przedsięwzięcia pod względem wymagań środowiskowych, uprawniony był do nałożenia na stronę obowiązku usunięcia wskazanych w niej nieprawidłowości (art. 35 ust. 3 p.b.), a wobec ich niewyeliminowania zasadne było wydanie w sprawie decyzji merytoryczno- reformatoryjnej (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Nie stanowi przedmiotu sporu stanowisko, że stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b., przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza m.in. zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska. Następuje to w szczególności poprzez ustalenie, czy ze względu na charakter i rozmiar inwestycji zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko i uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Konieczność uzyskania takiej decyzji jest uzależniona od zakwalifikowania objętego wnioskiem inwestora przedsięwzięcia do przedsięwzięć wskazanych w r.p.m.z.o.ś. - przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Do stacji bazowych telefonii komórkowych odnosi się powołany w podstawie skargi kasacyjnej § 2 ust. 1 pkt 7 r.p.m.z.o.ś., wskazujący parametry, które nakazują uznać, że stacja ta stanowi przedsięwzięcie zawsze znacząco oddziałujące na środowisko. Parametrami tymi są równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny oraz występowanie miejsc dostępnych dla ludności w odległości oznaczonej w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Przepis ten wskazuje, że równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna. Parametry przedsięwzięcia tego samego rodzaju (stacja bazowa telefonii komórkowej) mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wskazano z kolei w § 3 ust. 1 pkt 8 r.p.m.z.o.ś. W tym przepisie także parametrem podlegającym ocenie jest równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny oraz odległość od miejsc dostępnych dla ludności. Zatem, aby powstał obowiązek uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 72 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś.), należy na podstawie danych przekazanych przez inwestora dotyczących parametrów technicznych anten, jakie mają być zainstalowane w zaprojektowanej stacji bazowej, wyliczyć równoważną moc promieniowaną izotropowo takiej instalacji oraz ustalić, czy i w jakiej odległości od osi głównej wiązki promieniowania danej anteny znajdują się miejsca dostępne dla ludności.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w skardze kasacyjnej w zakresie, w jakim wskazuje ono, że przedstawione przez inwestora we wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę parametry techniczne przedsięwzięcia wraz z analizą środowiskową, wbrew odmiennemu poglądowi Sądu I instancji aprobującemu ocenę organu odwoławczego, umożliwiały zbadanie tego, czy przedsięwzięcie zaprojektowane na działce nr ew. [...], obręb [...] [...] w [...]. zalicza się do kategorii inwestycji mogącej znacząco oddziaływać na środowisko. W oparciu o przedstawiony przez stronę dokument kwalifikacji przedsięwzięcia przyjąć należy, że dla projektowanej instalacji dla dziewięciu anten sektorowych wypadkowa równoważna moc promieniowana izotropowo zawiera się w przedziale 1000-2000 W (anteny w azymucie 265°) i 2000-5000 W (anteny w azymutach 85° i 175°), a zatem zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 8 lit. d-e r.p.m.z.o.ś., które powinny w sprawie zostać wzięte pod uwagę, ocena, czy inwestycja należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko uzależniona jest od stwierdzenia, czy miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości odpowiednio nie większej niż 70 m oraz 150 m (i nie mniejszej niż 100 m) od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tych anten.
Zasadnie skarżąca w zamieszczonych w skardze kasacyjnej wyjaśnieniach stwierdziła, że na potrzeby rozważenia w sprawie tego, czy jako inwestor powinna uzyskać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach konieczne było dokonanie oceny nie tyle całego przedsięwzięcia, ale wyłącznie parametrów poszczególnych urządzeń wchodzących w skład stacji bazowej. Pogląd ten należy uznać w całości za prawidłowy. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 listopada 2022 r., III OPS 1/22 odnośnie do przedstawionego do rozstrzygnięcia na podstawie art. 187 § 1 p.p.s.a. postanowieniem z 5 kwietnia 2022 r., III OSK 703/21 zagadnienia prawnego, czy na podstawie § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 r.p.m.z.o.ś. przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych jako inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny, czy też sumę równoważnych mocy promieniowanych izotropowo wszystkich anten na terenie zakładu lub obiektu Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych na podstawie ww. przepisów jako inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny także wówczas, gdy w skład instalacji wchodzi kilka anten. Przemawiać za tym ma wykładnia, jaka powinna być nadawana tym przepisom, jak również uznanie, że § 3 ust. 2 pkt 3 r.p.m.z.o.ś. do analizowanego rodzaju instalacji nie może mieć zastosowania. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu podjętej uchwały wskazał, że w przypadku stacji bazowej telefonii komórkowej kwalifikowanej pod kątem instalacji radiokomunikacyjnej z § 3 ust. 1 pkt 8 r.p.m.z.o.ś. za "przedsięwzięcie" nie może być uznana każda z anten z osobna. Stacja bazowa z antenami sektorowymi i antenami radiolinii i urządzeniami doprowadzającymi jako całość technologiczna stanowi bowiem jedno "przedsięwzięcie" w rozumieniu § 3 ust. 2 pkt 3 r.p.m.z.o.ś. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 13 u.o.o.ś. Z przepisu art. 269 § 1 p.p.s.a. wynika moc ogólnie wiążąca tejże uchwały. W jej uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny dodatkowo podkreślił, że w przypadku stacji bazowej telefonii komórkowej nie ma podstaw do rozpatrywania przedsięwzięcia w innym zakresie niż wskazanym przez inwestora w karcie przedsięwzięcia czy dokumentacji projektowej. Podane przez inwestora parametry, m.in. układ i nachylenie do gruntu anten, są wiążące zarówno dla organów, jak i inwestora na wszystkich dalszych etapach realizacji inwestycji.
Sformułowana przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku ocena prawna została oparta na przeciwnym do przywołanego założeniu, albowiem Sąd jednoznacznie stwierdził, że dla ustalenia, czy przedsięwzięcie oddziałuje potencjalnie znacząco na środowisko niezbędne jest uwzględnienie kumulacji oddziaływania poszczególnych anten, jak też nie zakwestionował przyjętej przez organ odwoławczy oceny, zgodnie z którą rozważeniu ewentualnego nakładania się wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny powinno towarzyszyć uwzględnienie możliwości zmian nachylenia (tiltów) anten. Powyższe, mając na uwadze postawione zaskarżonemu wyrokowi zarzuty naruszenia § 2 ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 r.p.m.z.o.ś. oraz art. 35 ust. 3 p.b. czyni zaskarżony wyrok wadliwym w stopniu nakazującym jego uchylenie.
Powyższy wniosek uzupełnić trzeba o wyjaśnienie, że taka ocena powołanych w skardze kasacyjnej zarzutów nie obejmuje zarzutu przypisującego Sądowi I instancji uchybienie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przepis ten określa kompetencję sądu do stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) w całości lub w części w sytuacji, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Jeżeli skarżąca uznaje, że w sprawie istniały podstawy do uchylenia decyzji Wojewody Zachodniopomorskiego z 24 sierpnia 2018 r., a to wyraźnie wynika ze sformułowanego przez nią stanowiska w piśmie z 24 września 2018 r. stanowiącym skargę, które zostało następnie również podtrzymane w skardze kasacyjnej, to całkowicie niezrozumiałe jest przywołanie powyższego przepisu w podstawie skargi kasacyjnej i traktowanie przez stronę ww. przepisu jako naruszonego wobec jego niezastosowania przez Sąd. Nie może budzić wątpliwości, że przypisany Sądowi I instancji błąd przy dokonaniu kontroli legalności zaskarżonej decyzji nie wiąże się z wadliwym odstąpieniem od stwierdzenia nieważności kontrolowanego aktu z powodu wad kwalifikowanych obciążających podjęte rozstrzygnięcie odmawiające wydania pozwolenia na budowę, ale upatrywać go trzeba wyłącznie w odstąpieniu od wzruszenia (uchylenia) zaskarżonej decyzji.
Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok, uznając jednocześnie, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, rozpoznał skargę, co prowadzi do uchylenia decyzji Wojewody Zachodniopomorskiego z 24 sierpnia 2018 r. Ponownie rozpoznając sprawę na etapie postępowania odwoławczego, organ powinien wziąć pod uwagę ocenę prawną sformułowaną w niniejszym wyroku i z jej uwzględnieniem dokonać sprawdzenia przedłożonej przez inwestora dokumentacji projektowej w zakresie kształtowanym wymaganiami art. 35 ust. 1 p.b., co umożliwi określenie, czy decyzja Starosty Gryfickiego z 24 kwietnia 2018 r. odpowiada prawu.
W kosztach postępowania sądowego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 29 czerwca 2022 r. sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), który pozwala przewodniczącemu zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI