II OSK 2970/14

II OSK 2970/14 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2016-09-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-10-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
Ewa Kręcichwost - Durchowska
Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Op 303/14 - Wyrok WSA w Opolu z 2014-07-31
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1409
art. 66
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 7 września 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur (spr.) Sędziowie sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant sekretarz sądowy Anna Dziosa-Płudowska po rozpoznaniu w dniu 7 września 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 31 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Op 303/14 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w P. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie nakazu wstrzymania użytkowania oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 31 lipca 2014 r. sygn. II SA/Op 303/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę [...] Sp. z o.o. Spółki komandytowej w P. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie nakazu wstrzymania użytkowania.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie nyskim, w związku z wynikami przeprowadzonej w dniu 10 grudnia 2012 r. kontroli budynku mieszkalnego w N. przy ul. [...], po pożarze dachu w części poddasza, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego ww. budynku.
Postanowieniem z [...] grudnia 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] w N., reprezentowanej przez zarząd Wspólnoty, tj. [...] sp. z o.o. spółka komandytowa w P., przedłożenie w terminie do 21 grudnia 2012 r. opinii technicznej wraz z oceną stanu technicznego części budynku objętej pożarem oraz części, na którą pożar oddziaływał. Pismem z 4 czerwca 2013 r. M. C., prokurent samoistny skarżącej spółki, przedkładając organowi nadzoru budowlanego dokumentację kotłowni, wyjaśniła, że od dnia 1 kwietnia 2013 r. Spółka nie sprawuje zarządu przedmiotowej nieruchomości. Pismem z 6 sierpnia 2013 r. prokurent poinformował, że w dniu 25 lipca 2013 r. dotychczasowy Zarząd Wspólnoty został odwołany. Obecnie Wspólnotę Mieszkaniową reprezentuje Zarządca - [...]. Do pisma dołączył akt notarialny (repertorium A nr [...][...] z dnia [...] lipca 2013 r.) - Protokół z zebrania członków Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w N. Z uchwały nr 1/2013 wynika, że właściciele lokali w tym budynku podjęli na zebraniu w dniu 25 lipca 2013 r. uchwałę w przedmiocie zmiany sposobu zarządu nieruchomością wspólną, zmieniając na podstawie art. 20 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. Nr 80, poz. 903 ze zm.), ustawowy sposób zarządu, wykonywany w obrębie nieruchomości Wspólnoty przez osoby fizyczne wybrane spośród właścicieli lokali lub spoza ich grona, na powierzony sposób zarządu opisany w art. 18 tej ustawy, wykonywany przez licencjonowanego i profesjonalnego zarządcę ([...]).
Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie nyskim nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] w N. przedłożenie ekspertyzy technicznej dla obiegu kotłowego, jak również zastosowanego systemu schładzania - zabezpieczeń technicznych instalacji, a następnie decyzją z dnia 4 listopada 2013 r., działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 i art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego, nakazał Wspólnocie wstrzymanie użytkowania (zakaz palenia) kotła na paliwo stałe o mocy 200 kW do czasu przedłożenia ekspertyzy technicznej nałożonej ww. postanowieniem z dnia [...] września 2013 r.
Odwołanie od powyższej decyzji z dnia 4 listopada 2013 r. złożyła [...] sp. z o.o. sp. k. w P. Skarżąca spółka wskazała na trwający pomiędzy nią a nowo wybranym przez Wspólnotę w dniu 25 lipca 2013 r. zarządem konflikt. Odnosząc się do aspektu merytorycznego sprawy podniosła, że nie ma żadnych przeszkód ani ograniczeń w użytkowaniu przez Wspólnotę pieca na paliwo, jak i naczynia wzbiorczego. Zauważyła, że wobec faktu, że pozostaje właścicielem sześciu lokali mieszkalnych w przedmiotowym budynku wielorodzinnym powinna być uczestnikiem niniejszego postępowania. Ograniczenie w korzystaniu z pieca na paliwo stałe prowadzi do podwyższenia kosztów ogrzewania wszystkich lokali i zwiększa opłaty eksploatacyjne. Do odwołania Spółka dołączyła ekspertyzę techniczną, której przedstawienie wynikało z nakazu zawartego w postanowieniu z dnia [...] września 2013 r.
W wyniku rozpoznania odwołania [...] sp. z o.o. sp. k. w P. Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze. zm.), dalej: k.p.a., zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2014 r. umorzył postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy wskazał, że z aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2013 r., nr Repertorium A [...] - Protokół z zebrania członków Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w N. – wynika, że w uchwale nr 1/2013 właściciele lokali zmienili ustawowy sposób zarządu, wykonywany w obrębie nieruchomości Wspólnoty Mieszkaniowej przy ulicy [...] w N. na podstawie art. 20 ustawy o własności lokali przez osoby fizyczne wybrane spośród właścicieli lokali lub spoza ich grona na powierzony sposób zarządu opisany w art. 18 cyt. ustawy wykonywany przez licencjonowanego i profesjonalnego zarządcę. Z kolei w § 1 uchwały nr 2/2013 właściciele lokali w N. przy ulicy [...] dokonali wyboru zarządcy w osobie D. S. Uchwałą nr 3/2013 odwołali natomiast dotychczasowy zarząd. W tych okolicznościach organ odwoławczy uznał, że [...] Sp. z o.o. s. k. nie pozostaje już zarządcą Wspólnoty Mieszkaniowej w N. przy ulicy [...], skoro właściciele lokali dokonali wyboru zarządcy w osobie D. S. Przytaczając treść art. 28 k.p.a. organ odwoławczy zauważył, że w przepisie tym nie chodzi o interes faktyczny, a prawny, który musi być indywidualny i bezpośredni. Skoro, zatem na mocy § 1 uchwały nr 2/2013 właściciele lokali w N. przy ulicy [...] dokonali wyboru nowego zarządcy, do którego jako strony skierowana została jedynie decyzja organu I instancji, [...] Sp. z o.o. s. k., będąc dotychczasowym zarządcą, nie miała prawa złożenia od niej odwołania. W takim przypadku, skoro spółka uważa, że powinna być uznana za stronę postępowania, przysługuje jej jedynie prawo do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną.
Oddalając skargę [...] sp. z o.o. sp. k. w P. na decyzję z [...] marca 2014 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wskazał, że ze względu na prawidłowo stwierdzoną bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego ze względów podmiotowych Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego trafnie odmówił skarżącej spółce przymiotu strony w postępowaniu w sprawie nakazu wstrzymania użytkowania, a w konsekwencji prawidłowo zastosował przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
Sąd I instancji wyjaśnił, że stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 k.p.a.). Interes prawny strony powinien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego wpływającej na sytuację prawną wnoszącego dany wniosek, żądanie, czy skargę. Krąg podmiotów zobowiązanych do utrzymania obiektu budowlanego w odpowiedniej kondycji ustawodawca w art. 66 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego zawęził do właściciela oraz zarządcy nieruchomości. Sąd zauważył, że treść przepisów art. 61 i 66 Prawa budowlanego nie ogranicza jednak kręgu stron postępowania w sprawie utrzymania obiektu budowlanego we właściwym stanie technicznym jedynie do osoby właściciela lub zarządcy takiego obiektu. W przypadku tych ostatnich podmiotów z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wynika jedynie, że nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, o jakich mowa w tym przepisie, nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, gdyż tylko na nich ciążą obowiązki określone w art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego. Interes prawny pozostałych osób powinien być zatem badany zgodnie z przepisem art. 28 k.p.a.
Sąd przypomniał, że skarżąca spółka na etapie prowadzonego przez organ postępowania w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego pełniła funkcję jego zarządcy. Sytuacja ta jednak uległa zmianie po podjęciu przez właścicieli lokali Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w N. w dniu 18 marca 2013 r. uchwały w sprawie wyboru zarządu Wspólnotą, w której wskazali, iż od dnia 1 kwietnia 2013 r. wybierają zarząd ustawowy Wspólnotą wykonywany przez osoby fizyczne wybrane spośród właścicieli lokali lub spoza ich grona. Następnie w dniu 25 lipca 2013 r. podjęta została przez właścicieli lokali Wspólnoty Mieszkaniowej uchwała nr 1/2013 w przedmiocie zmiany sposobu zarządu nieruchomością wspólną. We wskazanej uchwale właściciele lokali zmienili ustawowy sposób zarządu, dokonując wyboru zarządcy w osobie D. S. Skarżąca spółka nie zaskarżyła do sądu powszechnego ww. uchwał. Oznacza to, że jedynym interesem jakim legitymuje się spółka jest interes faktyczny. Skarżąca, przestając bowiem pełnić funkcje zarządcy w przedmiotowej Wspólnocie, została zwolniona z wykonania wynikającego z postanowienia z 17 września 2013 r. obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej dla obiegu kotłowego. Adresatem decyzji przewidzianych w rozdziale 6 Prawa budowlanego, a zatem również podjętych na podstawie art. 66 tej ustawy, może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektów budowlanych (por. wyrok NSA z dnia 21 października 1999 r. sygn. IV SA 1597/97). Skoro [...] Sp. z o.o. s. k. utraciła na etapie prowadzonego postępowania status zarządcy przedmiotowej Wspólnoty Mieszkaniowej, gdyż właściciele lokali Wspólnoty opowiedzieli się w formie przewidzianej przez prawo za zmianą zarówno zarządu i zarządcy Wspólnoty Mieszkaniowej, to zgodzić należało się – jak ocenił to Sąd I instancji, z organem odwoławczym, że w takiej sytuacji skarżącej nie przysługiwało prawo do wniesienia odwołania. Innymi słowy, dokonana przez właścicieli lokali zmiana zarządu i zarządcy we Wspólnocie Mieszkaniowej spowodowała, iż skarżąca utraciła posiadany dotąd interes prawny do bycia adresatem decyzji, a zarazem stroną tego postępowania.
Odnosząc się do zarzutu, że skarżąca spółka pozostaje członkiem przedmiotowej Wspólnoty Mieszkaniowej, Sąd zauważył, iż zasadą jest, że w postępowaniu administracyjnym do reprezentowania interesu podmiotu zbiorowego - ogółu właścicieli odrębnych lokali tworzących wspólnotę mieszkaniową legitymację ma wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni członkowie tej wspólnoty, (por. wyrok NSA z dnia 9 września 1998 r. sygn. IV SA 2027/96). Jedynie w wyjątkowych sytuacjach członek wspólnoty może samodzielnie, niezależnie od wspólnoty, wystąpić jako strona postępowania. Może mieć to miejsce jednak wówczas, gdy członek wspólnoty wykaże swój indywidualny, własny interes prawny. Tylko w takich wyjątkowych przypadkach możliwe jest odstępstwo od ogólnych zasad reprezentowania w postępowaniu administracyjnym podmiotów prawnych o charakterze zbiorowym takich jak wspólnoty mieszkaniowe, czy spółdzielnie. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 4 marca 2011 r. sygn. II OSK 419/10; wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2007 r. sygn. II OSK 627/06; wyrok NSA z dnia 13 grudnia 1999 r. sygn. IV SA 1996/97). W tym zakresie, odwołując się do wskazanej przez skarżącą spółkę argumentacji, która jej zdaniem świadczy o posiadanym przez nią interesie prawnym, Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że okoliczność, iż skarżąca była inwestorem, w związku z czym na jej zlecenie wykonywane były prace budowlane w kotłowni, pozostaje bez wpływu na ocenę jej interesu prawnego. Podnoszona kwestia wzajemnych rozliczeń finansowych stron umowy cywilnoprawnej nie należy do sfery spraw administracyjnych, zatem nie może mieć wpływu na orzeczenie administracyjne (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2002 r. sygn. IV SA 472/00). Problem ponoszenia tego rodzaju kosztów powinna rozstrzygać umowa oddająca obiekt budowlany w zarząd. Roszczenia z tego tytułu skarżąca może realizować w postępowaniu cywilnoprawnym, w drodze regresu od właścicieli nieruchomości. Także ewentualne roszczenie z tytułu nieprawidłowo wykonanych przez skarżącą prac budowlanych w kotłowni mają, w ocenie Sądu, charakter jedynie cywilnoprawny. O posiadanym interesie prawnym nie świadczy także okoliczność ewentualnego zwiększenia we Wspólnocie opłat eksploatacyjnych z uwagi na wykorzystywanie w sezonie grzewczym pieca na olej opałowy. Kwestia ta ma bowiem również charakter jedynie cywilnoprawny. Skarżącej przysługuje w tym zakresie prawo do zaskarżenia na drodze cywilnej uchwały w sprawie zwiększenia w ww. Wspólnocie opłat eksploatacyjnych. Podobnie, skarżąca może jednie na drodze cywilnej podnosić zarzut nieważności uchwał Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia 18 marca 2013 r. nr 3/03/2013 i nr 4/03/2013 oraz związane z tym naruszenie art. 18 ust. 1 i 2a ustawy o własności lokali. Brak uprawnienia do reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej w związku z nieważnością uchwały dotyczącej zmiany sposobu wykonywania zarządu oraz wyboru członków zarządu może być badany w drodze zaskarżenia przedmiotowych uchwał do sądu powszechnego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła [...] sp. z o.o. sp. k. w P., zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca spółka zarzuciła naruszenie:
1) prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a.):
- art. 18 ust. 1 i 2a ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali poprzez pominięcie faktu, że wybór zarządu ustawowego Wspólnoty dotknięty był nieważnością, co w rezultacie prowadzi do przyjęcia, iż w trakcie postępowania Wspólnota nie miała prawidłowej reprezentacji, a zatem jej członkowie powinni być uprawnieni do występowania w sprawie i samodzielnej ochrony swoich praw i interesów,
- art. 61 i art. 66 Prawa budowlanego poprzez ich nieprawidłową interpretację polegającą na pominięciu, że przepis art. 61 nakłada na właściciela lub zarządcę obiektu budowalnego obowiązek utrzymywania obiektu w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz we właściwym stanie technicznym i estetycznym, stąd w razie wszczęcia postępowania naprawczego zarówno zarządca, jak i właściciel są legitymowani do występowania w tym postępowaniu aż do jego ostatecznego i prawomocnego zakończenia;
2) przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.:
- art. 133 p.p.s.a., art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wystarczający akt sprawy, w szczególności pominięcie informacji wynikających z pism składanych w toku postępowania administracyjnego, wskazujących na istnienie interesu prawnego skarżącej w postępowaniu, co skutkowało dojściem do błędnego wniosku, że skarżąca nie posiada interesu prawnego i do naruszenia zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej,
- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przedstawienie w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym – w zakresie przyjęcia, że skarżąca nie wykazała swojego indywidualnego interesu prawnego;
- art. 28 k.p.a. poprzez jego niewłaściwą interpretację i przyjęcie, że skarżąca nie posiada interesu prawnego, którego ochrona uzasadniałaby zakwalifikowanie jej jako strony postępowania administracyjnego;
- art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że przepis ten został prawidłowo zastosowany przez organ odwoławczy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca spółka wskazała, że jej interes prawy w postępowaniu wynikał z treści art. 66 w zw. z art. 61 ustawy – Prawo budowlane. Podniosła, że jest członkiem Wspólnoty i chociażby z tego tytułu powinna zostać uznana za stronę w rozumieniu art. 28 k.p.a. Ograniczenie w korzystaniu z pieca na paliwo stałe prowadzi do podwyższenia kosztów ogrzewania wszystkich lokali. Zauważyła, że Wspólnota nie podjęła żadnych starań w celu uzyskania wymaganej ekspertyzy bądź kwestionowania albo wykonania wydanej decyzji. Przyczyną tego stanu rzeczy jest trwający we Wspólnocie konflikt. Powoduje to, że członkowie Wspólnoty, w tym skarżąca spółka, nie są należycie reprezentowani w postępowaniu, co uwidacznia się w bierności Wspólnoty i powinno zostać uwzględnione przy ocenie legitymacji prawnej przysługującej spółce w niniejszym postępowaniu.
[...] sp. z o.o. sp. k. podniosła jednocześnie, że argumentem, który uzasadnia jej interes prawny jest nieważność uchwał z dnia 18 marca 2013 r. dotyczących zmiany sposobu wykonywania zarządu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Zważywszy, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
W pierwszym rzędzie za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z dyspozycją powołanego przepisu uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Odwołując się do uzasadnienia sformułowanego zarzutu, wadliwe zastosowanie art. 141 § 4 p.p.s.a. miało wynikać, według skarżącej spółki, z przedstawienia przez Sąd stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym. Argumentem, który by tego dowodził, było jednak stwierdzenie, że skarżąca spółka nie zgadza się, iż w toku postępowania administracyjnego nie wykazała swojego interesu prawnego, a tego rodzaju wniosek zawarł Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Taka formuła stawianego zarzutu w sposób mylny postrzega jednak przytoczoną warstwę treściową wyroku, albowiem nie może podlegać wątpliwości, że wskazany pogląd Sądu był wynikiem oceny stanowiska organu zawartego w zaskarżonej decyzji. Jego błędność można zatem było podważyć wyłącznie poprzez zarzucenie Sądowi naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 28 k.p.a, a nie norm proceduralnych określających sposób konstrukcji uzasadnienia orzeczenia wydawanego przez sąd administracyjny. To czy skarżąca spółka w postępowaniu administracyjnym nie wykazała swojego indywidualnego interesu prawnego zależało od stwierdzenia, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że miał on wymiar wyłącznie faktyczny a nie prawny (art. 28 k.p.a.). Stąd za nieuprawnione należało również uznać odwołanie się przy analizowanej kwestii do art. 133 p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 8 k.p.a., jeżeli naruszenie powyższych przepisów spółka wiąże z odmienną, aniżeli dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, oceną przedstawionych w sprawie dowodów i formułowanych twierdzeń. Skarżąca spółka powyższy zarzut wiąże również z nierozpatrzeniem w sposób wystarczający akt sprawy, w szczególności "pominięciem informacji wynikających z pism składanych w toku postępowania administracyjnego, wskazujących na istnienie interesu prawnego skarżącej". Wnosząca skargę kasacyjną w uzasadnieniu złożonego środka odwoławczego nie podała jednak o jakie konkretne pisma procesowe chodzi i jakie informacje w tych pismach zawarte miały nie zostać przez Sąd rozważone w toku kontroli stosowania prawa, co powoduje, że tak uzasadniony zarzut musi zostać pozostawiony bez rozpatrzenia.
Kontrola zaskarżonego wyroku dokonana przez pryzmat pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej nie wykazała, by został on wydany z naruszeniem prawa uzasadniającym jego uchylenie. Należy mieć na uwadze, że zaskarżona decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu o umorzeniu postępowania odwoławczego została wydana w sprawie nakazu wstrzymania użytkowania kotła grzewczego, który to nakaz znajdował swoją podstawę prawną w art. 66 ust. 1 pkt 2 i art. 66 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane. W świetle powołanych przepisów, w przypadku ustalenia, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania tego obiektu lub jego części. Nie wchodząc w zasadność podjęcia rozstrzygnięcia o zakazie użytkowania kotła, obiektem budowlanym, w którym został on zainstalowany (budynek przy ul. [...] w N.), zarządzała Wspólnota Mieszkaniowa i to ona stała się adresatem wydanego nakazu dotyczącego nieruchomości wspólnej. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na co zresztą zwrócił uwagę Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jednolicie przyjmuje się, że adresatem nakazu wykonania obowiązków wynikających z art. 66 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego, jeżeli dotyczą one części wspólnych nieruchomości, co do zasady pozostaje wspólnota mieszkaniowa, a ewentualny udział poszczególnych członków wspólnoty w postępowaniu jest uzależniony od wykazania przez nich, że prowadzone postępowanie przed organem nadzoru budowlanego dotyczy ich indywidualnego interesu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2014 r. sygn. II OSK 2875/13). Co istotne, chroniony interes prawny nie może wynikać z samego podważania zasadności dokonywania określonych działań przez wspólnotę ze względów technicznych czy też względów mieszczących się w wymiarze ekonomicznym nakazu, a więc ze względu na konieczność współpokrycia ich przyszłych kosztów (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r. sygn. II OSK 2163/11). Należy zauważyć, że celem nałożonego obowiązku jest uzyskanie należytego stanu technicznego obiektu budowlanego, którego realizacja może wymagać czasowego zakazania użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Adresatem takiego nakazu są wszyscy właściciele nieruchomości (części wspólnych), na których spoczywa, na podstawie art. 61 Prawa budowlanego, obowiązek prawidłowego utrzymania i użytkowania budynku jako całości. W myśl art. 6 ustawy o własności lokali, ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową i wspólnota ta może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Stosownie natomiast do art. 20 ust. 1 i art. 21 ust. 1 cyt. ustawy, jeżeli lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest więcej niż siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze zarządu, który kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Taka konstrukcja prawna sprawia, że w sprawach dotyczących wspólnoty nie działają poszczególni jej członkowie, tylko zarząd, który może samodzielnie działać w sprawach mieszczących się w zakresie zwykłego zarządu, a w pozostałych sprawach przekraczających zakres zwykłego zarządu opiera się na zgodzie właścicieli lokali wyrażonej w uchwale. To, iż zarząd reprezentuje wspólnotę na zewnątrz, a więc również w postępowaniu przed organem administracji publicznej, nie wyklucza możliwości przyznania równoległego uprawnienia dla członka wspólnoty mieszkaniowej do działania na zewnątrz, niemniej sytuację tę odnosić należy do przypadków szczególnych, w których obrona praw właścicielskich nie może nastąpić w oparciu o mechanizmy zabezpieczające prawa poszczególnych członków wspólnoty wynikających z ustawy o własności lokali. Prawo do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, niezależnie od udziału wspólnoty lokalowej, nie może być wynikiem samego tylko faktu bycia współwłaścicielem nieruchomości wspólnej (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2011 r. sygn. II OSK 1658/10). W wyroku z dnia 23 stycznia 2008 r. sygn. II OSK 1912/06 Naczelny Sąd Administracyjny trafnie zauważył, że na status prawny właściciela lokalu położonego w budynku zarządzanym przez wspólnotę mieszkaniową wpływa przyznane zarządowi uprawnienie do zarządzania nieruchomością wspólną. W sytuacjach, dla których zastrzeżona jest kompetencja wspólnoty mieszkaniowej, za członków wspólnoty mieszkaniowej działa wyłącznie wspólnota. Właściciel lokalu (członek wspólnoty) może wykazać swój indywidualny interes prawny w sprawach nie dotyczących nieruchomości wspólnej, indywidualna obrona członka wspólnoty sprowadza się jednak, jak się podkreśla, do jego "własnych spraw mieszkaniowych". Z decyzji wstrzymującej użytkowanie kotła grzewczego nie wynikają żadne indywidualne obowiązki dla właściciela lokalu, albowiem mając swoje źródło w postanowieniu nakładającym obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej zabezpieczenia instalacji, dotyczy ona przeprowadzenia określonych działań przez Wspólnotę w części wspólnej budynku, w odniesieniu do której kompetencję posiada zarząd Wspólnoty.
Oceny tej nie zmienia odmienne stanowisko prezentowane przez skarżącą spółkę jako członka Wspólnoty, albowiem opiera się ono na argumentach, które nie mogły służyć przyznaniu spółce indywidualnej ochrony w prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego postępowaniu. Okoliczność, że zaskarżona decyzja skutkuje podwyższeniem kosztów ogrzewania wszystkich lokali, w tym lokali należących do spółki stanowi kwestię, która nie może kreować samodzielnych uprawnień dla właściciela lokalu objętego zarządem w postępowaniu administracyjnym, ma ona bowiem wymiar wyłącznie ekonomiczny, który może podlegać ocenie jako element stosunku członkostwa we wspólnocie jako stosunku o charakterze cywilnoprawnym. Podobnie rzecz się ma z argumentem nawiązującym do konfliktu istniejącego pomiędzy członkami Wspólnoty, który sprawia, że zdaniem skarżącej spółki, wspólnota cechuje się w kontrolowanym postępowaniu określoną biernością, sprawiającą, że rozwiązanie problemów technicznych dotyczących spornego kotła trwa dłużej aniżeli należałoby tego oczekiwać. Kwestia ta dotyczy realizacji uprawnień kontrolnych jakie członkowi wspólnoty przysługują względem zarządu, co każe przyjąć, że ich nieegzekwowanie bądź niepodzielenie stanowiska zajmowanego przez spółkę nie może stanowić podstawy do przyznania jej legitymacji do występowania w postępowaniu obok wspólnoty celem ustanowienia należytej reprezentacji Wspólnoty przy wyznaczaniu nakładanych na nią obowiązków administracyjnoprawnych. Obowiązek polegający na tym, by budynek był właściwie utrzymywany i użytkowany spoczywa na Wspólnocie Mieszkaniowej, stąd przekonanie, że skarżąca spółka jako członek tej Wspólnoty, z powyższego zobowiązania wywiązałaby się lepiej, ma wymiar wyłącznie wewnętrzny, a zatem powinno być artykułowane w stosunkach wewnętrznych pomiędzy członkami Wspólnoty Mieszkaniowej w celu optymalizacji zarządzania nią.
Przedmiotem dokonanej przez Sąd I instancji kontroli legalności działania Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu była decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze (art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.) ze względu na ustalenie, że strona, która wniosła odwołanie nie posiada przymiotu strony. Wzgląd na ten fakt sprawia, że kwestia zapewnienia właściwego sposobu reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej w postępowaniu, w szczególności prezentowane przez wnoszącą skargę kasacyjną stanowisko o nieważności uchwały nr 3/03/2013 wykracza poza przedmiot rozpoznawanej sprawy. Nie można zgodzić się bowiem z poglądem, że ustalenie, iż Wspólnota nie miała prawidłowej reprezentacji oznacza, że jej członkowie powinni być uprawnieni do samodzielnego udziału w postępowaniu.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdzając, by zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.