II OSK 2966/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-05-06
NSAAdministracyjneWysokansa
warunki zabudowyochrona środowiskaobszar chronionego krajobrazuzagospodarowanie przestrzenneinwestycja mieszkaniowaocena oddziaływania na środowiskoNSAprawo administracyjneplanowanie przestrzennerozporządzenie

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji mieszkaniowej, uznając, że suma powierzchni zabudowy przekracza dopuszczalny próg 0,5 ha na obszarze chronionego krajobrazu.

Skarżący K.W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Sprawa dotyczyła uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych. WSA uznał, że inwestycja narusza zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko na Obszarze Chronionego Krajobrazu J., ponieważ suma powierzchni zabudowy przekracza 0,5 ha. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA i podkreślając, że należy sumować parametry planowanych i istniejących przedsięwzięć tego samego rodzaju, aby zapobiec unikaniu oceny oddziaływania na środowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Sprawa dotyczyła uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych na terenie działki nr ewid. [...], położonej w miejscowości Z., gmina S. Sąd I instancji uznał, że planowana inwestycja narusza zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko na Obszarze Chronionego Krajobrazu J., ponieważ suma powierzchni zabudowy przekracza próg 0,5 ha. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz ustawy o ochronie przyrody, argumentując, że przy sumowaniu powierzchni należy uwzględniać wyłącznie powierzchnię zabudowy, a nie całą powierzchnię terenu inwestycji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zgodnie z rozporządzeniem, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się zabudowę mieszkaniową o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 0,5 ha na obszarach chronionych. Definicja 'powierzchni zabudowy' obejmuje powierzchnię zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia. Sąd wskazał, że § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia ma na celu zapobieganie sztucznemu dzieleniu przedsięwzięć, aby uniknąć oceny oddziaływania na środowisko. W tej sprawie, planowana inwestycja wraz z wcześniejszą inwestycją na sąsiednich działkach wydzielonych z tej samej nieruchomości, tworzy kompleks zabudowy mieszkaniowej o łącznej powierzchni przekraczającej 0,5 ha. Sąd uznał, że suma powierzchni zabudowy dla planowanych pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych, uwzględniając powierzchnię terenu podlegającą przekształceniu dla każdego z nich, przekracza próg 0,5 ha, co uzasadnia zaliczenie inwestycji do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Brak przeprowadzenia takiej oceny uniemożliwił dokonanie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, należy sumować parametry charakteryzujące przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju, znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu, aby zapobiec sztucznemu dzieleniu przedsięwzięć i uniknięciu oceny oddziaływania na środowisko. Powierzchnia zabudowy obejmuje nie tylko obiekty budowlane, ale także inne tereny przeznaczone do przekształcenia.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia ma na celu zapobieganie sztucznemu dzieleniu przedsięwzięć w celu uniknięcia oceny oddziaływania na środowisko. W analizowanej sprawie, planowana inwestycja wraz z wcześniejszą inwestycją na sąsiednich działkach tworzy kompleks zabudowy mieszkaniowej o łącznej powierzchni przekraczającej próg 0,5 ha, co uzasadnia zaliczenie jej do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

rozporządzenie art. 3 § ust. 1 pkt 55 lit. b tiret pierwszy

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

Zabudowa mieszkaniowa wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą nieobjęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo miejscowego planu odbudowy, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 u.o.p., lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 u.o.p., do których m.in. należy obszar chronionego krajobrazu J.

rozporządzenie art. 3 § ust. 2 pkt 3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

Przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1. Ma na celu zapobieganie sztucznemu dzieleniu przedsięwzięć.

uop art. 24 § ust. 3

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Możliwość realizacji inwestycji jako elementu przedsięwzięcia – zespołu zabudowy – warunkowana jest od oceny wpływu całości przedsięwzięcia na funkcjonowanie obszaru chronionego krajobrazu.

Pomocnicze

rozporządzenie art. 1 § ust. 2 pkt 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

Definicja 'powierzchni zabudowy' jako powierzchni terenu zajętego przez obiekty budowlane wraz z pozostałą powierzchnią przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia.

uuiś art. 3 § ust. 1 pkt 13

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Definicja 'przedsięwzięcia' jako zamierzenia budowlanego lub innej ingerencji w środowisko polegającej na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu.

uop art. 6 § ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Formy ochrony przyrody, do których zalicza się obszar chronionego krajobrazu.

upzp art. 53 § ust. 4 pkt 8

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Obowiązek uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w odniesieniu do obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody.

Ppsa art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w przypadku zrzeczenia się rozprawy przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną.

Ppsa art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada ograniczonej kognicji NSA, rozpoznającego sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

Ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Suma powierzchni zabudowy planowanego przedsięwzięcia z powierzchnią zabudowy realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju na terenie jednego zakładu lub obiektu przekracza próg 0,5 ha, co uzasadnia zaliczenie inwestycji do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Należy uwzględniać nie tylko powierzchnię zajętą przez obiekty budowlane, ale także pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w ramach definicji 'powierzchni zabudowy'. Celem § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia jest zapobieganie sztucznemu dzieleniu przedsięwzięć w celu uniknięcia oceny oddziaływania na środowisko.

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia przepisów rozporządzenia i ustawy o ochronie przyrody przez WSA, polegająca na przyjęciu, że przy sumowaniu powierzchni należy uwzględniać całą powierzchnię terenu inwestycji, a nie tylko powierzchnię zabudowy. Powierzchnia terenu podlegająca przekształceniu w ramach inwestycji objętej decyzją WZ z 2020 r. wynosiła 735 m2, a suma powierzchni obu przedsięwzięć nie osiągnęła progu 0,5 ha.

Godne uwagi sformułowania

Suma bowiem parametrów sąsiadujących przedsięwzięć budowlanych - tzn. tych, dla których warunki zabudowy już zostały ustalone w 2020 r., jak i zamierzenia w sprawie niniejszej - przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Regulacja zawarta w § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia ma na celu zapobieganie sztucznemu dzieleniu przedsięwzięć na dwa lub więcej mniejszych zamierzeń, w celu uniknięcia konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, czy też przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Brak jej przeprowadzenia w okolicznościach niniejszej sprawy, gdy projektowane przedsięwzięcie jako całość przekracza 0,5 ha powierzchni zagospodarowania, uniemożliwiał dokonanie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy z organem ochrony środowiska.

Skład orzekający

Arkadiusz Despot-Mładanowicz

przewodniczący

Andrzej Jurkiewicz

członek

Mirosław Gdesz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko dla inwestycji mieszkaniowych na obszarach chronionych, w szczególności zasady sumowania parametrów przedsięwzięć i definicji powierzchni zabudowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz ustawy o ochronie przyrody, w kontekście obszarów chronionych krajobrazu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony środowiska w kontekście rozwoju budownictwa mieszkaniowego na terenach cennych przyrodniczo, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie.

Czy budowa domu na chronionym terenie zawsze wymaga zgody ekologów? NSA wyjaśnia, jak liczyć powierzchnię zabudowy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2966/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-05-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz
Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący/
Mirosław Gdesz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1303/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-08-06
Skarżony organ
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia NSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 1303/24 w sprawie ze skargi K.W. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 21 marca 2024 r. znak DOA-WPPOH.612.491.2023.SŁ w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 sierpnia 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 1303/24 oddalił skargę K.W. (dalej skarżący) na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 21 marca 2024 r. znak DOA-WPPOH.612.491.2023.SŁ utrzymujące w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy z 25 lipca 2023 r. znak WST.612.2.1688.2023.MM1, którym odmówiono uzgodnienia projektu decyzji o warunkach dla inwestycji polegającej na budowie pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną przewidzianych do realizacji na terenie działki nr ewid. [...], położonej w miejscowości Z., gmina S.
W motywach orzeczenia Sąd I instancji wskazał, że planowana inwestycja narusza wymieniony w § 5 pkt 2 uchwały Sejmiku Województwa Kujawsko - Pomorskiego z [...] lutego 2020 r. Nr [...] w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu J. ([...] dalej uchwała) zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Podkreślono, że skoro zamierzeniem skarżącego jest wydzielenie z większej nieruchomości gruntowej (ok. 1,8 ha) wielu mniejszych działek tworzących kompleks zabudowy mieszkaniowej połączony drogami wewnętrznymi, zastosowanie w sprawie znajdzie § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839, dalej rozporządzenie). Sumując bowiem parametry sąsiadujących przedsięwzięć budowlanych - tzn. tych, dla których warunki zabudowy już zostały ustalone w 2020 r., jak i zamierzenia w sprawie niniejszej - przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
2. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł skarżący, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, § 3 ust. 1 pkt 55 lit. b tiret pierwszy rozporządzenia w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2023 r. poz. 1336 ze zm., dalej uop), § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, § 5 pkt 2 uchwały, art. 24 ust. 1 pkt 2 uop, art. 24 ust. 3 uop, art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenie oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2023 r. poz. 1094 ze zm., dalej uuiś), poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przy sumowaniu powierzchni, będącej parametrem charakteryzującym przedsięwzięcie, planowanego przedsięwzięcia z powierzchnią planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju, znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu, należy uwzględnić powierzchnię terenu inwestycji (całą powierzchnię gruntu), a w ramach tego uznanie, że: a) powierzchnia zabudowy terenu dla planowanego przedsięwzięcia skarżącego, w rozumieniu § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, objęta projektem decyzji, wobec którego wydano kwestionowane postanowienie organu, wynosi 4.200 m2 i odpowiada całej powierzchni terenu inwestycji, b) powierzchnia zrealizowanego lub realizowanego przez skarżącego przedsięwzięcia tego samego rodzaju, znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu, objęta decyzją Burmistrza Miasta i Gminy S. z 3 listopada 2020 r. wynosi 0,5 ha i odpowiada sumie powierzchni działek o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...]; zaś zsumowana powierzchnia przedsięwzięcia planowanego i powierzchnia planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju, znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu, wynosi łącznie 0,92 ha, tj. przekracza powierzchnię 0,5 ha,
co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że planowane przez skarżącego przedsięwzięcie należy zaliczyć do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 55 lit. b tiret pierwszy rozporządzenia i wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a przedłożony do uzgodnienia projekt decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. o ustaleniu warunków zabudowy dla ww. inwestycji narusza określony w § 5 pkt 2 uchwały zakaz,
podczas, gdy prawidłowa wykładnia powołanych na wstępie zarzutu przepisów prawa materialnego, uwzględniająca definicję powierzchni zabudowy zawartą w § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia prowadzi do wniosku, że przy sumowaniu powierzchni, będącej parametrem charakteryzującym przedsięwzięcie z powierzchnią planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju, znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu, należy uwzględniać wyłącznie powierzchnię zabudowy, czyli powierzchnię terenu zajętego przez te obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w celu realizacji przedsięwzięcia, tj. wyłącznie powierzchnię nieruchomości, która uległa zmianie w związku z realizacją przedsięwzięcia, a która w odniesieniu do przedsięwzięcia objętego decyzją WZ z 3 listopada 2020 r. wynosiła 735m2, zaś w odniesieniu do planowanego przez skarżącego przedsięwzięcia wynosiła 4.200 m2, zatem suma powierzchni obu tych przedsięwzięć nie osiągnęła progu 0,5 ha, określonego w § 3 ust. 1 pkt 55 lit. b tiret pierwszy rozporządzenia obowiązującego dla terenu nieobjętego ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo miejscowego planu odbudowy, na terenie objętym formą ochrony przyrody wskazaną w art. 6 ust. 1 pkt 4 uop na podstawie uchwały,
zatem błędnie WSA w Warszawie uznał za organami obydwu instancji, że realizowane oraz zrealizowane przez skarżącego przedsięwzięcia należy zaliczyć do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 55 lit. b tiret pierwszy rozporządzenia, a w konsekwencji, że planowana inwestycja wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz może wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
W oparciu o tak sformułowany zarzut w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów wynagrodzenia radcy prawnego, według norm przepisanych. Wniesiono nadto o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu w postaci uwierzytelnionego odpisu decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z 3 listopada 2020 r. celem wykazania treści tej decyzji oraz faktu, że powierzchnia terenu podlegająca przekształceniu w tej decyzji wynosiła 735 m2.
3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
4.1. Sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej Ppsa), ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia.
4.2. W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 Ppsa). NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.
4.3. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
4.4. Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 53 ust. 4 ustawy z 27marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej upzp) mającego zastosowanie w kontrolowanej spawie z uwagi na odesłanie zawarte w art. 64 ust. 1 tej ustawy, decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uprzednim uzgodnieniu tej decyzji z organami wymienionymi we wskazanym przepisie. W odniesieniu do obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody, po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 upzp). W związku z powyższą regulacją należy podkreślić, że obowiązkiem organu administracji prowadzącego postępowanie główne (tj. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy) jest przygotowanie projektu zamierzonego rozstrzygnięcia (decyzji) w oparciu o żądanie inwestora tj. treść złożonego wniosku. Z kolei obowiązkiem organu współdziałającego (uzgadniającego) jest ocena dopuszczalności zaakceptowania przedłożonego projektu decyzji. Ocena ta przy tym odbywa się w granicach wynikających z właściwości rzeczowej (kompetencji) organu uzgadniającego. Jak podkreśla się w judykaturze, obowiązek uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy z właściwym organem ochrony środowiska, w sytuacjach przewidzianych w art. 53 ust. 4 pkt 8 upzp, jest podyktowany koniecznością ochrony dobra publicznego, jakim jest szeroko rozumiana ochrona środowiska (w tym środowiska przyrodniczego). Powierzenie uzgodnienia wyspecjalizowanemu organowi w założeniu ma gwarantować fachową ocenę zgodności zamierzenia inwestycyjnego z przepisami szczególnymi, określającymi cele, zasady i formy ochrony przyrody (por. np. wyrok NSA z 1 października 2021 r., sygn. akt II OSK 170/21, wyrok WSA w Warszawie z 24 marca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 2052/20). Zaznaczyć przy tym trzeba, że zakres kompetencji organu uzgadniającego jest ograniczony, bowiem nie może on zastępować organu wydającego decyzję co do istoty sprawy i nie może wkraczać w sferę nieobjętą jego właściwością (wyrok NSA z 21 października 2020 r. sygn. akt II OSK 1867/20).
4.5. Kwestia sporna w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy planowana przez skarżącego ww. inwestycja wpisuje się w określony § 5 pkt 2 uchwały zakaz realizacji na Obszarze Chronionego Krajobrazu J. przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów uuiś. Według skarżącego planowana inwestycja nie stanowi przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 55 lit. b tiret pierwszy rozporządzenia, ponieważ suma powierzchni zabudowy, czyli powierzchni terenu zajętego przez obiekty budowlane oraz pozostała powierzchnia przeznaczona do przekształcenia w celu realizacji przedsięwzięcia nie osiągnęła progu 0,5 ha, określonego w ww. przepisie. W konsekwencji powyższego zarówno organy jak i Sąd Wojewódzki błędnie uznały, że powyższe przedsięwzięcie, jako mogące znacząco oddziaływać na środowisko narusza ww. zakaz, a planowana inwestycja wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz może wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Naczelny Sąd Administracyjny powyższego stanowiska nie podziela.
4.6. Podkreślić należy, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 55 lit. b tiret pierwszy rozporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się zabudowę mieszkaniową wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą nieobjętą ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo miejscowego planu odbudowy, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 uop, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 uop, do których m.in. należy obszar chronionego krajobrazu J. Rozporządzenie definiuje jednocześnie "powierzchnię zabudowy" jako powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane wraz z pozostałą powierzchnią przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia (§ 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). Z kolei "powierzchnią przeznaczoną do przekształcenia" jest powierzchnia, która uległa zmianie w związku z realizacją takiego przedsięwzięcia. Obejmuje ona nie tylko powierzchnię zabudowy, ale również powierzchnię parkingów, dróg dojazdowych, chodników, placów, inne tereny utwardzone, a także obszary, na których zostanie usunięta roślinność pierwotnie tam występująca (por. m.in. wyroki NSA z: 9 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 1071/17; 15 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1847/17).
Stosownie zaś do § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się takie przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1. W ww. regulacji nie posłużono się pojęciem "inwestycji", ale "przedsięwzięcia", które należy rozumieć jako zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty (art. 3 ust. 1 pkt 13 uuiś).
4.7. Z przywołanych wyżej regulacji wynika jednoznacznie, że dla uznania, iż dane przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko istotne jest ustalenie, czy parametry tego przedsięwzięcia, po zsumowaniu z parametrami planowanego, realizowanego bądź zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju, na terenie jednego zakładu lub obiektu, osiągną progi ustalone w § 3 ust. 1 pkt 55 lit. b tiret pierwszy rozporządzenia. Regulacja zawarta w § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia ma na celu zapobieganie sztucznemu dzieleniu przedsięwzięć na dwa lub więcej mniejszych zamierzeń, w celu uniknięcia konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, czy też przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Opisany przepis ma również zapobiegać praktyce tworzenia pozornie odrębnych od siebie pod względem technologicznym przedsięwzięć tego samego rodzaju przez ten sam, lub inny podmiot – zamiast rozbudowy istniejącego już przedsięwzięcia, które wymagałoby uzyskania decyzji środowiskowej (m.in. wyroki NSA z: 30 sierpnia 2023 r. sygn. akt II OSK 2926/20; 13 września 2023 r. sygn. akt II OSK 1046/22; 10 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 1165/17). Takie działanie służy niewątpliwie realizacji zasady prewencji i przezorności przy dokonywaniu wykładni art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b uuiś uwzględniającej, że skumulowane oddziaływania mogą powodować zmiany w środowisku, będące konsekwencją wpływu danego rodzaju przedsięwzięcia, w połączeniu z innymi istniejącymi lub planowanymi przedsięwzięciami. Także w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE wskazuje się wyraźnie, że cechy przedsięwzięcia należy ocenić w szczególności w kontekście skumulowanych skutków wywieranych łącznie z innymi przedsięwzięciami, w sytuacji w której brak uwzględnienia skutków skumulowanych mógłby w praktyce prowadzić do ominięcia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (zob. wyroki Trybunału z: 11 lutego 2015 r. w sprawie C-531/13 w postępowaniu Marktgemeinde Straßwalchen i in./Bundesminister für Wirtschaft, Familie und Jugend; 25 lipca 2008 r. w sprawie C-142/07, Ecologistas en Acción-CODA v. Ayuntamiento de Madrid).
4.8. Zważywszy na przedstawione wyżej uwarunkowania systemowe i celowościowe należało w niniejszej sprawie za prawidłowe ocenić stanowisko organu, trafnie zaaprobowane przez Sąd I instancji, iż zabudowa planowana do realizacji na nieruchomościach wydzielonych z działki nr [...] (to jest działki nr: [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej pow. ok. 0,5 ha), – w tym działce nr [...] (o pow. 0,42 ha) będzie współtworzyć jeden wyodrębniony przestrzennie, powiązany funkcjonalnie i technologicznie zespół zabudowy, składający się z 10 budynków mieszkalnych jednorodzinnych, planowanych do realizacji przez tego samego inwestora. W związku z czym zamierzenie inwestycyjne polegające na budowie pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną przewidziane do realizacji na terenie działki nr [...], dla którego toczy się postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy, zasadnie uznano za część kompleksu zabudowy mieszkaniowej i zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia zsumowano parametry charakteryzujące to przedsięwzięcie z parametrami inwestycji planowanej na sąsiednich nieruchomościach wydzielonych z działki nr [...], dla której została wydana decyzja o warunkach zabudowy z 3 listopada 2020 r. Jak wynika z materiału dowodowego, teren planowanych inwestycji na ww. działkach, w odniesieniu do których toczą lub toczyły się postępowania o uzgodnienie warunków zabudowy zajmuje powierzchnię ok. 0,92 ha. Po zsumowaniu parametrów ww. inwestycji, łączna powierzchnia, której przekształcenie dopuszcza się w wyniku ich realizacji znacznie przekroczyła zatem próg 0,5 ha powierzchni zabudowy określonej w § 3 ust. 1 pkt 55 lit. b rozporządzenia. Odnosząc się przy tym do twierdzenia skarżącego, że powierzchnia terenu podlegająca przekształceniu w ramach całej inwestycji objętej decyzją o warunkach zabudowy z 2020 r. to tylko 735 m2, należy wskazać, że parametr ten odnosi się do każdego z zaplanowanych budynków, a nie do całości inwestycji obejmującej łącznie pięć budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Zgodnie z pkt 2 pkt 3 lit. a ww. decyzji współczynnik powierzchni zabudowy do powierzchni działki wynosi do 20%. Uwzględniając więc powierzchnię terenu inwestycji tj. 18000 m2, powierzchnia zabudowy może stanowić do 3600 m2. Wskazane w pkt 2 pkt 3 lit. c decyzji parametry budynków, należy odnosić więc do każdego z planowanych obiektów odrębnie. Każdy z zaplanowanych budynków ma mieć powierzchnię do 510 m2, szerokości elewacji od 9,5 do 10,7 m, wysokość budynku ok. 6 m oraz powierzchnię terenu podlagającą przekształcaniu 735 m2. Skoro zaplanowano realizacje 5 budynków to wartość 735 m2 pomnożona przez 5 zaplanowanych budynków daje wynik 3675 m2. Wielkość ta odpowiada praktycznie dokładnie zadeklarowanej maksymalnej powierzchni zabudowy według przyjętego współczynnika 20%. Z analizy organu wynika, jak już uprzednio wskazano, że w wyniku podziału nieruchomości objętej ww. decyzją o warunkach zabudowy z 2020 r. powstało 5 działek o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...], o łącznej powierzchni ok. 0,5 ha. Zwrócić należy nadto uwagę, że inwestor przedłożył projekt planowanego podziału nieruchomości, który wskazuje, iż działka o nr [...]ma zostać ostatecznie podzielona na 18 działek budowlanych o powierzchni ok. 800-1000 m2 każda oraz 3 wewnętrzne drogi dojazdowe. Przedłożony dokument wskazuje, że zamierzeniem skarżącego jest wydzielenie z większej nieruchomości gruntowej (ok. 1,8 ha) wielu mniejszych działek tworzących kompleks zabudowy mieszkaniowej połączony drogami wewnętrznymi.
4.9. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznał zarzut naruszenia wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego. Tylko ocena oddziaływania na środowisko może zwolnić z zakazu określonego w § 5 pkt 2 uchwały, bowiem zakaz ten nie ma charakteru bezwzględnego, gdyż zgodnie z art. 24 ust. 3 uop możliwość realizacji inwestycji jako elementu przedsięwzięcia – zespołu zabudowy – warunkowana jest od oceny wpływu całości przedsięwzięcia na funkcjonowanie obszaru chronionego krajobrazu. Brak jej przeprowadzenia w okolicznościach niniejszej sprawy, gdy projektowane przedsięwzięcie jako całość przekracza 0,5 ha powierzchni zagospodarowania, uniemożliwiał dokonanie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy z organem ochrony środowiska.
4.10. W tym stanie rzeczy, wobec braku usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 184 Ppsa, orzeczono o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI