II OSK 294/06

II OSK 294/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz
Roman Hauser /przewodniczący sprawozdawca/
Zdzisław Kostka
Symbol z opisem
6151 Lokalizacja dróg i autostrad
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 220 poz 1601
art. 13 ust. 1
Ustawa z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych  oraz o zmianie niektórych innych ustaw.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser (spr.), Sędziowie NSA Zdzisław Kostka, Alicja Plucińska-Filipowicz, Protokolant Mariusz Szufnara, po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej U. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 1097/05 w sprawie ze skargi U. B. oraz W. G., A. A., W. A., M. G., W. G. i Z. G. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie lokalizacji drogi dla inwestycji – rozbudowa drogi krajowej oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
II OSK 294/06
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 10 listopada 2005 r. (IV SA/Wa 1097/05) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z [...] marca 2005 r. w przedmiocie lokalizacji drogi dla inwestycji, która utrzymywała w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] listopada 2004 r. o ustaleniu lokalizacji drogi dla inwestycji polegającej na rozbudowie drogi krajowej nr 8 na odcinku Radzymin - Wyszków, od km 485+418 do km 504+274, wraz z przebudową urządzeń
infrastruktury technicznej.
W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zdaniem Sądu, z materiału dowodowego sprawy wynika, że postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi krajowej dla inwestycji polegającej na rozbudowie drogi krajowej nr 8 na odcinku Radzymin
- Wyszków przeprowadzone zostało z zachowaniem wymogów wynikających
zarówno z Kodeksu postępowania administracyjnego, jak też ustawy z dnia 10
kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji
w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz, 721 ze zm.).
Sąd podkreślił, że organy administracyjne zapewniły udział w postępowaniu mieszkańcom gmin objętych zamierzoną inwestycją, informując ich w drodze obwieszczeń o wszczęciu postępowania, możliwości składania uwag i zastrzeżeń zarówno na etapie wyboru wariantu przebiegu drogi, jak i w kolejnych etapach postępowania. Dla inwestycji został opracowany raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, który uzyskał wymagane prawem opinie i uzgodnienia.
Sąd zwrócił uwagę, że decyzja Wojewody Mazowieckiego z [...] listopada 2004 r. ustalająca lokalizację tej inwestycji spełniała wszystkie wymogi wynikające z art. 7 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach
II OSK 294/06 2
przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Wybrany wariant przebiegu trasy uznano za optymalny.
Sąd uznał, że zarzuty U. B. (skarżącej) sprowadzają się do zakwestionowania zamiaru wykupu tylko części działki nr [...], a nie całości.
Zagadnienie rozstrzygania o wykupie części, czy też całości nieruchomości zostało uregulowane w art. 13 ust. 3 powołanej ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Przepis ten nakłada na Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad obowiązek nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, pozostałej jej części nienadającej się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa. Nie jest to jednak przedmiotem rozstrzygania w decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i tym samym nie pozostaje w gestii sądu administracyjnego, na etapie badania decyzji lokalizacyjnej, ocena, czy w przypadku skarżącej inwestor powinien, zgodnie z jej żądaniem, dokonać wykupu całej działki wraz ze znajdującymi się na niej budynkami
Sąd podkreślił, że zarzuty odnoszące się do wynikającego ze sporządzonego raportu negatywnego oddziaływania tej inwestycji na środowisko, w szczególności na działkę skarżącej (wysoka uciążliwość hałasu) dotyczą prognozowanego w raporcie, przyszłego oddziaływania. Mając to na uwadze Inwestor postanowił - zgodnie z żądaniami skarżącej - odsunąć jezdnię nowej drogi S-8 od budynku mieszkalnego, który wraz z pozostawioną działką znajdzie się za ekranami akustycznymi W decyzji lokalizacyjnej zaznaczono ponadto, że działka, ze względu na jej wielkość i dostęp do drogi publicznej, będzie nadawała się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele. Ponadto inwestor tak w raporcie, jak i w decyzji lokalizacyjnej zobowiązany został do monitorowania szkodliwego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia tak na etapie budowy, jak i po jej wykonaniu.
II OSK 294/06 3
Sąd zwrócił uwagę, że jeżeli inwestor nie wykona wskazanych zabezpieczeń, wynikających z raportu, lub okaże się, że nie odnoszą one zamierzonego skutku - skarżącej będą przysługiwały stosowne środki prawne.
W skardze kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie wyroku w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 7 ust. 1 pkt 4 i art. 13 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych przez uznanie, że tryb postępowania określony w ust. 3 art. 13 tej ustawy wyłącza możliwość zgłaszania przez stronę zarzutów dotyczących decyzji lokalizacyjnej i uznanie, że omawiany przepis zabezpiecza interesy skarżącej na przyszłość, chociaż takie zabezpieczenie z tego przepisu nie wynika. Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, poprzez pominięcie - sprzecznie z art. 134 § 1 I 141 § 4 zdanie 1 i art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dodatkowo zgłaszanych w trakcie postępowania administracyjnego uwag odnoszących się do niewłaściwego odczytania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że przez cały tok postępowania podnosiła, iż nie może korzystać z działki tak podzielonej, jak to uczyniono w decyzji lokalizacyjnej. Zdaniem skarżącej konstrukcja art. 13 ust. 3 powołanej ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych jest taka, że ma ten przepis stworzyć indywidualnemu podmiotowi odpowiednie gwarancje zabezpieczenia jego interesów już na etapie procesu inwestycyjnego. Sposób regulacji, zwraca uwagę skarżąca, pozwala na stwierdzenie, że istnieje obowiązek wykupu pozostałej części nieruchomości, jeżeli nie nadaje się ona na dotychczasowe cele. Skarżąca podkreśliła, że stwierdzenia wynikające z raportu o oddziaływaniu na środowisko pozwalają jako całkowicie realne przyjąć, że z nieruchomości skarżąca nie będzie mogła w sposób racjonalny korzystać. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą
II OSK 294/06 4
polegającą na produkcji i sprzedaży artykułów spożywczych (pieczywa), więc usytuowanie nieruchomości w strefie szkodliwego oddziaływania drogi nie pozwoli skarżącej na wykonywanie działalności gospodarczej. Skarżąca powołała się na orzeczenie NSA z 29 maja 2003 r. (II SA/Kr 2414/01), podkreślając, że istnieje nakaz nabycia pozostałej części nieruchomości, jeśli nie można w sposób racjonalny wykorzystać nieruchomości na dotychczasowe cele.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 15 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, Dz. U. z 2004 r. Nr 162 poz. 1692), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., Sąd ten rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, stosownie do przepisów ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1). Rozpatrując skargę w tym zakresie należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721, ze zm.) decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi zawiera min. wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich.
Zgodnie zaś z art. 13 powołanej ustawy Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nabywa w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub ich części na cele budowy dróg, w drodze umowy. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad może nabywać w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości, w tym lokale mieszkalne, poza pasami drogowymi w celu dokonania ich zamiany na nieruchomości położone w pasach
II OSK 294/06 5
drogowych lub wydzielania Ich w tych pasach w postępowaniu scaleniowo-wymiennym (ust. 2). W przypadku, o którym mowa w ust. 1, jeżeli nabywana jest część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa tej części nieruchomości (ust. 3).
Nie można zgodzić się ze skarżącą, że zaskarżony wyrok narusza te przepisy, ponieważ przepisy te nie miały zastosowania w postępowaniu przed sądem administracyjnym, przedmiotem którego było badanie zgodności z prawem decyzji w przedmiocie lokalizacji drogi dla inwestycji - rozbudowa drogi krajowej i Sąd nie orzekał na ich podstawie. Nie mógł więc dokonać ich błędnej wykładni.
Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że zarzuty skarżącej sprowadzają się do zakwestionowania zamiaru wykupu tylko części jej działki, a nie całości (podobne zarzuty przedstawiła w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji oraz w skardze na decyzję ostateczną). Należy podkreślić, że zarówno organy administracyjne, jak i Sąd Wojewódzki prawidłowo stwierdziły, że żądanie nabycia pozostałej części nieruchomości nie jest przedmiotem decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi, więc nie jest przedmiotem rozstrzygnięcia w tej sprawie. Należy również zwrócić uwagę, że powołane przez skarżącą orzeczenie NSA z 29 maja 2003 r. (II SA/Kr 2414/01) zapadło w innym stanie faktycznym, ponieważ Sąd kontrolował legalność decyzji Prezydenta Miasta w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości
Również zarzut naruszenia przepisów postępowania: art. 134 § 1, 141 § 4 zdanie 1 i art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) nie jest uzasadniony. Z akt sprawy wynika, że Sąd Wojewódzki odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącej zgłaszanych w trakcie postępowania.
II OSK 294/06 6
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 141 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzeczono jak w sentencji.