II OSK 293/21

II OSK 293/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-11-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz
Grzegorz Czerwiński
Paweł Miładowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Prawo geologiczne i górnicze
Sygn. powiązane
II SA/Gd 103/17 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2020-09-23
Skarżony organ
Rada Gminy~Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 228 poz 1947
art. 48, art. 53 ust. 1 i 3, art. 6 pkt 1, 8, 9
Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jednolity
Dz.U. 2020 poz 293
art. 15 ust. 2 pkt 7,  art. 14 ust. 7, art. 15 ust. 1,  art. 10 ust. 1 pkt 9
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 września 2020 r. sygn. akt II SA/Gd 103/17 w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w P. na uchwałę Rady Gminy P. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu obrębu geodezyjnego [...], gmina P. I. oddala skargę kasacyjną; II. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 23 września 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 103/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uwzględniając skargę C. sp. z o.o. w P., stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy P. z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...], w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania [...], w częściach obejmujących: § 5 ust. 3 pkt 6, § 7 karty terenu nr 13 nr strefy 45.P,U i karty terenu nr 16 nr terenu 028.KD w odniesieniu do działki [...] położonej w gminie P., w miejscowości S., dla której Sąd Rejonowy [...], Wydział III Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą nr [...].
W ocenie Sądu, skarżąca Spółka jako użytkownik wieczysty nieruchomości stanowiącej ww. działkę, objętej planem wykazała, że jej interes prawny został naruszony zaskarżoną uchwałą. Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że na ww. działce zlokalizowane jest złoże piasku i piasku ze żwirem, które objęte jest aktualną decyzją udzielającą skarżącej koncesji na wydobywanie tych kopalin do 31 grudnia 2022 r. Tymczasem treść planu miejscowego całkowicie pomija, że m.in. na ww. działce występuje udokumentowane złoże kopalin "P." oraz nie uwzględnia uprawnienia do jego eksploatacji, które posiada skarżąca Spółka w ramach aktualnej koncesji. Wobec tego, skarżąca ma realne trudności z uzyskaniem pozytywnej opinii właściwego organu dla planu ruchu zakładu górniczego, wymaganej przepisami art. 108 ust. 6b ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2020 r. poz. 1064), zwanej dalej "p.g.g. z 2011 r.", albowiem kryterium opinii jest nienaruszanie zamierzoną działalnością przeznaczenia lub sposobu korzystania z nieruchomości określonego w art. 7, czyli wynikającego z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz odrębnych przepisów. Skarżąca potwierdziła, przedłożonymi dokumentami, że nie może wykonywać przysługujących jej uprawnień związanych z eksploatacją złoża "P.".
Przechodząc do merytorycznej oceny planu miejscowego Sąd powołał się na art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293 ze zm.), zwanej dalej "u.p.z.p.", oraz wskazał, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z udokumentowanym występowaniem na działce nr 158/19 złoża kopaliny w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Nr 228 poz. 1947 ze zm.), zwanej dalej "p.g.g. z 1994 r.". Determinuje to konieczność analizy uwarunkowań prawnych niezbędnych do uwzględnienia w planie miejscowym zarówno w zakresie ochrony złóż, jak i ich eksploatacji (patrz: art. 15 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p., art. 72 ust. 1 pkt 2, art. 3 pkt 13 lit. a, art. 81 ust. 1 i 3, art. 125 i art. 126 ust. 1 przepisami ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr 129 poz. 902 ze zm.), zwanej dalej "p.o.ś.", oraz art. 48 p.g.g. z 1994 r., art. 95 ust. 1 p.g.g. z 2011 r.). Zagospodarowanie terenów położonych na obszarze złoża powinno uwzględniać istnienie złoża tak, aby możliwa była jego eksploatacja w przyszłości. Oznacza to, że szczegółowe warunki zagospodarowania konkretnego terenu, powinny uwzględniać istnienie złoża tak aby możliwa była jego eksploatacja także w przyszłości. Ochrony tej nie można jednak utożsamiać z możliwością arbitralnego decydowania przez organ uchwałodawczy gminy nie tylko o całkowitym i definitywnym uniemożliwieniu eksploatacji kopaliny, lecz nawet z możliwością decydowania o sposobie racjonalnego wykorzystania złoża, w tym o sposobie zastosowania techniki wydobycia (por. wyroki NSA: z 10 stycznia 2018 r., II OSK 356/17; z 1 grudnia 2015 r., II OSK 2323/15; wyrok WSA w Warszawie z 18 sierpnia 2016 r., IV SA/Wa 884/16; wyrok WSA w Poznaniu z 28 kwietnia 2016 r., IV SA/Po 826/15; wyrok NSA z 8 grudnia 2009 r., II OSK 1669/09; wyrok SN z 18 stycznia 2002 r., III RN 192/00, OSNAP 2002, nr 15, poz. 347; wyrok WSA w Poznaniu z 24 września 2008 r., III SA/Po 348/08; postanowienie NSA z 5 marca 2010 r., II OSK 1931/09).
Sąd, podzielając ww. linię orzeczniczą, stwierdził, że w zaskarżonej uchwale nie zrealizowano żadnych opisanych wyżej wymogów z zakresu ochrony złóż kopalin nie zapewniając tym samym należytej ochrony złoża "P." występującego na terenie działki nr [...]. Pomimo istnienia złoża w jednostce 45.P,U oraz, w granicach działki, również w części strefy 028.KD w odnośnych postanowieniach planu nie ujawniono tego złoża, przewidując na terenie jego występowania funkcje, w ramach których realizacja zagospodarowania obiektami budowlanymi oraz budowa infrastruktury komunikacyjnej nie gwarantuje możliwości eksploatacji złoża kopalin w przyszłości. Nie uwzględniono również potrzeb wynikających z istnienia terenu górniczego objętego aktualną koncesją na eksploatację kopalin naruszając wymóg uwzględniania w planowaniu przestrzennym prawa własności (użytkowania wieczystego).
Fakt, że z mocy art. 3 ust. 1 u.p.z.p. gmina dysponuje zespołem uprawnień w zakresie władztwa planistycznego nie oznacza, że gmina może to władztwo wykonywać dowolnie, a jej samodzielność w tym zakresie jest nieograniczona. Uprawnienia gminy do ustalania przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu nie mogą być bowiem nadużywane. Prawnie wadliwymi są zatem takie ustalenia aktów planistycznych gminy, które naruszają przepisy prawa, a także te, które nie gwarantują w rzeczywistości realizacji ustawowo założonych celów, jak choćby w niniejszej sprawie ochrony złóż kopalin). Co prawda "władztwo planistyczne" jest realizowane m.in. poprzez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i polega na tym, że gmina samodzielnie rozstrzyga o zasadach zagospodarowania, nie może jednak być rozumiane jako dowolność działania. Rozstrzyganie o przeznaczeniu terenu i zasadach jego zagospodarowania powinno nastąpić z uwzględnieniem obowiązujących przepisów. Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Tymi konstytucyjnymi granicami działania związane są także wspólnoty samorządowe i ich organy. W tym kontekście postanowienia planu miejscowego nie tylko nie mogą być sprzeczne z treścią powszechnie obowiązujących norm prawa i powinny mieścić się w granicach upoważnienia ustawowego, lecz także powinny zapewniać rzeczywistą – nie zaś pozorną – realizację założonych ustawowo celów. W tym zakresie działanie organu gminy należy oceniać zawsze przez pryzmat zasad demokratycznego państwa prawnego, działania w granicach i na podstawie prawa oraz innych przepisów regulujących daną dziedzinę.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdził nieważność postanowień planu w zakresie odnoszącym się do działki skarżącej nr [...], tj. § 5 ust. 3 pkt 6, § 7 karty terenu nr 13 nr strefy 45.P,U i karty terenu nr 16 nr terenu 028.KD, uznając, że w sposób istotny naruszono zasady sporządzania planu pomijając obligatoryjne ustalenia w zakresie sposobu zagospodarowania terenów występowania złóż kopalin oraz terenów górniczych, naruszając tym samym istotę uprawnień przysługujących skarżącej do wskazanej nieruchomości. Kontrola legalności dokonywana w granicach wyznaczonych interesem prawnym skarżącej Spółki jako użytkownika wieczystego działki nr [...] wykluczała możliwość stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w całości, zgodnie z wnioskiem Spółki sformułowanym na rozprawie w dniu 23 września 2020 r., którym Sąd nie był związany w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłance z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła Gmina P., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a przez pominięcie przez Sąd I instancji faktu, iż zaskarżona uchwała nie obejmuje w całości działki nr [...], a jedynie jej część. Pojęcia "obszaru" i "terenu" górniczego nie pokrywają się, stąd teren zajmowany przez "obszar" górniczy i "teren" górniczy nie muszą się pokrywać. Sąd I instancji nie ustalił, czy na części działki nr [...] objętej planem znajduje się zarówno "obszar", jak i "teren", czy też tylko jedna z tych płaszczyzn.
Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. przez błędną interpretację, a w efekcie błędne przyjęcie, iż zaskarżona uchwała nie uwzględniała "złoża górniczego", w sytuacji gdy przedmiotowy przepis nakłada na Radę Gminy uwzględnienie "terenów górniczych", a nie "złóż górniczych". Przepisy ustawy prawo geodezyjne i górnicze rozróżniają pojęcia "obszaru górniczego" i "terenu górniczego". Zakład górniczy, a także jego wpływ na środowisko przyrodnicze mają swoje granice, które wyznacza obszar górniczy oraz teren górniczy. Obszar górniczy to "przestrzeń, w granicach której przedsiębiorca jest uprawniony do wydobywania kopaliny, podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji, podziemnego składowania odpadów, podziemnego składowania dwutlenku węgla oraz prowadzenia robót górniczych niezbędnych do wykonywania koncesji" (art. 6 ust. 1 pkt 5 p.g.g.). Ta część działalności zakładu górniczego, która polega na wydobywaniu kopaliny (np. piasku), po uzyskaniu stosownej koncesji odbywać się może w przestrzeni stanowiącej obszar górniczy. Natomiast teren górniczy według polskiego ustawodawcy to "przestrzeń objęta przewidywanymi szkodliwymi wpływami robót górniczych zakładu górniczego" (art. 6 ust. 1 pkt 15 p.g.g.). Oznacza to zatem strefę prognozowanego negatywnego oddziaływania zakładu górniczego przede wszystkim na środowisko przyrodnicze.
W ocenie Gminy, na podstawie zgromadzonych dowodów Sąd nie ustalił, czy ujawnione złoże stanowi "obszar" czy "teren" górniczy, w sytuacji gdy ujawnieniu w m.p.z.p. podlega tylko teren nie zaś obszar.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną (wniesiona w terminie, o jakim mowa w art. 179 p.p.s.a.) skarżąca Spółka wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego.
Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej w okolicznościach niniejszej sprawy dla jej wyniku nie ma znaczenia powoływanie się w skardze kasacyjnej na rozróżnienie pojęć "obszaru górniczego" i "terenu górniczego" na tle treści art. 15 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. Przede wszystkim przepis ten nie dotyczy tylko terenów górniczych, lecz w ogólności dotyczy terenów podlegających ochronie, a ustalonych na podstawie odrębnych przepisów. Ponadto przepis ten należy łącznie wykładać z art. 14 ust. 7 u.p.z.p., zgodnie z którym plan miejscowy sporządza się obowiązkowo, jeżeli wymagają tego przepisy odrębne. Takimi przepisami odrębnymi były m.in. przepisy ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze, w brzmieniu obowiązującym w dacie uchwalenia zaskarżonej uchwały, czy też ustawy – Prawo ochrony środowiska.
I tak, według przepisu art. 48 p.g.g. z 1994 r. udokumentowane złoża kopalin oraz udokumentowane wody podziemne, w granicach projektowanych stref ochronnych ujęć oraz obszarów ochronnych zbiorników wód podziemnych, uwzględnia się w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego.
Plany miejscowe sporządzane na podstawie art. 48 p.g.g. z 1994 r. umożliwiały w istocie lokalizację kopalni, działalności górniczej. Stąd uprawniony wniosek, że zgodnie z obowiązującymi przepisami plan miejscowy ma wyłącznie ujawniać istnienie takiego złoża celem jego ochrony. W tym miejscu należy wskazać, że w myśl art. 53 ust. 1 p.g.g. z 1994 r. dla terenu górniczego sporządza się miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w trybie określonym odrębnymi przepisami, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Koszty sporządzenia projektu takiego planu ponosi przedsiębiorca – ust. 4. Wynika z tego, że plany sporządzane na podstawie art. 53 tej ustawy powinny być – z założenia – opracowywane już po wydaniu koncesji, gdy znane są już wynikające z niej uprawnienia i przedsiębiorca, który zobowiązany jest ponieść koszty sporządzenia tych planów. Plany te mają więc z założenia inne cele, zasięg przestrzenny i problemowy, są też sporządzane w różnych stadiach działalności górniczej i nie mają charakteru rozwiązań alternatywnych; w szczególności plan miejscowy terenu górniczego nie może spełniać podstawy dla lokalizacji działalności górniczej (por. wyrok NSA z 13 listopada 2012 r., II OSK 2443/12).
Jednak plan, o którym mowa w art. 53 ust. 1, powinien zapewniać integrację wszelkich działań podejmowanych w granicach terenu górniczego w celu wykonania uprawnień określonych w koncesji, zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego i ochrony środowiska, w tym obiektów budowlanych – ust. 2. W szczególności plan ten może określić obiekty lub obszary, dla których wyznacza się filar ochronny, w granicach którego, ze względu na ochronę oznaczonych dóbr, wydobywanie kopalin nie może być prowadzone albo może być dozwolone tylko w sposób zapewniający ochronę tych dóbr – ust. 3. Jeżeli przewidywane szkodliwe wpływy na środowisko będą nieznaczne, rada gminy może podjąć uchwałę o odstąpieniu od sporządzenia planu (art. 53 ust. 6 p.g.g. z 1994 r.).
A zatem, przepis art. 53 ust. 1 p.g.g. z 1994 r. nakłada na gminę obowiązek sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu górniczego. Obowiązek ten ma charakter bezwzględny, toteż sporządzenie planu dla terenów górniczych jest obligatoryjne (por. uzasadnienie wyroku TK z 22 marca 2005 r., sygn. K 22/04, OTK-A 2005/3/27). "Terenem górniczym" – w rozumieniu tej ustawy – jest przestrzeń objęta przewidywanymi szkodliwymi wpływami robót górniczych zakładu górniczego (art. 6 pkt 9 p.g.g. z 1994 r.). Natomiast "obszarem górniczym" jest przestrzeń, w granicach której przedsiębiorca jest uprawniony do wydobywania kopaliny oraz prowadzenia robót górniczych związanych z wykonywaniem koncesji (art. 6 pkt 8 p.p.g. z 1994 r.).
Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że przepisy art. 53 p.g.g. z 1994 r. korespondują z art. 48 tej ustawy, jak i z przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym art. 15 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p., który przewiduje, iż w planie miejscowym określa się obowiązkowo granice i sposoby zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie, ustalonych na podstawie odrębnych przepisów, w tym terenów górniczych (...). A zatem art. 53 p.g.g. z 1994 r. należy interpretować łącznie z art. 48 tej ustawy stanowiącym, iż udokumentowane złoża kopalin oraz udokumentowane wody podziemne, w granicach projektowanych stref ochronnych ujęć oraz obszarów ochronnych zbiorników wód podziemnych, uwzględnia się w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Co więcej, art. 53 p.g.g. z 1994 r. nie dotyczy tylko planów nowych i z przepisu tego wynika obowiązek dostosowania planu już uchwalonego i obowiązującego do sytuacji wynikającej z wydanej później decyzji koncesyjnej. Stąd uprawniony wniosek, że na określonej gminie spoczywa obowiązek sporządzenia (aktualizacji) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu górniczego (por. postanowienie NSA z 11 stycznia 2011 r., II OSK 2466/10).
Ponadto ścisły związek art. 48 z art. 53 p.g.g. z 1994 r. wynika także z treści art. 51 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem dla każdej kopaliny wyznacza się obszar górniczy, a podstawą wyznaczenia obszaru górniczego jest dokumentacja geologiczna i projekt zagospodarowania złoża, co wynika z art. 51 ust. 3 p.g.g. z 1994 r.
Skoro przepis art. 48 p.g.g. z 1994 r. nakazuje uwzględniać udokumentowane złoża kopalin w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, a art. 53 ust. 1 ww. ustawy nakłada na gminę obowiązek sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu górniczego na koszt przedsiębiorcy (art. 53 ust. 4 tej ustawy), to tym samym gminę z mocy art. 53 ust. 1 w związku z art. 48 p.g.g. z 1994 r. obciążał zarówno obowiązek sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu górniczego, ale z oczywistych względów w odniesieniu do udokumentowanego złoża kopaliny. Co więcej, jeżeli została wydana koncesja, to zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa właściwy organ gminy powinien podjąć działania mające na celu zmianę (aktualizację) obowiązującego na danym terenie miejscowego planu w razie utworzenia terenu górniczego na obszarze tej gminy.
Punktem odniesienia do określenia obszaru górniczego stanowi zatem udokumentowane złoże kopaliny, dlatego w pierwszej kolejności organ planistyczny powinien uwzględnić w planie miejscowym udokumentowane złoże kopaliny, tak aby w sposób prawidłowy wyznaczyć na rysunku planu granice terenu górniczego, co jest związane z kwestią negatywnego oddziaływania działalności wydobywczej na okoliczne tereny. Tylko w przypadku gdy przewidywane szkodliwe wpływy na środowisko będą nieznaczne, rada gminy może podjąć uchwałę o odstąpieniu od sporządzenia planu (art. 53 ust. 6 p.g.g. z 1994 r.). Skoro teren górniczy to przestrzeń objęta przewidywanymi szkodliwymi wpływami robót górniczych zakładu górniczego, to plan miejscowy powinien uwzględniać potencjalne szkody związane z funkcjonowaniem terenu górniczego i kreować takie zagospodarowanie terenu górniczego aby minimalizować występowanie szkód górniczych. Wynika z tego, że przedmiotem niniejszego postępowania jest udokumentowane złoże kopaliny, które może znajdować się na obszarze górniczym i powinno determinować wielkość terenu górniczego, który powinien być uwzględniony w planie miejscowym. To zawęża problematykę prawną do ochrony złoża kopaliny. Zgodnie z definicją legalną "złożem kopaliny" (art. 6 ust. 1 pkt 1 p.g.g. z 1994 r.) jest naturalne nagromadzenie minerałów i skał oraz innych substancji stałych, gazowych i ciekłych, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą (podobnie patrz: w art. 6 ust. 1 pkt 19 p.g.g. z 2011 r.). Przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym regulują zasady planowania przestrzennego w zakresie złoża kopaliny wyłącznie przez odwołanie się do odrębnych ustaw. W ogólności odwołują się do przepisów odrębnych w zakresie terenów chronionych i górniczych, w skład których wchodzą złoża kopalin (art. 10 ust. 1 pkt 9 i art. 15 ust. 1 i art. 15 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p.). Przede wszystkim do tych odrębnych ustaw należą ustawa – Prawo ochrony środowiska oraz ustawa – Prawo geologiczne i górnicze, o czym już wyżej była mowa.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że ujawnienie złóż kopalin w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego powoduje, że powstają ograniczenia w zakresie wykorzystania nieruchomości w celu zabezpieczenia złóż przed zagospodarowaniem w sposób wykluczający podjęcie wydobycia w przyszłości. Przymus uwzględnienia złóż kopalin przy uchwalaniu planu lub jego zmianie nie oznacza jednocześnie obowiązku ukształtowania planu w sposób umożliwiający eksploatację złoża. Rozstrzygnięcie o przeznaczeniu nieruchomości na cele związane z wydobywaniem kopalin pozostawione jest uznaniu rady gminy.
Krótko mówiąc, brak w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczenia terenu jako obszaru górniczego, gdzie możliwe jest wydobycie kopalin, nie wyklucza możliwości eksploatacji złoża w przyszłości. W sferze normatywnej złoża kopalin są chronione co polega na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących (art. 125 p.o.ś.). Stąd uprawniony jest wniosek, że plan miejscowy nie może zakazywać wydobycia kopalin jako dobra całego kraju (dobra wspólnego), a nie tylko jako dobra gminy. Stąd brak w planie miejscowym uwzględnienia udokumentowanego złoża kopaliny musiał stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności ww. uchwały w części, w której nie zostało uwzględnione ani złoże kopalin "P.", ani uprawnienie do jego eksploatacji, które posiada skarżąca Spółka w ramach aktualnej koncesji. Z rysunku planu miejscowego nie wynika gdzie znajduje się złoże kopaliny, jak i nie wiadomo jak kształtują się granice terenu górniczego. Ponadto Gmina nie wykazała najpóźniej w skardze kasacyjnej aby zarówno udokumentowane złoże kopaliny lub teren górniczy znajdowały się poza granicami obszaru wyznaczonego do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (granicami opracowania).
Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 15 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a.