II OSK 2924/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę E. G. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę kurnika. Powodem odmowy było nieprzedłożenie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, mimo nałożenia takiego obowiązku. Inwestorka złożyła wniosek o pozwolenie na budowę kurnika dla 59 DJP, ale organ administracji wskazał na konieczność uzyskania decyzji środowiskowej, biorąc pod uwagę inne, równolegle składane wnioski dotyczące budowy dziewięciu podobnych kurników na sąsiednich działkach, należących częściowo do tej samej inwestorki. Łączna obsada wszystkich planowanych kurników wynosiła 570 DJP. Wojewoda uznał, że kumulacja oddziaływań z tych inwestycji wymaga decyzji środowiskowej. WSA w Kielcach, mimo że początkowo wskazał na nieprawidłowe zastosowanie rozporządzenia z 2019 r. zamiast z 2010 r., ostatecznie potwierdził zasadność wymogu decyzji środowiskowej, argumentując, że nawet pojedyncze kurniki, gdy są realizowane w bliskim sąsiedztwie i mają wspólne uzbrojenie, mogą znacząco oddziaływać na środowisko, a przepisy prawa unijnego (dyrektywy) i polskiego prawa ochrony środowiska nakazują uwzględnianie skumulowanych oddziaływań, nawet jeśli inwestorzy są różni. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA i podkreślając, że definicja 'przedsięwzięcia' w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku pozwala na kwalifikowanie jako jednego przedsięwzięcia inwestycji realizowanych przez różne podmioty, jeśli są powiązane technologicznie lub realizują wspólny cel gospodarczy, a celem dyrektyw UE jest zapobieganie omijaniu obowiązku oceny oddziaływania na środowisko poprzez sztuczne dzielenie przedsięwzięć.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących kumulacji oddziaływań na środowisko w przypadku planowania wielu podobnych inwestycji, nawet realizowanych przez różnych inwestorów.
Dotyczy specyficznej sytuacji planowania wielu obiektów inwentarskich w bliskim sąsiedztwie. Interpretacja pojęcia 'przedsięwzięcie' i 'zakład' może być stosowana analogicznie do innych rodzajów inwestycji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dla budowy kurnika o obsadzie poniżej progu określonego w rozporządzeniu środowiskowym wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeśli w bliskim sąsiedztwie planowane są inne, podobne inwestycje?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli suma parametrów planowanych przedsięwzięć, realizowanych na terenie jednego zakładu lub obiektu, osiągnie progi określone w przepisach, nawet jeśli poszczególne inwestycje nie osiągają tych progów samodzielnie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy prawa ochrony środowiska, w tym definicja 'przedsięwzięcia' oraz orzecznictwo TSUE i NSA, nakazują uwzględnianie skumulowanych oddziaływań na środowisko. Nawet jeśli inwestorzy są różni, a tytuły prawne do nieruchomości odrębne, przedsięwzięcia powiązane technologicznie lub realizujące wspólny cel gospodarczy powinny być traktowane jako całość w celu zapobiegania omijaniu obowiązku oceny oddziaływania na środowisko.
Jak należy interpretować pojęcie 'zakładu' lub 'obiektu' w kontekście kumulacji oddziaływań przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy brać pod uwagę nie tylko literalne brzmienie przepisów, ale przede wszystkim cel dyrektyw UE i polskiego prawa ochrony środowiska, który polega na zapobieganiu omijaniu obowiązku oceny oddziaływania na środowisko poprzez 'sztuczne' dzielenie przedsięwzięć. Kluczowe jest, czy przedsięwzięcia tworzą spójną całość i są przeznaczone do realizacji jednego celu, niezależnie od liczby inwestorów czy tytułów prawnych do nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że definicja 'przedsięwzięcia' w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku, która obejmuje przedsięwzięcia powiązane technologicznie realizowane nawet przez różne podmioty, stanowi podstawę do oceny kumulacji oddziaływań. Orzecznictwo TSUE potwierdza, że niedopuszczalny jest podział przedsięwzięcia na mniejsze części, jeśli prowadzi to do uniknięcia oceny oddziaływania na środowisko.
Czy zmiana rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w trakcie postępowania wpływa na obowiązek uzyskania decyzji środowiskowej?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe. Jednakże, nawet na gruncie przepisów starszych, kumulacja oddziaływań mogła uzasadniać wymóg decyzji środowiskowej.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji zauważył, że organ odwoławczy nieprawidłowo powołał się na przepisy rozporządzenia z 2019 r., podczas gdy postępowanie wszczęto przed jego wejściem w życie. Niemniej jednak, ocena dokonana na podstawie rozporządzenia z 2010 r. również prowadziła do wniosku o konieczności uzyskania decyzji środowiskowej.
Przepisy (11)
Główne
u.p.b. art. 35 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Organ nakłada obowiązek usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym, a po bezskutecznym upływie terminu odmawia zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
u.o.ś. art. 59 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Zatwierdzenie projektu budowlanego lub udzielenie pozwolenia na budowę wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
u.o.ś. art. 71 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Określa, kiedy wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (dla przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko).
u.o.ś. art. 72 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest wydawana przed wydaniem m.in. decyzji o pozwoleniu na budowę.
u.o.ś. art. 3 § ust. 1 pkt 13
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Definicja 'przedsięwzięcia', w tym wskazanie, że przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno, także jeżeli są realizowane przez różne podmioty.
rozp. z 2010 r. art. 3 § ust. 2 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Zalicza do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko te, które po zsumowaniu parametrów z innymi przedsięwzięciami tego samego rodzaju na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1.
Pomocnicze
rozp. z 2010 r. art. 3 § ust. 1 pkt 102 i 103
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Określa progi dla przedsięwzięć związanych z chowem lub hodowlą zwierząt.
P.o.ś. art. 3 § pkt 6, 31, 48
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska
Definicje 'instalacji', 'prowadzącego instalację' i 'zakładu'.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez WSA.
P.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej przez NSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kumulacja oddziaływań z planowanych, blisko położonych kurników, nawet realizowanych przez różnych inwestorów, wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. • Definicja 'przedsięwzięcia' w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku pozwala na traktowanie jako jednego przedsięwzięcia inwestycji realizowanych przez różne podmioty, jeśli są powiązane technologicznie lub realizują wspólny cel gospodarczy. • Cel dyrektyw UE i polskiego prawa ochrony środowiska wymaga zapobiegania omijaniu obowiązku oceny oddziaływania na środowisko poprzez 'sztuczne' dzielenie przedsięwzięć.
Odrzucone argumenty
Brak podstaw do uznania, że planowane kurniki stanowią jeden zakład, ponieważ różni inwestorzy posiadają różne tytuły prawne do nieruchomości. • Przepisy rozporządzenia z 2010 r. nie pozwalają na sumowanie oddziaływań przedsięwzięć realizowanych przez różnych inwestorów na terenach, do których posiadają oni odrębne tytuły prawne. • Możliwość sumowania oddziaływań pojawiła się dopiero z wejściem w życie rozporządzenia z 2019 r.
Godne uwagi sformułowania
cechy przedsięwzięcia należy ocenić w szczególności w kontekście skumulowanych skutków wywieranych łącznie z innymi przedsięwzięciami w sytuacji, w której brak uwzględnienia skutków skumulowanych mógłby w praktyce prowadzić do ominięcia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko • żadne przedsięwzięcie, które może oddziaływać na środowiskowo, nie zostało wyłączone spod oceny takiego oddziaływania • tzw. 'sztuczne' dzielenie przedsięwzięć winno być postrzegane jako obejście prawa
Skład orzekający
Leszek Kiermaszek
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Broda
członek
Tomasz Bąkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kumulacji oddziaływań na środowisko w przypadku planowania wielu podobnych inwestycji, nawet realizowanych przez różnych inwestorów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji planowania wielu obiektów inwentarskich w bliskim sąsiedztwie. Interpretacja pojęcia 'przedsięwzięcie' i 'zakład' może być stosowana analogicznie do innych rodzajów inwestycji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak prawo ochrony środowiska zapobiega omijaniu przepisów poprzez analizę kumulacji oddziaływań, nawet w pozornie rutynowych sprawach budowlanych. Podkreśla znaczenie szerszej perspektywy przy ocenie wpływu inwestycji na środowisko.
“Dziewięć kurników to jeden problem? NSA o kumulacji oddziaływań na środowisko.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.