II OSK 2902/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie nakazu rozbiórki części budynku gospodarczego, uznając istotne odstępstwa od projektu budowlanego i brak wykonania niezbędnych prac przed rozbudową.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.J. od wyroku WSA w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję o nakazie rozbiórki części budynku gospodarczego. Rozbudowa została wykonana z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego, w tym bez przebudowy kolidującej linii energetycznej oraz z wykonaniem otworów okiennych niezgodnie z projektem. Mimo wniosku o przedłużenie terminu na sporządzenie projektu zamiennego, inwestor nie przedstawił go w wymaganym czasie. NSA uznał, że istotne odstępstwa od projektu i brak wykonania niezbędnych prac uzasadniają nakaz rozbiórki, oddalając skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę części budynku gospodarczego. Rozbudowa została wykonana z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, w tym zrealizowano ją bez uprzedniej przebudowy kolidującej napowietrznej linii energetycznej 15 kV, co było warunkiem pozwolenia na budowę. Ponadto, w rozbudowanej części budynku wykonano otwory okienne w odległości 3,0 m od granicy działki, podczas gdy projekt przewidywał otwory wypełnione luksferami. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów nadzoru budowlanego, że takie odstępstwa są istotne i stanowią samowolę budowlaną. Inwestor nie przedstawił projektu budowlanego zamiennego w wyznaczonym terminie, mimo wniosku o jego przedłużenie. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną, uznał, że istotne odstępstwa od projektu budowlanego, brak wykonania niezbędnych prac (przebudowa linii energetycznej) oraz niezastosowanie się do nakazu przedstawienia projektu zamiennego uzasadniają nakaz rozbiórki. Sąd podkreślił, że interes inwestora nie może być uznany za 'słuszny', gdy działania naruszają prawo i stwarzają zagrożenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, wykonane bez uzyskania stosownej decyzji, stanowią samowolę budowlaną i mogą prowadzić do nakazu rozbiórki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wykonanie rozbudowy budynku gospodarczego z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego, w tym bez przebudowy kolidującej linii energetycznej i z wykonaniem otworów okiennych niezgodnie z projektem, stanowi samowolę budowlaną. Brak przedłożenia projektu zamiennego w terminie uzasadnia zastosowanie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, w tym nakazu rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (12)
Główne
uPb art. 51 § ust. 5 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
W przypadku niewykonania obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Pomocnicze
uPb art. 51 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
W przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, organ nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.
uPb art. 50 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Ppsa art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. art. 12 § ust. 1
Dotyczy warunków technicznych usytuowania budynków, w tym odległości od granic i przepisów dotyczących otworów okiennych.
uCOVID-19 art. 15zzs⁴ § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istotne odstępstwa od projektu budowlanego, w tym brak przebudowy linii energetycznej i wykonanie otworów okiennych niezgodnie z projektem, uzasadniają nakaz rozbiórki. Niewykonanie obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego w terminie, mimo upływu znacznego czasu, uzasadnia zastosowanie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Interes inwestora polegający na oczekiwaniu na legalizację samowoli budowlanej nie jest 'słusznym interesem strony' w rozumieniu K.p.a.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 8 K.p.a.) poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony. Niewłaściwe zastosowanie art. 51 ust. 5 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez orzeczenie nakazu rozbiórki bez wykluczenia innych możliwości (zaniechanie robót, doprowadzenie do stanu poprzedniego).
Godne uwagi sformułowania
każde istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne wyłącznie po wcześniejszym uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę Budowa budynku lub realizacja innych robót budowlanych z istotnymi odstępstwami bez uzyskania decyzji pozwalającej na dokonanie tego typu odstępstw stanowi w części dotyczącej tych odstępstw, samowolę budowlaną ustawodawca pozostawił właściwemu organowi jedynie swobodę przy wyborze środka mającego na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami niewykonanie obowiązku nałożonego w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 uPb należy rozumieć szeroko tryby postępowań opartych o art. 51 uPb nie mają charakteru represyjnego, [...] lecz restytucyjny, zmierzający do przywrócenia stanu zgodności z prawem za pomocą możliwie najmniej dolegliwych środków nie sposób przydać oceny 'słusznego interesu strony' działaniom strony, która w istocie oczekuje usankcjonowania jej działań sprzecznych z prawem
Skład orzekający
Robert Sawuła
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Czerwiński
sędzia
Jan Szuma
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących istotnych odstępstw od projektu, samowoli budowlanej oraz postępowania naprawczego (art. 51 uPb). Uzasadnienie stosowania nakazu rozbiórki jako środka naprawczego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji istotnych odstępstw od projektu budowlanego, w tym kolizji z infrastrukturą techniczną i naruszenia przepisów dotyczących odległości od granicy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje konsekwencje istotnych odstępstw od projektu budowlanego i samowoli budowlanej, co jest częstym problemem w praktyce. Pokazuje, jak sąd podchodzi do kwestii proporcjonalności sankcji i 'słusznego interesu strony'.
“Samowola budowlana i jej konsekwencje: kiedy sąd nakazuje rozbiórkę?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 2902/19 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-09-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-09-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grzegorz Czerwiński Jan Szuma Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane VII SA/Wa 1699/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-03-06 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 1332 art. 51 ust. 5 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn. Sentencja Dnia 27 września 2022 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 27 września 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1699/18 w sprawie ze skargi M.J. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 maja 2018 r. nr 719/18 w przedmiocie nakazu rozbiórki części budynku gospodarczego oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 6 marca 2019 r., VII SA/Wa 1699/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Warszawie oddalił skargę M. J. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z 19 maja 2018 r., nr 719/18, w przedmiocie nakazu rozbiórki części budynku gospodarczego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, MWINB powołaną na wstępie decyzją, po rozpatrzeniu odwołania M.J. – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. (PINB) Nr 105/2018 z 27 marca 2018 r. nakazującą M.J. (inwestor) rozbiórkę wybudowanej części budynku gospodarczego, zrealizowanej jako rozbudowa istniejącego budynku gospodarczego usytuowanego na działkach o nr ew. [...] i [...] obręb [...] gm. N. W wyroku wskazano, że w uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż rozbudowy dokonano z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty W. Nr 648/Pr/2016 z 2 września 2016 r., który przewidywał uprzednio przebudowę napowietrznej linii energetycznej 15 kV kolidującej z planowaną inwestycją, a która to przebudowa nie została wykonana. Nadto oględziny wykazały istnienie otworu okiennego w części rozbudowywanej budynku w odległości 3,0 m od granicy z działką nr ew. [...], pomimo, że projekt budowlany zakładał otwory wypełnione luksferami. Z oświadczenia inwestora wynika, że w części rozbudowanej prowadzona jest działalność polegająca na lakierowaniu palet, nastąpiła więc zmiana zamierzonego sposobu użytkowania. Sąd wojewódzki ustalił, że PINB postanowieniem Nr 357/2017, na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2017, poz. 1332, uPb), wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy rozbudowie przedmiotowego budynku gospodarczego. Organ powiatowy decyzją z 21 sierpnia 2017 r. nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedłożenia w terminie 4 miesięcy projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. W konsekwencji Starosta [...] decyzją z 15 listopada 2017 r. uchylił decyzję własną z 2 września 2016 r., udzielającą inwestorowi pozwolenia na przedmiotową rozbudowę. Dalej w wyroku VII SA/Wa 1699/18 przywołano, że pismem z 10 grudnia 2017 r. M. J. zwróciła się do PINB z wnioskiem o przedłużenie terminu opracowania projektu budowlanego zamiennego do 30 czerwca 2018 r. z uwagi na przeciągające się uzgodnienia z zakładem energetycznym oraz pracami związanymi ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że PINB decyzją z 27 marca 2018 r. nakazał M.J. rozbiórkę wybudowanej części budynku gospodarczego zrealizowanej jako rozbudowa istniejącego budynku gospodarczego. W wyroku przywołano ocenę organu odwoławczego, wedle którego organ I instancji prawidłowo uznał, że inwestycję zrealizowano w sposób istotnie odbiegający od warunków zatwierdzonego projektu budowlanego i decyzji zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej inwestorowi pozwolenia na rozbudowę omawianego budynku gospodarczego. Organ II instancji wyjaśnił, że każde istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne wyłącznie po wcześniejszym uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Budowa budynku lub realizacja innych robót budowlanych z istotnymi odstępstwami bez uzyskania decyzji pozwalającej na dokonanie tego typu odstępstw stanowi w części dotyczącej tych odstępstw, samowolę budowlaną i wymaga przeprowadzenia postępowania naprawczego. MWINB stwierdził, że organ I instancji zachował tryb przewidziany uPb i w dacie ważności postanowienia o wstrzymaniu robót wydał decyzję w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 uPb, zobowiązując M. J. do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego budynku gospodarczego. W związku z nieprzedłożeniem przez inwestora dokumentacji budowlanej zamiennej PINB był zobowiązany do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 5 uPb. Organ odwoławczy argumentował, że ustawodawca pozostawił właściwemu organowi jedynie swobodę przy wyborze środka mającego na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami. Przywrócenie stanu poprzedniego budynku przez doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę oraz zgodnie z przepisami szczegółowymi jest w tym przypadku niemożliwe z uwagi m. in. na konieczność przebudowy linii energetycznej, którą inwestor był zobowiązany wziąć pod rozwagę przed wybudowaniem spornego budynku gospodarczego. Wykonanie obiektu pod linią elektroenergetyczną nie spełnia warunków dotyczących odległości budynku od tej linii. Ponadto obiekt narusza przepisy techniczno-budowlane, gdyż w ścianie budynku od strony działki o nr ew. [...] istnieją otwory okienne, natomiast pierwotny projekt budowlany przewidywał otwory wypełnione pustakiem szklanym typu luksfer. Zaniechanie robót budowlanych spowodowałoby w istocie zalegalizowanie stanu, który narusza przepisy prawa. Inwestor miał świadomość, że przed wybudowaniem spornego budynku gospodarczego należy przebudować istniejącą linię energetyczną, oczekiwanie zaś na jej przebudowę przez [...] oznaczałoby przychylenie się organów nadzoru budowlanego do istniejącego naruszenia przepisów skutkującego zagrożeniem dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. To samo dotyczy oczekiwania na zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skargę na powyższą decyzję wniosła M. J., domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 8, 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie wszystkich dowodów i wyjaśnień, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie oraz naruszenie art. 50 ust 4 i art. 51 ust 1 pkt 1 uPb. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że organ nie rozpoznał wniosku skarżącej o przedłużenie terminu na opracowanie projektu budowlanego zamiennego oraz nie uwzględniono treści pisma [...] S.A. z 5 kwietnia 2018 r. dotyczącego planu przebudowy linii napowietrznej na linię kablową. W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając że nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd wojewódzki podzielił ustalenia organu w zakresie odstępstw wykonanych przez inwestora w stosunku do projektu budowlanego i zakwalifikowaniem ich jako istotne. Pozwolenie na budowę przewidywało przed realizacją rozbudowy budynku gospodarczego przebudowę napowietrznej linii energetycznej 15 kV kolidującej z planowaną inwestycją, a okolicznością bezsporną jest, że inwestycja została zrealizowana bez wykonania powyższego warunku. Ponadto wykonano 3 otwory okienne w ścianie południowej budynku w odległości 3,6 m i 3,0 m od granicy z działką nr ew. [...], pomimo, że projekt zakładał otwory wypełnione luksferami, co pozostaje w sprzeczności z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z ustaleń organów wynika również, że w części rozbudowanej nastąpiła zmiana zamierzonego sposobu użytkowania zrealizowanego obiektu budowlanego. Sąd pierwszej instancji przywołał podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, którą stanowił art. 51 ust. 5 uPb, w myśl którego w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W wyroku uwypuklono, iż w myśl art. 51 ust. 1 pkt 3 uPb, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Sąd a quo argumentował dalej, że formalny wyraz dokonania oceny zgodności z prawem przedstawionego projektu budowlanego zamiennego organ ujawnia przez jego zatwierdzenie i - ewentualnie - wyrażenie zgody na wznowienie robót budowlanych, gdy te nie zostały jeszcze zakończone, o czym stanowi art. 51 ust. 4 uPb, niewykonanie obowiązku wykonania projektu budowlanego skutkuje zaś wydaniem jednego z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 51 ust. 5 uPb. Przywołując jeden z judykatów wskazano w wyroku, że niewykonanie obowiązku nałożonego w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 uPb należy rozumieć szeroko, bowiem obejmuje ono zarówno stan obiektywnej bierności adresata w wykonaniu decyzji wydanej w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy (tj. nie przedłożenie wymaganej dokumentacji budowlanej), jak i stan, w którym nie można było zatwierdzić przedstawionego projektu budowlanego ze względu na jego sprzeczność z przepisami prawa albo też przedstawienie przez adresata tej decyzji rozwiązań, które nie uwzględniały nałożonego obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych. W takich sytuacjach organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W następstwie w dalszych motywach tego orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził, że w sprawie wystąpiły okoliczności uzasadniające zastosowanie przez właściwy organ art. 51 ust. 5 uPb poprzez nałożenie obowiązku dokonania rozbiórki części budynku zrealizowanej jako rozbudowa istniejącego budynku gospodarczego. Odnosząc się do zarzutów skargi, podkreślono, że choć za uchybienie organu uznać trzeba nie rozpoznanie formalnie wniosku skarżącej z 10 grudnia 2017 r. o przedłużenie terminu do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, to jednak uchybienie to pozostało bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia, skoro do dnia wydania zaskarżonej decyzji i po upływie blisko 9 miesięcy, projekt taki nie został przedłożony. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła M. J. zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając to orzeczenie w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w dacie wniesienia skargi kasacyjnej: Dz. U. 2018, poz. 1302 ze zm., Ppsa) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 5 w zw. z ust. 1 pkt 3 uPb poprzez jego niewłaściwe zastosowanie prowadzące do orzeczenia nakazu rozbiórki bez wykluczenia innych możliwości zakończenia postępowania oraz niezastosowanie w części odnoszącej się do zaniechania dalszych robót budowlanych. Ponadto na podstawie art. 174 pkt 2 Ppsa zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mleć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7 i art. 8 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia administracyjnej zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz zasady adekwatności i proporcjonalności postępowania administracyjnego przez organy. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Na podstawie art. 176 § 2 Ppsa wniesiono o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Skarżąca kasacyjnie wniosła także o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Skarżąca kasacyjnie argumentuje, że w art. 51 ust. 5 uPb jest mowa również o zaniechaniu dalszych robót budowlanych i doprowadzeniu obiektu do stanu poprzedniego, a nie ulega wątpliwości, że obowiązki te mają charakter mniej dolegliwy dla inwestora. Bez wykluczenia możliwości ich zastosowania wydanie nakazu rozbiórki będzie naruszać zasadę adekwatności i proporcjonalności wyrażoną w art. 8 K.p.a. Zasada ta w procedurze przed organami nadzoru budowlanego urzeczywistnia się m. in. poprzez stosowanie środków prawnych odpowiadających skali i charakterowi naruszenia prawa. M. J. uwypukla, iż wielokrotnie w orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie podkreślano, że tryby postępowań opartych o art. 51 uPb nie mają charakteru represyjnego, u podstaw którego leży ukaranie sprawcy naruszenia prawa za działanie niezgodne z przepisami, lecz restytucyjny, zmierzający do przywrócenia stanu zgodności z prawem za pomocą możliwie najmniej dolegliwych środków. Dopiero wówczas, gdy nie będzie to możliwe, zastosowanie może znaleźć najsurowsza sankcja w postaci nakazu rozbiórki. Zarządzeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 czerwca 2022 r. na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021, poz. 2095 ze zm., uCOVID-19) skierowano sprawę na posiedzenie niejawne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów. Sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 15zzs4 uCOVID-19, wedle którego "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów". Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę jej zarzutów (por. art. 193 zd. 2 Ppsa). Zasadnicze znaczenie w przedmiotowej sprawie ma ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego. A. Nie jest usprawiedliwiony zarzut niewłaściwego zastosowania art. 51 ust. 5 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 uPb. Sąd pierwszej instancji niewadliwie ustalił, że w okresie do 2 miesięcy od wydania przez PINB postanowienia w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych z powodu ich wykonania z istotnymi odstępstwami od udzielonego pozwolenia na budowę, a co nie zostało skutecznie zakwestionowane, organ powiatowy decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 uPb nałożył na skarżącą (inwestor) obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Nie jest także kwestionowane, że inwestor w wyznaczonym terminie tego projektu nie przedstawił, a tuż przed jego upływem zwrócił się o przedłużenie tegoż terminu. Tego wniosku formalnie PINB nie rozpoznał, zaś decyzję nakazową wydał 27 marca 2018 r., zatem ponad 8 miesięcy po zobowiązaniu inwestora do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. B. Skarżąca kasacyjnie argumentuje, że powody niedostarczenia projektu budowlanego zamiennego są od niej niezależne, leżą po stronie [...] S.A. planującej przebudowę kolidującej sieci energetycznej na linię kablową. Rzecz w tym, że taka kolizja planowanej przez inwestora rozbudowy budynku gospodarczego istniała już w momencie uzyskiwania pozwolenia na rozbudowę tegoż budynku. Innymi słowy, strona skarżąca miała świadomość możliwości legalnej rozbudowy swego budynku gospodarczego dopiero po usunięciu kolidującej z tym zamierzeniem istniejącej linii energetycznej, wykonując zaś rozbudowę sama naraziła się na skutki takiego swojego działania, oczywiście wykraczającego poza ustalenia zawarte w udzielonym pozwoleniu na budowę. Nie jest także kwestionowane, że inwestor wykonał rozbudowę z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu, gdy idzie o wykonanie otworów okiennych bez przewidywanych w tym miejscu luksferów. W tej sytuacji uzasadnianie przez inwestora swej zwłoki w braku przedłożenia organowi powiatowemu projektu budowlanego zamiennego biernością innego podmiotu nie zasługiwało na uwzględnienie, trafna była w tej mierze ocena sądu pierwszej instancji. Upływ ponad 8 miesięcy między zobowiązaniem do przedstawienia takiego projektu, a wydaniem nakazu rozbiórki z pewnością był wystarczającym czasem, aby taki projekt opracować i przedłożyć. C. Dalsza argumentacja strony skarżącej kasacyjnie odnośnie wadliwości nałożenia na inwestora najdalej idącej sankcji z art. 51 ust. 5 uPb i zarzut niewłaściwego zastosowania tego przepisu, skoro organ powiatowy skierował do strony nakaz rozbiórki części rozbudowanego budynku gospodarczego, także nie zasługują na uwzględnienie. Bezsporne jest, że rozbudowany budynek gospodarczy został zrealizowany wbrew ustaleniom zawartym w pozwoleniu na budowę oraz z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Jego istnienie, przy braku zrealizowania uprzednio przebudowy linii energetycznej, stwarza zagrożenie dla ludzi i mienia, zatem tylko nakaz rozbiórki części budynku doprowadzi do stanu zgodnego z prawem, a taki ma być efekt postępowania naprawczego. Oczekiwania strony skarżącej kasacyjnie, aby ograniczyć decyzję nakazową do orzeczenia w przedmiocie nakazu zaniechania dalszych robót budowlanych oznaczałoby w istocie niejako zalegalizowanie stanu naruszającego przepisy prawa i sankcjonowałoby istnienie budynku pod linią energetyczną. Z tych wszystkich względów WSA w Warszawie nie naruszył art. 51 ust. 5 w zw. z ust. 1 pkt 3 uPb. D. Nie jest skuteczny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7 K.p.a., gdy idzie o podniesiony w skardze kasacyjnej argument o konieczności uwzględniania przez organ administracji publicznej w postępowaniu "słusznego interesu strony". To pojęcie nie oznacza wszak każdego, subiektywnie odczuwanego interesu strony postępowania administracyjnego, nie jest przypadkiem, że ustawodawca określa go kwantyfikatorem "słuszny", co oznacza inaczej zasługujący na uwzględnienie, godziwy. W okolicznościach przedmiotowej sprawy takiej oceny interesu inwestora nie sposób przydać. Skarżąca kasacyjnie z pogwałceniem wiążących ją ustaleń decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, bez koniecznej i uprzedniej przebudowy sieci energetycznej wykonała roboty budowlane z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego, zaużytkowała wzniesiony obiekt niezgodnie z jego deklarowanym przeznaczeniem, zlekceważyła nakaz przedstawienia w ustalonym przez organ nadzoru budowlanego projektu budowlanego zamiennego, czego nie uczyniła także do momentu wydania decyzji o nakazie rozbiórki po myśli art. 51 ust. 5 uPb. Takie działanie strony, która w istocie oczekuje usankcjonowania jej działań sprzecznych z prawem do chwili, kiedy operator linii energetycznej dokona jej przebudowy, a co jest działaniem przyszłym i niepewnym, nie sposób ocenić w kategoriach "słusznego interesu strony". E. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 8 K.p.a. nie poddaje się kontroli, gdyż autor skargi kasacyjnej nie dostrzegł, że art. 8 K.p.a. dzieli się na paragrafy, zatem podstawy kasacyjnej nie sformułowano w sposób jednoznaczny, nadto – wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 176 § 1 pkt 2 Ppsa – nie uzasadniono tak skonstruowanej podstawy kasacyjnej. Wobec związania Sądu Naczelnego podstawami skargi kasacyjnej to zaniechanie strony wnoszącej środek odwoławczy uniemożliwia rozpoznanie go w tej części. F. Skoro skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstawa, podlegała oddaleniu w myśl art. 184 Ppsa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI