II OSK 29/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu rozbiórki garażu samowolnie wybudowanego przy granicy działki, potwierdzając prawidłowość decyzji organów niższych instancji.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. i E. L. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę garażu. Garaż został wybudowany samowolnie w 1999 r. w odległości 0,5 m od granicy działki. Organy administracji ustaliły samowolę budowlaną i nakazały rozbiórkę. WSA uznał, że decyzje nie naruszają prawa, a garaż, jako trwale związany z gruntem, wymagał pozwolenia na budowę. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego za bezzasadne, w tym kwestię braku precyzyjnego określenia działki, wskazując, że decyzja nadaje się do wykonania.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. i E. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę garażu. Garaż został wybudowany samowolnie w 1999 r. przez inwestorów w odległości 0,5 m od granicy działki sąsiedniej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję w części dotyczącej terminu wykonania rozbiórki, a w pozostałej części utrzymał ją w mocy. Sąd Wojewódzki uznał, że decyzje organów administracji są prawidłowe, a garaż wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, trwale związany z gruntem, wymagał pozwolenia na budowę. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty naruszenia art. 48 Prawa budowlanego są chybione, ponieważ samowola budowlana była bezsporna, a kwestia pozwolenia na budowę lub zgłoszenia nie miała znaczenia dla zastosowania tego przepisu. Sąd uznał również, że mimo pewnych braków w precyzji decyzji, nadawała się ona do wykonania, a zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie miały wpływu na wynik sprawy. NSA orzekł, że skarga kasacyjna nie jest uzasadniona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego jest prawidłowe, jeśli inwestorzy popełnili samowolę budowlaną, nie posiadając pozwolenia na budowę ani nie dokonując zgłoszenia, a obiekt jest trwale związany z gruntem i wymagał pozwolenia na budowę. W takich okolicznościach ustalenie, czy wymagane było pozwolenie czy zgłoszenie, nie ma znaczenia dla zastosowania przepisu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że samowola budowlana była bezsporna, a obiekt trwale związany z gruntem wymagał pozwolenia na budowę. Wobec tego, dla zastosowania art. 48 Prawa budowlanego wystarczające było ustalenie faktu samowoli budowlanej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
p.b. art. 48
Prawo budowlane
Przepis ma zastosowanie w przypadku samowoli budowlanej, gdy inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę ani nie dokonał zgłoszenia, a obiekt jest trwale związany z gruntem i wymagał pozwolenia na budowę. W takich sytuacjach ustalenie, czy wymagane było pozwolenie czy zgłoszenie, nie jest konieczne do zastosowania przepisu.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt. 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania rozbiórki, obowiązany był umorzyć postępowanie w tym zakresie.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt. 5
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Samowola budowlana była bezsporna, a obiekt trwale związany z gruntem wymagał pozwolenia na budowę, co uzasadniało zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. Decyzja nakazująca rozbiórkę, mimo braku precyzyjnego oznaczenia działki, nadawała się do wykonania ze względu na dane zawarte w uzasadnieniu i jednoznaczne określenie obiektu oraz jego usytuowania.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego było bezpodstawne z powodu braku ustaleń, czy obiekt wymagał pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Decyzja nie nadawała się do wykonania z powodu braku precyzyjnego oznaczenia działki. Organ odwoławczy naruszył art. 138 § 1 pkt 2 kpa, nie umarzając postępowania w części uchylonej decyzji.
Godne uwagi sformułowania
dla prawidłowości zastosowania art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, wystarczającym ustaleniem był bezsporny fakt popełnienia samowoli budowlanej przez inwestorów Przy tego rodzaju danych nie można mówić o braku możliwości wykonania decyzji
Skład orzekający
Maria Rzążewska
przewodniczący
Eugeniusz Mzyk
sprawozdawca
Małgorzata Stahl
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 48 Prawa budowlanego w kontekście samowoli budowlanej i wymogów pozwolenia na budowę; wykonalność decyzji administracyjnych mimo braków formalnych."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i faktycznego z okresu sprzed nowelizacji Prawa budowlanego i PPSA. Interpretacja wykonalności decyzji jest zależna od konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy typowego problemu samowoli budowlanej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie. Brak nietypowych faktów czy przełomowych rozstrzygnięć.
“Samowola budowlana przy granicy działki – kiedy rozbiórka jest nieunikniona?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 29/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2005-09-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-01-11 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Eugeniusz Mzyk /sprawozdawca/ Małgorzata Stahl Maria Rzążewska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane IV SA 1217/03 - Wyrok WSA w Warszawie z 2004-10-12 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Rzążewska, Sędziowie NSA Eugeniusz Mzyk /spr./, Małgorzata Stahl, Protokolant Agnieszka Majewska, po rozpoznaniu w dniu 21 września 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2004 r. sygn. akt 7/IV SA 1217/03 w sprawie ze skargi K. i E. L. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki garażu oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 12 października 2004 r., sygn. akt 7/IV SA 1217/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę K. i E. L. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003 r. w przedmiocie nakazania rozbiórki garażu. W motywach wyroku Sąd Wojewódzki powołał się na następujące okoliczności faktyczne i prawne. Organ I instancji, tj. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. ustalił, że inwestorzy K.i E. L. zrealizowali samowolnie w 1999 r. garaż murowany o wymiarach 4,80 x 5,80 w odległości 0,5 m od granicy z działką R. W. Ustalenie to uzasadnia, w ocenie organu I instancji, wydanie decyzji, nakazującej rozbiórkę garażu, na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, w określonym terminie tj. do dnia 31 maja 2000 r. Decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania K. i E. L., uchylił zaskarżoną decyzję w części określającej termin wykonania rozbiórki a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił poczynione w sprawie ustalenia oraz przyjętą podstawę prawną rozstrzygnięcia za wyjątkiem określenia terminu wykonania obowiązku, do ustalenia którego brak było podstaw prawnych. W ocenie Sądu Wojewódzkiego zaskarżona decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. W szczególności, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, prawidłowe jest stanowisko organów obydwu instancji, że garaż wybudowany został w warunkach samowoli budowlanej. Wprawdzie organy nie rozważały czy wymagane było pozwolenie na budowę czy też zgłoszenie, jednakże kwestia ta nie ma w sprawie znaczenia. Dla prawidłowości zastosowania art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, znaczenie ma bezsporne ustalenie, że inwestorzy nie posiadali ani pozwolenia na budowę ani też nie dokonali zgłoszenia a obiekt zrealizowali w warunkach samowoli budowlanej. Jednocześnie, jak to podkreślił Sąd Wojewódzki, wybudowany obiekt jest trwale związany z gruntem, posiada fundamenty i niewątpliwie jego budowa wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Za nietrafny uznał również Sąd Wojewódzki zarzut skarżących jakoby zaskarżona decyzja nie nadawała się do wykonania. Wprawdzie w zaskarżonej decyzji nie określono numeru działki, na której wybudowany został garaż, jednakże z uzasadnienia decyzji, stanowiącej jej integralną część wynika, że chodzi o działkę skarżącego, określono wymiary obiektu budowlanego i jego usytuowanie w stosunku do działki sąsiedniej, stanowiącej własność R. W. Przy tego rodzaju danych nie można mówić o braku możliwości wykonania decyzji czy też podnosić zarzut, że nie nadaje się do wykonania. Dlatego też, w ocenie Sądu Wojewódzkiego, zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza prawa a wniesioną skargę należało oddalić. Powyższy wyrok z dnia 12 października 2004 r., został zaskarżony skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, przez K. i E. L., zastąpionych przez adwokata K. B. Skargę kasacyjną oparto na zarzucie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawa budowlanego przez jego bezpodstawne zastosowanie, pomimo nie dokonania ustaleń czy obiekt wymagał pozwolenia na budowę, zgłoszenia budowy, czy też nie wymagał ani pozwolenia, ani zgłoszenia. Podniesiony został również zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy a w szczególności art. 134 § 1, art. 145 § 1 i art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawy w związku z art. 7, 75 § 1, 77 § 1, art. 138 § 1 pkt. 2 i art. 156 § 1 pkt. 5 kpa przez nieuwzględnienie skargi, pomimo braków w postępowaniu dowodowym. Według twierdzeń wnoszącego skargę kasacyjną w takiej sytuacji uzasadniony jest wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona. Przede wszystkim chybiony jest zarzut naruszenia art. 48 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji tj. w dniu 27 lutego 2003 r.). Obrazy tego przepisu wnoszący skargę kasacyjną upatrują w jego bezpodstawnym zastosowaniu i braku dokonania ustaleń czy wybudowany obiekt wymagał pozwolenia na budowę, zgłoszenia czy też nie wymagał ani pozwolenia, ani zgłoszenia. Jeśli nawet pominąć, że w tym przedmiocie skarga kasacyjna nie przedstawia jakiegokolwiek własnego stanowiska (postawione zostały jedynie pytania), to uszły uwadze wnoszącego skargę kasacyjną ustalenia organów obydwu instancji o popełnieniu samowoli budowlanej a jednocześnie nie dostrzeżono rozważań Sądu Wojewódzkiego w tej kwestii. W ocenie Sądu Wojewódzkiego (który podzielił zasadność ustaleń przytoczonych w zaskarżonej decyzji), garaż wybudowany został w warunkach samowoli budowlanej (inwestorzy nie posiadali ani pozwolenia na budowę ani też nie dokonali zgłoszenia), co zresztą w sprawie jest bezsporne. Jednocześnie, jak to podkreślił Sąd Wojewódzki, wybudowany obiekt jest trwale związany z gruntem, posiada fundamenty i niewątpliwie jego budowa wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Skoro tak, to wbrew odmiennym wywodom skargi kasacyjnej, najzupełniej trafne jest stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że bez znaczenia jest ustalenie czy wymagane było pozwolenie na budowę czy też jedynie zgłoszenie. Jak dalej trafnie wywiódł Sąd Wojewódzki dla prawidłowości zastosowania art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, wystarczającym ustaleniem był bezsporny fakt popełnienia samowoli budowlanej przez inwestorów, którzy nie legitymowali się zarówno pozwoleniem na budowę jak i nie dokonali zgłoszenia. Można się zgodzić z wywodami skargi kasacyjnej, że "organy prowadzące postępowanie nie dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie miejsca położenia działki, na której znajduje się przedmiotowy garaż", co jednak samo przez się nie oznacza zasadności zarzutu opartego na tych wywodach, które zmierzają do podważenia legalności (zgodności z prawem) zaskarżonej decyzji oraz wykazania, że decyzja nie nadaje się do wykonania. Wnoszący skargę kasacyjną jak gdyby nie dostrzega wywodów w tym przedmiocie, zawartych w motywach zaskarżonego wyroku a tym samym trudno mówić o skuteczności zarzutu pod adresem Sądu Wojewódzkiego. Sąd ten bowiem wskazał, że po pierwsze uzasadnienie zaskarżonej decyzji stanowi integralną cześć tej decyzji, po drugie w uzasadnieniu decyzji określono wymiary obiektu budowlanego i jego usytuowanie w stosunku do działki sąsiedniej, stanowiącej własność R.W. Przy tego rodzaju danych, w ocenie Sądu Wojewódzkiego, nie można mówić o braku możliwości wykonania decyzji. Stanowisko to jest prawidłowe skoro nakaz rozbiórki skierowany został do konkretnych adresatów, jednoznacznie określa gabaryty obiektu oraz jego usytuowanie (odległość 0,5 m od granicy itp.). Inaczej rzecz ujmując mimo braku precyzji w brzmieniu zaskarżonej decyzji trafne jest stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że nadaje się ona do wykonania. W konsekwencji należy dojść do wniosku, że Sąd Wojewódzki nie dopuścił się naruszenia powołanych przepisów prawa. Wreszcie nie mógł być uwzględniony zarzut wykazujący, że "organ drugiej instancji orzekając o częściowym uchyleniu decyzji nie umorzył postępowania w zakresie uchylonej części", czym naruszył przepis art. 138 § 1 pkt. 2 kpa, którego to naruszenia nie uwzględnił Sąd Wojewódzki. Niewątpliwie rację ma wnoszący skargę kasacyjną, że organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji w części określającej termin wykonania rozbiórki obowiązany był umorzyć postępowanie w tym zakresie. Stanowi to więc niewątpliwie uchybienie procesowe, polegające na naruszeniu art. 138 § 1 pkt. 2 kpa. Nie dostrzega jednak wnoszący skargę kasacyjną, że uchybienie to w istocie nie pozostaje w żadnym związku przyczynowym z orzeczonym nakazem rozbiórki a w konsekwencji uchybienie to nie miało i nie wpływu na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy skoro podniesione w kasacji zarzuty nie wykazały zaistnienia podstaw zaskarżenia, które mogłyby uzasadniać uchylenie zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm./, orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI