II OSK 2882/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-10-03
NSAAdministracyjneWysokansa
zagospodarowanie przestrzenneinwestycje celu publicznegostacja bazowatelefonia komórkowapola elektromagnetycznedecyzja środowiskowaNSAprawo administracyjneplanowanie przestrzenne

NSA uchylił wyrok WSA i decyzje organów niższych instancji, uznając, że do ustalenia lokalizacji stacji bazowej telefonii komórkowej nie jest wymagane badanie skumulowanej mocy promieniowania, jeśli antena jest pojedyncza.

Sprawa dotyczyła ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Organy administracji oraz WSA odmówiły ustalenia lokalizacji, uznając dokumentację inwestora za niekompletną, ponieważ nie uwzględniała ona skumulowanego oddziaływania pól elektromagnetycznych wszystkich anten (w tym radiolinii) oraz istniejących stacji. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i decyzje, opierając się na uchwale siedmiu sędziów NSA, która stwierdziła, że dla kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych jako mogącej znacząco oddziaływać na środowisko, należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny, nawet jeśli w skład instalacji wchodzi kilka anten.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki z o.o. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku. Decyzje organów niższych instancji odmawiały ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej, powołując się na braki w dokumentacji inwestora. W szczególności, organy wymagały przedstawienia danych dotyczących skumulowanego oddziaływania pól elektromagnetycznych wszystkich anten, zarówno projektowanych, jak i istniejących, a także uwzględnienia wpływu radiolinii. WSA w Gdańsku podtrzymał to stanowisko, uznając, że inwestor nie przedstawił wystarczających danych do oceny wpływu inwestycji na środowisko. Naczelny Sąd Administracyjny, opierając się na własnej uchwale z dnia 7 listopada 2022 r. (sygn. akt III OPS 1/22), uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej są zasadne. Uchwała ta stanowi, że przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych na podstawie § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny, nawet jeśli w skład instalacji wchodzi kilka anten. NSA stwierdził, że organy i WSA błędnie przyjęły, iż przepisy te mogą stanowić podstawę do badania zsumowanych parametrów planowanej inwestycji. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów obu instancji, uznając, że dokumentacja inwestora była wystarczająca do oceny wniosku, a dla wnioskowanej inwestycji nie zachodziła konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dla kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych jako mogącej znacząco oddziaływać na środowisko, należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny, nawet jeśli w skład instalacji wchodzi kilka anten.

Uzasadnienie

NSA oparł się na uchwale siedmiu sędziów, która jednoznacznie interpretuje przepisy rozporządzenia dotyczące przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Kluczowe jest badanie parametrów pojedynczej anteny, a nie sumowanie mocy wszystkich anten, jeśli nie ma ku temu podstaw prawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

upzp art. 52 § ust. 2 pkt 2c

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 2 § ust. 1 pkt 7

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § ust. 1 pkt 8

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § ust. 2 pkt 3

Pomocnicze

Kpa art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

uuiś art. 71

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

uuiś art. 72

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Poś art. 3 § pkt 48

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Ppsa art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 203 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 269 § § 1 zdanie pierwsze

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w szczególności poprzez bezpodstawne przyjęcie, że przepisy te mogą stanowić podstawę do badania zsumowanych parametrów planowanej inwestycji, niezgodnie z ich brzmieniem. Naruszenie prawa materialnego poprzez bezpodstawne uznanie, że informacje zawarte we wniosku skarżącej były niewystarczające do prawidłowej oceny przedsięwzięcia. Naruszenie prawa materialnego poprzez bezpodstawne nałożenie obowiązku zbadania parametrów, które nie są przewidziane w rozporządzeniu, w szczególności uwzględnienia kumulowania promieniowania urządzeń skarżącej nie znajdujących się w ramach zakładu/działki/obiektu na jakim planowana jest inwestycja. Naruszenie prawa materialnego poprzez bezpodstawne uznanie, że skarżącą obowiązuje konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji, gdy przedmiotowe przedsięwzięcie nie zalicza się do zawsze bądź potencjalnie znacząco oddziałujących na środowisko.

Godne uwagi sformułowania

Przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych na podstawie § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71 ze zm.) jako inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny także wówczas, gdy w skład instalacji wchodzi kilka anten. Wielkość równoważnej mocy promieniowanej izotropowo "pojedynczej anteny" nie jest jedynym warunkiem, od którego zależy kwalifikacja przedsięwzięcia jako mogącego potencjalnie oddziaływać na środowisko. Została ona powiązana z odległością wyznaczaną od środka elektrycznego anteny, w osi głównej wiązki jej promieniowania. Dopiero ustalenie, że w danej odległości od środka pojedynczej anteny o mocy podanej w § 3 ust. 1 pkt 8 znajduje się miejsce dostępne dla ludności powoduje, że przedsięwzięcie staje się przedsięwzięciem mogącym potencjalnie oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 71 ust. 2 ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko, a tym samym, że wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący

Mirosław Gdesz

sprawozdawca

Tomasz Bąkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko dla stacji bazowych telefonii komórkowej, w szczególności w kontekście badania skumulowanego promieniowania i roli pojedynczej anteny."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów rozporządzenia z 2010 r. i może być mniej bezpośrednio stosowalne do nowszych regulacji lub innych typów inwestycji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia budowy stacji bazowych telefonii komórkowej i związanych z tym obaw o wpływ na środowisko i zdrowie. Interpretacja NSA w kwestii skumulowanego promieniowania jest kluczowa dla inwestorów i organów administracji.

Czy jedna antena stacji bazowej może zagrażać środowisku? NSA wyjaśnia zasady oceny promieniowania.

Sektor

telekomunikacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2882/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-10-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący/
Mirosław Gdesz /sprawozdawca/
Tomasz Bąkowski
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Gd 108/21 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2021-09-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżony wyrok i decyzje I i II instancji
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 293
art. 52 ust. 2 pkt 2c
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.
Dz.U. 2016 poz 71
§ 2 ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 1 pkt 8, § 3 ust. 2 pkt 3
Rozpozradzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 3 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 września 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 108/21 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] września 2020 r. znak [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie 1587 (tysiąc pięćset osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 8 września 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 108/21 oddalił skargę [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej skarżąca spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] grudnia 2020 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy S. z [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
1.2. Decyzją z 3 kwietnia 2020 r. Wójt Gminy S. odmówił ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na działce nr [...], położonej w S., gm. S., powołując się na brak określenia wielkości rzeczywistego pola elektromagnetycznego przy skumulowaniu oddziaływania anten istniejących na stacji bazowej na działce nr [...] oraz wszystkich projektowanych na działce nr [...], co uniemożliwia ocenę wpływu stacji na zdrowie ludzi, naruszając art. 52 ust. 2 pkt 2c ustawy 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293 ze zm., dalej upzp). Decyzją z [...] czerwca 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 23 września 2019 r. sygn. akt II SA/Gd 479/19 oddalił sprzeciw J. B. i J. M. na powyższą decyzję, zaś wyrokiem z 23 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 496/20 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną ww. skarżących od wskazanego wyroku Sądu I instancji.
1.4. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy S. decyzją z [...] września 2020 r. odmówił ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla ww. przedsięwzięcia. W ocenie organu przedstawiona przez inwestora dokumentacja nie daje czytelnej odpowiedzi na pytanie, czy inwestycja będzie zagrażać zdrowiu ludzi, gdyż podane dane są wyrywkowe i nie można ich porównać z wartościami granicznymi podanymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. poz. 2448). Ponadto dokumentacja nie zawiera danych dotyczących wielkości rzeczywistego pola elektromagnetycznego przy skumulowanym oddziaływaniu wszystkich anten istniejących na stacji bazowej na działce nr [...] oraz nie przedstawia oddziaływania skumulowanego wszystkich anten istniejących na działce nr [...] i projektowanych na działce nr [...] w S. Zatem braki te uniemożliwiają ocenę wpływu planowanej stacji bazowej na zdrowie ludzi, co narusza art. 52 ust. 2 pkt 2c upzp.
1.5. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej spółki Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z [...] grudnia 2020 r. utrzymało w mocy powyższą decyzję. Podzieliło stanowisko organu I instancji, że dla prawidłowej oceny, czy dana inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - niezbędne jest dokładne określenie parametrów zarówno poszczególnych anten jak i całego przedsięwzięcia. Dla przeprowadzenia analizy rzeczywistego, przestrzennego rozkładu pola elektromagnetycznego o gęstości mocy ponadnormatywnej, a nie hipotetycznej osi wiązki głównej, konieczne jest uwzględnienie wszystkich anten - zarówno sektorowych, jak i radiolinii. W ocenie Kolegium przedłożone przez inwestora dokumenty nie są wystarczające dla dokonania pełnej oceny w zakresie kwalifikacji przedsięwzięcia w świetle przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r. poz. 71, dalej rozporządzenie). Przyczynę odmowy ustalenia lokalizacji planowanej inwestycji stanowi nieprzedłożenie przez inwestora zgodnie z art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. c upzp charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji oraz danych charakteryzujących jej wpływ na środowisko. Brak pełnej dokumentacji dotyczącej planowanej inwestycji nie pozwolił na dokonanie pełnej oceny, czy zamierzenie może zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W takiej sytuacji zachodzi brak możliwości prawidłowej oceny charakteru inwestycji i zakresu oddziaływania pól elektromagnetycznych na środowisko i w konsekwencji rozstrzygnięcia sprawy z wniosku inwestora w świetle art. 54 i art. 56 upzp.
1.6. Skarżąca spółka wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając naruszenie następujących przepisów: art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 Kpa; art. 52 ust. 2, art. 53 i art. 54 upzp, § 2 ust 1 pkt 7, § 3 ust. 1 pkt 8 oraz § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia; art. 71 i art. 72 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r. poz. 283 z późn. zm., dalej uuiś) w zw. z ww. przepisami rozporządzenia. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
1.7. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie.
1.8. Opisanym na wstępie wyrokiem z 8 września 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie narusza ani prawa materialnego ani procesowego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Wyjaśniono, że procedura związana z ustalaniem lokalizacji inwestycji celu publicznego wymaga, aby w pierwszej kolejności inwestor scharakteryzował szczegółowo parametry techniczne swojego zamierzenia i wskazał dane charakteryzujące jego wpływ na środowisko, a organ poddał je ocenie pod względem oddziaływania inwestycji na środowisko. Organ wydający decyzję lokalizacyjną w odniesieniu do stacji bazowej telefonii komórkowej powinien sprawdzić, czy decyzja ta nie powinna być poprzedzona decyzją środowiskową, ustalając charakterystyczne parametry techniczne determinujące wpływ projektowanego przedsięwzięcia na środowisko i nieruchomości sąsiednie, zwłaszcza rodzaj i liczbę anten, moc ich promieniowania, wysokość ich zawieszenia i kierunek emisji. Wszystkie niezbędne parametry techniczne przedsięwzięcia i dane mające wpływ na środowisko inwestor powinien scharakteryzować we wniosku, zgodnie z wymogami art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. c upzp.
W przedmiotowej sprawie Wójt Gminy S. wezwał inwestora do uzupełnienia lub wyjaśnienia wniosku poprzez wskazanie obszaru oddziaływania w postaci gęstości pola elektromagnetycznego przy uwzględnieniu działania wszystkich urządzeń lokalizowanych na stacji bazowej, w tym także anten radioliniowych. W ocenie organu inwestor winien przedłożyć dokumentację tekstową i graficzną, przedstawiającą wielkość rzeczywistego pola elektromagnetycznego przy skumulowanym oddziaływaniu wszystkich anten istniejących na stacji bazowej na działce nr [...] oraz wszystkich projektowanych na działce nr [...], z uwzględnieniem mocy kolejnej stacji bazowej wnioskowanej do lokalizacji na działce nr [...] w S. W przesłanej przez inwestora analizie nie zawarto określenia kumulacji oddziaływania anten planowanych na stacji bazowej objętej wnioskiem i tych, które istnieją lub są projektowane na działce nr [...] w S. Brak w analizie także informacji dotyczącej ewentualnego wpływu pola emitowanego przez radiolinię na gęstość pola elektromagnetycznego emitowanego przez anteny sektorowe, zaplanowane na stacji bazowej będącej przedmiotem wniosku.
Sąd podkreślił, że skoro z zakresu kontroli wstępnej opartej na kryteriach kwalifikacji konkretnego przedsięwzięcia jako "przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko" prawodawca wyłączył pole elektromagnetyczne emitowane przez radiolinię, to przyjąć należało, że naruszeniem prawa było wezwanie inwestora do wykazania parametrów związanych z radiolinią. Powyższa wada skierowanego do inwestora wezwania nie miała jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro w pozostałym zakresie było ono w pełni uzasadnione. Aby bowiem ocenić, czy cała inwestycja może negatywnie oddziaływać na środowisko, konieczne jest dokładne określenie parametrów nie tylko dla poszczególnych anten, ale też całego przedsięwzięcia – promieniowanie anteny to bowiem emitowane przez nią pole elektromagnetyczne, które może podlegać kumulacji. Przedsięwzięcie składające się z wielu anten może więc doprowadzić do nakładania się pół elektromagnetycznych, a więc dopiero po zsumowaniu parametrów wszystkich anten możliwa jest ocena, czy może ono znacząco oddziaływać na środowisko, zawsze czy też potencjalnie.
Sąd zaakcentował, że dla oceny potencjalnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko w pierwszym rzędzie znaczenie powinno mieć nie tyle literalne brzmienie § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia (w tym pojęcia zakładu lub obiektu, a także kwestia powiązań technologicznych pomiędzy poszczególnymi inwestycjami), co dążenie do realizacji celów Parlamentu Europejskiego i Rady z 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, która zmierza do zagwarantowania, aby żadne przedsięwzięcie, które może potencjalnie wywierać znaczące skutki środowiskowe, nie zostało wyłączone spod oceny jego wpływu na środowisko. Z tego względu poszczególne inwestycje na danym terenie nie mogą być oceniane w oderwaniu od pozostałych. Ich skutki wywierane na środowisko będą bowiem wynikiem tożsamych przedsięwzięć funkcjonujących na niewielkim obszarze.
Bezspornie na terenie miejscowości Sominy, na nieruchomości położonej w pewnej (bliżej nieokreślonej) odległości od działki nr [...] istnieje stacja bazowa telefonii komórkowej. Zbudować kolejną stację zamierzała także skarżąca spółka. Z jej oświadczeń wynika jednak, że z inwestycji tej zrezygnowała. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę zapobieganie obchodzeniu przepisów ochrony środowiska, bez względu na to, jaki podmiot jest właścicielem istniejącej stacji bazowej, koniecznym jest wyjaśnienie kwestii ewentualnej kumulacji promieniowania elektromagnetycznego, którego źródłem będą anteny objęte zamierzoną inwestycją i promieniowania pochodzącego z anten już istniejących. Jedynie taka interpretacja pojęcia "zakładu" definiowanego w art. 3 pkt 48 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2020 r. poz. 1219 ze zm., dalej Poś) pozwala na urzeczywistnienie celu regulacji prawa unijnego i krajowego. Jeśli odległość pomiędzy tymi stacjami wykluczałaby możliwość kumulacji pola elektromagnetycznego, to informacja taka powinna także znaleźć się w przedłożonej przez inwestora dokumentacji. W tym celu słusznie organ I instancji zwrócił się do skarżącej spółki o przedstawienie stosownych danych. Nieprzedłożenie stosownej analizy musiało spowodować odmowę ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzonej przez skarżącą spółkę inwestycji.
2. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca spółka, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła:
1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię:
a) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 Kpa poprzez bezpodstawne uznanie, że skarżąca spółka nie przedstawiła prawidłowego i kompletnego materiału dla oceny wniosku;
b) art. 52 ust. 2, w zw. z art. 53 i art. 54 upzp, w zw. z § 2 ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 1 pkt 8 oraz § 3 ust 2 pkt 3 rozrządzenia poprzez bezpodstawne uznanie, że informacje zawarte we wniosku skarżącej były niewystarczające do prawidłowej oceny przedsięwzięcia;
c) § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 oraz § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia poprzez bezpodstawne przyjęcie, że wskazane przepisy, mogą stanowić podstawę do badania zsumowanych parametrów planowanej inwestycji, niezgodnie z jednoznacznymi przepisami § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt rozporządzenia, które nakładają obowiązek badania mocy wzdłuż wiązki pojedynczej anteny, w sytuacji gdy planowana stacja bazowa jest jedyną tego rodzaju instalacją na analizowanym obszarze, zatem nie zachodzą przesłanki do zastosowania § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, ani tym bardziej sumowaniu parametrów na podstawie § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia;
d) § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 oraz § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia poprzez bezpodstawne nałożenie obowiązku zbadania parametrów, które nie są przewidziane w rozporządzeniu, w szczególności uwzględnienia kumulowania promieniowania urządzeń skarżącej nie znajdujących się w ramach zakładu/działki/obiektu na jakim planowana jest inwestycja;
e) art. 71 i art. 72 uuiś w zw. z § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 oraz § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia poprzez bezpodstawne uznanie, że skarżącą obowiązuje konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji, gdy przedmiotowe przedsięwzięcie nie zalicza się do zawsze bądź potencjalnie znacząco oddziałujących na środowisko, a na terenie tej działki nie znajduje się inwestycja taka jak inwestycja skarżącej;
2) naruszenie prawa procesowego, tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej Ppsa) w związku z ww. przytoczonymi przepisami prawa materialnego poprzez niezastosowanie określonego w ustawie środka kontroli legalności i odmowę uchylenia zaskarżonych decyzji organów administracji budowlanej na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa, mimo zaistnienia przesłanek do ich uchylenia.
W oparciu o wskazane zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy S., a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
3. Pismem z 1 października 2024 r. Polskie Stowarzyszenie [...] wniosło o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu oraz o zwrócenie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o zgodność § 1 pkt 1 lit. b, § 1 pkt 2 lit. b, § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 5 maja 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1071) z art. 2, art. 5, art. 68 ust. 4, art. 74 ust. 1-2 Konstytucji RP i art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a także o zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia ww. pytania prawnego.
4. Na rozprawie w dniu 3 października 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił dopuścić ww. Stowarzyszenie do udziału w niniejszym postępowaniu.
5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5.1. Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.
5.2. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 Ppsa przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
5.3. W pierwszej kolejności należy wskazać, że kwestia stanowiąca spór prawny występujący w niniejszej sprawie była przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z 7 listopada 2022 r. sygn. akt III OPS 1/22, w której stwierdzono, że: "Przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych na podstawie § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71 ze zm.) jako inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny także wówczas, gdy w skład instalacji wchodzi kilka anten". W uzasadnieniu uchwały NSA wskazał, że literalna treść § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z 2010 r. nie budzi wątpliwości. Wynika z niej, że parametr równoważnej mocy promieniowanej izotropowo jako warunek zakwalifikowania instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych pod przepisy rozporządzenia z 2010 r., a tym samym uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, należy przyjmować w odniesieniu do "pojedynczej anteny". Brzmienie przepisu, pomimo użycia w nim kilku zwrotów i terminów technicznych, jest jasne i zrozumiałe. Instalacja wymaga decyzji środowiskowej jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie oddziaływać na środowisko, jeżeli w jej składzie jest zaprojektowana co najmniej jedna antena odpowiadająca wymaganiom zawartym w przepisie. NSA zwrócił uwagę, że wielkość równoważnej mocy promieniowanej izotropowo "pojedynczej anteny" nie jest jedynym warunkiem, od którego zależy kwalifikacja przedsięwzięcia jako mogącego potencjalnie oddziaływać na środowisko. Została ona powiązana z odległością wyznaczaną od środka elektrycznego anteny, w osi głównej wiązki jej promieniowania. Oba te parametry, tj. moc i odległość służą ustalaniu, czy w zasięgu instalacji nie występują miejsca dostępne dla ludności w rozumieniu art. 124 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r. poz. 799). Przepis skonstruowany jest tak, że w kolejnych punktach oznaczonych literami od "a" do "g" punktu 8 ustępu pierwszego stopniuje, tj. zwiększa moc anteny i jednocześnie powiększa odległość terenu, na którym należy przeprowadzić badanie pod kątem występowania miejsc dostępnych dla ludności. Oba te parametry pozostają zatem w zależności. Dopiero ustalenie, że w danej odległości od środka pojedynczej anteny o mocy podanej w § 3 ust. 1 pkt 8 znajduje się miejsce dostępne dla ludności powoduje, że przedsięwzięcie staje się przedsięwzięciem mogącym potencjalnie oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 71 ust. 2 ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko, a tym samym, że wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ustalenie z kolei, że takie miejsce w otoczeniu instalacji składającej się z pojedynczych anten o równoważnych mocach promieniowanych izotropowo mieszczących się w przedziałach wskazanych w tym przepisie nie występuje skutkuje jej zwolnieniem z tego obowiązku. To, że parametr EIRP (W) odnosi się do pojedynczej anteny świadczy zatem nie tylko samo użycie w § 3 ust. 1 pkt 8 takich sformułowań jak "wyznaczona dla pojedynczej anteny", czy "w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny", ale również cel posłużenia się tą wielkością w konstrukcji przepisu, jego wewnętrzna budowa i zakodowany w nim sposób wyznaczania obszaru.
5.4. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną jest związany poglądem wyrażonym w powołanej uchwale, który odnosi się w sposób bezpośredni do kwestii w jakich sytuacjach decyzja środowiskowa musi być załączona do wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej. Ogólna moc wiążąca uchwał konkretnych i abstrakcyjnych nie pozwala bowiem na samodzielne rozstrzygnięcie przez jakikolwiek skład sądu administracyjnego sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjęcie wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. W myśl bowiem art. 269 § 1 zdanie pierwsze Ppsa, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w ww. uchwale z 7 listopada 2022 r., sygn. akt III OPS 1/22 (wyroki NSA z 9 stycznia 2024 r. sygn. akt II OSK 1454/21, z 26 czerwca 2024 r. II OSK 2489/21).
5.5. W świetle powyższego zasadnie zarzuca się w skardze kasacyjnej naruszenie § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 oraz § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia poprzez bezpodstawne przyjęcie tak przez organy obu instancji jak i Sąd Wojewódzki, że wskazane przepisy mogą stanowić podstawę do badania zsumowanych parametrów planowanej inwestycji, niezgodnie z przepisami § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia. Jak zasadnie wskazuje to skarżąca spółka, przedmiotowe zamierzenie polega na instalacji po jednej antenie na każdym sektorze oraz jednej antenie radioliniowej i nie ma podstaw do badania skumulowanej mocy tych anten.
5.6. W konsekwencji na uwzględnienie zasługuje również zarzut naruszenia art. 52 ust. 2, w zw. z art. 53 i art. 54 upzp, w zw. z § 2 ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 1 pkt 8 oraz § 3 ust. 2 pkt 3 rozrządzenia. Należy bowiem w całości podzielić stanowisko skarżącej spółki, że zawarte we wniosku o wydanie decyzji informacje były wystarczające do prawidłowej oceny przedsięwzięcia. W tych okolicznościach sformułowana przez organy oraz Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku ocena prawna odnośnie obowiązku - przy ocenie oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko - uwzględnienia kumulacji mocy planowanych do zainstalowania anten, nie zasługiwała na uwzględnienie. W konsekwencji również zarzuty naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 Kpa oraz art. 71 i art. 72 uuiś w zw. z § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 oraz § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia są zasadne, ponieważ dla wnioskowanej inwestycji w uwagi na jej parametry nie zachodziła konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach a skarżąca spółka przedstawiła kompletny materiał dla oceny wniosku.
5.7. Zasadność powyższych zarzutów naruszenia prawa materialnego skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku, a zarazem nie ma potrzeby szczegółowego odnoszenia się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, który jest w istocie bezpośrednio powiązany z naruszeniem przepisów prawa materialnego wskazując na naruszenie przepisu wynikowego tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa.
5.8. W przedmiotowej sprawie należy ponadto wskazać, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona i Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 Ppsa, rozpoznał skargę na ww. decyzję Kolegium o odmowie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. NSA uznał, że w przedmiotowej sprawie zaistniały podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku, zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z uwagi na błędne przyjęcie, iż w przedstawionej dokumentacji skarżącej spółki występują braki uniemożliwiające ocenę wpływu planowanej stacji bazowej na zdrowie ludzi, co narusza art. 52 ust. 2 pkt 2c upzp.
5.9. Na marginesie dodać należy, że dopuszczalny poziom pól elektromagnetycznych został określony w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku i jest oczywiste, iż wartości te nie mogą zostać przekroczone, a zatem nie ma potrzeby określania go w przedmiotowej decyzji. Ponadto przed uruchomieniem stacji należy przeprowadzić pomiary kontrolne rzeczywistego rozkładu gęstości mocy promieniowania elekromagnetycznego w otoczeniu stacji, jak również kwestia emisji pola elektromagnetycznego będzie dokonywana podczas funkcjonowania stacji bazowej.
5.10. Wobec poczynionych rozważań i okoliczności podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny wskazanej uprzednio uchwały z 7 listopada 2022 r., wniosek Stowarzyszenia o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym dotyczącym zgodności z Konstytucją RP przepisów § 1 pkt 1 lit. b, § 1 pkt 2 lit. b, § 3 rozporządzenia nie zasługiwał na uwzględnienie.
5.11. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa uchylił zaskarżony wyrok i orzekł jak w punkcie 1 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 Ppsa, a w odniesieniu do kosztów postępowania przed Sądem I instancji na podstawie art. 200 Ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI