Orzeczenie · 2026-02-10

II OSK 2867/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-02-10
NSAAdministracyjneWysokansa
studium uwarunkowańzagospodarowanie przestrzenneinteres prawnylegitymacja skargowauchwała rady gminysąsiedztwo nieruchomościprawo własnościpostępowanie sądowoadministracyjne

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez właścicieli nieruchomości położonych w sąsiedztwie terenu objętego zmianą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Wisznia Mała. Skarżący zarzucali, że zmiana przeznaczenia terenu z mieszkaniowego (2MZ) na teren aktywności gospodarczej (3U/P) narusza ich interes prawny, mimo iż ich nieruchomości nie znajdowały się bezpośrednio na zmienianym obszarze. Sąd pierwszej instancji (WSA we Wrocławiu) odrzucił skargę, uznając, że skarżący nie wykazali bezpośredniego i realnego naruszenia swojego interesu prawnego, a jedynie posiadają interes faktyczny. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną, w której zarzucono naruszenie przepisów postępowania (art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g.) oraz prawa materialnego (art. 101 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 140 i 144 K.c.). NSA podkreślił, że legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. przysługuje tylko podmiotowi, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone, a nie tylko zagrożone. Sąd wskazał, że skarżący nie wykazali, aby uchwała w sposób bezpośredni i realny wpłynęła na ich sytuację prawną, a podnoszone przez nich argumenty miały charakter hipotetyczny i dotyczyły potencjalnych przyszłych oddziaływań. NSA zwrócił uwagę, że odległość terenów objętych zmianą od nieruchomości skarżących, a także istnienie pasa zieleni parkowej i ograniczenie wysokości zabudowy, nie potwierdzały realnego naruszenia interesu prawnego. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia trybu postępowania nie mogły być rozpatrywane bez wcześniejszego stwierdzenia naruszenia interesu prawnego. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie przesłanek legitymacji skargowej do zaskarżania uchwał rady gminy w przedmiocie zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza w kontekście interesu prawnego właścicieli nieruchomości sąsiednich.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku wykazania interesu prawnego w kontekście zmiany studium zagospodarowania przestrzennego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy właściciele nieruchomości położonych w sąsiedztwie terenu objętego zmianą studium zagospodarowania przestrzennego, ale nie bezpośrednio na tym terenie, posiadają interes prawny do zaskarżenia uchwały zmieniającej studium?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie wykażą bezpośredniego i realnego naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia.

Uzasadnienie

Legitymację do skargi na uchwałę rady gminy na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. ma tylko podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone, a nie tylko zagrożone. Interes prawny musi być bezpośredni, realny i wynikać z normy prawa materialnego, a nie być jedynie hipotetycznym lub faktycznym zainteresowaniem.

Czy naruszenie procedury uchwalania zmiany studium zagospodarowania przestrzennego może być podstawą do uwzględnienia skargi, jeśli nie wykazano naruszenia interesu prawnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kwestia naruszenia procedury podlega ocenie dopiero po stwierdzeniu naruszenia interesu prawnego strony.

Uzasadnienie

Zarzut naruszenia trybu postępowania w sprawie zmiany studium może być rozpatrywany jedynie w sytuacji, gdy uchwała narusza interes prawny strony skarżącej. Brak wykazania naruszenia interesu prawnego uniemożliwia merytoryczną ocenę zarzutów proceduralnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o odrzuceniu skargi na uchwałę Rady Gminy w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.

Przepisy (7)

Główne

P.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 5a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.c. art. 140

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

K.c. art. 144

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazali bezpośredniego i realnego naruszenia swojego interesu prawnego przez uchwałę zmieniającą studium zagospodarowania przestrzennego.

Odrzucone argumenty

Zmiana przeznaczenia terenu z mieszkaniowego na gospodarczy narusza interes prawny właścicieli sąsiednich nieruchomości, nawet jeśli nie znajdują się one bezpośrednio na zmienianym obszarze. • Naruszenie procedury uchwalania zmiany studium jest samoistną podstawą do uwzględnienia skargi.

Godne uwagi sformułowania

legitymacja skargowa przysługuje jedynie podmiotowi, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone • skarga nie ma charakteru actio popularis • interes prawny musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, aktualny i realny • naruszenie interesu prawnego musi mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i hipotetyczny

Skład orzekający

Małgorzata Masternak - Kubiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie przesłanek legitymacji skargowej do zaskarżania uchwał rady gminy w przedmiocie zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza w kontekście interesu prawnego właścicieli nieruchomości sąsiednich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wykazania interesu prawnego w kontekście zmiany studium zagospodarowania przestrzennego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia legitymacji procesowej w sprawach planowania przestrzennego, co jest kluczowe dla prawników zajmujących się tą dziedziną. Pokazuje, jak trudno jest wykazać interes prawny w przypadku zmian studium.

Kiedy sąsiad może zaskarżyć zmianę planu zagospodarowania? Kluczowe orzeczenie NSA o interesie prawnym.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst