II OSK 2866/14

II OSK 2866/14 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2014-10-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-10-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SA/Ke 565/14 - Postanowienie WSA w Kielcach z 2014-07-31
Skarżony organ
Zarząd Powiatu
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 183 § 1 i 2, art. 184 w zw. z art. 182
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 1998 nr 91 poz 578
art. 87 ust. 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 21 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Związku Harcerstwa Polskiego Chorągiew Kielecka od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 31 lipca 2014 r., sygn. II SA/Ke 565/14 o odrzuceniu skargi Związku Harcerstwa Polskiego Chorągiew Kielecka na uchwałę Zarządu Powiatu Włoszczowskiego z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w sprawie ogłoszenia wyników konkursu ogłoszonego uchwałą nr [...] Zarządu Powiatu Włoszczowskiego z dnia [...] stycznia 2014 r. postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Ke 565/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę Związku Harcerstwa Polskiego Chorągiew Kielecka na uchwałę Zarządu Powiatu Włoszczowskiego z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w sprawie ogłoszenia wyników konkursu ogłoszonego uchwałą nr [...] Zarządu Powiatu Włoszczowskiego z dnia [...] stycznia 2014 r.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Uchwałą z dnia [...] marca 2014r. nr 31/14 Zarząd Powiatu Włoszczowskiego ogłosił wyniki otwartego konkursu ofert na realizację w 2014r. zadań publicznych Powiatu Włoszczowskiego zleconych organizacjom pozarządowym oraz podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie – ogłoszonego uchwałą tego organu z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...]. W załączniku wskazano m.in. że Związek Harcerstwa Polskiego Chorągiew Kielecka Hufiec Szczekocińsko-Włoszczowski w Szczekocinach (zwanej dalej Hufcem) nie spełnia kryteriów formalnych w zakresie wyszczególnionych zadań.
W piśmie z 11 kwietnia 2014r. organ wyjaśnił Hufcowi, że jego oferty zostały odrzucone, ponieważ odrębna ustawa nie przyznaje Hufcowi – wskazanemu jako oferent w części I pkt 1 i 6 obydwu ofert – zdolności prawnej, a zatem nie zostały spełnione wymagania wynikające z art. 3 ust. 2-3 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
Pismem z 25 kwietnia 2014r. Hufiec skierował do Starosty Włoszczowskiego wezwanie do usunięcia naruszenia (prawa) w postaci podjęcia przez Zarząd Powiatu Włoszczowskiego ww. uchwały nr [...] z dnia [...] marca 2014r.
W odpowiedzi uchwałą nr [...] z dnia 21 maja 2014r. Zarząd Powiatu Włoszczowskiego oddalił ww. wezwanie do usunięcia naruszenia, informując o tym Hufiec pismem z dnia 22 maja 2014r.
W dniu 10 czerwca 2014r. ZHP Chorągiew Kielecka z siedzibą w Kielcach, zwana dalej Chorągwią, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na opisaną na wstępie uchwałę Zarządu Powiatu Włoszczowskiego nr [...] z dnia [...] marca 2014r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że skarżąca Chorągiew nie wyczerpała trybu przewidzianego treścią art. 87 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 25 kwietnia 2014r., zostało bowiem złożone wyłącznie przez Hufiec. Dodatkowo organ wskazał, że Chorągiew nie wykazała po swojej stronie istnienia interesu prawnego lub uprawnienia, co jest zasadniczą przesłanką zaskarżenia uchwały w trybie art. 87 ustawy o samorządzie powiatowym. W przypadku przyjęcia sprawy do rozpoznania organ wniósł o jej oddalenie ze względu na brak przesłanek merytorycznych mających stanowić uzasadnienie skargi. Końcowo organ wniósł o zasądzenie od skarżącego na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 lipca 2014 r. odrzucił skargę. Sąd I instancji wyjaśnił, iż zgodnie z art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej ustawą "p.p.s.a."), Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia (pkt 2), jak również gdy wniesienie skargi jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 – 5 (pkt 6). Sąd wskazał, iż jedną z okoliczności, o jakich mowa w art. 58 § 1 pkt 6 ustawy P.p.s.a. jest brak uprzedniego wezwania na piśmie do usunięcia naruszeń prawa, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi. Sąd I instancji podkreślił, że podstawą prawną do wniesienia skargi w niniejszej sprawie jest przepis art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. - o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2013r., poz. 535, dalej jako "u.s.p."), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętym przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przed rozpoznaniem merytorycznym każdej sprawy konieczna jest ocena dopuszczalności wniesienia skargi do sądu w oparciu o obowiązujące przepisy. Sąd I instancji wyjaśnił, że w sprawach, w których skarga musi być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, dopuszczalność wniesienia skargi w trybie art. 87 ust. 1 u.s.p. podlega ocenie według zasad określonych w tej ustawie. Przepis ten określa warunki, jakie muszą zostać spełnione, aby można było mówić o skutecznym wniesieniu skargi na uchwałę organu gminy. Jednym z nich jest uprzednie – a więc mające miejsce przed wniesieniem skargi – wezwanie właściwego organu będącego autorem zaskarżonego aktu do usunięcia naruszenia prawa. Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie skarga nie została poprzedzona takim wezwaniem złożonym przez skarżący ZHP Chorągiew Kielecka z siedzibą w Kielcach. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy jednoznacznie bowiem wynika, że wezwanie z dnia 25 kwietnia 2014r. do usunięcia naruszenia prawa, skierowane do Zarządu Powiatu Włoszczowskiego, wniósł pozostający w strukturze organizacyjnej ZHP inny podmiot – a mianowicie ZHP Chorągiew Kielecka Hufiec Szczekocińsko – Włoszczowski w Szczekocinach. Okoliczność tą potwierdza złożenie pod ww. wezwaniem podpisów osób upoważnionych jedynie do działania w imieniu ww. Hufca, to jest hm. C.H. i hm. R.K., pełniących – odpowiednio – funkcje Komendanta i Zastępcy Komendanta Hufca ZHP Szczekocińsko-Włoszczowskiego. W rezultacie osoby te nie mogły składać oświadczeń woli w imieniu skarżącej Chorągwi, do czego upoważnieni są (w zakresie praw i obowiązków o charakterze majątkowym) – zgodnie z przedłożonym odpisem KRS (k. 46 akt sądowych) – jedynie Komendant Chorągwi (D.B.) i Skarbnik Chorągwi (G.P.), działający łącznie. To właśnie podpisy tych dwóch ostatnio wymienionych osób znajdują się pod pełnomocnictwem udzielonym radcy prawnemu do wniesienia skargi w imieniu ww. Chorągwi. Sąd I instancji zwrócił uwagę na wynikającą z przedłożonego statutu (k. 25, 26 akt sądowych) strukturę ZHP, zgodnie z którą terenowymi jednostkami organizacyjnymi ZHP są hufce i chorągwie (§ 29 pkt 2), przy czym chorągiew jest terytorialną wspólnotą hufców (§ 34 pkt 1) i tylko temu podmiotowi przysługuje osobowość prawna (§ 34 pkt 2). Okoliczności tej nie zmienia fakt, że to właśnie Hufiec jako jednostka organizacyjna Chorągwi miał faktycznie realizować zadania objęte ofertami, których wyboru dotyczy zaskarżona uchwała. Bez znaczenia jest przy tym pełnomocnictwo, na podstawie którego Hufiec składał oferty konkursowe, upoważniające określone w nim osoby do działania wyłącznie w sprawach z zakresu zwykłego zarządu jednostki organizacyjnej Hufca Szczekocińsko-Włoszczowskiego, nie odnoszące się w jakimkolwiek zakresie do podejmowania działań w imieniu Chorągwi. W takiej sytuacji należy Sąd I instancji uznał, że skarżący ZHP Chorągiew Kielecka z siedzibą w Kielcach do chwili obecnej nie wezwał jeszcze skutecznie organu do usunięcia naruszenia prawa, co skutkuje brakiem spełnienia przesłanki, niezbędnej do skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 87 ust. 1 u.s.p. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a. odrzucił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Związek Harcerstwa Polskiego Chorągiew Kielecka reprezentowany przez radcę prawnego. Postanowienie zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i art. 87 ust. 1 u.s.p. poprzez:
- przyjęcie, iż Skarżący nie wezwał organu do usunięcia naruszenia prawa i odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność, podczas gdy Skarżący dokonał przewidzianego w art. 87 ust. 1 u.s.p. wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, na co wskazuje jednoznacznie treść wezwania z dnia 25 kwietnia 2014 r. i oznaczenie podmiotu wnoszącego, a tym samym skutecznie wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa spełniając tym samym przesłankę skutecznego wniesienia skargi,
- przyjęcie, iż C.H. i R.K. składając wezwanie do usunięcia naruszenia prawa działali w imieniu hufca, nie zaś Skarżącego mimo, iż treść pełnomocnictwa oraz fakt jakie osoby udzieliły pełnomocnictwa wskazuje, że dawało ono podstawę do działania w imieniu skarżącego nie zaś hufca.
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto argumentację wskazaną w powyższych zarzutach.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Zarząd Powiatu Włoszczowskiego reprezentowany przez radcę prawnego wniósł o odrzucenie skargi kasacyjnej ze względu na jej wniesienie po upływie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu postanowienia Sądu I instancji z dnia 31 lipca 2014 r. oraz ze względu na niewyczerpanie trybu ustawowego oraz nie wykazanie interesu prawnego przez Skarżącego. Z ostrożności procesowej, w przypadku przyjęcia skargi do rozpoznania wniesiono o jej oddalenie ze względu na brak przesłanek merytorycznych mających stanowić uzasadnienie skargi i przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sądowych. Dodatkowo wniesiono o zasądzenie w trybie art. 204 p.p.s.a. na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi.
Przede wszystkim należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że w sprawach, w których skarga musi być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, dopuszczalność wniesienia skargi w trybie art. 87 ust. 1 u.s.p. podlega ocenie według zasad określonych w tej ustawie. Przepis ten określa warunki, jakie muszą zostać spełnione, aby można było mówić o skutecznym wniesieniu skargi na uchwałę organu gminy. Jednym z nich jest uprzednie wezwanie właściwego organu, który wydał zaskarżony akt do usunięcia naruszenia prawa.
Za prawidłowe należało uznać stanowisko Sądu I instancji, iż w niniejszej sprawie skarga nie została poprzedzona takim wezwaniem złożonym przez skarżący ZHP Chorągiew Kielecka z siedzibą w Kielcach. Bowiem jak wynika z akt sprawy Zarząd Powiatu Włoszczowskiego został wezwany do usunięcia naruszenia prawa przez ZHP Hufiec Szczekocińsko-Włoszczowski będącego co prawda terenową jednostką ZHP Chorągwi Kieleckiej znajdującą się w jej strukturze, jednakże nie można się zgodzić z twierdzeniem zawartym w skardze kasacyjnej, iż podmiot ten był uprawniony do reprezentowania ZHP Chorągiew Kielce. Bowiem jak wynika z odpisu KRS-u Skarżącego organem uprawnionym do reprezentacji tego podmiotu jest Komendant Chorągwi. Natomiast osobami upoważnionymi w imieniu chorągwi do składania oświadczeń woli w zakresie praw i obowiązków majątkowych są odpowiednio komendant chorągwi i skarbnik chorągwi działający łącznie. Natomiast z pełnomocnictwa złożonego wraz z przedmiotowym wezwaniem wynika, iż C.H. i R.K. byli umocowani do składania oświadczeń woli w zakresie nabywania praw i zaciągania zobowiązań jedynie w imieniu Hufca Szczekocińsko-Włoszczowskiego ZHP Chorągwi Kieleckiej. Wobec powyższego podzielić należy Stanowisko Sądu I instancji, iż osoby te nie mogły składać oświadczeń woli w imieniu skarżącego. Powyższe rozważania potwierdza również analiza statutu znajdującego się w aktach sprawy, w którym zawarty jest opis struktury ZHP, zgodnie z którą terenowymi jednostkami organizacyjnymi ZHP są hufce i chorągwie (§ 29 pkt 2), przy czym chorągiew jest terytorialną wspólnotą hufców (§ 34 pkt 1) i tylko temu podmiotowi przysługuje osobowość prawna (§ 34 pkt 2).
W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny za prawidłowe uznaje stanowisko Sądu I instancji, że skarżący ZHP Chorągiew Kielecka z siedzibą w Kielcach nie wezwał skutecznie organu do usunięcia naruszenia prawa, co skutkuje brakiem spełnienia przesłanki, niezbędnej do skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 87 ust. 1 u.s.p.
Odnośnie twierdzeń zawartych w odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazać należy, iż skarga kasacyjna została wniesiona w zakreślonym 30 dniowym terminie do jej złożenia, bowiem jak wynika z akt sprawy zaskarżone postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 13 sierpnia 2014 r., natomiast skarga kasacyjna została nadana w dniu 11 września 2014 r.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.
Odnośnie wniosków dotyczących zwrotu kosztów wyjaśnić należy, iż o kosztach postępowania kasacyjnego sąd orzeka jedynie wówczas, gdy rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku, ponieważ przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a wiążą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z wyrokiem sądu pierwszej instancji oddalającym lub uwzględniającym skargę, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę lub umarzającego postępowanie sądowoadministracyjne.