II OSK 2865/21

II OSK 2865/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-10-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Czerwiński
Magdalena Dobek-Rak
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 833/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-07-29
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 50, 58, 141, 151, 183, 185, 189, 207
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 1372
art. 101
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 31, 45, 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2020 poz 1740
art. 140
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Magdalena Dobek - Rak Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 2 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 833/21 w sprawie ze skargi G.B. na uchwałę Rady [...] z dnia 23 października 2008 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 29 lipca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 833/21, oddalił skargę G. B. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] października 2008 r., [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem datowanym na 19 marca 2021 r. skarżący G. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę nr [...] Rady Miasta [...] z 23 października 2008 r., w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu pod [...] - część I (dalej: m.p.z.p.) w części, tj. w odniesieniu do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], składającej się z działki ewidencyjnej nr [...], obręb [...], dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie, VII Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą nr [...] (będącą własnością skarżącego) w zakresie terenów oznaczonych, jako kategoria J1ZP, 6 KPJ oraz 5 KP, a w konsekwencji również w zakresie nieprzekraczalnej linii zabudowy wytyczonej wzdłuż granic wskazanych powyżej kategorii. Skarżący zarzucił ww. uchwale naruszenie: art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.); art. 1 ust. 3 u.p.z.p. w zw. z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 140 Kodeksu cywilnego.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta [...] wniosła o oddalenie skargi w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że skarga nie jest zasadna.
Sąd zwrócił uwagę, że skarżący wywodzi swój interes prawny z tego, że jest właścicielem działki nr ewid. [...] przy ul. [...]w v, zaś wykonywanie tego prawa zostało naruszone wskutek uchwalenia planu miejscowego - poprzez przeznaczenie w tym planie części jego nieruchomości w sposób przedstawiony w skardze. Wskazał, że aktualny właściciel nieruchomości ma co do zasady legitymację do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym na uchwałę rady gminy w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która weszła w życie przed nabyciem nieruchomości, jeśli dotychczasowy właściciel (dotychczasowi właściciele) nie skorzystał z tego uprawnienia w stosunku do tej uchwały. Tym niemniej, w ocenie Sądu, zaskarżona uchwała w części oznaczonej w skardze nie naruszała interesu prawnego skarżącego; nie wpływała negatywnie na jego sferę materialnoprawną; nie pozbawiała lub uniemożliwiała wykonania takich uprawnień właścicielskich do nieruchomości, jakie skarżący nabył na podstawie umowy sprzedaży nieruchomości z 16 grudnia 2020 r., Rep. A nr [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...]. Zgodnie z § 1.5 ww. umowy notarialnej, załącznikiem do niej był wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działki stanowiącej przedmiot sprzedaży, z którego wynikało, że zgodnie z tym planem, uchwalonym przez Radę [...] października 2008 r. (a więc zaskarżoną w niniejszej sprawie uchwałą), działka nr ewid. [...] znajduje się w części na terenie zieleni urządzonej zgodnie z § 4 ust. 18 m.p.z.p. w kwartale o symbolu J1ZP, w części na terenie alei pieszej, zgodnie z § 4 ust. 24 m.p.z.p., oznaczonej symbolem 5KP, w części na terenie alei pieszo – jezdnej, zgodnie z § 4 ust. 23 oznaczonej symbolem 6KPJ, w części na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej ekstensywnej, zgodnie z § 4 ust. 7 w kwartale o symbolu J3MNE, w części w liniach rozgraniczających drogi dojazdowe ul. [...], zgodnie z § 4 ust. 7 oznaczonej symbolem 16 KDD. Cały § 1 aktu stanowił opis przedmiotu sprzedaży – działki nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...] (vide § 2 umowy) – a więc określał co do tożsamości to, co A.N. sprzedawał, a skarżący nabywał. W § 5 umowy sprzedaży skarżący oświadczył, że zna stan faktyczny i prawny przedmiotu sprzedaży (a więc był świadomy ograniczeń, jakie w zakresie własności działki wprowadził m.p.z.p.), zaś z § 2 wynika, że nieruchomość w powyżej opisanym stanie nabywa. Jak wynika z § 4.1. umowy, ciężary i korzyści związane z działką przechodziły na skarżącego w chwili wydania. Zgodnie z art. 155 § 1 Kodeksu cywilnego, umowa sprzedaży rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły. Istotą umowy sprzedaży jest to, że nabywca wstępuje w miejsce zbywcy określonej rzeczy, a więc na niego przechodzą uprawnienia wynikające z prawa własności rzeczy. Uprawnienia te wymienione są w art. 140 k.c. i obejmują prawo do korzystania z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa z wyłączeniem innych osób, w tym pobierania pożytków i innych dochodów z rzeczy i prawo do rozporządzania rzeczą. Ustawodawca wprowadził jednak w ww. artykule dopuszczalność ograniczenia praw właścicielskich, zastrzegając, że granice takie wynikać muszą z ustaw lub zasad współżycia społecznego. Taka dyspozycja prawna odpowiada treści art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.
Sąd zauważył, że upoważnienie do władczego ograniczenia prawa własności wynika m. in. z art. 6 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 741, dalej: u.p.z.p.), zgodnie z którym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Stosownie do art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. w planowaniu przestrzennym należy uwzględnić prawo własności. Jest to jedna z zasad, obowiązująca organ w procesie kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej, służąca ochronie prawa własności. Z przepisem tym ściśle powiązany jest ww. art. 6 ww. ustawy. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego stanowi bowiem podstawę do ingerencji w prawo własności. Dlatego też badając, czy doszło do naruszenia interesu prawnego właściciela nieruchomości objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego sprzecznie z obowiązującym prawem, wskazującego na przekroczenie tzw. władztwa planistycznego, należy mieć na uwadze strukturę własnościową określonego obszaru, stanowiącego jednostkę planistyczną, istniejącą w dacie uchwalania kwestionowanego planu.
W ocenie Sądu niesporne jest, że w ww. trybie uchwała nr [...] Rady z [...] października 2008 r., w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu pod [...] - część I wprowadziła w części, tj. w odniesieniu do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], składającej się z działki ewidencyjnej nr [...], obręb [...], dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie, VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...](będącej wówczas własnością A.N., a dopiero od 2020 r. własnością skarżącego) ograniczenie wykonywania własności w zakresie terenów oznaczonych jako kategoria J1ZP, 6 KPJ oraz 5 KP, a w konsekwencji również w zakresie nieprzekraczalnej linii zabudowy wytyczonej wzdłuż granic wskazanych powyżej kategorii. A.N. nie wniósł jednak skargi na ww. uchwałę do dnia jej sprzedaży. Z powyższego zdaniem Sądu wynika, że skarżący nabył własność ww. nieruchomości, ale ograniczoną w zakresie jej wykonywania w sposób wynikający z prawa miejscowego z 2008 r. Dlatego też skarżący swój interes materialnoprawny lub uprawnienie w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym musi odnosić nie do tego, jaki był zakres własności działki nr ewid. [...] przed uchwaleniem m.p.z.p. (gdyż wówczas nie był jej właścicielem), ale do nabytej na podstawie umowy własności tej działki, doznającej już od 2008 r. ograniczeń wynikających z m.p.z.p. Z powyższej oceny prawnej i analizy przedstawionych przez pełnomocnik skarżącego argumentów oraz z daty i treści zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr ewid. [...] zdaniem Sądu wynika, że skarżący nie wykazał, aby powyższa uchwała naruszała jakikolwiek istniejący jego interes prawny lub uprawnienie. Skarżący nabywając 16 grudnia 2020 r. nieruchomość stał się właścicielem działki o przeznaczeniu przewidzianym w obowiązującym w chwili ich nabycia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a nie działki, której własność nie doznawała ograniczeń planistycznych. Kupując działkę o takim przeznaczeniu skarżący godził się, że może z nich korzystać wyłącznie w sposób wynikający z prawa miejscowego, a więc m.p.z.p. W tej sytuacji uchwalony przed nabyciem przedmiotowych działek plan miejscowy nie mógł w ocenie Sądu naruszyć interesu prawnego skarżącego. Brak uznania, że zaskarżona uchwała naruszała interes prawny lub uprawnienie skarżącego powoduje natomiast konieczność oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. bez merytorycznej oceny podnoszonych w niej zarzutów.
Skargą kasacyjną G. B. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:
1. prawa materialnego, a to art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, iż uchwała podjęta przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej nie może naruszać interesu prawnego właściciela nieruchomości, jeżeli ten nabył prawo własności nieruchomości po wejściu w życie danej uchwały, obejmującej zakresem swojego obowiązywania tę nieruchomość, podczas gdy literalna, celowościowa i funkcjonalna wykładnia art 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie pozwala łączyć legitymacji skargowej wyłącznie z prawem własności istniejącym w dacie uchwalenia danego aktu prawa miejscowego;
2. prawa materialnego, a to art. 50 k.c. w z w. z art. 47 § 1 k.c. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie, iż wraz z własnością nieruchomości położonej przy ul. [...], na skarżącego przeszły wszelkie, związane z tą nieruchomością prawa i roszczenia (sukcesja praw i roszczeń), jako że częścią składową nieruchomości są także prawa związane z jej własnością, które nie mogą być przedmiotem odrębnego obrotu, w związku z czym na skarżącego skutecznie przeszło prawo do zaskarżenia uchwały Rady miasta [...] z dnia [...] października 2008 r., znak [...], jako przysługujące poprzedniemu właścicielowi tej nieruchomości, który z prawa tego nie skorzystał;
3. prawa materialnego, a to art. 140 k.c. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich niezastosowanie i ograniczenie konstytucyjnie chronionego prawa własności i uniemożliwienie skarżącemu skorzystania z prawnej ochrony jego uprawnień,
a w konsekwencji:
4. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez oddalenie skargi bez rozpatrzenia sprawy co do istoty, skutkujące ograniczeniem przysługującego skarżącemu prawa do sądu;
5. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku do zarzutów wyartykułowanych przez skarżącego w treści skargi z dnia 19 marca 2021r.
Z uwagi na powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o jej rozpoznanie na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ zrzekł się rozprawy i wniósł o oddalenie skargi w całości oraz zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Natomiast tak rozpoznawana skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.
Usprawiedliwiony, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, pozostaje przede wszystkim zarzut wniesionego środka odwoławczego naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż uchwała podjęta przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej nie może naruszać interesu prawnego właściciela nieruchomości, jeżeli ten nabył prawo własności nieruchomości po wejściu w życie danej uchwały, obejmującej zakresem swojego obowiązywania tę nieruchomość, podczas gdy literalna, celowościowa i funkcjonalna wykładnia art 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie pozwala łączyć legitymacji skargowej wyłącznie z prawem własności istniejącym w dacie uchwalenia danego aktu prawa miejscowego.
Zauważyć należy, iż zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Na podstawie tego przepisu prawo do zaskarżenia uchwały rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przysługuje tym podmiotom, które wykażą się konkretnym, indywidualnym oraz aktualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego i wskażą okoliczności świadczące o tym, że interes ten został naruszony kwestionowanym aktem. Cytowany przepis stanowi przepis szczególny w stosunku do art. 50 § 1 p.p.s.a., albowiem reguluje w sposób odrębny kwestię legitymacji skargowej w odniesieniu do skarg na uchwały lub zarządzenia podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, w tym skarg na uchwały w przedmiocie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Legitymację skargową przyznaje tylko podmiotom, których indywidualny interes prawny, uprawnienie lub kompetencja zostały naruszone zapisami takiej uchwały-patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2024 r. sygn. akt II OSK 1935/22.
Tym samym uprawnionym do wniesienia skargi z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Skarga złożona na podstawie art. 101 ust. 1 wskazywanej ustawy nie ma bowiem charakteru actio popularis.
Sąd pierwszej instancji w realiach tej sprawy wysnuł błędne wnioski co do braku naruszonego interesu prawnego skarżącego w związku z zaskarżeniem uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z [...] października 2008 r., w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu pod [...] - część I (dalej: m.p.z.p.) w części, tj. w odniesieniu do nieruchomości położonej w [...]przy ul. [...], składającej się z działki ewidencyjnej nr [...], obręb [...], dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie, VII Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą nr [...] (będącą własnością skarżącego) w zakresie terenów oznaczonych jako kategoria J1ZP, 6 KPJ oraz 5 KP. Brak naruszonego interesu prawnego skarżącego wyprowadzono z tego, iż nabywając sporną nieruchomość 16 grudnia 2020 r. znał przeznaczenie terenu objętego planem z 2008 r. stąd też nabył ją ale ograniczoną w zakresie wykonywania tejże w sposób wynikający z prawa miejscowego z 2008 r. Dnia 16 grudnia 2020 r. stał się właścicielem działki nr [...] o przeznaczeniu przewidzianym w obowiązującym w chwili jej nabycia miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, za zatem kupując taką działkę godził się, że może z niej korzystać w sposób oznaczony w planie. W tej sytuacji uchwalony przed nabyciem przedmiotowej działki plan miejscowy nie mógł naruszać interesu prawnego skarżącego.
Okoliczność, że skarżący nie był właścicielem nieruchomości w dniu wejścia w życie planu jak i to, że w chwili nabywania tej nieruchomości wiedział o jej przeznaczeniu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z [...] października 2008 r. nie oznacza, iż ten plan miejscowy nie narusza jego interesu prawnego. Plan miejscowy nie jednorazowo, ale w sposób ciągły w okresie jego obowiązywania kształtuje status planistyczny nieruchomości, tym samym wpływa to bezpośrednio na treść prawa własności aktualnego właściciela. Dla oceny legitymacji procesowej istotne znaczenie ma okoliczność, czy zaskarżona uchwała narusza interes prawny aktualnego właściciela nieruchomości. Nabywca nieruchomości wstępuje bowiem - jako następca prawny - w prawa i obowiązki o charakterze publicznoprawnym, w tym może korzystać z uprawnień przewidzianych w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, o ile poprzedni właściciel nieruchomości z nich nie skorzystał. Dotychczasowy właściciel wraz ze zbyciem nieruchomości traci bowiem na rzecz nowego właściciela, będącego jego następcą prawnym, niezrealizowane uprawnienie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Z dniem zbycia nieruchomości legitymacja skargowa w zakresie uprawnień, z których zbywca nieruchomości nie skorzystał, przechodzi na nabywcę (por. wyroki NSA z: 7 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 186/10; 10 sierpnia 2011 r. sygn. akt II OSK 1093/11; z dnia 5 kwietnia 2012 r. sygn.. akt II OSK 51/12,; 8 lipca 2014 r. sygn. akt II OSK 3005/12; 21 września 2017 r. sygn. akt II OSK 1783/16; 26 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 1649/18, 24 maja 2022 r. sygn. akt II OSK 1210/19).
To zaś oznacza, że aktualny właściciel nieruchomości objętej planem, który wszedł w życie przed nabyciem nieruchomości, w sytuacji nieskorzystania z prawa jego zaskarżenia przez poprzedniego właściciela, posiada interes prawny w jego kwestionowaniu bowiem narusza on jego interes prawny i obowiązkiem Sądu jest ocena merytoryczna zgłoszonych w skardze zarzutów. Przyjmując takie stanowisko należy mieć na uwadze konstytucyjne prawo do sądu oraz konstytucyjnie chronione prawo własności. Właściciel może korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa i rozporządzać rzeczą w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego (art. 140 k.c.). Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności (art. 64 Konstytucji RP). Konieczność uwzględnienia tych przepisów sprawia, że nie można przyjmować takiej wykładni art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, która powodowałaby, że właściciel nieruchomości nie mógłby korzystać z prawnej ochrony swoich praw, w tym poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego na akt prawa miejscowego naruszający jego prawo własności. Należy podzielić pogląd, że wykładnia literalna, celowościowa i funkcjonalna przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie upoważnia do takiej interpretacji tego przepisu, która łączyłaby legitymację skargową wyłącznie z prawem własności istniejącym w dacie wejścia w życie aktu prawa miejscowego. Także zasada prawa do sądu przemawia za przyjęciem stanowiska, że legitymacja skargowa przysługuje również tym podmiotom, które w przyszłości tj. po dniu uchwalenia i wejścia w życie aktu prawa miejscowego staną się adresatem postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tej sytuacji przyjąć należy, że związek pomiędzy własną sytuacją skarżącego, a zaskarżoną uchwałą musi powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień, bądź nałożenia obowiązku w dacie wniesienia skargi (por. wyrok NSA z dn. 3 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1192/09).
Reasumując stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym uznając, że brak jest po stronie skarżącego naruszenia interesu prawnego do zaskarżenia planu miejscowego.
Doszło tym samym również do naruszenia wskazanego w skardze kasacyjnej art. 140 k.c. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich niezastosowanie i ograniczenie konstytucyjnie chronionego prawa własności i uniemożliwienie skarżącemu skorzystania z prawnej ochrony jego uprawnień,
Na uwzględnienie zasługiwał także zgłoszony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania a to art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez oddalenie skargi bez rozpatrzenia sprawy co do istoty, skutkujące ograniczeniem przysługującego skarżącemu prawa do sądu.
Przede wszystkim, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji błędnie oddalił skargę stosując konstrukcję prawną z art. 151 p.p.s.a, bez dokonania oceny legalności zaskarżonej uchwały. Poza tym należy zaznaczyć, że w przypadku braku naruszenia interesu prawnego skarga podlega odrzuceniu, a nie oddaleniu (art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.).
W tych warunkach także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest uzasadniony, gdyż dokonana przez Sąd pierwszej instancji błędna wykładnia art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym która doprowadziła do uznania braku naruszonego interesu prawnego skarżącego, uniemożliwiła jednocześnie Sądowi dokonanie oceny zasadności zarzutów sformułowanych w skardze.
W związku z powyższym konieczne stało się, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę Sąd pierwszej instancji przeanalizuje legalność planu miejscowego w granicach interesu prawnego skarżącego, biorąc pod uwagę wyrażone w ramach postępowania sądowo-administracyjnego stanowisko organu. Dopiero takie ustalenia umożliwią przewidzianą prawem ocenę legalności planu w zaskarżonej części.
Orzekając o kosztach postępowania kasacyjnego, na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości (punkt 2) uznając, iż zaistniały przesłanki wskazane w tej normie prawa procesowego.
Z tych powodów orzeczono jak w sentencji wyroku.