II OSK 2848/22

II OSK 2848/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Rząsa
Tomasz Bąkowski
Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Wr 770/18 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2022-06-09
II OSK 770/18 - Postanowienie NSA z 2018-04-12
III SA/Łd 993/17 - Postanowienie WSA w Łodzi z 2017-12-19
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok w części i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania,w pozostałym zakresie skargę kasacyjną oddalono
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 35 ust. 1 okt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa Protokolant asystent sędziego Joanna Ziółkowska po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych M.B., W.S., Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] we W. oraz Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" nieruchomości przy ul. [...], [...], [...] we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Wr 770/18 w sprawie ze skarg M.B., W.S., Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] we W. oraz Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" nieruchomości przy ul. [...], [...], [...] we W. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 2 sierpnia 2018 r. nr O-456/18 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego uchyla zaskarżony wyrok w punkcie II i w tym zakresie przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania; oddala skargę kasacyjną M.B. i W.S. w pozostałej części; odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu spraw ze skarg Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w [...], Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" nieruchomości przy ul. [...], [...], [...] w [...], M. B. i W. S. na decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego, wyrokiem z 9 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 770/18 w pkt.: I. uchylił zaskarżoną decyzję w części, tj. na stronie pierwszej tiret siódmy wiersz siódmy od dołu o treści: przebudowę wejścia awaryjnego ze schronu; II. dalej idące skargi oddalił.
Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.
[...] Sp. z o.o. (dalej także: "inwestor") zwróciła się do Prezydenta [...] o udzielenie pozwolenia na budowę. Organ I instancji decyzją z [...] stycznia 2017 r., nr [...] odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania, decyzją z [...] lipca 2017 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Ponownie orzekając Prezydent [...] decyzją z [...] listopada 2017 r., nr [...], na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: "k.p.a.") i art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r. poz. 1332) inwestorowi zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego (usługi centrotwórcze z apartamentami powyżej parteru) w tym: budowę chodników, nawierzchni utwardzonych oraz zieleni przebudowę kanalizacji teletechnicznej przebudowę sieci c.o., budowę zewnętrznej instalacji kanalizacji deszczowej zabezpieczenie kabli elektrycznych na wjeździe, przebudowę dwóch zjazdów, budowę jednego zjazdu, remont chodnika, przebudowę wyjścia awaryjnego ze schronu, rozbiórkę ogrodzenia murowanego wraz z bramą, ażurowego, wiaty i zadaszenia przy ul. [...] w [...] (dz. nr [...] i [...] obręb [...]).
Od powyższej decyzji zostało złożone odwołanie. W trakcie postępowania drugoinstancyjnego organ wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia przedłożonego projektu budowlanego. Następnie Wojewoda [...] decyzją z [...] sierpnia 2018 r., nr [...] uchylił ww. decyzję w całości oraz orzekając co do istoty sprawy, zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę obejmujące budowę budynku mieszkalno-usługowego (usługi centrotwórcze z apartamentami powyżej parteru) oraz: budowę chodników, nawierzchni utwardzonych oraz zielonych, przebudowę kanalizacji teletechnicznej, przebudowę sieci c.o., budowę zewnętrznej instalacji kanalizacji deszczowej, zabezpieczenie kabli elektrycznych na wjeździe, przebudowę dwóch zjazdów, budowę jednego zjazdu, remont chodnika, przebudowę wyjścia awaryjnego ze schronu, rozbiórkę ogrodzenia murowanego wraz z bramą, ażurowego, wiaty i zadaszenia w [...] przy ul. [...].
Organ odwoławczy podał, że działka nr 67/9, na której zaprojektowano budynek, znajdują się: miejsce do gromadzenia odpadków, mur ogrodzeniowy od strony ulicy Igielnej oraz wyjście ze schronu podziemnego, usytuowanego pod budynkiem przy ul. [...], oraz prowadzący do tego wyjścia korytarz. Schron jest częścią budynku przy ul. [...], wyjście z tego schronu oraz prowadzący do niego korytarz, znajdują się na działce nr [...] i są częściami tego budynku. Podniósł, że ze skorygowanego projektu budowlanego oraz oświadczeń inwestora wynika, że znajdujące się na działce elementy budowli ochronnej mają pozostać w takim stanie, w jakim są obecnie - nie będą prowadzone przy nich roboty budowlane. Dlatego też inwestor nie musi posiadać prawa do dysponowania na cele budowlane częścią nieruchomości budynkowej przy ul. [...].
Następnie wskazał, że uwarunkowania dla ww. nieruchomości wynikają z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego centralnej części obszaru [...] rejonu [...] i [...] - część "A" zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej [...] z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...]. Zgodnie z zapisami planu działka nr [...] znajduje się w kwartale pomiędzy ulicami: [...], [...], [...] i [...]. Obszar ten oznaczono symbolem [...]. Po wskazaniu na § 27 planu miejscowego organ II instancji podzielił stanowisko Prezydenta [...] odnośnie zgodności projektu z ustaleniami planu miejscowego.
Względem regulacji dotyczącej warunków technicznych, Wojewoda po uwzględnieniu zmian w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm., dalej: "rozporządzenie techniczne") uznał, że ze względu na chwilę złożenia wniosku zastosowane będą mieć przepisy dotychczasowe. Na tle regulacji wynikających z rozporządzenia dokonał oceny zagadnienia dostępu pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi do światła dziennego i odległości posadowienia projektowanego budynku względem budynków sąsiednich. Po omówieniu okoliczności związanych z tymi zagadnieniami, wynikających z przedłożonego, poprawionego projektu budowlanego, Wojewoda nie stwierdził nieprawidłowości. Punktem wyjścia do takiej oceny było ustalenie, że analizowana zabudowa może być uważana za zabudowę śródmiejską uzupełniającą.
Odnosząc się do § 271 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, określającego odległości między budynkami ze względów bezpieczeństwa pożarowego organ podał, że planowany budynek usytuowany jest w odległości mniejszej niż 8 m od budynków sąsiednich. Zaakceptował dopuszczalność takiego rozwiązania odwołując się do treści § 271 ust 10 rozporządzenia oraz szczegółowo przytaczając zapisy zamieszczone w projekcie budowlanym, gdzie wyliczono powierzchnie ścian oddzielenia pożarowego, czym wykazano możliwość niedochowania odległości wskazanej w rozporządzeniu.
Analizując kwestię dojścia i dojazdu do budynku przy ul. [...], oraz służebności na działce nr [...] Wojewoda wskazał, że w przypadku służebności dotyczącej pasa przy wschodniej granicy działki nr [...] służebność ta dotyczy pasa gruntu szerokości 3,5 m, i obejmuje prawo przejazdu, przechodu i prowadzenia mediów na rzecz władających działką nr [...], na której znajduje się budynek [...]. Po przytoczeniu stanowiska inwestora odnoszącego się do poglądów judykatury i zasady proporcjonalności przy ocenie służebności, Wojewoda szczegółowo opisał możliwość dojazdu wozu strażackiego i dostępność do 100% długości elewacji od frontu budynku (ulice [...], [...], [...]) zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. z 2009 r., nr 124 poz. 1030).
Skargę na powyższą decyzję złożyła Wspólnota mieszkaniowa przy ul. [...] w [...], która wniosła o jej uchylenie jak i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Nie wyartykułowała wprost zarzutów dotyczących naruszenia konkretnych przepisów, jednakże negowała prawidłowość wydanej decyzji poprzez wskazanie, że: inwestor nie przedłożył zgody właściciela schronu (a więc właścicieli lokali z ul. [...]) na przebudowę wyjścia z tego schronu oraz zmianę lokalizacji tego wyjścia, projekt nie zawiera wykazu zgodności z ustanowioną na działce inwestora służebnością gruntową w postaci prawa przechodu i przejazdu zapewniających właścicielom przyległych działek możliwość korzystania z drogi koniecznej, a także wątpliwości budzi zagadnienie nasłonecznienia mieszkań w istniejących budynkach - brak analizy wykazującej jednoznacznie, że mieszkania te będą miały zapewnione wymagany przepisami prawa czas nasłonecznienia.
Wspólnota mieszkaniowa [...] w skardze na powyższą decyzję wniosła o jej uchylenie i zobowiązanie organu II instancji do przekazania sprawy do organu I instancji celem przeprowadzenia postępowania w sposób uwzględniający konieczność wykonania opinii biegłego w zakresie oddziaływania planowanej inwestycji na budynek ul. Igielna 8-9 oraz zwrot kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. § 27 ust. 4 pkt. 6 lit b planu zagospodarowania przestrzennego, przez zatwierdzenie projektu budynku niespełniającego wymogu zabudowy pierzejowej;
2. § 27 ust. 4 pkt, 6 lit. d planu zagospodarowania przestrzennego, przez zatwierdzenie projektu budynku z tarasem na najwyższej kondygnacji zamiast części dachu, co narusza wymóg zastosowania dachu dwuspadowego krytego dachówką;
3. art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, przez zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę pomimo braku zgody właściciela nieruchomości ul. [...] na postawienie projektowanego budynku na granicy działki w bezpośrednim styku z elewacją nieruchomości ul. Igielna 8-9;
4. ograniczenie prawa służebności przejazdu ustanowionego na rzecz skarżącej na pasie gruntu o szerokości 3,5 m, przez zaprojektowanie maksymalnej wysokości przejazdu do 2,6 m, co uniemożliwi przejazd pojazdom specjalnym, w tym straży pożarnej i pogotowia ratunkowego;
5. naruszenie art. 138 ust. § 1 ust. 2 w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a., przez oparcie decyzji na wewnętrznie sprzecznej ekspertyzie stanu technicznego budynku mieszkalnego ul. [...], podczas gdy organ administracji winien w takiej sytuacji powołać niezależnego biegłego celem prawidłowego określenia stanu technicznego budynku ul. [...], stanowiącego podstawę dla oceny oddziaływania zabudowy działki inwestora na budynek strony skarżącej;
6. spowodowanie zagrożenia dla nieruchomości ul. [...], przez zatwierdzenie projektu budynku w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości ul. [...], której ściany już teraz pękają na skutek nierównomiernego osiadania budynku, co może spowodować degradację tego budynku na skutek realizacji inwestycji;
7. § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przez zatwierdzenie projektu budowlanego, który nie spełnia norm nasłonecznienia: lokale w budynku przy ul. [...] będą nadmiernie zasłonięte, co zmniejszy komfort ich zamieszkiwania, a także ich wartość;
8. ograniczenie prawa prywatności właścicieli lokalu na ostatnich kondygnacjach ul. [...], poprzez zatwierdzenie projektu, w którym taras będzie posadowiony na wprost ich okien.
M. B. i W. S. w skardze na powyższą decyzję wnieśli o jej uchylenie, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych.
Żądania skargi oparto na zarzutach naruszenia:
1. przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 9 i 10 k.p.a., na skutek niezapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu na każdym jego etapie, co nastąpiło poprzez uniemożliwienie stronom zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy;
b) art. 6, art. 7 k.p.a., na skutek bezrefleksyjnego, nielogicznego i sprzecznego z materiałem dowodowym sprawy przyjęcia przez organ II instancji stanowiska inwestora, jakoby przy schronie nie będą prowadzone żadne prace budowlane, a realizacja inwestycji nie pozbawi uprawnionych możliwości wykonywania przysługującej im służebności drogowej;
c) art. 110 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. i w zw. z art. 6 i 7 k.p.a., na skutek dokonania przez Wojewodę ustaleń sprzecznych z treścią decyzji z dnia [...] lipca 2017r. nr [...], pomimo iż w świetle powołanym norm organ jest związany prawomocną decyzją, wydaną w sprawie (a zatem Wojewoda nie mógł aktualnie dokonywać ustaleń i ocen innych, niż w wydanej wcześniej decyzji uchylającej);
d) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7 i 77 k.p.a., przez bezkrytyczne oparcie decyzji na ekspertyzie stanu technicznego budynku ul. [...] (właściwa numeracja to [...]), w sytuacji gdy jest to dokument wewnętrznie sprzeczny, dodatkowo sprzeczny z ekspertyzą z 2002 r., nadto niejasny, opracowany w sposób niechlujny i niewiarygodny, co zobowiązywało organ do nakazania inwestorowi uzupełnienia tej ekspertyzy lub powołania przez organ niezależnego biegłego celem dokonania prawidłowej oceny stanu technicznego budynku;
2. przepisów prawa materialnego, tj.:
a) § 14 ust. 1 i 3 oraz § 12 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych;
b) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego centralnej części [...] rejony [...] i [...] cześć A, zatwierdzonym dnia 12 czerwca 2003 r. uchwalą Rady Miejskiej [...] nr [...], tj.:
- § 27 ust 6 planu, zgodnie z którym należy zachować budowle ochronne w części podpiwniczonej budynków;
- § 27 ust. 4 pkt. 6 d planu, który wprowadza wymóg zastosowania dachu dwuspadowego o symetrycznych połaciach, kącie nachylenia zbliżonym do spadków dachów sąsiednich i kalenicy równoległej do ul. [...], krytego czerwoną dachówką;
- § 27 ust. 4 pkt. 6 b, c oraz § 28 ust. 1 pkt. 5 planu, zgodnie z którym planowana zabudowa może mieć wyłącznie charakter zabudowy pierzejowej;
c) rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, tj.:
- § 271 tego rozporządzenia, na skutek braku wykazania przez projektanta, że planowany budynek może być usytuowany w odległości przewidzianej w powołanej normie, skoro w dokumentacji projektowej nie wykazano, że ściany oddzielenia przeciwpożarowego spełniają wymagania z § 232 rozporządzenia;
- § 18 ust. 1 rozporządzenia, przez zaaprobowanie dokumentacji projektowej pomimo iż nie przewiduje ona żadnych miejsc postojowych;
- § 13 i § 60 rozporządzenia, przez nieuwzględnieniu faktu, że planowana inwestycja ogranicza nasłonecznienie mieszkań w sąsiednich budynkach;
d) art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, przez zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę pomimo braku zgody właścicieli nieruchomości przy ul. Igielna 8-9 na, posadowienie projektowanego budynku na granicy działki, w bezpośrednim styku z elewacją budynku [...] oraz braku zgody Wspólnoty Mieszkaniowej ul [...] na prace w obrębie wyjścia awaryjnego ze schronu.
Wojewoda [...] udzielając odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie przedstawiając argumentację zbieżną z zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Stanowisko w sprawie zajął też inwestor, który w piśmie z [...] lutego 2019 r. odniósł się do poglądów zawartych w skargach, wnosząc o ich oddalenie.
Wojewoda [...] postanowieniem z [...] grudnia 2018 r., nr [...] sprostował na wniosek inwestora oczywistą omyłkę pisarską w swojej decyzji z [...] sierpnia 2018 r., nr [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając zażalenie na rozstrzygnięcie Wojewody postanowieniem z [...] marca 2019 r., nr [...] uchylił postanowienie organu I instancji. [...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...] wywiodła skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wobec skargi na ww. postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 18 czerwca 2019 r. zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 października 2019 r., (sygn. akt VII SA/Wa 999/19) oddalił skargę. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 2 lutego 2022 r., (sygn. akt II OSK 1657/20 oddalił wywiedzioną skargę kasacyjną. W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 17 marca 2022 r. podjął zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne.
Sąd postanowił połączyć sprawy ze wszystkich skarg do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w powołanym na wstępie zaskarżonym wyroku stwierdził, że skargi są niezasadne, poza twierdzeniami dotyczącymi schronu. Zaskarżone rozstrzygnięcie w zasadniczej części nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania.
Następnie Sąd I instancji wskazał, że orzekające w sprawie organy jednomyślnie uznały zgodność zamierzenia inwestycyjnego z zapisami uchwały Rady Miejskiej [...] z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...] ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego (nr 126 z 2003 r., poz. 2251).
W ocenie Sądu wobec zapisów planu miejscowego należy uznać, iż organy w sposób właściwy oceniły charakter zabudowy. Zwrócił jednocześnie uwagę, że w istocie plan jest też zredagowany w sposób mało czytelny, gdyż nie definiuje pojęcia zabudowy pierzejowej. Wobec treści planu nie można wyprowadzać pojęcia zabudowy pierzejowej z opracowań czy orzecznictwa. Tego rodzaju zabieg prowadziłby wprost do wypaczenia czy nadinterpretacji woli uchwałodawcy, który we własnym zakresie kształtuje ład przestrzenny. Mało precyzyjny zapis nie może przesądzać o niezgodności inwestycji z planem miejscowym, tym bardziej, co zresztą wykazał inwestor i zaakceptowały to organy, nie ma obiektywnej możliwości wykonania zabudowy pierzejowej w klasycznym rozumieniu ze względu na uwarunkowania wynikające z już istniejącej zabudowy.
Za niezasadne uznał także twierdzenia skarg dotyczące niezachowania odległości między budynkami wskazanej w § 60 rozporządzenia. Podał, że w przedłożonym łącznie z wnioskiem projekcie budowlanym zagadnienie to zostało poddane gruntownej analizie, a projektant wykazał spełnienie istniejących wymogów. Podniósł, że w niniejszej sytuacji mamy do czynienia z inwestycją realizowaną faktycznie w minimalnej odległości od Rynku. Tym samym trudno nawet podejmować polemikę, że będzie to zabudowa śródmiejska, a skoro tak do względem odległości między budynkami będą mogły być mniejsze.
Sąd stwierdził, że w świetle materiału aktowego nie znajduje potwierdzenia zarzut dotyczący niezapewnienia minimalnego dostępu do światła słonecznego w istniejących budynkach. W aktach administracyjnych znajduje się bowiem opracowanie dotyczące tzw. linijki słońca, z którego wynika zapewnienie minimalnego czasu nasłonecznienia pomieszczeń w budynkach sąsiednich. Czas tego nasłonecznienia został zmniejszony, co warunkowane było rodzajem zabudowy istniejącej w centrum [...].
Podał także, że w sprawie przeprowadzono analizę zapewnienia minimalnych odległości między budynkami ze względu na obowiązujące przepisy przeciwpożarowe. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie zostały wykazane warunki wynikające z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę i dróg pożarowych. Ze względu na klasyfikację pożarową obiektu i dostęp służb ratowniczych do frontu budynku nie było konieczności zapewnienia dojazdu przez nieruchomość będącą służebnością. Z projektu budowlanego wynika jednak, że został zapewniony dostęp do nieruchomości sąsiednich co wyczerpuje wymagania dla inwestycji wynikające z ustawy Prawo budowlane i przepisów wykonawczych.
Ustosunkowując się do zarzutu braku miejsc postojowych Sąd podniósł, że inwestycja jest realizowana w ścisłym centrum miasta. Co do zasady ilość miejsc postojowych powinna być określona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Analiza planu uchwalonego dla zainwestowanej nieruchomości wskazuje jednak, że uchwałodawca nie wprowadził regulacji w tym względzie. W tych okolicznościach nie można skutecznie kwestionować decyzji, tym bardziej, że problem miejsc postojowych w centrum [...] jest dość poważny i zdaje się z tej właśnie przyczyny świadomie pominięto uregulowanie tej sprawy.
Następnie Sąd wskazał, że Wojewoda [...] w sentencji decyzji zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę obejmującego m.in. przebudowę wyjścia awaryjnego ze schronu. Jednocześnie na str. 15 uzasadnienia decyzji podał, że inwestor stwierdza, że nie są planowane żadne roboty budowlane przy istniejącej budowli ochronnej – schronie. Wydana decyzja jest zatem rozbieżna jeżeli chodzi o rozstrzygnięcie i uzasadnienie. Wobec oczywistej sprzeczności pomiędzy sentencją decyzji, a jej uzasadnieniem Sąd uchylił decyzję Wojewody w części dotyczącej przebudowy wyjścia awaryjnego ze schronu.
Od powyższego wyroku zostały złożone skargi kasacyjne przez M. B. i W. S., Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. [...] w [...], Wspólnotę Mieszkaniową "[...]" nieruchomości przy ul. [...], [...], [...] w [...].
M. B. i W. S. w złożonej przez siebie skardze kasacyjnej wnieśli o uchylenie ww. wyroku w całości jak i decyzji Wojewody [...] jak i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg prawem przewidzianych, jak i rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili naruszenie:
1. przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a., przez brak rozpoznania wszystkich zarzutów skargi, tj. zarzutu z pkt 1 lit. c), dotyczącego naruszenia art. 110 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. i w zw. z art. 6 i 7 k.p.a. na skutek dokonania przez Wojewodę [...] ustaleń sprzecznych z treścią decyzji z [...] lipca 2017 r., pomimo iż organ jest związany prawomocną decyzją, wydaną wcześniej w sprawie;
art. 141 § 4 p.p.s.a., przez nie ustosunkowanie się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów skargi, tj. zarzutu z pkt 1 lit. c) - gdy tymczasem, w świetle powołanej normy, uzasadnienie wyroku powinno zawierać m.in. zwięzłe omówienie wszystkich podniesionych zarzutów oraz ustosunkowanie się do nich;
art. 134 i 135 p.p.s.a., przez brak przyjęcia, iż zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo - w sytuacji gdy zarzuty skargi (w całości) należało uznać za uzasadnione;
art. 133 p.p.s.a., z uwagi na wydanie wyroku w oderwaniu od treści akt sprawy, w tym w szczególności:
od treści decyzji z [...] kwietnia 2014 r., nr [...] (pozwolenie konserwatorskie), którego treść jest sprzeczna z treścią decyzji nr [...] w zakresie zagospodarowania dziedzińca (na s. 8 decyzji nr [...] stwierdzono: "Nawierzchnię dziedzińca należy wykonać z kostki i płyt kamiennych*' co jest niezgodne z wydanym ww. pozwoleniem konserwatorskim na wycinkę drzew i nasadzenia zastępcze);
w wyniku stwierdzenia, iż wyjście ze schronu podziemnego oraz prowadzący do niego korytarz znajdują się na działce nr [...], gdy tymczasem w rzeczywistości wyjście to i korytarz znajdują się na działce [...] (co rodzi poważne implikacje, albowiem oznacza, że prace budowlane będą - i były w rzeczywistości - prowadzone w bezpośredniej bliskości schronu i korytarza, wraz z ingerencją w te obiekty - co wymaga uzyskania przez inwestora prawa do dysponowania schronem i korytarzem na cele budowlane; a nadto rozważenia wymaga czy w ogóle inwestycja może być realizowana bez ingerencji w schron i korytarz - co Sąd I instancji całkowicie zbagatelizował, dokonując swoistego "wycięcia" schronu z zakresu inwestycji, w ogóle nie rozważając czy ten zabieg jest dopuszczalny i realnie możliwy);
dopuszczalne w niniejszej sprawie jest uchylenie decyzji w części dotyczącej wyjścia ze schronu podziemnego oraz korytarza, gdy tymczasem z dokumentacji zdjęciowej dołączonej do akt sprawy wynika, że inwestor realizował już (przed dniem wydania wyroku) prace budowlane w obrębie schronu;
dokumentacja projektowa nie uwzględnia balkonów (w tym znacznych rozmiarów) usytuowanych na budynkach przy ul. [...] oraz [...] oraz [...] - co całkowicie podważa tą dokumentację, w tym zwłaszcza w zakresie bezpieczeństwa p.poż.;
inwestycja narusza (i koliduje) z prawami cywilnymi przysługującymi właścicielom sąsiednich nieruchomości, w tym prawie służebności przysługującym właścicielom nieruchomości ul. [...] , [...] (inwestycja powoduje, że niemożliwe stanie się realizowanie część uprawnień zastrzeżonych w umowie służebności, tj. uprawnień do dostępu do ściany i dachu tego budynku);
2. naruszeniu prawa materialnego, tj.:
§ 14 ust. 1 i 3 oraz § 12 ust. 2 i 3 i § 13 ust. 4 rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych w zw. z art 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. - na skutek odmowy uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, pomimo iż narusza ona powołane normy prawa materialnego, skoro dokumentacja projektowa prowadzi to do niedopuszczalnego (oraz zagrażającego zdrowiu i życiu ludzi oraz bezpieczeństwa mieniu) rozwiązania, że dojazd do nieruchomości przy ul. [...] nie będzie spełniał minimalnych (przy uwzględnieniu faktu, że przejazd bramowy od ul. [...] nie wjedzie żaden samochód służb ratunkowych, bowiem jest po prostu za niski), określonych w powołanych przepisach norm, a równocześnie inwestor nie uzyskał uzgodnienia komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej - co wyklucza możliwość wydania decyzji pozytywnej dla Inwestora;
§ 27 ust. 4 pkt 6 lit. e) i f) oraz ust. 6 m.p.z.p. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit a) ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. - na skutek odmowy uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, pomimo iż dla realizacji inwestycji niezbędna jest ingerencja w zabudowania schronu i korytarza schronu (która to ingerencja miała zresztą miejsce, co wynika z dokumentacji zdjęciowej), a tymczasem zgodnie z powołanymi normami należy zachować budowle ochronne w części podpiwniczonej budynków, co wyklucza dopuszczalność realizacji przedmiotowej inwestycji, (zachodzi zatem niezgodność inwestycji z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego);
§ 27 ust. 4 pkt. 6 lit. b) oraz c), e) i f) oraz § 28 ust. 1 pkt. 5 i §4 pkt 5) planu miejscowego w zw. z art 35 ust. 1 pkt 1 lit a) ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. - na skutek oddalenia skargi gdy tymczasem zaskarżona decyzja w całości winna być uchylona, skoro zgodnie z powołanymi zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego planowana zabudowa może mieć wyłącznie charakter zabudowy pierzejowej - co nie ma miejsca, skoro od strony ul. [...] przewidziana jest realizacja płotu (co w decyzji z [...] lipca 2017 r. nazwane zostało wyrwą), a zapewnienie możliwości realizacji budowy pierzejowej winno nastąpić poprzez zorganizowaną działalność inwestycyjną oraz przekształcenia funkcjonalno - przestrzenne (nakazane planem miejscowym);
§ 27 ust. 4 lit. f) w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit a) ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. - na skutek oddalenia skargi gdy tymczasem zaskarżona decyzja w całości winna być uchylona, skoro zgodnie z powołanymi zapisami Planu Miejscowego wnętrze podwórzowe powinno być zagospodarowane elementami zieleni o wysokich walorach kompozycyjnych, w tym zielenią pnącą - co nie ma miejsca (w zaskarżonej decyzji przewidziano bowiem utwardzenie dziedzińca);
art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, art. 140 k.c. i art. 285 § 1 k.c., 294 i 295 k.c. i 291 k.c. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. - w wyniku odmowy uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, pomimo iż prowadzi ona do ograniczenia (zmiany) służebności przysługującej właścicielom budynku ul. [...] i [...] oraz ingeruje (bez podstawy prawnej) w prawo własności przysługujące właścicielom budynku przy ul. [...] (poprzez ingerencję w schron i korytarz schronu), a także w sieć CO, kolidującą z planowaną inwestycją;
art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., w wyniku odmowy uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, pomimo iż inwestor nie posiada zgody właścicieli nieruchomości przy ul. [...] na posadowienie projektowanego budynku na granicy działki, w bezpośrednim styku z elewacją budynku [...] [...]-[...] oraz nie posiada zgody Wspólnoty Mieszkaniowej ul [...] na prace w obrębie wyjścia awaryjnego ze schronu (stanowiącego część nieruchomości ul. [...]) - co zgodnie z powołaną normą stanowi bezwzględną podstawę do wydania decyzji odmownej dla Inwestora i tym samym powinno skutkować uwzględnieniem skargi w całości.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej M. B. i W. S. przedstawili argumentację mającą na celu wykazania zasadności podniesionych w niej zarzutów.
Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w [...] w złożonej przez siebie skardze kasacyjnej wniosła o uchylenie ww. wyroku zakresie pkt II. Wniosła o jego uchylenie w zaskarżonej części i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o jego uchylnie i zmianę. Zwróciła się także o zwrot kosztów postępowania oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
art. 34 ust. 1 i 35 ust. 1 pkt 1 ppkt a ustawy Prawo Budowlane, przez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że inwestor spełnił wszystkie wymagania niezbędne dla uzyskania przez niego pozwolenia na budowę, a w szczególności, że przedłożony przez niego projekt jest zgodny z § 27 ust. 4 pkt 6 lit. b m.p.z.p., pomimo że planowana w udzielonym pozwoleniu zabudowa nie spełnia wymogu wprowadzonego przez ten plan dla zabudowy w tej okolicy, tj. nie ma charakteru zabudowy pierzejowej,
§ 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w zatwierdzonym projekcie budowlanym zachowane zostały odległości miedzy budynkami, przy czym przy dokonanych pomiarach nie zostały uwzględnione balkony.
§ 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych i jego niezastosowanie, pomimo że z treści tego przepisu jednoznacznie wynika obowiązek inwestora do zapewnienia inwestycji miejsc postojowych, a w zatwierdzonym projekcie ten obowiązek nie został spełniony.
W uzasadnieniu Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w [...] przedstawiła argumentację na poparcie ww. zarzutów.
Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" w złożonej przez siebie skardze wniosła o uchylenie ww. wyroku w zakresie pkt II oraz uchylenie decyzji Wojewody [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, ewentualnie uchylenie ww. wyroku w zakresie pkt II i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Jednocześnie zwróciła się o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych jak również o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:
przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 71 § 1, art. 80 k.p.a., przez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organ II instancji przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy - Sąd I instancji nie uwzględnił i błędnie przyjął, że Wojewoda podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz zaistniałe w sprawie okoliczności, podczas gdy:
zupełnie pominięto kwestię, iż projekt nie przewiduje żadnych miejsc postojowych pomimo lokalizacji planowanej nieruchomości w ścisłym centrum miasta, co będzie negatywnie oddziaływało na układ komunikacyjny przy rynku miasta (w związku z czym naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 nastąpiło w zw. z art. 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w związku z którym należało ustalić stosowną ilość miejsc postojowych)
występowały oczywiste sprzeczności w przedłożonych wraz z projektem dokumentach i opiniach technicznych, które zawierały sprzeczne wnioski, w związku z czym Wojewoda powinien był przeprowadzić odpowiednie czynności wyjaśniające, czego zaniechał;
pomimo zarzutów stron nie wyjaśniono dostatecznie kwestii nasłonecznienia lokali w budynku skarżącej Wspólnoty na dolnych kondygnacjach, które już na obecnym etapie budowy straciły dostęp do światła słonecznego,
nie uwzględniono należycie faktu, że poza obrysem działki [...] znajdują się balkony budynku ul. [...], w związku z czym to od granic istniejących balkonów należy określać wszelkie odległości minimalne wymagane przez przepisy dla projektowanego budynku,
w żaden sposób nie ustalono, czy wobec realizacji projektowanego budynku znajdujące się na działce [...] wyjście awaryjne ze schronu będącego budowlą ochronną zlokalizowaną na działce [...] zachowa walory użyteczne i będzie mogło pełnić swoją funkcję, podczas gdy ta budowla ochronna zgodnie z postanowieniami planu zagospodarowania powinna zostać zachowana, co należy odczytywać jako zachowanie jej użyteczności także w zakresie możliwości swobodnej ewakuacji poprzez wyjście awaryjne;
2. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 34 ust. 1 w zw. z art. 35 ust 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo budowlane w zw. z § 27 ust. 4 pkt 6 miejscowego panu, przez błędną wykładnię tych przepisów i oddalenie skargi oparte na przyjęciu, że projektowany budynek stanowić będzie zabudowę pierzejową wymaganą na podstawie § 27 ust. 4 pkt. 6 planu miejscowego, podczas gdy budynek ten nie spełnia wymogów zabudowy pierzejowej, gdyż jego zachodnia elewacja została zaprojektowana w oddaleniu o 5,03 m od wschodniej elewacji budynku ul. [...], a fragmentaryczna brama projektowana nie wypełnia tej "wyrwy";
art. 34 ust 1 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a) i pkt 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 18 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, przez niewłaściwą wykładnię tych przepisów i oddalenie skargi, podczas gdy plan zagospodarowania przestrzennego nie zawiera konkretnych uregulowań dla kwestii ilości miejsc postojowych, a wskazuje jedynie przykładowe rozwiązania, wobec czego zgodnie z § 18 ust. 1 ww. rozporządzenia projekt powinien przewidywać urządzenie stanowisk postojowych dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo, w tym również stanowiska postojowe dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne, a tych wymogów projekt w żaden sposób nie spełnia;
art. 34 ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 60 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych zw. z art. 144 k.c., poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że określony w § 60 ust. 3 wyjątek pozwalający na skrócenie czasu nasłonecznienia o połowę ma zastosowanie do zabudowy istniejącej, podczas gdy przepis ten winien być stosowany jedynie względem projektowanego budynku, gdyż jego stosowanie wobec istniejących budynków powoduje naruszenie art. 144 k.c.;
art. 34 ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo budowlane w zw. z § 27 ust. 6 miejscowego planu, przez błędną ich wykładnię i oddalenie skargi oparte na przyjęciu, że projektowany budynek nie koliduje z zachowaniem budowli ochronnej w części podpiwniczonej budynku ul. [...] nr [...] wraz z awaryjnym wyjściem ewakuacyjnym, podczas gdy realizacja projektu spowoduje odcięcie drogi ewakuacyjnej z budowli ochronnej poprzez jej zabudowanie i zamknięcie;
art. 34 ust. 1 w zw. z art. 35 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w zw. art. 285 i art. 287 k.c., przez błędną wykładnię tych przepisów i oddalenie skargi oparte na przyjęciu, że projektowany budynek nie narusza służebności przejazdu obciążającej działkę nr [...] na rzecz Wspólnoty, podczas gdy realizacja inwestycji ingeruje w zakres istniejącej służebności i zmniejsza jej użyteczność, w szczególności zaś powoduje zablokowanie możliwości przejazdu tą drogą pojazdów specjalnych.
W uzasadnieniu Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" przywołała argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów.
W odpowiedzi na skargi kasacyjne inwestor wniósł o ich oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu szczegółowo odniósł się do zarzutów podniesionych w skargach kasacyjnych jednocześnie podnosząc, że skarga kasacyjna Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] została złożona przez pełnomocnika, który został nienależycie umocowany.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w granicach wyznaczonych zarzutami postawionymi w skargach kasacyjnych.
W skargach kasacyjnych podniesione zostały zarówno zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów prawa procesowego, jak również prawa materialnego.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia prawa procesowego stwierdzić należy, że tylko jeden z nich zasługiwał na uwzględnienie.
Jako niezasadny należało ocenić zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 71 art. 77 § 1 art. 80 k.p.a., podniesiony przez Wspólnotę Mieszkaniową " [...]". W zakresie tego zarzutu podnieść należy, że skarżąca kasacyjnie w uzasadnieniu powyższego zarzutu bezpodstawnie zarzuciła Sądowi I instancji, że przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy:
a) pominął okoliczność, iż organy w toku postępowania administracyjnego nie dokonały ustaleń czy sporna inwestycja, z uwagi iż nie przewiduje żadnych miejsc postojowych pomimo lokalizacji planowanej nieruchomości w ścisłym centrum miasta, nie będzie negatywnie oddziaływała na układ komunikacyjny przy rynku miasta (w związku z czym – w ocenie skarżącej kasacyjnie - naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. nastąpiło w zw. z art. 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, wedle którego należało ustalić stosowną ilość miejsc postojowych).
Wskazania wymaga, że ww. § 18 ust. 1 rozporządzenia odnosi się jedynie do konieczności przeprowadzenia analizy dotyczącej zapewnienia dostatecznej ilości stanowisk postojowym dla projektowanej inwestycji. W tym zakresie organy zobowiązane są do wzięcia pod uwagę charakter inwestycji i jej rodzaj (stosownie do przeznaczenia i sposobu zabudowy działki budowlanej). To, ile i jakich stanowisk postojowych powinna zapewniać dana inwestycja, nie jest zaś uzależnione od takich czynników jak oddziaływanie na okoliczną komunikację - dlatego też nie było podstaw do dokonania ustaleń w tym zakresie.
b) nie dostrzegł wadliwości sporządzonych w niniejszej sprawie ekspertyz.
Wyjaśnienia wymaga, że dla skutecznego podważenia ekspertyz, które zostały sporządzone przez osoby dysponujące wymaganymi uprawnieniami, nie wystarczy samo polemiczne – jak to ma miejsce w niniejszej sprawie - przedstawienie własnych racji przez stronę, bez oparcia ich w przedstawionych fachowych opracowaniach.
c) nie zakwestionował, ustaleń dotyczących kwestii nasłonecznienia lokali w budynku skarżącej Wspólnoty na dolnych kondygnacjach.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie Sąd I instancji nie miał podstaw do podważenia ustaleń dotyczących nasłonecznienia lokali. Kwestia ta została bowiem wystarczająco wyjaśniona w toku postępowania administracyjnego. Była ona bowiem przeprowadzona na podstawie przedstawionych przez inwestora opracowań odnoszących się do tzw. linijki słońca. Opracowania te w zaś w sposób dostateczny i jasny odnosiły się do kwestii nasłonecznienia (obejmowały analizę dwóch dni równonocy, tj. wiosenny i jesienny) oraz niewątpliwie mogły stanowić podstawę do dokonania ustaleń, czy w niniejszej sprawie ww. wymóg został spełniony. Nie było zatem potrzeby do dokonywania dodatkowych ustaleń w ww. zakresie.
d) nie stwierdził, że organy nie uwzględniły należycie faktu, że poza obrysem działki [...] znajdują się balkony budynku ul. [...], w związku z czym to od granic istniejących balkonów należy określać wszelkie odległości minimalne wymagane przez przepisy dla projektowanego budynku.
Zgodzić należy się w tym zakresie ze stanowiskiem inwestora zawartym w odpowiedzi na skargi kasacyjne, iż fakt istnienia balkonów w budynku przy ul. [...] w [...] nie miała wpływu na wynik niniejszej sprawy, ponieważ z przepisów rozporządzenia jasno wynika, że odległość budynku określa się od granicy działki, a nie od balkonów budynku położonego na sąsiedniej działce.
e) nie uznał, że w niniejszej sprawie nie zostało ustalone czy wobec realizacji projektowanego budynku znajdujące się na działce [...] wyjście awaryjne ze schronu będącego budowlą ochronną zlokalizowaną na działce 67/5 zachowa walory użyteczne i będzie mogło pełnić swoją funkcję, podczas gdy ta budowla ochronna zgodnie z postanowieniami planu zagospodarowania powinna zostać zachowana.
Jak wynika z projektu budowlanego przy schronie nie zostały przewidziane roboty budowlane – projekt nie przewiduje żadnych prac które mogłyby wpływać na jego strukturę. Z analizy projektu nie wynika także, aby zablokowana została droga ewakuacyjna. Tym samym brak było podstaw do uznania aby sporna inwestycja mogła mieć negatywny wpływ na dalsze funkcjonowanie schronu. W konsekwencji brak było podstaw do prowadzenia ustaleń w zakresie możliwości jego użytkowania.
Z uwagi na wszystkie powyższe okoliczności, zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 71 art. 77 § 1 art. 80 k.p.a. nie mógł zostać uwzględniony.
Nie mogły przy tym być rozpoznane podniesione przez M. B. i W. S. zarzuty prawa procesowego w zakresie naruszenia art. 134 p.p.s.a. jak również art. 133 p.p.s.a. (str. 2 skargi kasacyjnej).
Powyższe zarzuty uchylają się spod kontroli z uwagi na wadliwość ich sformułowania. Przez podstawę kasacyjną należy bowiem rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd I instancji zarzucone zostało w skardze kasacyjnej. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z 16 kwietnia 2021 r., I OSK 249/21 i powołane tam orzecznictwo). Przepisy art. 133 i art. 134 p.p.s.a., składają się z kilku jednostek redakcyjnych. Dlatego też ogólnikowe powołanie tych przepisów nie pozwala na prawidłowe ustalenie granic zaskarżenia, gdyż nie wyznacza kierunku, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny powinien dokonywać kontroli zaskarżonego orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zaś domniemywać, które konkretnie przepisy zostały w ocenie skarżących kasacyjnie naruszone przez Sąd I instancji.
Także zarzut naruszenia art. 135 p.p.s.a. nie mógł zostać uwzględniony. Jego naruszenia skarżący kasacyjnie upatrują bowiem w braku przyjęcia przez Sąd I instancji, iż poddana kontroli sądowej decyzja rażąco narusza prawo. Przepis ten ma natomiast zastosowanie, gdy sąd stosując przewidziane ustawą środki w stosunku do zaskarżonego aktu, dostrzeże możliwość końcowego załatwienia sprawy przez wzruszenie także innych aktów wydanych w granicach sprawy (por. wyrok NSA z 5 maja 2023 r., I OSK 1026/22). Taka zaś sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Ponadto należy mieć na uwadze, że formułując tego rodzaju zarzut kasacyjny skarżący winni powiązać go z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego. Takie powiązanie nie zostało przez skarżących kasacyjnie wykazane.
Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. W ocenie skarżących kasacyjnie zostały one naruszone w wyniku braku rozpoznania przez Sąd I instancji wszystkich zarzutów skargi. Tego zaś typu naruszenie mogło zaś zostać podniesione przez podniesienie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Za zasadny uznać należy natomiast zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., podniesiony w skardze kasacyjnej M. B. i W. S.. Słusznie skarżący kasacyjnie podnieśli, że Sąd I instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów wniesionej przez nich skargi, tj. zarzutu naruszenia art. 110 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. i w zw. z art. 6 i art. 7 k.p.a. na skutek dokonania przez Wojewodę [...] ustaleń sprzecznych z treścią decyzji z dnia [...] lipca 2017r., nr [...] (która została wydana w niniejszym postępowaniu oraz jest ostateczna i prawomocna).
W konsekwencji powyższego zauważenia wymaga, że podniesione w skargach kasacyjnych zarzuty naruszenia prawa procesowego okazały się skuteczne jedynie w zakresie naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a.
Przechodząc do rozpoznania zarzutów prawa materialnego zwrócić należy uwagę, że skarżący kasacyjnie upatrują ich naruszenia przez Sąd I instancji braku dostrzeżenia, iż przy wydawaniu decyzji zostały naruszone przepisy zarówno obowiązującego na terenie inwestycji miejscowego planu, przepisów ustawy Prawo budowlane oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych i rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty co do niespełnienia przez sporną inwestycję wymogów zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, okazały się zasadne jedynie w zakresie jednego z zapisów planów.
We wszystkich trzech skargach kasacyjnych skarżący zarzucili, iż w niniejszej sprawie błędnie Sąd I instancji uznał, że sporna inwestycja spełnia wymagania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie § 27 ust. 4 pkt 6 lit. b. W dwóch z nich wskazano, że zarzut ten dotyczy błędnej wykładni powyższego przepisu, w trzeciej zaś (w złożonej przez M. B. i W. S.) nie podano wprost, czy skarżący upatrują jego naruszenia w błędnej wykładni czy też w niewłaściwym zastosowaniu. Z uwagi jednak, że treść tego zarzutu nie pozostawia żadnej wątpliwości, iż dotyczy on błędnej jego wykładni, zasadnym jest rozpoznanie wszystkich ww. zarzutów łącznie.
W ocenie skarżących kasacyjnie sporna inwestycja nie jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego bowiem nie stanowi "zabudowy pierzejowej", a tylko taka zabudowana jest dopuszczalna na terenie inwestycji, co wynika z § 27 ust. 4 pkt 6 lit. b miejscowego planu. Stosownie bowiem do treści tego zapisu lukę w południowo-zachodniej części bloku urbanistycznego wzdłuż ulicy [...] między kamienicami przy [...] nr [...] a [...] nr [...] przeznacza się do uzupełnienia zabudową pierzejową zgodnie z obowiązującą historyczną linią zabudowy.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd I instancji nie zgodził się ze stanowiskiem podnoszonym w skargach, iż zaprojektowana luka (przerwa nad bramą) od strony ul. [...] nr [...] nie pozwala na przyjęcie, że sporna inwestycja będzie stanowić zabudowę pierzejową. Przyjął, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać aby zaprojektowany budynek, na którego budowę inwestor uzyskał pozwolenie, był niezgodny z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stanowisko Sądu I instancji zostało oparte generalnie na przekonaniu, iż miejscowy plan jest mało czytelny, ponieważ nie definiuje pojęcia "zabudowy pierzejowej". Zdaniem Sądu I instancji mało precyzyjne zapisy miejscowego planu nie mogą zaś przesądzać o niezgodności inwestycji z planem miejscowym.
Z powyższym stanowiskiem nie można się zgodzić. Zwrócić należy uwagę, że pomimo, iż zapis § 27 ust. 4 pkt 6 lit. b miejscowego planu nie wyjaśnia co należy rozumieć pod pojęciem "zabudowy pierzejowej", to przy jego wykładni nie można pomijać pozostałych zapisów planu. Przede wszystkim należy wziąć uwagę, że definicja tej zabudowy została wskazana w § 7 pkt 9. Zgodnie z jego treścią pod pojęciem tym należy rozumieć obrzeżną, ciągłą – bez przerw, zabudowę wzdłuż historycznej linii zabudowy. Ponadto jak prawidłowo wskazali M. B. i W. S. § 27 ust. 4 pkt 6 lit. b miejscowego planu winien zostać odczytany także w związku z § 4 pkt 5 miejscowego planu. Zapis ten bowiem stanowi, że celem ustaleń planu jest ustalenie bloków urbanistycznych wyznaczonych do znacznych przekształceń przestrzenno-funkcjonalnych wymagających zorganizowanej działalności inwestycyjnej.
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni § 27 ust. 4 pkt 6 lit. b miejscowego planu. Została ona bowiem dokonana w oderwaniu od pozostałych zapisów tego planu. Taka wykładnia jest natomiast niedopuszczalna i nie może zostać zaakceptowana. Dopiero po dokonaniu prawidłowej wykładni ww. zapisu będzie możliwe ocenienie czy sporna inwestycja spełnia zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. czy o zabudowie pierzejowej można mówić w sytuacji, gdy jego zachodnia elewacja została zaprojektowana w oddaleniu o 5,03 m od wschodniej elewacji sąsiedniego budynku przy ul. [...] (budynki te połączone zostały jedynie bramą). W konsekwencji stwierdzić trzeba, że Sąd I instancji przedwcześnie uznał, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w powyższym zakresie.
Na marginesie wskazania wymaga, co zostało dostrzeżone w skargach kasacyjnych, że Wojewoda [...] dotychczas odmawiał zatwierdzenia pozwolenia na budowę dla tego typu inwestycji na działce nr [...]. Jak wynika z ostatecznej i prawomocnej decyzji z [...] sierpnia 2009 r. nr [...] Wojewoda stał na stanowisku, że zabudowa wzdłuż ulicy Igielnej ma tworzyć pierzeję, a nowy budynek ma mieć charakter zabudowy plombowej. Mając na uwadze, że dostawienie nowego budynku do budynku przy ul. [...] jest problematyczne, ponieważ istniejący budynek posiada od tej strony balkony, przyjmował, iż zapis w planie, iż budynki te wyznacza się do przekształceń przestrzenno-funkcjonalnych i że wymagają one zorganizowanej działalności inwestycyjnej wskazuje, iż problem ten należy rozwiązać całościowo, tzn. nową inwestycję połączyć z przekształceniem funkcjonalnym-przestrzennym budynku [...].
Ustosunkowując się zaś do pozostałych zarzutów odnoszących się do wykazania, że sporna inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie.
I tak. Bezzasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji § 27 ust. 6 miejscowego planu w powiązaniu z art. 34 ust. 1 i art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane (podniesionego przez Wspólnota Mieszkaniowa "[...]") jak i § 27 ust. 6 oraz § 27 ust. 4 pkt 6 lit. e i f planu miejscowego w powiązaniu z art. 34 ust. 1 i art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane (podniesionego przez M. B.
i W. S.).
Jak wynika ze skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie uznają, iż sporna inwestycja ma wpływ na istniejący na jej terenie schron. Z tym stanowiskiem jednakże nie można się zgodzić. Należy zwrócić uwagę, że jak zasadnie wskazał Sąd I instancji, na etapie postępowania odwoławczego inwestor zmodyfikował pierwotny wniosek i odstąpił od przebudowy wyjścia awaryjnego ze schronu (zmodyfikowany projekt nie przewidywał jakikolwiek zmian w tym obiekcie). Z uwagi zatem, iż jedynie w sentencji decyzji Wojewoda [...] nie uwzględnił tego odstąpienia Sąd I instancji w pkt I zaskarżonego wyroku uchylił tą decyzję w części jakiej udzielała ona pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych w tym zakresie. Nie można zatem uznać aby ww. decyzja zezwalała inwestorowi na jakąkolwiek ingerencję w strukturę schronu. Analiza projektu spornej inwestycji nie pozwala także na przyjęcie, aby odcięta została droga ewakuacyjna z budowli chronionej. W konsekwencji brak jest podstaw do uznania aby doszło do ingerencji w prawo własności przysługujące właścicielom nieruchomości przy ul. [...].
Odnośnie zaś zarzutów, iż inwestor przy realizacji inwestycji dokonał ingerencji w strukturę schronu wyjaśnienia wymaga, że przedmiotem kontroli sądowej poddana została jedynie decyzja organu architektoniczno-budowlanego zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę. Natomiast ocena realizacji inwestycji podlega kontroli Inspektora Nadzoru Budowlanego. Tym samym jeżeli w ocenie skarżących kasacyjnie doszło do realizacji inwestycji niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę bądź przepisami mogą zwrócić się w tym zakresie do właściwego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Także podniesiony przez M. B. i W. S. zarzut naruszenia § 27 ust. 4 lit. f w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane jest bezzasadny. W tym zakresie zgodzić się należy ze stanowiskiem inwestora zawartym w odpowiedzi na skargi kasacyjne, iż skarżący kasacyjnie powołali się na przepis który nie istnieje. § 27 ust. 4 lit. f nie znajduje się ani w ustawie Prawo budowlane ani w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Z powołanej w treści zarzutu wynika jednakże, że skarżąca de facto zarzuca naruszenie § 27 ust. 4 pkt 5 lit. f miejscowego planu. To bowiem ten zapis przewiduje - jak powołują się skarżący – "że wskazane jest zagospodarowanie dziedzińca elementami zieleni o wysokich walorach kompozycyjnych, w tym zielenią pnącą". W niniejszej sprawie jednakże nie mogło dojść do naruszenia powyższego zapisu planu, bowiem odnosi się on do luki w południowo-wschodniej części bloku urbanistycznego wzdłuż ul. [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...], natomiast sporna inwestycja znajduje się na innym odcinku ul. [...].
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że zarzuty w zakresie naruszenia przez Sąd I instancji błędnej wykładni zapisów planu miejscowego częściowo okazały zasadne.
Ustosunkowując się natomiast do zarzutów naruszenia zarządzenia w sprawie warunków technicznych Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że tylko jeden z nich mógł zostać uwzględniony. Zgodzić bowiem należy się z zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji niewłaściwej wykładni § 18 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w powiązaniu z wskazanymi w skardze kasacyjnej przepisami Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie Sąd I instancji odnosząc się bowiem do zarzutu naruszenia § 18 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych stwierdził, że skoro miejscowy plan nie przewiduje regulacji w zakresie miejsc postojowym, to nie można kwestionować w tym zakresie decyzji o pozwoleniu na budowę, tym bardziej, że problem z miejscami postojowymi w centrum [...] jest dość poważny i zdaje się z tej przyczyny odstąpiono od jego uregulowania. Podnieść jednakże należy, że w orzecznictwie wskazuje się, że w przypadku obowiązywania na terenie inwestycji planu miejscowego, który nie zawiera wymagań odnośnie ilości i rodzaju miejsc parkingowych, organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają w tym zakresie dowolności, ale powinny ocenić przedstawiony przez inwestora projekt pod kątem przesłanek określonych w § 18 ust. 1 ww. rozporządzenia (por. wyroki NSA z: 15 marca 2017 r., II OSK 2659/15; 22 listopada 2023 r., II OSK 533/21). Zaznaczyć przy tym należy, że wymogu zawartego w § 18 ust. 1 rozporządzenia nie można rozumieć w ten sposób, że zawsze należy urządzić stanowiska postojowe dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo, w tym dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne. Skoro sposób urządzenia stanowisk postojowych zależy od przeznaczenia nieruchomości i jej sposobu zabudowy to nakaz zapewnienia określonego rodzaju stanowisk nie jest bezwzględny (por. wyrok NSA z 16 kwietnia 2024 r., II OSK 393/23). Liczba i rodzaj stanowisk postojowych zależeć powinna od cech nieruchomości i budynku, tj.: od przeznaczenia budynku, wielkości nieruchomości i jego otoczenia.
W zakresie pozostałych zarzutów odnoszących się do naruszenia zarządzenia w sprawie warunków technicznych:
- za niezrozumiały uznać należy zarzut naruszenia art. 34 ust. 1 i art. 35 ust. 1 lit. a ustawy Prawo budowlane w zw. z § 60 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w zw. z art. 144 Kodeksu cywilnego. Wbrew stanowisku zawartemu w jednej ze skarg kasacyjnych nie można uznać, aby przepis ten budził wątpliwość, że odnosi się do istniejących budynków znajdujących się w obrębie oddziaływania inwestycji. Przy wydawaniu w niniejszej sprawie decyzji organy miały zatem obowiązek jego uwzględnienia;
- z uwagi, iż w niniejszej sprawie, jak wskazano powyżej, Sąd I instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów wniesionej przez nich skargi, tj. zarzutu naruszenia art. 110 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. i w zw. z art. 6 i 7 k.p.a. na skutek dokonania przez Wojewodę [...] ustaleń sprzecznych z treścią decyzji z dnia [...] lipca 2017r., nr [...], przedwczesnym jest odniesienie się do zarzutów skarg kasacyjnych podważających stanowisko zawarte w zaskarżonym wyroku w zakresie dotyczącym służebności;
- tak jak w przypadku zarzutów naruszenia art. 133 i 134 p.p.s.a. nie można uznać aby podniesiony przez Wspólnotę Mieszkaniową z ul. [...] zarzut naruszenia § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych złożony został skutecznie. Jak już wyjaśniono powyżej, w odniesieniu do przepisów, które nie stanowią jednej zamkniętej całości, a składają się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Przepis § 12 ww. rozporządzenia składa się z wielu jednostek redakcyjnych. Tym samym skoro skarżąca kasacyjnie nie sprecyzowała przepisu, którego naruszenia się dopatruje, brak jest możliwości odniesienia się do niego.
Odnosząc się zaś do zarzutu M. B. i W. S. dotyczącego naruszenia § 14 ust. 1 i 3 oraz § 12 ust. 2 i 3 i § 13 ust. 4 rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych w zw. z art 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., podnieść należy, że skarżący kasacyjnie de facto nie wyjaśnili dlaczego w ich ocenie sporna inwestycja narusza ww. przepisy. Z uzasadnienia tego zarzutu nie wynika, dlaczego ich zdaniem inwestor winien dysponować uzgodnieniem komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej. Podnieść należy, że skarżący nawet nie zakwestionowali stanowiska Sądu I instancji, iż z uwagi, że zapewniony jest dostęp do frontu budynku, nie można mówić o naruszeniu rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Brak przedstawienia przez skarżących kasacyjnie argumentacji powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny nie ma możliwości odniesienia się do powyższego zarzutu.
Za niezasadny uznać należy podniesiony przez Wspólnotę Mieszkaniową "[...]" zarzut w zakresie naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Skarżąca kasacyjnie naruszenia tych przepisów upatruje w braku zgody właścicieli nieruchomości przy ul. [...] [...]-[...] na postawienie budynku w granicy działki. Wyjaśnienia wymaga, że inwestor nie musi się legitymować tego rodzajem zgody. Jak wynika bowiem z § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy dopuszcza się jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość. Skoro zatem miejscowy plan dla spornej inwestycji przewiduje zabudowę pierzejową, to tym samym inwestor ma możliwość jej realizacji bez konieczności uzyskiwania w tym zakresie zgody właścicieli sąsiadujących budynków. Zaznaczenia jednocześnie wymaga, że taka zgoda nie była też wymaga od właścicieli schronu. Jak już bowiem wskazano powyżej projekt spornej inwestycji nie przewidywał jakichkolwiek prac budowlanych przy tym obiekcie.
Końcowo ustosunkowując się do podnoszonej przez inwestora w odpowiedzi na skargi kasacyjne błędnego umocowania r. pr. R. K. do reprezentowania Spółdzielni Mieszkaniowej przy [...] w [...] (z uwagi, iż zostało one udzielone przez [...] Sp. z o.o.), wskazać należy że w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do zakwestionowania działania ww. pełnomocnika przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w uchwale z 9 lutego 2017 r., III CZP 106/16, iż zarządca w zakresie spraw wspólnoty, które prowadzi w ramach powierzonego mu zarządu, jest umocowany, choćby postanowienia umowy lub uchwały w przedmiocie powierzenia zarządu tego nie przewidywały, do reprezentowania wspólnoty mieszkaniowej w postępowaniach sądowych. Jak słusznie wskazano w uchwale z 9 lutego 2017 r. skoro zarząd w zakresie spraw wspólnoty, które prowadzi lub którymi kieruje, jest umocowany do reprezentowania wspólnoty na określonych w tych przepisach zasadach także przed sądami, to wobec istotnego podobieństwa (wykluczającego jednoczesne funkcjonowanie zarządu i zarządcy), nie jest zasadne wyłączenie takiej możliwości w odniesieniu do zarządcy. Podobieństwo to przemawia za stosowaniem na podstawie odesłania przewidzianego w art. 33 ustawy o własności lokali do zarządcy w całej rozciągłości przepisów art. 21 i 22 tej ustawy, regulujących prowadzenie spraw wspólnoty mieszkaniowej i reprezentowanie jej przez zarząd wspólnoty (por. wyrok NSA z 27 lutego 2018 r., II OSK 1339/16 oraz postanowienie NSA z 18 stycznia 2019 r., II OZ 1391/18). W konsekwencji reprezentowanie wspólnoty w postępowaniach sądowych w sprawach dotyczących czynności zwykłego zarządu wchodzi w zakres wynikającej z art. 22 ust. 1 w związku z art. 33 ustawy o własności lokali kompetencji zarządcy do samodzielnego działania w tych sprawach (por. postanowienie NSA z 18 maja 2020 r., II OZ 582/20). Mając zatem na uwadze, iż w niniejszej sprawie zarządca miał na celu ochronę interesów mieszkańców przed skutkami realizacji inwestycji na działce sąsiedniej, uznać należy, że mógł udzielić radcy prawnemu pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej Wspólnoty przed sądami administracyjnymi.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok w pkt II i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Na podstawie zaś art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną M. B. i W. S. w pozostałej części.
Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, uznając, że zachodzi w sprawie szczególny przypadek, o którym mowa w art. 207 § 2 p.p.s.a.