II OSK 2846/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając, że decyzja środowiskowa wymagała dokładniejszej analizy wariantów i pomiarów hałasu, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Województwa Zachodniopomorskiego od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił skargę na decyzję SKO w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań budowy obejścia miasta B. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że Sąd pierwszej instancji błędnie uznał decyzję SKO za prawidłową. Kluczowe zarzuty dotyczyły niewystarczającej analizy wariantów przedsięwzięcia oraz pomiarów hałasu w raporcie środowiskowym, co uzasadniało uchylenie decyzji przez SKO na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. NSA uznał, że WSA nieprawidłowo ocenił zastosowanie tego przepisu przez SKO.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Województwa Zachodniopomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie. Sprawa dotyczyła środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie obejścia miasta B. WSA w Szczecinie oddalił skargę Województwa na decyzję SKO, które uchyliło decyzję Burmistrza B. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na brak analizy wszystkich wymaganych wariantów przedsięwzięcia oraz niewystarczające uzasadnienie dotyczące pomiarów hałasu. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA za zasadne. Sąd pierwszej instancji błędnie ocenił zastosowanie przez SKO art. 138 § 2 k.p.a., który pozwala na uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w istotnym zakresie. NSA podkreślił, że sama konieczność uzupełnienia dowodów nie zawsze uzasadnia uchylenie decyzji, a organ odwoławczy powinien wykazać, dlaczego nie mógł zastosować art. 136 k.p.a. (uzupełnienie postępowania przez organ odwoławczy). Sąd kasacyjny zwrócił uwagę na wymogi raportu środowiskowego dotyczące analizy wariantów, w tym wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, oraz na znaczenie dokładnych pomiarów hałasu w kontekście bliskości zabudowy mieszkaniowej. NSA uznał, że WSA nieprawidłowo ocenił, iż raport nie spełniał wymogów, a także że konsultacje społeczne doprowadziły do uzupełnienia raportu w zakresie pomiarów hałasu, co czyniło dalsze teoretyczne opisy metodologii zbędnymi. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd pierwszej instancji błędnie ocenił zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. przez SKO. Sama konieczność uzupełnienia dowodów nie jest wystarczającą przesłanką do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, jeśli organ odwoławczy mógł przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w ramach art. 136 k.p.a.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA nieprawidłowo uznał, iż decyzja SKO została wydana przy spełnieniu przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. NSA podkreślił, że organ odwoławczy powinien wykazać, dlaczego nie jest możliwe zastosowanie art. 136 k.p.a. (uzupełnienie postępowania przez organ odwoławczy), a sama potrzeba uzupełnienia dowodów nie jest wystarczająca do uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
u.i.o.ś. art. 66 § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
P.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 136
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uzupełnić postępowanie dowodowe.
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena siły dowodowej materiału dowodowego.
u.i.o.ś. art. 71 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
u.i.o.ś. art. 73 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
u.i.o.ś. art. 75 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
u.i.o.ś. art. 82 § ust. 1, ust. 3
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
u.i.o.ś. art. 85 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
P.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA błędnie ocenił zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. przez SKO. Sama konieczność uzupełnienia dowodów nie jest wystarczającą przesłanką do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, jeśli organ odwoławczy mógł przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w ramach art. 136 k.p.a. Raport środowiskowy mógł nie spełniać wymogów w zakresie analizy wariantów i wyjaśnienia metodyki pomiarów hałasu, co jednak nie zostało wystarczająco wykazane przez WSA jako podstawa do uchylenia decyzji SKO.
Odrzucone argumenty
Argumenty Województwa Zachodniopomorskiego dotyczące prawidłowości procedury wydawania decyzji przez Burmistrza B. i uzupełnienia raportu. Argumenty Województwa, że głównym czynnikiem wyboru wariantu było dobro środowiska, a nie czynnik ekonomiczny.
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej. Przepis ten nakłada na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek wykazania nie tylko tego, że zaskarżony wyrok narusza przepisy postępowania, lecz również tego, że naruszenie to mogło mieć wpływ, i to istotny, na wynik sprawy. Sama konieczność uzupełnienia dowodów, nie jest wystarczającą przesłanką do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy może powołać się na przepis art. 138 § 2 k.p.a. tylko wówczas, gdy wykaże, że przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach art. 136 k.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy.
Skład orzekający
Małgorzata Masternak - Kubiak
przewodniczący sprawozdawca
Leszek Kamiński
sędzia
Mariola Kowalska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stosowania art. 138 § 2 k.p.a. przez organy odwoławcze oraz wymogów raportu środowiskowego w kontekście analizy wariantów i pomiarów hałasu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i merytorycznej związanej z prawem ochrony środowiska. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowań środowiskowych – analizy wariantów i pomiarów hałasu, a także procedury odwoławczej. Pokazuje, jak istotne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych przez sądy administracyjne.
“Kiedy uchylenie decyzji przez SKO jest uzasadnione? NSA wyjaśnia granice stosowania art. 138 § 2 k.p.a.”
Dane finansowe
WPS: 340 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 2846/12 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2014-04-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2012-11-19 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Leszek Kamiński Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący sprawozdawca/ Mariola Kowalska Symbol z opisem 6139 Inne o symbolu podstawowym 613 Hasła tematyczne Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II OZ 1384/11 - Postanowienie NSA z 2012-01-20 II SA/Sz 759/11 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2012-06-20 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 136, art. 138 par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227 art. 66 ust. 1 Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Leszek Kamiński Sędzia del. WSA Mariola Kowalska Protokolant sekretarz sądowy Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Województwa Zachodniopomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 759/11 w sprawie ze skargi Województwa Zachodniopomorskiego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie na rzecz Województwa Zachodniopomorskiego kwotę 340 ( trzysta czterdzieści ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 759/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Województwa Zachodniopomorskiego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] maja 2011 r., w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Burmistrz B., po rozpatrzeniu wniosku inwestora - Województwa Zachodniopomorskiego z dnia [...] lutego 2010 r., na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 73 ust. 1, 75 ust. 1 pkt 4, art. 82 ust. 1, ust. 3 oraz art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze. zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie obejścia miasta B. w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...]. Organ I instancji uznał, że zagrożenie dla powietrza atmosferycznego mogą stanowić zanieczyszczenia pochodzące z eksploatacji sprzętu wykorzystywanego podczas budowy zamierzenia inwestycyjnego - prowadzenia robót ziemnych, przewozu i składowania kruszywa wykorzystywanego podczas budowy. W celu ograniczenia negatywnego wpływu sprzętu i środków transportu na środowisko, organ wskazał, że należy zadbać o ich prawidłową eksploatację i właściwą konserwację, w przeciwnym przypadku nastąpi wzrost zużycia paliwa oraz ilości emitowanych spalin. Wskazał, że w sąsiedztwie i w bezpośrednim zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, nie występują żadne zabytki, a działki objęte realizacją przedmiotowej inwestycji znajdują się poza granicami obszarów Natura 2000. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. Burmistrz B. stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - sporządzenia raportu, dla planowanego przedsięwzięcia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w M. uzgodnił pozytywnie realizację planowanego przedsięwzięcia, z zastrzeżeniem uzgodnienia z nim projektu budowlanego pod względem warunków sanitarno-higienicznych. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w S. wezwał natomiast organ I instancji do uzupełnienia informacji zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Organ I instancji, wypełniając dyspozycję art. 30 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, podał do publicznej wiadomości informację o prowadzonym postępowaniu, zamieszczając w publicznie dostępnym wykazie, informację o postępowaniu nakładającym obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, dane o raporcie o wydanie decyzji oraz poinformował o możliwości składania uwag i wniosków do raportu. Mając na względzie, że wpłynęły uwagi do ww. raportu, organ przeprowadził spotkanie w ramach konsultacji społecznych z osobami zainteresowanymi przedsięwzięciem. Następnie do wnioskodawcy wystosowane zostało pismo z uwagami wniesionymi podczas spotkania. Uwagi dotyczyły podanych w raporcie poziomów hałasu, które wyliczone zostały na granicy dopuszczonej normy, a rzeczywiste normy hałasu mogą być przekroczone. Odwołanie od decyzji organu I instancji wnieśli mieszkańcy B.: I. i P. L., K. G., M. D., A. i A. K., M. S., J. S. i W. W. W uzasadnieniu odwołań zarzucono kwestionowanej decyzji naruszenie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie wyboru wariantu realizacji inwestycji niekorzystnego dla środowiska oraz wadliwe obliczenia natężenia hałasu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie decyzją z dnia [...] maja 2011 r., na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 66, art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 82 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, inwestor nie spełnił wymogu przedstawienia wariantów przedsięwzięcia, w tym porównanie ich oddziaływania na środowisko, gdyż brak jest jakiejkolwiek analizy oddziaływania przedsięwzięcia we wszystkich proponowanych wariantach. Kolegium wskazało, że zakresem uzupełnienia raportu winno być objęte jego rozszerzenie o wariant alternatywny i to wyłącznie pod kątem kryterium oddziaływania przedsięwzięcia w takim wariancie na środowisko, nie zaś kosztów inwestycji. Organ zgodził się także z zarzutem odwołujących się, co do braku wyczerpującego uzasadnienia przedsięwzięcia, ograniczającego się do opisu bezpośredniego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz przedstawienia skumulowanego oddziaływania w zakresie emisji hałasu. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, Województwo Zachodniopomorskie wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżący podał, że Kolegium nie podważyło procedur zastosowanych przy wydawaniu decyzji przez Burmistrza B. Na podstawie uwag Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. oraz w związku z uwagami mieszkańców wniesionymi w czasie konsultacji społecznych, sporządzono uzupełnienie raportu. Uzupełnienie raportu nie zostało zakwestionowane przez żadną ze stron. Skarżący wskazał, że głównym czynnikiem wyboru wariantu nie był czynnik ekonomiczny, lecz dobro środowiska i ludzi. Głównym atutem wybranego wariantu jest fakt, że budowana droga nie przebiega po nowym terenie, cennym przyrodniczo, lecz wykorzystuje stary nasyp kolejowy utrzymujący komunikacyjną funkcję terenu. Inwestor wskazał, że uchylenie decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. wstrzymuje możliwość rozpoczęcia budowy, która przygotowana była pod inwestycję ze środków unijnych, co w konsekwencji powoduje pozbawienie regionu nowych możliwości komunikacyjnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie w odpowiedzi na skargę podtrzymało stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. W motywach wyroku oddalającego skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że raport o oddziaływaniu na środowisko jest jednym z najważniejszych elementów postępowania wyjaśniającego, mającego na celu wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. Ze względu, więc na kluczowe znaczenie raportu dla wydania przedmiotowej decyzji, winien on mieć charakter kompleksowy i odnosić się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia oraz wskazywać, jakie w tym zakresie obowiązują standardy ochrony środowiska oraz czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach. Innymi słowy, zakres raportu powinien być dostosowany do charakteru i wielkości oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko. Organ administracji publicznej musi zatem ocenić, czy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko uwzględnia wszystkie potencjalne zagrożenia związane z realizacją konkretnego przedsięwzięcia. Stosownie do art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis analizowanych wariantów, w tym: a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Z postanowień powołanego przepisu wynika, że należy przedstawić trzy warianty, to jest wariant proponowany przez wnioskodawcę, racjonalny wariant alternatywny oraz wariant najkorzystniejszy dla środowiska. Tymczasem raport przedstawiony przez inwestora wymienia i opisuje tylko wariant alternatywny oraz wariant proponowany przez wnioskodawcę II. Nie zawiera natomiast opisu wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, który w myśl wskazanego przepisu jest obligatoryjnym składnikiem raportu. Zdaniem Sądu trafnie uznał organ odwoławczy za niewystarczające wskazanie przez inwestora publikacji, z której została zaczerpnięta metodyka wykonanych pomiarów. Szczegółowe wyjaśnienie metody dokonanych pomiarów, z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody, pozwoli na obiektywną ocenę zgodności prawem projektowanego przedsięwzięcia. Zwłaszcza, że zamierzona obwodnica miasta, nie jest obejściem całego miasta w jego zwartej architekturze, ale omija tylko jego centrum, przebiegając w bliskim w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej. Zdaniem Sądu pierwszej instancji trafnie stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że organ I instancji wydał decyzję z naruszeniem zasad postępowania określonych w art. 7 i art. 77 k.p.a., oraz że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Natomiast zakres koniecznego do przeprowadzenia postępowania dowodowego jest na tyle znaczny, że dokonanie ustaleń w opisanym zakresie przez Kolegium naruszyłoby przepis art. 136 k.p.a., określający granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym. W skardze kasacyjnej Województwa Zachodniopomorskiego zaskarżono w całości ww. wyrok i zarzucono w trybie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Sądowi pierwszej instancji naruszenie: 1. przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, tj.: a) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej uznał za prawidłowe ustalenia organu administracji w zakresie oceny przedłożonych przez stronę dowodów i w konsekwencji stwierdził, że przedłożony dowód (raport oddziaływania inwestycji na środowisko) pod względem zgodności treści raportu z przepisami regulującymi sposób jego sporządzenia są wadliwe; b) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie wydana została przy spełnieniu przesłanek określonych przywołanym przepisem, tzn., że decyzja organu I instancji (Burmistrza Miasta B.), wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres spawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie; c) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 66 ust. 1 u.i.o.ś., poprzez uznanie, że przedłożony przez stronę skarżącą raport oddziaływania inwestycji na środowisko nie odpowiada wymaganiom określonym w ww. przepisie, gdyż nie wynika z niego, iż wariant wybrany przez inwestora jest wariantem najbardziej korzystnym dla środowiska. Podnosząc powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej P.p.s.a.), rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna, z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze zarzutów, sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie zarzuca naruszenie art. 174 pkt 2 P.p.s.a.. Przepis ten nakłada na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek wykazania nie tylko tego, że zaskarżony wyrok narusza przepisy postępowania, lecz również tego, że naruszenie to mogło mieć wpływ, i to istotny, na wynik sprawy. W orzecznictwie, jak i w piśmiennictwie przyjmuje się, że skuteczne podniesienie takiego zarzutu wymaga wykazania istnienia związku przyczynowego między wspomnianym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia polegającego na tym, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia byłaby inna. W rezultacie użyte w treści tego przepisu pojęcie: "mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy", należy wiązać tylko z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania, co oznacza, że skarżący powinien uzasadnić, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s.368; wyrok NSA z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. FSK 440/04, Lex nr 799108). W ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego strona skarżąca kasacyjnie skutecznie wykazała naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny, kontrolując legalność ostatecznej decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., stwierdził, że raport oddziaływania inwestycji na środowisko nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenie oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), gdyż nie wynika z niego że wariant wybrany przez inwestora jest wariantem najbardziej korzystnym dla środowiska. Zawarte w zaskarżonej decyzji motywy - wbrew ocenie Sądu pierwszej instancji - nie czynią zadość treści art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wbrew ocenie Sądu pierwszej instancji, sama konieczność uzupełnienia dowodów, nie jest wystarczającą przesłanką do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Konieczność przeprowadzenia dowodu lub kilku dowodów mieści się bowiem w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego (art. 136 k.p.a.), wyłączając dopuszczalność kasacji decyzji. Zwrot normatywny: "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest zwrotem ocennym. Należy przyjąć, że stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. "Organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy organ ten nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego (dowodowego) lub przeprowadzone postępowanie nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy i brak jest podstaw do przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego, uzupełniającego postępowania dowodowego. Jeżeli organ odwoławczy ma wątpliwości co do stanu faktycznego i stwierdza potrzebę przeprowadzenia postępowania w całości lub w znacznej części to wówczas zachodzą przesłanki wydania decyzji kasacyjnej." (wyrok NSA z dnia 10 maja 2012 r., sygn. I OSK 238/12, Lex nr 1264717). Ponadto istotne jest, że "organ odwoławczy może powołać się na przepis art. 138 § 2 k.p.a. tylko wówczas, gdy wykaże, że przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach art. 136 k.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. W sytuacji bowiem, gdy przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przewidzianego w art. 136 k.p.a. umożliwiłoby temu organowi prawidłowe załatwienie sprawy, podjęcie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej z tym uzasadnieniem, że rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania w całości lub znacznej części jest równoznaczne z naruszeniem obu tych przepisów." (wyrok NSA z dnia 29 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1725/10, publ. LEX nr 1152012). W przypadku zatem zastosowania przepisu art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy powinien w sposób jednoznaczny wskazać nie tylko wadliwości postępowania przed organem I instancji, ale i powody, dla których nie jest możliwe w danej sprawie zastosowanie art. 136 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. I OSK 2056/10, Lex nr 1113062). Z powyższego wynika, że podstawę wydania decyzji kasacyjnej może stanowić wyłącznie okoliczność nie wyjaśnienia przez organ I instancji, z naruszeniem przepisów postępowania, sprawy w takim zakresie, w jakim miało to istotny wpływ na treść wydanej przez niego decyzji. Okoliczność ta, jako stanowiąca warunek możliwości podjęcia decyzji kasacyjnej, powinna być wykazana przez organ odwoławczy w uzasadnieniu tej decyzji, z którego powinny wynikać przyczyny niemożności zastosowania art. 136 k.p.a. Stosownie do art. 66 ust. 1 pkt 5 o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenie oddziaływania na środowisko, raport o oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis analizowanych wariantów, w tym: wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego; wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Zgodnie z treścią pkt 5 raportu - "Opis analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego i wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem wyboru", przedstawione zostały trzy warianty prowadzenia inwestycji wymagane przez ustawodawcę:, tj.: 1. Wariant "0" - bezinwestycyjny; 2. Wariant "I" - alternatywny; 3. Wariant II - wariant proponowany przez wnioskodawcę, który jest jednocześnie wariantem najbardziej korzystnym dla środowiska. Niewątpliwie dla oceny zasadności określenia Wariantu II, jako najbardziej korzystnego dla środowiska, konieczne było przeprowadzenie analizy opisu wszystkich trzech wariantów zaproponowanych przez wnioskodawcę. Wariant I alternatywny wskazuje, na istotne zagrożenia dla środowiska w postaci konieczności przejścia przez Barlinecko - Gorzowski Park Krajobrazowy i obszar Natura 2000 - potencjalna droga alternatywna może przebiegać przez obszar Dolina Płoni i Jezioro Miedwie lub przez Puszczę Barlinecką i Ostoję Barlinecką. Na zagrożenia dla środowiska wskazano również w przypadku odstąpienia od realizacji inwestycji, tj. w przypadku przyjęcia Wariantu "0". W treści raportu wskazano, że "wariant zerowy, czyli brak jakichkolwiek działań inwestycyjnych jest wariantem bardziej niekorzystnym dla środowiska. Ilość pojazdów umownych na dotychczasowym przebiegu drogi wojewódzkiej na dobę osiągnęła obecnie poziom ponad 10000 pojazdów umownych, co generuje znaczny hałas i emisję spalin". Ustosunkowując się do zagadnienia pomiarów natężenia emisji hałasu Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ odwoławczy trafnie uznał za niewystarczające wskazanie przez inwestora publikacji, z której została zaczerpnięta metodyka wykonanych pomiarów. Kwestia natężenia hałasu projektowanej obwodnicy B. jest bowiem głównym czynnikiem konfliktu między inwestorem a mieszkańcami narażonymi na jego oddziaływanie. Szczegółowe wyjaśnienie metody dokonanych pomiarów z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody, dopiero pozwoli na obiektywną ocenę zgodności prawem projektowanego przedsięwzięcia. Zwłaszcza, co wynika z map załączonych do raportu, że projektowana obwodnica miasta B., nie jest obejściem całego miasta w jego zwartej architekturze, ale omija tylko jego centrum, przebiegając w bliskim sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej. Odnosząc się do oceny dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie zagadnień pomiarów natężenia hałasu, należy zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że to konsultacje społeczne doprowadziły do opracowania uzupełnienia raportu, w ramach którego szczegółowo przeanalizowano zagadnienia związane z pomiarem natężenia emisji hałasu. Autor raportu odwołał się do założeń metodologicznych, na podstawie których przeprowadził analizy i wyliczenia. Zbędne zatem pozostaje sięgnięcie do szczegółowego czysto teoretycznego opisu metodologii pracy, w sytuacji gdy wynika ona z powszechnie przyjętych i opublikowanych standardów metodologicznych, na które powołuje się autor raportu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI