II OSK 2843/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą wymeldowania, uznając, że zgromadzony materiał dowodowy wystarczająco potwierdza trwałe opuszczenie miejsca stałego pobytu.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej E. B. od wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim, który oddalił jej skargę na decyzję o wymeldowaniu. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym dowolną ocenę dowodów i brak przeprowadzenia istotnych dowodów, które miałyby potwierdzić jej stały pobyt w miejscu zameldowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne, stwierdzając, że materiał dowodowy był wystarczający do ustalenia, iż skarżąca trwale opuściła miejsce stałego pobytu.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który utrzymał w mocy decyzję o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, kwestionując ocenę dowodów przez organy administracyjne i sąd pierwszej instancji. Twierdziła, że nie przeprowadzono wszystkich niezbędnych dowodów, takich jak zeznania świadków (syna, brata) czy informacje z urzędu pocztowego, które potwierdziłyby jej stały pobyt i zamiar zamieszkiwania w miejscu wymeldowania. Kwestionowała również ocenę dowodów, wskazując na sprzeczność z zasadami doświadczenia życiowego i nieuwzględnienie specyfiki jej pracy zawodowej jako konwojenta. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty za niezasadne. Stwierdził, że organy administracyjne prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania sąsiadów i wyjaśnienia matki skarżącej, które wskazywały na jej sporadyczne wizyty w miejscu zameldowania. Sąd podkreślił, że skarżąca posiada własne mieszkanie w innym mieście, co podważa twierdzenie o centrum jej spraw życiowych w miejscu wymeldowania. Wnioski dowodowe zgłoszone w skardze kasacyjnej zostały oddalone jako spóźnione lub nieistotne dla sprawy. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, który był wystarczający do podjęcia decyzji o wymeldowaniu, a zarzuty naruszenia przepisów postępowania są niezasadne.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zeznania świadków i wyjaśnienia stron wystarczająco potwierdziły trwałe opuszczenie miejsca stałego pobytu przez skarżącą, a zarzuty o dowolnej ocenie dowodów i braku przeprowadzenia istotnych dowodów nie znalazły potwierdzenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
u.e.l. art. 35
Ustawa o ewidencji ludności
u.e.l. art. 25 § 1
Ustawa o ewidencji ludności
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § 5
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Materiały dowodowe zebrane w sprawie (zeznania sąsiadów, wyjaśnienia matki) były wystarczające do ustalenia, że skarżąca trwale opuściła miejsce stałego pobytu. Posiadanie własnego mieszkania w innym mieście i praca w tym mieście podważa twierdzenie o centrum spraw życiowych w miejscu wymeldowania. Wnioski dowodowe skarżącej kasacyjnie nie spełniały wymogów formalnych lub dotyczyły okresu po wydaniu zaskarżonej decyzji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez dowolną ocenę dowodów i brak przeprowadzenia istotnych dowodów (zeznania świadków, informacje z urzędu pocztowego). Niewłaściwe zastosowanie przepisów postępowania przez zamknięcie rozprawy bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o ewidencji ludności. Niewłaściwe zastosowanie art. 134 § 1 p.p.s.a. przez Sąd I instancji.
Godne uwagi sformułowania
istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny dowodów i zakresu postępowania dowodowego odnośnie ustalenia okoliczności zamieszkiwania przez skarżącą E. B. na nieruchomości trafnie Sąd I instancji uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia decyzji, a jego ocena przez organy nie naruszała art. 80 k.p.a. trudno uznać za przekonywające twierdzenie, że centrum spraw życiowych skarżącej znajduje w S. [...], w jednym pokoju wspólnie zajmowanym z synem, w sytuacji gdy pracuje w Z, gdzie posiada własne mieszkanie. uzupełniający dowód z dokumentu, który może być wyjątkowo przeprowadzony przez sąd administracyjny nie może prowadzić do ustalenia nowego stanu faktycznego sprawy administracyjnej albo kontynuowania postępowania dowodowego prowadzonego przez organy.
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący
Robert Sawuła
członek
Tomasz Zbrojewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie centrum spraw życiowych w kontekście wymeldowania, ocena dowodów w sprawach administracyjnych, dopuszczalność dowodów uzupełniających w postępowaniu sądowoadministracyjnym."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów dotyczących ewidencji ludności. Ocena dowodów jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu wymeldowania i oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla prawników praktyków. Brak jednak nietypowych faktów czy przełomowych rozstrzygnięć.
“Kiedy praca poza domem nie oznacza wyprowadzki? Sąd NSA o wymeldowaniu i centrum spraw życiowych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 2843/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-08-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-11-12 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Siegień /przewodniczący/ Robert Sawuła Tomasz Zbrojewski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6050 Obowiązek meldunkowy Sygn. powiązane II SA/Go 30/20 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2020-06-30 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Anna Górska po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Go 30/20 w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Wojewody Lubuskiego z dnia 19 listopada 2019 r. nr SO-I.621.27.2019.ABor w przedmiocie wymeldowania 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek S. B. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 30 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Go 30/20, oddalił skargę E. B. na decyzję Wojewody Lubuskiego z dnia 19 listopada 2019 r., nr SO-I.621.27.2019.ABor, w przedmiocie wymeldowania. Powyższą decyzją organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia 5 września 2019 r., znak: SO.5343.6.3.2019, wydaną w oparciu o art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2019 r. poz. 1397), orzekającą o wymeldowaniu E. B. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego położonego w S. [...] nr [...], gm. [...]. Skargę kasacyjną od ww. wyroku złożyła E. B., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie "skargi skarżącej od zaskarżonego wyroku zgodnie żądaniami skarżącej", jak również o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów ustanowienia w sprawie pełnomocnika, według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżąca kasacyjnie zarzuciła: 1) na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "(Dz.U.2002.153.1271)"- zwana dalej: "p.p.s.a.", naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi skarżącej od decyzji Wojewody, w przedmiocie wymeldowania E. B. z miejsca stałego pobytu zgłoszonego w budynku mieszkalnym położonym w S. [...] [...], gm. [...], podczas gdy uwzględniając granice niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim pominął, iż w postępowaniu przed organami administracyjnymi obu instancji nie doszło do przeprowadzenia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu E. B., albowiem: a) w sprawie winno dojść do przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków S. B. oraz A. B. na okoliczność faktycznego przebywania skarżącej pod przytoczonym adresem, formy zamieszkiwania skarżącej w domu w związku z pełnieniem obowiązków zawodowych i zamiaru dalszego zamieszkiwania E. B. w tym miejscu, gdyż: - S. B. jest synem skarżącej i jednocześnie był z nią zameldowany na pobyt stały pod tym adresem zanim wnioskodawca S. B. wszczął przeciwko niemu postępowanie o wymeldowanie i syn skarżącej posiada istotne informacje na temat stałego przebywania skarżącej pod ww. adresem i jej zamiaru stałego pobytu w tym miejscu, - A. B. jest zameldowany na pobyt stały pod tym samym adresem co skarżąca, a zatem świadek ten posiada informacje istotne dla wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jako domownik skarżącej, zaś biorąc pod uwagę, iż zarówno organy obu instancji jak również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim dokonały rozstrzygnięć w sprawie na podstawie zeznań osób niemających szczególnej wiedzy o stanie sprawy, takich jak sołtys wsi S. [...] oraz sąsiedzi skarżącej, stwierdzić należy, że ocena materiału dowodowego w niniejszej sprawie miała charakter dowolny, a nie swobodny, co winno prowadzić do uwzględnienia skargi oraz uchylenia zaskarżonych decyzji ze względu na naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz w celu uzupełnienia materiału dowodowego o zeznania ww. świadków, a mianowicie syna i brata skarżącej, wspólnie z nią zamieszkujących, a nie powinno prowadzić do bezzasadnego oddalenia skargi E. B.; b) w sprawie winno dojść do przeprowadzenia dowodu z informacji Urzędu Pocztowego w [...], ul. [...] [...], na okoliczność, czy E. B. odbiera kierowaną do niej korespondencję w formie rejestrowanych przesyłek poleconych pod adresem: S. [...] [...], [...] oraz czy kiedykolwiek miała miejsce sytuacja, aby rejestrowana przesyłka polecona kierowana do skarżącej została zwrócona przez Pocztę Polską do nadawcy z adnotacją, że skarżąca wyprowadziła się lub nie mieszka pod wskazanym adresem, gdyż przedmiotowy dowód prowadzić mógł do ustalenia, że skarżąca od wielu lat posługuje się ww. adresem jako adresem do korespondencji urzędowej, wysyła i odbiera listy polecone wskazując ww. adres, co stanowi przejaw stałego pobytu w tym miejscu, zaś ani organy postępowania administracyjnego obu instancji ani Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim tej okoliczności nie uwzględniły, a zatem stwierdzić należy, że ocena materiału dowodowego w niniejszej sprawie miała charakter dowolny, a nie swobodny, co winno prowadzić do uwzględnienia skargi oraz uchylenia zaskarżonych decyzji ze względu na naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz w celu uzupełnienia materiału dowodowego o informacje pochodzące od Urzędu Pocztowego w [...], a nie powinno prowadzić do bezzasadnego oddalenia skargi E. B.; 2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi skarżącej od decyzji Wojewody, podczas gdy uwzględniając granice niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim pominął, iż w sprawie miała miejsce dowolna, w miejsce swobodnej, ocena materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, co winno prowadzić do uwzględnienia skargi oraz uchylenia zaskarżonych decyzji ze względu na naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy, zaś dowolna ocena dowodów w niniejszej sprawie polegała na: a) sprzeczności oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego z zasadami doświadczenia życiowego i nieuwzględnienie specyfiki pracy zawodowej skarżącej polegającej na pracy konwojenta, co wiązało się z tym, że skarżąca pracowała także w godzinach nocnych oraz trybie 24/36 godzinnym, co nie zawsze umożliwiało jej powrót do domu w S. [...] i wymagało zorganizowania sobie doraźnego zaspokajania potrzeb bytowych w mieszkaniu w Z. na czas wypoczynku bezpośrednio po pracy, co jednak nie wyłączało faktycznego stałego pobytu pod wskazanym powyżej adresem i zamiaru zamieszkiwania w S. [...] w celu odpoczynku od pracy, spotykania się z rodziną, korzystania z rzeczy osobistych i sprzętów elektronicznych znajdujących się w jej pokoju, zaś powyższe okoliczności winny wpływać na bardziej liberalną ocenę przesłanki zameldowania na pobyt stały, aniżeli w przypadku typowego zamieszkiwania; b) co do oceny protokołu kontroli z dnia 24 czerwca 2019 r. - została ona dokonana nieobiektywnie i jednostronnie niekorzystnie dla skarżącej, albowiem rzeczy znajdujące się w pokoju skarżącej były jej rzeczami osobistymi, a nadto pokój był umeblowany i zawierał wyposażenie niezbędne do zamieszkiwania w nim, co zostało w ocenie dowodów pominięte, a nadto nie uwzględniono, że są to przedmioty zwykłego codziennego użytku charakteryzujące zamieszkiwanie osoby w danym miejscu; c) co do oceny pisma Komisariatu Policji z dnia 30 maja 2019 r. - została ona dokonana niewszechstronnie i pominięta, choć działała na korzyść interesu skarżącej, albowiem z treści dokumentu wynika, że domownikami skarżącej są A. B. oraz A. B. (potrzeba przesłuchania tego świadka), którzy wprost podali, że skarżąca pojechała do pracy w Z., a nie podali, że się wyprowadziła; d) co do zeznań świadków A. B., Z. T. oraz zeznań skarżącej E. B. - została ona dokona niewszechstronnie i nieobiektywnie z pominięciem okoliczności korzystnych dla skarżącej, a wynikających z pisma Komisariatu Policji z dnia 30 maja 2019 r. oraz protokołu kontroli z dnia 24 czerwca 2019 r., jak również sprzecznie z zasadami prawidłowego rozumowania oraz doświadczenia życiowego jakoby rzekomy stosunek pokrewieństwa między tymi osobami oraz spór E. B. i wnioskodawcy S. B. miały wpływ na rzekomą niewiarygodność zeznań tych osób zeznających na korzyść skarżącej, a nadto dowolnym jest stwierdzenie Sądu Wojewódzkiego w Gorzowie Wielkopolskim, iż sam zakup mieszkania przez skarżącą w Z. miałby potwierdzać fakt jej rzekomego niezamieszkiwania w S. [...] z zamiarem stałego pobytu; e) co do zeznań wnioskodawcy S. B., świadków M. M., D. S. i I. D. - została ona dokona niewszechstronnie i nieobiektywnie z pominięciem okoliczności korzystnych dla skarżącej, a wynikających z pisma Komisariatu Policji z dnia 30 maja 2019 r. oraz protokołu kontroli z dnia 24 czerwca 2019 r., jak również sprzecznie z zasadami prawidłowego rozumowania oraz doświadczenia życiowego jakoby sołtys wsi i sąsiedzi skarżącej dysponowali wiedzą o tym, czy E. B. zamieszkuje z zamiarem stałego pobytu pod omawianym adresem, a nadto zeznania tych osób są wewnętrznie sprzeczne; 3) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 106 § 3, art. 133 § 1 i art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zamknięcie rozprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy, a w szczególności ustalenia, czy skarżąca zamieszkuje pod ww. adresem w S. [...] z zamiarem stałego pobytu, a nadto dokonanie dowolnych ustaleń i oparcie rozstrzygnięcia na podstawie niewiarygodnych dowodów niezasługujących na uwzględnienie z przyczyn wskazanych jako podstawy kasacyjne w pkt 2) lit. a) - e) niniejszej skargi kasacyjnej; 4) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 25 ust. 1 oraz art. 35 ustawy o ewidencji ludności, polegające na nieprawidłowym przyjęciu, iż zakup przez skarżącą mieszkania w Z. i jej przebywanie w tym mieszkaniu co kilka dni ze względu na obowiązki służbowe konwojenta stanowi o braku możliwości uznania, iż strona zamieszkuje pod wskazanym adresem z zamiarem stałego pobytu, podczas gdy praca związana z częstymi wyjazdami lub nocowaniem poza domem powoduje, że nie zawsze istnieje możliwość typowego zamieszkiwania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem, co wymaga dokonywania bardziej liberalnej oceny tej przesłanki zameldowania na pobyt stały. Skarżąca kasacyjnie wniosła nadto, na podstawie art. 106 § 3 "kpa" w zw. z art. 193 "kpa", o przeprowadzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny dowodu uzupełniającego z następujących dokumentów, albowiem jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie: 1) oświadczenia A. B. z dnia 25 sierpnia 2020 r. oraz oświadczenia A. B. z dnia 27 sierpnia 2020 r. - na okoliczność niewyczerpania przez organy postępowania administracyjnego obu instancji postępowania dowodowego w niniejszej sprawie w przedmiocie ustalenia, czy skarżąca spełnia przesłanki do stałego pobytu zgłoszonego w budynku mieszkalnym położonym w S. [...] [...], gm. [...] i pominięcia tego braku w postępowaniu dowodowym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, zasadności podstawy kasacyjnej opisanej w pkt 1) lit. a) niniejszej skargi kasacyjnej, konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku, celem umożliwienia uzupełnienia postępowania dowodowego w omawianym zakresie, posiadania przez świadka A. B. informacji istotnych dla wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie o wymeldowanie, utrudniania dostępu do nieruchomości w wyniku założenia kłódki na bramę wjazdową na posesję w S. [...] [...]; 2) zeznania o wysokości osiągniętego dochodu za lata 2017-2019, informacji o dochodach uzyskanych z organu rentowego za lata 2017-2018, zaświadczenia ZUS z dnia 21 października 2019 r. - wszystkie na okoliczność niewyczerpania przez organy postępowania administracyjnego obu instancji postępowania dowodowego w niniejszej sprawie w przedmiocie ustalenia, czy skarżąca spełnia przesłanki do stałego pobytu zgłoszonego w budynku mieszkalnym położonym w S. [...] [...], gm. [...] i pominięcia tego braku w postępowaniu dowodowym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, zasadności podstawy kasacyjnej opisanej w pkt 1) lit. b) niniejszej skargi kasacyjnej, konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku, celem umożliwienia uzupełnienia postępowania dowodowego w omawianym zakresie, posługiwania się przez skarżącą adresem zameldowania do korespondencji urzędowej; 3) wezwania do opróżnienia nieruchomości z dnia 10 sierpnia 2020 r. (kserokopia) oraz odpowiedzi na to wezwanie z dnia 31 sierpnia 2020 r. wraz z dowodem nadania - na okoliczność zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania w całości decyzji organów obu instancji w przedmiocie wymeldowania skarżącej z ww. adresu stałego pobytu, potrzeby uniknięcia niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącej trudnych do odwrócenia skutków w postaci zapadnięcia wyroku eksmisyjnego wydanego w oparciu o ww. wadliwe decyzje i zaskarżony wyrok; 4) fotografii kłódki na bramie wjazdowej na posesję w S. [...] [...] - na okoliczność utrudniania dostępu do nieruchomości w wyniku założenia kłódki na bramę wjazdową na posesję w S. [...] [...]. W piśmie procesowym z dnia 9 czerwca 2023 r. uczestnik postępowania S. B. przedstawił swoje stanowisko w sprawie. Załączył do niego kopię protokołu przesłuchania E. B. w dniu 02.08.2022 r. w Komisariacie Policji w S. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, zauważyć należy, że istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny dowodów i zakresu postępowania dowodowego odnośnie ustalenia okoliczności zamieszkiwania przez skarżącą E. B. na nieruchomości położonej w S. [...] nr [...], stanowiącej własność jej brata S. B. Autor skargi kasacyjnej podnosząc zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. zakwestionował prawidłowość oceny dowodów, jak i wskazał na braki w zebranym materiale dowodowym, których nie uwzględniono zarówno w postępowaniu toczącym się przed organami orzekającymi w sprawie, jak i w postępowaniu przed Sądem I instancji. Zarzuty te w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego są niezasadne. Organy orzekające w sprawie na podstawie zeznań dwojga świadków będących sąsiadami stron oraz wyjaśnień S. B., przyjęły, że E. B. wyprowadziła się z nieruchomości w S. [...] i jedynie odwiedza swoją matkę A. B. raz, dwa razy w tygodniu, pomagając jej, poprzez robienie zakupów a także wozi ją do lekarza. Co więcej, także A. B. do protokołu rozprawy administracyjnej w dniu 17 lipca 2019 r. złożyła wyjaśnienia, z których wynikało, że jej córka E. B. przyjeżdża jeden, dwa razy w tygodniu i nieraz nocuje. Nie wie gdzie mieszka córka. Kiedy nocuje to myje się w pokoju w misce. Nie wie gdzie pierze swoje rzeczy. Podała także, że woli z córką E. jeździć do lekarzy bo czuje się bardziej komfortowo. Odnośnie natomiast syna A. B. (brata E. i S. B.) jednoznacznie zeznała, że zamieszkuje on w S. [...]. Okoliczności powyższe potwierdziła także sołtys S. [...] twierdząc, że rzadko widuje E. B.. Pomimo że z akt sprawy wynika, iż Pani sołtys i E. B. nie mają dobrych relacji, to jednak słusznie uznano, że zeznania te nie są sprzeczne z zeznaniami świadków będących sąsiadami nieruchomości w S. [...]. Powyższe zeznania wzajemnie się uzupełniają i brak było podstawy by odmówić im wiarygodności. Zasadnie natomiast nie uwzględniono zeznań świadka będącego kolegą z pracy E. B., który jedynie z rozmów z nią miał informacje, że mieszka ona w S. [...]. Zasadnie także Sąd I instancji, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, zwrócił uwagę, że stanowisko A. B. ewoluowało w toku postępowania, która zaczęła twierdzić, że córka zamieszkuje w S. [...], czemu nie dano wiary. Zwrócić należy także uwagę, że zasadniczym argumentem E. B., że mieszka w S. [...] było to, że jedynie po wypadku syna, który miał miejsce w 2013 r., zameldowała się czasowo w lokalu przy ul. [...] w Z. aby ułatwić prowadzenie rehabilitacji syna. Lokal ten miała wynajmować. Ponadto podała, że z uwagi na charakter jej pracy (konwojent przesyłek wartościowych) kończąc nieraz późno pracę korzysta wraz z synem z pokoju wynajmowanego wspólnie, który znajduje się w Z. Na rozprawie przed Sądem I instancji przyznała jednak, że od 2011 r. jest właścicielką mieszkania w Z. przy ul. [...]. W przytoczonych wyżej okolicznościach, trafnie Sąd I instancji uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia decyzji, a jego ocena przez organy nie naruszała art. 80 k.p.a. Fakt, że w sprawie nie przeprowadzono dowodów z zeznań świadków A. B. i S. B. odnośnie którego toczyło się także postępowanie o wymeldowanie, nie mógł mieć wpływu na wynik sprawy. Wymienione osoby będące osobami bliskimi stron, stały na stanowisku, że E. B. mieszka w S. [...]. Relacje między wymienionymi osobami a właścicielem nieruchomości S. B., jak wynika z akt sprawy, nie były najlepsze i można było mieć wątpliwości co do ich obiektywizmu. Trafnie też Sąd I instancji uznał, że okoliczność, iż w pokoju, w którym E.B. rzekomo zamieszkuje, przechowuje rzeczy osobiste nie może przesądzać o tym, że w lokalu tym zamieszkuje na stałe. Poza tym, trudno uznać za przekonywające twierdzenie, że centrum spraw życiowych skarżącej znajduje w S. [...], w jednym pokoju wspólnie zajmowanym z synem, w sytuacji gdy pracuje w Z, gdzie posiada własne mieszkanie. Niezasadne są także wywody skargi kasacyjnej odnośnie braku przeprowadzenia dowodu z informacji Urzędu Pocztowego w [...] na okoliczność, czy E. B. odbiera kierowaną do niej korespondencję pod adresem w S. [...] [...], co świadczyć by mogło, że posługuje się ona tym adresem od wielu lat i jest przejawem jej stałego pobytu w danym miejscu. Przede wszystkim, taki wniosek dowodowy nie został zgłoszony w toku postępowania przed organami. Poza tym, wielokrotnie się zdarza, że z różnych powodów osoby wyprowadzając się z określonego miejsca nie chcąc zmieniać danych adresowych w różnych urzędach, korzystają przy odbiorze korespondencji z dotychczasowego adresu, gdy mają taką możliwość. Z wyjaśnień A. B. wynika, że pod nieobecność córki odbiera jej korespondencję. W sprawie nie doszło też do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Wymieniony przepis może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną wówczas, gdy sąd przyjął i wnioskował o jakimś fakcie na podstawie źródła znajdującego się poza aktami sprawy, a mianowicie wówczas, gdy wbrew zasadzie wyrażonej na gruncie przywołanego przepisu prawa naruszył zakaz wyprowadzania oceny prawnej na podstawie faktów i dowodów niewynikających z akt sprawy, a tym samym zakaz wykraczania poza materiał dowodowy zebrany w postępowaniu zakończonym decyzją. Autor skargi kasacyjnej nie wykazał by Sąd I instancji podjął rozstrzygnięcie na podstawie dowodów, które nie były przeprowadzone w toku postępowania przed organami prowadzącymi postępowanie. W sprawie nie doszło też do naruszenia art. 106 § 3 w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. W toku postępowania przed Sądem I instancji został oddalony jedynie wniosek dowodowy zgłoszony przez S. B. ze sprawozdania Agencji Detektywistycznej [...] z dnia 22 czerwca 2020 r. dotyczącego obserwacji E. B. i jej syna S., co do ich zamieszkiwania w Z. Nastąpiło to z tego powodu, że dowód ten dotyczył okoliczności, które miały miejsce po wydaniu zaskarżonej decyzji. Poza tym inne uzupełniające dowody z dokumentów nie były przeprowadzane. Tym samym Sąd I instancji nie mógł uchybić wskazanym wyżej przepisom. Nie można też uwzględnić zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Wymieniony przepis można naruszyć wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Skarżąca kasacyjnie nie zgłaszała żadnych wniosków dowodowych w postępowaniu przed Sądem I instancji i nie wskazywała też na jakieś szczególne i oczywiste uchybienia w postępowaniu przed organami. Sąd I instancji kontrolując zaskarżoną decyzję trafnie zaakceptował zarówno dowody i ich ocenę, na podstawie których organy orzekające w sprawie uznały, że skarżąca kasacyjnie wiele lat temu opuściła stałe miejsce zamieszkania w sposób trwały i dobrowolny, co uzasadniało jej wymeldowanie. Wobec oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. w sprawie nie mogło również dojść do naruszenia art. 135 p.p.s.a. Wobec prawidłowego ustalenia przez organy orzekające w sprawie na podstawie zebranego materiału dowodowego przesłanek wymeldowania z pobytu stałego, nie doszło w sprawie także do naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 25 ust. 1 i art. 35 powołanej wyżej ustawy o ewidencji ludności. Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił zgłoszonych w skardze kasacyjnej wniosków dowodowych z dokumentów, ponieważ powstały one dopiero po wydaniu zaskarżonej decyzji, bądź nie miały znaczenia w sprawie, jak np. zgłoszony dowód o wysokości świadczenia rentowego. Podkreślić należy, że uzupełniający dowód z dokumentu, który może być wyjątkowo przeprowadzony przez sąd administracyjny nie może prowadzić do ustalenia nowego stanu faktycznego sprawy administracyjnej albo kontynuowania postępowania dowodowego prowadzonego przez organy. Innymi słowy, celem wprowadzenia regulacji art. 106 § 3 p.p.s.a. nie było umożliwienie ponownego, czy też uzupełniającego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, lecz pozwolenie na dokonanie przez sąd oceny pod względem zgodności z prawem. Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, co przejawia się w badaniu, czy organ administracji ustalił stan faktyczny zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego, nie może zasadniczo wykraczać poza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie (zob. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2019 r., sygn. akt I GSK 1288/18, LEX nr 2706862). Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może służyć do kwestionowania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza, ani do ustalania stanu faktycznego sprawy przed sądem administracyjnym. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, w oparciu o art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu. Jednocześnie oddalony został również wniosek uczestnika postępowania S. B. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z uwagi na brak podstawy prawnej do takiego rozstrzygnięcia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI