II OSK 2842/20

II OSK 2842/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-08-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący/
Marzenna Linska - Wawrzon
Piotr Broda /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Po 274/20 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2020-07-30
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 134 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 48 ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon, Sędzia WSA (del.) Piotr Broda (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Po 274/20 w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia 10 lutego 2020 r. nr WOA.7722.9.2020.AJ w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nakazania przedłożenia dokumentów oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 30 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Po 274/20 oddalił skargę C. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, skarżąca kasacyjnie, spółka) na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 lutego 2020 r., nr WOA.7722.9.2020.AJ w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nakazania przedłożenia dokumentów.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 16 marca 2017 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania (dalej: organ I instancji) wpłynęło pismo mieszkańca Miasta Poznania z dnia 4 marca 2017 r. o zbadanie legalności robót budowlanych polegających na wykonaniu urządzenia reklamowego na nieruchomości położonej przy skrzyżowaniu ul. [...] i al. [...] w P. Na podstawie danych, którymi dysponuje Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego Geopoz w Poznaniu ustalono, że nośnik ten znajduje się na działce nr [...], arkusz nr [...], obręb [...], leżącej przy ul. [...] w P. Z kolei ze zdjęć lotniczych działki zamieszczonych w tym systemie wynika, że nośnik wybudowano w latach pomiędzy 2008 a 2010 rokiem, w miejscu innego nośnika reklamowego, o innej konstrukcji, który widoczny jest na zdjęciach lotniczych z okresu wcześniejszego (rok 2006 i 2008), który został następnie rozebrany. Poprzedni nośnik składał się z dwóch betonowych stóp fundamentowych oraz dwóch słupów, na których zainstalowane były tablice reklamowe. Na podstawie treści księgi wieczystej nr [...] organ ustalił, że użytkownikiem wieczystym działki jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w P.
W dniu 23 lipca 2019 r. organ I instancji przeprowadził czynności kontrolne na działce nr [...] i ustalił, że na tej działce w odległości 10,50 m od krawędzi jezdni ul. [...] w P. zlokalizowane jest wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe o następującej konstrukcji: żelbetowa stopa fundamentowa, ustawiona na powierzchni gruntu o wymiarach 3 m x 2,24 m i wysokości 36 cm, słup stalowy obudowany blachą o wymiarach 1 m x 40 cm i wysokości do spodu tablicy reklamowej wynoszącej 3 m, zamocowany do tej stopy fundamentowej, tablica reklamowa, jednostronna, o wymiarach około 6 m x 3 m, zamocowana do słupa wraz z oświetleniem na wysięgnikach u góry tablicy.
W kontroli uczestniczył pełnomocnik C. Sp. z o.o., który oświadczył, że reprezentowana przez niego spółka jest inwestorem spornego nośnika reklamowego, który funkcjonuje na posesji na podstawie umowy najmu terenu z dnia 15 stycznia 2016 r., zawartej z [...] Spółdzielnią Mieszkaniową [...] w P. W kontroli uczestniczyli także przedstawiciele spółdzielni K.K. oraz B.B., którzy oświadczyli, że inwestorem wybudowania nośnika była P. Sp. z o.o., a nośnik ten powstał na podstawie zgłoszenia, o którym mowa w piśmie WUiA UMP z dnia 13 grudnia 2002 r. (sygn. UA.PM/7352- 1975/02), którego kopię załączono do protokołu kontroli. Pełnomocnik inwestora wyjaśnił, że obecnie nazwa spółki P. to C. Sp. z o.o.
Mając powyższe na uwadze organ I instancji przeanalizował akta sygn. UA- XIV.1634.2549.2019 i ustalił, że nie dotyczą one skontrolowanego nośnika reklamowego. Akta o sygn. UA.PM/7352-1975/02 dotyczą bowiem urządzenia reklamowego, które poprzednio istniało na nieruchomości, a które widoczne jest jeszcze na zdjęciach lotniczych nieruchomości z roku 2006 i 2008. W aktach znajduje się fotografia tego nośnika reklamowego, jak i mapa ukazująca jego usytuowanie, które potwierdzają, że nie dotyczą one nośnika skontrolowanego w dniu 23 lipca 2019 r., lecz poprzedniego urządzenia, które zostało rozebrane. Podczas kontroli ujawniono, że pozostałości (fragmenty dwóch stóp fundamentowych) po rozebranym nośniku znajdują się nieopodal istniejącego urządzenia reklamowego. Nośnik obecnie istniejący jest więc innym obiektem niż ten opisany w piśmie WUiA UMP z dnia 13 grudnia 2002 r.
Wobec powyższego, organ I instancji postanowieniem z dnia 25 listopada 2019 r., nr 290/2019, działając na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186; dalej: Prawo budowlane) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096; dalej: k.p.a.), wstrzymał inwestorowi C. Sp. z o. o. z siedzibą w W.prowadzenie robót budowlanych, polegających na wybudowaniu wolnostojącego, trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego na nieruchomości przy ul. [...] w P. - działka nr [...], arkusz nr [...], obręb [...] (pkt I) oraz nałożył na tego inwestora obowiązek dostarczenia wymienionych w lit. a, b i c dokumentów w terminie 90 dni od dnia doręczenia postanowienia, tj. czterech egzemplarzy projektu budowlanego opracowanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a także zaświadczenia Prezydenta Miasta Poznania o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego albo decyzją o warunkach zabudowy w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (pkt II).
Organ I instancji wyjaśnił, że skontrolowany nośnik reklamowy jest wolnostojącym trwale związanym z gruntem urządzeniem reklamowym, a więc budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, zaś jego wzniesienie nastąpiło w wyniku budowy, a więc wykonania obiektu budowlanego w określonym miejscu (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego). O tym, czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie decyduje technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce. Wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, w skład którego wchodzą części typowo budowlane, jak np. fundament, konstrukcja nośna, bez względu na to gdzie fundament oraz konstrukcja nośna zostały wykonane, przesądza o tym, że wykonanie tego obiektu jako całości w tym miejscu jest budową, w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Przedmiotowe urządzenie reklamowe posiada konstrukcję na tyle trwałą, że opiera się ona degradującym czynnikom zewnętrznym, o czym świadczy rodzaj użytych materiałów budowlanych i zastosowanych połączeń (stopa fundamentowa, kotwy śrubowe), a także kilkunastoletni okres istnienia urządzenia.
Wobec niestosowania w sprawie art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego organ I instancji uznał, że wykonanie spornego urządzenia reklamowego wymagało uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego). Tymczasem zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana w sposób samowolny.
Dalej organ I instancji wskazał, że w wyniku niestwierdzenia przewidzianych w art. 48 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego przesłanek do wydania bezwzględnego nakazu rozbiórki (w szczególności dla nieruchomości nie uchwalono dotąd miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) przystąpił do rozważenia możliwości zalegalizowania powstałej samowoli budowlanej. W związku z powyższym, konieczne było wydanie niniejszego postanowienia i nałożenie na inwestora obowiązku uzyskania i dostarczenia dokumentów, o których mowa w jego sentencji.
Jednocześnie organ I instancji zaznaczył, że adresatem obowiązków nałożonych w postanowieniu jest C. Sp. z o.o. jako inwestor budowy nośnika, posiadający tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Na takie określenie adresata niniejszego postanowienia zezwala przepis art. 52 Prawa budowlanego.
Na skutek zażalenia skarżącej postanowieniem z dnia 10 lutego 2020 r., nr WOA.7722.9.2020.AJ Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 123 w związku z art. 144 k.p.a., uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków i w to miejsce orzekł wykonanie nałożonych obowiązków w terminie 120 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy w pierwszej kolejności zgodził się z organem I instancji, że realizacja spornego nośnika (obiektu reklamowego) nie mieści się w pojęciu "instalowania tablic i urządzeń reklamowych". W wyniku prac budowlanych powstał bowiem od podstaw w określonym miejscu obiekt budowlany o znacznych gabarytach, trwale związany z gruntem, który powinien spełniać wymagania zawarte w art. 5 Prawa budowlanego dotyczące bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa użytkowania obiektu budowlanego. W opinii organu odwoławczego sporny obiekt budowlany jest niewątpliwie budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, którego realizacja wymagała wydania pozwolenia na budowę.
Odnosząc się do kwestii, czy realizacja spornego nośnika reklamowego miała miejsce w warunkach samowoli budowlanej organ odwoławczy wyjaśnił, że z map sytuacyjnych załączonych do dokumentacji z 2001 i 2002 r. (sygn. UA.PM/7352- 1975/02) oraz ze zdjęć lotniczych posesji wykonanych w latach 2006 i 2008 wynika, że na przedmiotowej działce nośnik reklamy składał się ówcześnie z dwóch betonowych stóp fundamentowych oraz dwóch słupów, na których zainstalowana była tablica reklamowa. Kolejne zdjęcia, wykonane w roku 2010, 2012, 2014, 2016 i 2018 przedstawiają nośnik reklamy, który znajduje się obok pozostałości po poprzednim nośniku reklamy. Wykonane podczas kontroli na przedmiotowej działce zdjęcia również potwierdzają fakt, że powstały w okresie pomiędzy 2008 a 2010 r. nośnik reklamowy nie jest tym samym nośnikiem, którego dotyczy zgłoszenie, o którym mowa w piśmie z 13 grudnia 2002 r. i mapy sytuacyjne. Konstrukcja nowego nośnika reklamy składa się z jednej stopy fundamentowej, która jest znacznie większych rozmiarów od położonych obok dwóch betonowych stóp fundamentowych. Swoim położeniem dwie mniejsze stopy fundamentowe odpowiadają płytom naniesionym na mapach sytuacyjnych załączonych do dokumentacji budowlanej z lat 2001-2002, widocznym na zdjęciach lotniczych z 2006 i 2008 r., a które to stopy fundamentowe są pozostałością po ówczesnym nośniku reklamy. Przedłożone w trakcie kontroli pismo Urzędu Miasta Poznania z dnia 13 grudnia 2002 r. (znak UA.PM/7352- 1975/02) nie dotyczy więc obecnego nośnika reklamowego.
Reasumując, organ odwoławczy uznał, że skoro inwestor wybudował w okresie pomiędzy 2008 a 2010 rokiem nowe urządzenie reklamowe bez uzyskania wcześniej pozwolenia na budowę, to organ I instancji zasadnie zastosował tryb przewidziany w art. 48 Prawa budowlanego.
Odnosząc się do zawartego w zażaleniu zarzutu dotyczącego zbyt krótkiego czasu na wykonanie nałożonych obowiązków, organ II instancji stwierdził, iż przedłużenie terminu wyznaczonego spółce na przedłożenie dokumentów niezbędnych do legalizacji obiektu jest działaniem uzasadnionym, w związku z czym konieczne było uchylenie zaskarżonego postanowienia w części określającej tenże termin oraz wyznaczenie nowego terminu na przedłożenie wymaganych dokumentów.
Na powyższe postanowienie organu II Instancji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła skarżąca.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
We wskazanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego zgodnie z podstawowymi standardami procedury administracyjnej zakreślonymi regulacjami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w należyty sposób zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i na tej podstawie dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się przy wydawaniu kontrolowanych postanowień naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością ich uchylenia albo stwierdzenia nieważności, względnie stwierdzenia ich wydania z naruszeniem prawa.
Sąd I instancji wskazał, że organy obu instancji trafnie przyjęły, iż w sprawie miała miejsce budowa obiektu budowlanego, tj. budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, polegająca na wykonaniu wolnostojącego nośnika reklamowego. Z protokołu kontroli dokonanej w dniu 23 lipca 2019 r. wraz z dokumentacją fotograficzną wynika bowiem bezspornie, iż sporna tablica reklamowa jest obiektem budowlanym wolnostojącym i trwale związanym z gruntem. O tym, czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie decyduje technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce. Wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, w skład którego wchodzą części typowo budowlane, jak np. fundament, konstrukcja nośna, bez względu na to gdzie ten fundament oraz konstrukcja nośna zostały wykonane, przesądza o tym, że wykonywanie tego obiektu jako całości w tym miejscu jest budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego.
Jednocześnie Sąd I instancji podkreślił, że sporny obiekt budowlany, jak słusznie zauważyły organy nadzoru budowlanego, nie mógł zostać uznany za urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6, na które składa się również urządzenie wolnostojące niezwiązane trwale z gruntem. W tym przypadku chodzi bowiem o urządzenia przenośne o małych gabarytach, w skład których nie wchodzą części typowo budowlane, jak np. fundament, konstrukcja nośna.
Powołując art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego Sąd I instancji stwierdził, że wykonanie robót budowlanych polegających na budowie spornego urządzenia reklamowego wymagało uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę. W sprawie nie mógł mieć bowiem zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 6 tej ustawy w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 wprowadzający wymóg zgłoszenia zamiaru instalacji tablic i urządzeń reklamowych.
Sąd I instancji w całości podzielił rozważania organu odwoławczego w poruszonej przez skarżącą kwestii budowy spornego nośnika reklamowego na podstawie zezwolenia Zarządu Dróg Miejskich z 1 lutego 2002 r., nr UZ-PS/042/R/01, zgodnie z pismem Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta Poznania z 13 grudnia 2002 r. (k. nienumerowane akt UA.PM/7352-1975/02). Ze znajdującej się w aktach sprawy UA.PM/7352-1975/02 mapy sytuacyjnej z naniesioną lokalizacją tego nośnika reklamowego oraz ze zdjęć lotniczych posesji wykonanych w latach 2006 i 2008 wynika, że pierwotny nośnik reklamowy składał się z dwóch betonowych stóp fundamentowych oraz dwóch słupów, na których zainstalowana była tablica reklamowa. Kolejne zdjęcia, wykonane w roku 2010, 2012, 2014, 2016 i 2018 przedstawiają nośnik reklamowy, który znajduje się obok pozostałości po poprzednim nośniku (k. 4 - 7 akt adm. organu I instancji). Pozostałości stóp fundamentowych po poprzednim nośniku reklamowym są również widoczne na zdjęciach wykonanych podczas kontroli w dniu 23 lipca 2019 r. (k. 22 i 23 akt adm. organu I instancji). Natomiast konstrukcja nowego nośnika składa się z jednej stopy fundamentowej, która jest znacznie większych rozmiarów od położonych obok dwóch betonowych stóp fundamentowych (k. 23 akt adm. organu I instancji). Swoim położeniem dwie mniejsze stopy fundamentowe odpowiadają płytom naniesionym na mapę sytuacyjną załączoną do dokumentacji budowlanej z lat 2001-2002.
Z uwagi na powyższe ustalenia, Sąd I instancji uznał, że zbędne było przesłuchanie K.K. i B.B. "na okoliczność ustalenia, czy tablica reklamowa, której legalność jest przedmiotem postępowania, istnieje na nieruchomości nieprzerwanie od 2002 r." Zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób jednoznaczny wyklucza bowiem taki scenariusz. Ponadto, osoby te były obecne podczas kontroli dokonanej w dniu 23 lipca 2019 r. i wskazały, że sporny nośnik powstał na podstawie zgłoszenia, o którym mowa w piśmie WUiA UMP z dnia 13 grudnia 2002 r., co znajduje odzwierciedlenie w treści protokołu (k. 35 akt adm. organu I instancji). Zdaniem Sądu I instancji nie było więc podstaw, aby wzywać te osoby do złożenia zeznań w sprawie, skoro wypowiedziały się one w kwestii legalności spornego nośnika reklamowego podczas dokonanej kontroli.
Ponadto Sąd I instancji podkreślił, że wbrew stanowisku strony skarżącej organy rozstrzygające w sprawie mogły przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy posłużyć się zdjęciami lotniczymi, albowiem jak wynika z art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Włączone w poczet materiału dowodowego zdjęcia lotnicze wraz z dokumentacją z lat 2001–2002 dotyczącą tablicy reklamowej, posadowionej zgodnie z zezwoleniem z dnia 1 lutego 2001 r. (zdjęcie tego nośnika reklamowego, mapa sytuacyjna) stanowią natomiast niezbite dowody potwierdzające, że sporny nośnik reklamowy nie jest tablicą reklamową, o której mowa w piśmie z 13 grudnia 2002 r., nr UA.PM/7352-1975/02.
Reasumując, w ocenie Sądu I instancji, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, że przedmiotowa budowla została zrealizowana w sposób samowolny, tj. bez uzyskania wymaganej przepisami prawa decyzji o pozwoleniu na budowę. Organy zasadnie więc prowadziły postępowanie w trybie art. 48 Prawa budowlanego, albowiem hipotezą tej normy prawnej objęte są właśnie przypadki samowolnej budowy obiektu budowlanego.
Odnosząc się do podnoszonej w zażaleniu kwestii określenia terminu przedstawienia oznaczonych w postanowieniu dokumentów Sąd I instancji wskazał, że organ odwoławczy uchylił postanowienie organu I instancji w tej części i orzekł zgodnie z żądaniem skarżącej, tj. określając termin na 120 dni od dnia doręczenia zaskarżonego postanowienia. Kwestia ta nie była zresztą ponownie podnoszona w treści skargi.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca, zaskarżając wyrok w całości. Rozstrzygnięciu Sądu I instancji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 48 Prawa budowlanego poprzez oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, mimo naruszenia przez organ administracji publicznej przepisów postępowania, w szczególności poprzez niezebranie i nierozważenie pełnego materiału dowodowego, co doprowadziło do przyjęcia stanowiska, że znajdujące się w aktach sprawy dokumenty nie pozwalają na uznanie, że urządzenie reklamowe powstało w 2002 r. oraz do bezpodstawnego niedopuszczenia dowodu z zeznań świadków.
W oparciu o powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, zasądzenie od organu administracji publicznej na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Skarżąca kasacyjnie nie podzieliła stanowiska Sądu I instancji, jakoby organ administracji publicznej w sposób należyty, zgodny ze standardami procedury administracyjnej, zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Spółka wskazała, że organ odwoławczy wydał zaskarżone uprzednio postanowienie opierając swe przekonania na zdjęciach lotniczych, co doprowadziło do stwierdzenia, iż niemożliwym jest uznanie tablicy reklamowej za legalną na podstawie dokumentacji pochodzącej z 2002 r. W ocenie skarżącej kasacyjnie Sąd I instancji również niezasadnie uznał zdjęcia lotnicze za przydatne do rozstrzygnięcia sprawy mimo, że skarżąca podkreśliła, iż na ogólną prezentację przedmiotów utrwalonych na zdjęciach wpływa wiele czynników m.in. w zależności od dnia, pory roku, rodzaju i kąta nasłonecznienia. Z powyższych względów dokumentacja w postaci zdjęć lotniczych ma, zdaniem skarżącej kasacyjnie, wątpliwy walor dowodowy, stąd też zakwestionowano możliwość dokonania na jej podstawie wiążących w sprawie ustaleń, lecz mimo tego została uznana za niezbity dowód w sprawie.
Skarżąca kasacyjnie zauważyła również, że Sąd I instancji bezpodstawnie i błędnie uznał, że do rozstrzygnięcia sprawy zbędne było przesłuchanie świadków wskazanych przez skarżącą. Podkreślono, że stanowisko poprzednio przedstawione przez świadków stoi w sprzeczności ze zdjęcia lotniczymi, które mają charakter wyłącznie informacyjny i poglądowy. Konieczne zatem było zweryfikowanie prawidłowości zdjęć lotniczych z zeznaniami świadków, ponieważ zeznania świadków mają większe znaczenie dowodowe, aniżeli zdjęcie lotnicze o charakterze wyłącznie pomocniczym. Tym samym uznanie przez Sąd I instancji pominięcia dowodu z przesłuchania świadków za zasadne oraz oparcie przekonań w sprawie jedynie na zdjęciach lotniczych stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Chybiony jest zarzut kasacyjny wskazujący na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 48 Prawa budowlanego poprzez oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, mimo naruszenia przez organ administracji publicznej przepisów postępowania, w szczególności poprzez niezebranie i nierozważenie pełnego materiału dowodowego.
Na wstępie należy zauważyć, że jeżeli intencją skarżącej kasacyjnie było zakwestionowanie sposobu przeprowadzenia przez organy nadzoru budowlanego postępowania w niniejszej sprawie, poprzez niezbadanie i nierozważenie pełnego materiału dowodowego, czy też nieprzeprowadzenie zawnioskowanych przez stronę dowodów, to zarzut skargi kasacyjnej powinien wskazywać na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 , art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. Jednak wniesiona skarga kasacyjna takiego zarzutu nie zawiera. Nie jest przy tym rolą sądu kasacyjnego domyślanie się intencji skarżącej zwłaszcza, że autorem skargi kasacyjnej jest profesjonalny pełnomocnik.
Odnosząc się kolejno do wskazanych jako naruszone przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy wskazać, że art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi: "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Określa zatem granice rozpoznania skargi przez sąd I instancji. Natomiast granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu (por. wyroki NSA: z dnia 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 610/06; z dnia 24 września 2021 r., sygn. akt I GSK 289/21; z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 3805/18; z dnia 8 grudnia 2022 r. sygn. akt III OSK 1961/21; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie Sąd I instancji, rozpoznając skargę, dokonał oceny pod względem zgodności z prawem sprawy rozstrzygniętej zaskarżonym postanowieniem (a nie innej sprawy w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym), rozpoznając jej istotę. Nie naruszył zatem art. 134 § 1 p.p.s.a.
Z kolei art. 151 p.p.s.a. ma charakter ogólny i wynikowy, który określa oznaczony przypadek, kiedy skarga nie została uwzględniona przez sąd administracyjny, który w takim przypadku ją oddala. Naruszenie przywołanego przepisu mogłoby mieć miejsce jedynie wówczas, gdyby sąd - wydając zaskarżone orzeczenie - stwierdził naruszenie prawa, które powinno skutkować uwzględnieniem skargi, a pomimo powyższego ją oddalił. Dopiero ewentualne naruszenie przepisów powiązanych z ww. uregulowaniem decyduje o zasadności zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. W sytuacji gdy sąd wydając zaskarżone orzeczenie nie stwierdził naruszeń prawa, to tym samym nie istniała przesłanka do uwzględnienia skargi, co czyni zasadnym jej oddalenie.
Nie wiadomo w jakim celu w zarzucie kasacyjnym powołany został art. 48 Prawa budowlanego, bez wskazania konkretnej jednostki redakcyjnej i jakiegokolwiek odniesienia się do tego przepisu w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, co uniemożliwia Sądowi odniesienie się do naruszenia tego przepisu.
Na marginesie należy jedynie zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w całości akceptuje i uznaje za prawidłowe stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym nośnik reklamowy będący przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego stanowi inny obiekt niż ten, który został wzniesiony w 2002 r., co jednoznacznie potwierdzają zarówno mapy sytuacyjne jak i zdjęcia lotnicze. Inne jest miejsce usytuowania tych obiektów oraz ich konstrukcja, a nadto inny sposób posadowienia ich na gruncie. Stąd rację ma Sąd I instancji, że w tej sytuacji zbędne było przeprowadzanie dalszych dowodów w tym przesłuchanie świadków, skoro okoliczność na którą mają być przesłuchani została wykazana w sposób nie budzący wątpliwości. Obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady dochodzenia prawdy obiektywnej, w świetle której na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 7 i nast. k.p.a.), nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony. Z treści przepisów k.p.a. normujących postępowanie dowodowe nie można bowiem wyprowadzić konkluzji, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony. Dowody przeprowadza się w celu ustalenia okoliczności, które rzeczywiście mogą mieć znaczenie prawne dla sprawy, a nie w celu poszukiwania ewentualnych okoliczności, które mogą zaprzeczyć dotychczasowym ustaleniom organów. Uprawnienie strony do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu podlega także ograniczeniom, gdyż organ powinien każdorazowo rozważyć żądanie przeprowadzenia dowodu z uwagi na celowość i konieczność zapewnienia szybkości postępowania, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń (por. wyroki NSA: z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2191/12; z dnia 6 października 2015r., sygn. akt II OSK 314/14).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.