II OSK 2840/22

Naczelny Sąd Administracyjny2024-03-11
NSAbudowlaneWysokansa
pozwolenie na budowęwstrzymanie wykonaniawznowienie postępowaniaczęści wspólnewspólnota mieszkaniowaprawo budowlanekodeks postępowania administracyjnegoskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę, uznając zasadność zastosowania art. 152 § 1 K.p.a. ze względu na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji.

Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jej skargę na postanowienie o wstrzymaniu wykonania pozwolenia na budowę. Zarzucała m.in. naruszenie przepisów K.p.a. i P.p.s.a. NSA uznał, że wstrzymanie wykonania decyzji było zasadne, ponieważ ingerencja w części wspólne budynku wymagała zgody wspólnoty, a jej brak rodził prawdopodobieństwo uchylenia pozwolenia w wznowionym postępowaniu. Skarga kasacyjna została oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez spółkę [...] sp. z o.o. sp.k. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Wojewody Małopolskiego utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa o wstrzymaniu wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Pozwolenie dotyczyło przebudowy lokali usługowych, w tym ingerencji w części wspólne budynku (stropodach, świetliki). Spółka zarzucała naruszenie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, kwestionując zasadność wstrzymania wykonania decyzji i podstawy wznowienia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 152 § 1 K.p.a. było zasadne, ponieważ ingerencja w części wspólne budynku bez wymaganej uchwały wspólnoty mieszkaniowej rodziła prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wznowionym postępowaniu. Sąd podkreślił, że postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie służy definitywnemu rozstrzygnięciu sprawy, a jedynie ocenie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji. Skarga kasacyjna została oddalona jako niezasadna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wstrzymanie wykonania decyzji jest zasadne, jeśli istnieją okoliczności wskazujące na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wznowionym postępowaniu, a ingerencja w części wspólne bez zgody wspólnoty może stanowić taką przesłankę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ingerencja w części wspólne budynku (stropodach, świetliki) bez wymaganej uchwały wspólnoty mieszkaniowej rodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w wznowionym postępowaniu, co uzasadnia wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 152 § 1 K.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (18)

Główne

K.p.a. art. 152 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 145 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 113 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 133 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.w.l. art. 22 § 1

Ustawa o własności lokali

u.w.l. art. 22 § 2

Ustawa o własności lokali

u.w.l. art. 22 § 3 pkt 5

Ustawa o własności lokali

P.b. art. 3 § 20

Prawo budowlane

K.c. art. 199

Kodeks cywilny

K.c. art. 201

Kodeks cywilny

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 182 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę było zasadne ze względu na prawdopodobieństwo uchylenia jej w wznowionym postępowaniu, spowodowane ingerencją w części wspólne budynku bez zgody wspólnoty mieszkaniowej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 152 § 1 K.p.a. i art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez przyjęcie za podstawę nieważnego postanowienia o sprostowaniu. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a., art. 152 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. w oparciu o nieważne postanowienie Prezydenta. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a., art. 152 § 1 i art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez oddalenie skargi wskutek nieuprawdopodobnienia przesłanki wznowienia. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a., art. 152 § 1 i art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez przyjęcie za podstawę wznowienia okoliczności nieznanych organowi. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 22 u.w.l., art. 3 P.b., art. 199 i 201 K.c. poprzez błędną wykładnię prawa materialnego w zakresie czynności przekraczających zwykły zarząd. Zarzut naruszenia art. 22 ust. 3 pkt 5 u.w.l. poprzez błędną wykładnię przepisu jako zawierającego koniunkcję.

Godne uwagi sformułowania

organ nie bada 'wyprzedzająco' merytorycznie zgodności z prawem decyzji stanowiącej przedmiot postępowania wznowieniowego nie można utożsamiać z koniecznością udowodnienia określonych okoliczności nie ma podstaw do wymagania od organu chociażby uproszczonego dowodzenia o skutku w postaci uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Za wystarczające uznać bowiem należy wskazanie przez ten organ na takie możliwości

Skład orzekający

Grzegorz Czerwiński

przewodniczący

Jan Szuma

sprawozdawca

Paweł Miładowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 152 § 1 K.p.a. w sprawach budowlanych, gdy ingerencja w części wspólne nieruchomości wymaga zgody wspólnoty mieszkaniowej i brak tej zgody może stanowić podstawę do wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę."

Ograniczenia: Dotyczy głównie procedury wstrzymania wykonania decyzji w kontekście wznowienia postępowania, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia o pozwoleniu na budowę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o wstrzymaniu wykonania decyzji w kontekście sporu o ingerencję w części wspólne nieruchomości, co jest częstym problemem we wspólnotach mieszkaniowych.

Ingerencja w dach bez zgody wspólnoty? NSA wstrzymuje pozwolenie na budowę!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2840/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący/
Jan Szuma /sprawozdawca/
Paweł Miładowski
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Kr 649/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2022-07-12
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 152 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 113 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151 w zw. z art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1048
art. 22 ust. 1 oraz art. 22 ust. 2 w zw. z art. 22 ust. 3 pkt 5
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 3 pkt 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1360
art. 199 i art. 201
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 649/22 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w Krakowie na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia [...] marca 2022 r., znak [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 12 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 649/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w Krakowie na postanowienie Wojewody Małopolskiego (zwanego dalej "Wojewodą") z dnia 9 marca 2022 r., znak Wl-I.7840.3.41.2021.SA utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa (zwanego dalej "Prezydentem") z dnia 7 kwietnia 2021 r., znak AU-01-2.6740.985.2020.MSR o wstrzymaniu z urzędu na podstawie art. 152 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę zaskarżonego po decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej "K.p.a.") we wznowionym postępowaniu pozwolenia na budowę z dnia 14 sierpnia 2020 r., nr 624/6740.2/2020 dla inwestycji: Przebudowa lokali usługowych na parterze budynku "A" w zespole zabudowy "[...]" na biura, obejmującej fragment stropodachu, w którym zostaną wykonane cztery świetliki, wzmocnienie konstrukcji istniejącej w lokalu oraz słupa na poziomie garażu, zastąpienie bramy segmentowej na elewacji wschodniej przeszkleniem, przebudowa wnętrza lokalu wynikająca z nowej funkcji oraz przebudowa instalacji wewnętrznych: wentylacji, klimatyzacji, wodnokanalizacyjnych, grzewczej, elektrycznej i teletechnicznej – przy ul. [...] w Krakowie na działce nr [...], obr. [...].
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] sp. z o.o. sp. k. zarzucając naruszenie:
1. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (na datę zaskarżonego wyroku tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") w zw. z art. 152 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę zaskarżonego postanowienia tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej "K.p.a.") poprzez oddalenie skargi wskutek ustalenia – w ocenie Sądu – uprawdopodobnienia uchylenia decyzji z dnia 14 sierpnia 2020 r. w wyniku wznowionego postępowania z uwagi na wykazanie przesłanek wznowienia postępowania, wówczas, gdy organy administracji obu instancji "nie wykazały uprawdopodobnienia" we wznowionym postępowaniu możliwości wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego;
2. art. 151 w zw. żart. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 152 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 113 § 1 K.p.a. poprzez przyjęcie za podstawę dla uprawdopodobnienia uchylenia decyzji z dnia 14 sierpnia 2020 r. przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., to jest przesłanki wznowienia postępowania z uwagi na fałszywe dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, w oparciu o nieważne postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 23 kwietnia 2021 r., które to postanowienie jest postanowieniem nieważnym z uwagi na rażące naruszenie art. 113 § 1 K.p.a., który nie mógł stanowić kompetencji do zmiany podstawy rozstrzygnięcia (podstawa prawna postanowienia z dnia 23 kwietnia 2021 r. nie jest oczywistą omyłką);
3. art. 151 w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a., art. 152 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez oddalenie skargi wskutek przyjęcia za podstawę dla uprawdopodobnienia uchylenia decyzji z dnia 14 sierpnia 2020 r. przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., to jest wznowienia postępowania z uwagi na fałszywość dowodów, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, pomimo nieuprawdopodobnienia powyższej przesłanki oraz nieprzedstawienia środków dowodowych prowadzących do podważenia uprzednio złożonych dowodów i oparcie się w tym zakresie wyłącznie na lakonicznej analizie prawnej organu architektoniczno-budowlanego nieuwzględniającej przepisów prawa cywilnego w zakresie czynności zwykłego zarządu, czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu, jak również nieuwzględniającej przepisów Prawa budowlanego w zakresie definicji przebudowy oraz przepisów ustawy o własności lokali w zakresie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną Wspólnoty Mieszkaniowej;
4. art. 151 w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a., art. 152 § 1 i art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez przyjęcie za podstawę dla uprawdopodobnienia uchylenia decyzji z dnia 14 sierpnia 2020 r. przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., to jest wznowienia postępowania z uwagi na wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję, wówczas gdy nie zostały ujawnione żadne okoliczności faktyczne, które Prezydentowi nie były znane wcześniej, a nadto nie ujawniono żadnych nowych dowodów, które nie istniały by wcześniej, jedynym zaś powodem wznowienia była nieuzasadniona zmiana kwalifikacji prawnej (nie zaś zmiana sfery dowodowej) Prezydenta wskutek zawiadomienia M. N. o rzekomej błędnej kwalifikacji prawnej organu architektoniczno-budowlanego;
5. art. 22 ust. 1 oraz art. 22 ust. 2 w zw. z art. 22 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 1048, dalej "u.w.l."), art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm., dalej "P.b."), art. 199 i art. 201 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 z późn. zm., dalej "K.c.") poprzez błędną wykładnię prawa materialnego prowadzącą do konstatacji, że czynności podejmowane przez zarząd wspólnoty mieszkaniowej celem poszanowania prawa własności wyodrębnionego lokalu usługowego oraz celem zachowania stanu części wspólnych budynku wspólnoty mieszkaniowej stanowią czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu, wówczas gdy czynności zachowawcze, utrzymujące stan części wspólnych budynku nie mogą ze swej istoty prowadzić do ingerencji w części wspólne wspólnoty mieszkaniowej tak daleko idące, by konstatować o przekroczeniu zakresu zwykłego zarządu częścią wspólną nieruchomości, a tylko kwalifikowany zakres robót budowlanych, nie zaś każdy zakres robót budowlanych, obejmujących części wspólne budynku, prowadzić będzie do przekroczenia zakresu zwykłego zarządu nieruchomością wspólną;
6. art. 22 ust. 3 pkt 5 u.w.l., poprzez błędną wykładnię przepisów prawa materialnego prowadzącą do uznania, że przepis ten stanowi o dysjunkcji przykładowego katalogu okoliczności wskazujących na konieczność podjęcia uchwały wspólnoty mieszkaniowej w przedmiocie wskazanych czynności, wówczas gdy przepis ten zawiera koniunkcję określającą sposób wykonywania czynności przekraczających zwykł zarząd w przypadku procesu inwestycyjnego prowadzącego do powstania lokalu nadbudowanego lub przebudowanego wskutek robót budowlanych w zakresie części wspólnej nieruchomości.
Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzji obu instancji, względnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu "w Warszawie" [zapewne miało być "w Krakowie" – uw. NSA]. Wystąpiła też o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy wskazać, że art. 193 zd. drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.) wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze P.p.s.a. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W takim uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny nie relacjonuje więc opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej przedstawionych przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Na wstępie należy stwierdzić, że nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 151 w zw. art. 135 P.p.s.a., art. 152 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 i art. 113 § 1 K.p.a., poprzez przyjęcie za podstawę dla uprawdopodobnienia uchylenia decyzji z dnia 14 sierpnia 2020 r. przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. – w oparciu o nieważne postanowienie Prezydenta z dnia 23 kwietnia 2021 r.
Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2021 r. Prezydent, na podstawie art. 113 § 1 K.p.a., sprostował postanowienie z dnia 7 kwietnia 2021 r. o wstrzymaniu pozwolenia na budowę z dnia 14 sierpnia 2020 r., a dokonał tego przede wszystkim w zakresie wskazanej podstawy wznowienia, wskazując w miejsce art. 145 § 1 pkt 5, art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. i zastępując cytaty pierwszej z tych regulacji drugą. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że wskazane tu postanowienie o sprostowaniu dotyczy kilku fragmentów pierwotnego postanowienia i można zastanawiać się, czy w danym przypadku mieści się to w graniach "oczywistej omyłki". Niemniej pamiętać należy, że z akt nie wynika, iżby postanowienie o sprostowaniu z dnia 23 kwietnia 2021 r. było zaskarżone (przysługiwało na nie zażalenie – art. 113 § 3 K.p.a.). Jako więc niezakwestionowane i pozostające w obrocie prawnym (zachowując ważność) spowodowało ono, w określonym w nim zakresie, zmianę treści postanowienia Prezydenta z dnia 7 kwietnia 2021 r., będącego w niniejszej sprawie postanowieniem wydanym w pierwszej instancji administracyjnej. Należy więc przyjmować, że w ostatecznym rozrachunku to ostatnie odnosiło się do przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.
Konsekwentnie za niezasadny trzeba uznać zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 151 w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a., art. 152 § 1 i art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., który [...] sp. z o.o. sp. k. łączy z hipotetycznym założeniem, że rozważaną przez organy przesłanką wznowieniową był art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
Przechodząc do oceny pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej należy poczynić pewną uwagę wprowadzającą.
Otóż skarżąca kasacyjnie spółka przedstawia stosunkowo szczegółową faktograficznie i prawnie polemikę, starając się przekonać, że ubiegając się o pozwolenie na budowę udzielone jej decyzją z dnia 14 sierpnia 2020 r. nie zaprojektowała prac o takim charakterze, że wymagałoby to uzyskania uchwały właścicieli lokali (art. 22 ust. 2 w zw. z art. 22 ust. 3 pkt 5 u.w.l.). W ocenie [...] sp. z o.o. sp. k. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie błędnie z priori założył, że skoro dochodzi do ingerencji w części wspólne budynku, to jest to równoznaczne z dokonaniem czynności w sferze przekraczającej zakres zwykłego zarządu. Przedstawione w skardze kasacyjnej rozumowanie spółki wieść ma ku wnioskowi, że złożona do akt dokumentacja, w tym oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, były wystarczające do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 14 sierpnia 2020 r. (a w domyśle: że w tej sferze nie aktualizują się przesłanki wznowieniowe).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty i argumentacja [...] sp. z o.o. sp. k. są zbyt daleko idące. Podkreślić trzeba, że niniejsza sprawa nie dotyczy decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania, a jedynie postanowienia z art. 152 § 1 K.p.a.
Zgodnie z art. 152 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Powyższy przepis upoważnia organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania do wstrzymania – z urzędu lub na żądanie strony – wykonania decyzji ostatecznej kończącej postępowanie objęte wnioskiem o wznowienie postępowania, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Instytucja procesowa, o której mowa w art. 152 § 1 K.p.a., służy ochronie stron przed możliwymi negatywnymi konsekwencjami, jakie mogą ponieść na skutek dalszego wykonywania decyzji, przede wszystkim chroni przed powstaniem szkody. Zastosowanie tej instytucji uzależnione jest od stwierdzenia istnienia prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, przy czym ocena stopnia tego prawdopodobieństwa, dokonanego w oparciu o występujące w sprawie okoliczności, należy do właściwego organu. W art. 152 § 1 K.p.a. ustawodawca posłużył się terminem "prawdopodobieństwo", którego nie można utożsamiać z koniecznością udowodnienia określonych okoliczności. Przypomnieć też należy, iż w postępowaniu, o jakim mowa w 152 § 1 K.p.a., organ nie bada "wyprzedzająco" merytorycznie zgodności z prawem decyzji stanowiącej przedmiot postępowania wznowieniowego oraz konieczności ewentualnego jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Należy to bowiem do rozstrzygnięcia kończącego wznowione postępowanie. Wydając postanowienie na podstawie art. 152 § 1 k.p.a. właściwy organ powinien wziąć pod uwagę wszystkie dostępne na tym etapie postępowania okoliczności faktyczne i prawne, przede wszystkim materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy zakończonej decyzją ostateczną i na tej podstawie wstępnie ocenić, czy istnieje prawdopodobieństwo uchylenia tej decyzji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2716/16, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Poczyniwszy powyższe założenia i rozpoznając zarzuty naruszenia: art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 152 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 151 w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a., art. 152 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że zaaprobowanie możliwości wstrzymania wykonania decyzji z dnia 14 sierpnia 2020 r. przez organy zależało przede wszystkim od oceny zajścia omawianego "prawdopodobieństwa" jej uchylenia we wznowionym postępowaniu, a nie od definitywnego rozstrzygnięcia tego zagadnienia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach sprawy "prawdopodobieństwo" z art. 152 § 1 K.p.a. zachodzi i jest czytelne. [...] sp. z o.o. sp. k. uzyskała pozwolenie na budowę z dnia 14 sierpnia 2020 r. i podjęła się przebudowy lokali usługowych w zespole zabudowy "[...]". W ramach zamierzenia przewidziano ingerencję w części wspólne budynku, między innymi w przegrody zewnętrzne – wykonanie 4 świetlików w stropodachu. Spółka oświadczyła, że dysponuje prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro w niniejszej sprawie stwierdzono, że projekt budowlany przebudowy lokalu zakłada realizację otworów w stropie (świetlików), a więc ingerencję w części wspólne, a zarazem ustalono, że spółka nie posiada zgody na takie działania udzielonej w drodze uchwały przez wspólnotę, to "istnieje prawdopodobieństwo" uchylenia decyzji w wyniku wznowienia. Sąd w tym miejscu jeszcze raz podkreśla, że orzekanie przez organ na podstawie art. 152 § 1 K.p.a. nie służy "wyprzedzającemu" przesądzeniu, że zachodzi przesłanka wznowieniowa i zarazem podstawa do wyeliminowania decyzji w postępowaniu wznowieniowym. Ocenia się jedynie, czy ustalone wstępnie okoliczności świadczyć mogą o prawdopodobieństwie takiego wyniku sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wobec ustalenia, że złożone w toku postępowania oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może nie mieć pokrycia w rzeczywiście posiadanym przez skarżącą prawie, które byłoby wymagane do zrealizowania zaprojektowanego zakresu robót z uwagi na ingerencję w części wspólne budynku, to wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 152 § 1 K.p.a. było zasadne. To natomiast nie zamyka drogi do dalszej dogłębnej analizy przesłanki wznowieniowej (w niniejszej sprawie: art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.), a także szczegółowej weryfikacji podstaw do uchylenia pierwotnej decyzji we wznowionym postępowaniu.
Uzupełniając powyższe nadmienić należy, że z akt administracyjnych wynika, iż decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia 14 sierpnia 2020 r., co do której w trybie art. 152 § 1 K.p.a. wydano postanowienie o wstrzymaniu jej wykonania z uwagi na opisane wyżej prawdopodobieństwo jej uchylenia (art. 152 § 1 K.p.a.), została ostatecznie uchylona decyzją z dnia 15 czerwca 2023 r. To tym bardziej potwierdza, że organy zasadnie upatrywały przesłanki z art. 152 § 1 K.p.a. w początkowej fazie postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał trafności zarzutów naruszenia grupy powiązanych przepisów: art. 22 ust. 1, art. 22 ust. 2, art. 22 ust. 3 pkt 5 u.w.l., art. 3 pkt 20 P.b., art. 199, art. 201 K.c. oraz odrębnie przedstawionego zarzutu naruszenia art. 22 ust. 3 pkt 5 u.w.l. Nie deprecjonując a priori ani nie oceniając argumentacji przedstawionej na poparcie tych zarzutów Sąd jeszcze raz podkreśla, że ich analiza wykracza poza ramy postępowania z art. 152 § 1 K.p.a. Jak trafnie przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt II OSK 1931/13 (orzeczenia.nsa.gov.pl), w granicach art. 152 § 1 K.p.a.: "nie ma podstaw do wymagania od organu chociażby uproszczonego dowodzenia o skutku w postaci uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Za wystarczające uznać bowiem należy wskazanie przez ten organ na takie możliwości". W niniejszej sprawie organ wskazał, że z jednej strony pozwolenie na budowę z dnia 14 sierpnia 2020 r. obejmuje części wspólne budynku, a z drugiej strony złożone przez inwestora oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane nie jest poparte stosowną uchwałą właścicieli lokali. Takie ustalenie było wystarczające do zastosowania art. 152 § 1 K.p.a. i wstrzymania wykonania pozwolenia objętego wznowieniem.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, orzekając w granicach skargi kasacyjnej i uznając podniesione w niej zarzuty za nieusprawiedliwione, oddalił wniesioną skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Niniejszy wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI