II OSK 284/22

II OSK 284/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Broda
Roman Ciąglewicz /przewodniczący/
Zdzisław Kostka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Lu 273/21 - Wyrok WSA w Lublinie z 2021-10-20
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 51 ust. 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant starszy asystent sędziego Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R. I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 października 2021 r. sygn. akt II SA/Lu 273/21 w sprawie ze skargi R. I. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 29 stycznia 2021 r. znak [...] w przedmiocie sporządzenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 20 października 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 273/21, na skutek skargi R. I., w punkcie pierwszym tego wyroku uchylił decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z 29 stycznia 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z 9 września 2020 r., którą na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego nakazano skarżącemu zaniechania dalszych robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...], gmina D., a w jego punkcie drugim zasądził od organu administracji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku, zaskarżając go w punkcie pierwszym, "wraz z motywami tego rozstrzygnięcia", skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 134 § 2 w zw. z art. 141 § 4 i art. 170 p.p.s.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji ze wskazaniami, co do dalszego postępowania w sposób niekorzystny dla skarżącego, a wiążący organy nadzoru budowlanego, polegającego na tym, że zamiast orzeczonego wobec skarżącego nakazu wstrzymania robót budowlanych, dalsze postępowanie administracyjne powinno być prowadzone w kierunku bądź to doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego, bądź to do jego rozbiórki,
- art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez zaniechanie uchylenia obok zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji "także postanowienia PINB z 15 października 2019 r. w części nakazującej wykonanie projektu zamiennego budynku poza zmianami dotyczącymi jego powierzchni i kubatury także zmiany w zakresie zaprojektowania i wypełnienia otworu na skrajnej ścianie tego budynku",
- art. 36a ust. 1 i 6 Prawa budowlanego poprzez wadliwe ich zastosowanie "oraz błędne przyjęcie, że montaż okna o parametrach, jak podane w pkt 1 lit. a zarzutów, wymagał zmiany pierwotnego pozwolenia na budowę, podczas gdy zmiana taka miała charakter nieistotny i powinna być dokonana w sposób przewidziany w art. 36a ust. 6 Prawa budowlanego",
- art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego w zw. z § 236 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, "poprzez wadliwą wykładnię tych przepisów i błędne przyjęcie, że okno o parametrach jak podane w pkt 1 lit. a zarzutów, nie spełnia wymogów wypełnienia otworów, wynikających z przepisów rozporządzenia, podczas gdy okno takie posiadając zbliżone właściwości do luksferów lub cegły szklanej, stanowi budulec wystarczający do wypełnienia otworu ściennego nawet, jeśli nie jest elementem konstrukcyjnym, analogicznie jak ma to miejsce w przypadku luksferów lub cegły szklanej".
We wnioskach skargi kasacyjnej zażądano uchylenia zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. W piśmie z 27 grudnia 2021 r. skarżący zażądał rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa). Rozpoznając zatem w tak określonych granicach sprawę NSA uznał, że skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Skarga kasacyjna w istocie kwestionuje uzasadnienie zaskarżonego wyroku przede wszystkim w takim zakresie, w jakim Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w postępowaniu administracyjnym należało rozważyć dwa kolejne sposoby załatwienia sprawy administracyjnej z trzech wymienionych w art. 51 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), mianowicie rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Takie stanowisko Sądu pierwszej instancji było konsekwencją zasadnego w okolicznościach sprawy uznania, że nałożony dotychczas obowiązek zaniechania dalszych robót budowlanych nie był zasadny skoro wszystkie roboty budowlane zostały już wykonane. Takie stanowisko Sądu pierwszej instancji nie może być uznane za naruszenie zakazu orzekania na niekorzyść wynikającego z art. 134 § 2 p.p.s.a. Faktem jest, że zastosowanie się do takiej oceny prawnej przez organy administracji może doprowadzić w najgorszym dla skarżącego przypadku do nałożenia na niego obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Jednakże skarżący może w łatwy sposób takiej ewentualności uniknąć. W rozpoznawanej sprawie chodzi bowiem tylko o to, aby obiekt budowlany wybudowany z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego doprowadzić do stanu zgodnego z obowiązującym w chwili wydania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z 20 listopada 2019 r. o nałożeniu na skarżącego obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.), czyli doprowadzić do tego, aby w ścianie budynku, która znajduje się w odległości 3,40 m od granicy sąsiedniej działki nr [...], nie było okna. Usunięcie wskazanego okna jest pewnym ciężarem dla skarżącego, który nie wynikał wprost ani z zaskarżonej decyzji, ani poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Jednakże usuwając to okno skarżący uzyska korzyść w postaci możliwości zalegalizowania robót budowlanych wykonanych z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Takiej korzyści skarżący by nie uzyskał, gdyby ostały się sprzeczne z prawem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji. Postępowanie naprawcze, które się toczy w związku z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego, kończy się w pozytywny dla inwestora sposób, gdy organ administracji po stwierdzeniu wykonania nałożonego na inwestora obowiązku przedłożenia odpowiedniego do wykonanych robót budowlanych projektu budowlanego zamiennego, w zależności od zaawansowania robót budowlanych, zatwierdza projekt budowlany zamienny i udziela pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo tylko zatwierdza projekt budowlany zamienny, nakładając zawsze obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego). Takiej decyzji skarżący nie mógłby jednak uzyskać, gdyby ostały się zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, gdyż w uzasadnieniach tych decyzji stwierdzono, że skarżący nie wykonał nałożonego na niego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z 20 listopada 2019 r. obowiązku przedłożenia odpowiedniego do wykonanych robót budowlanych projektu budowlanego zamiennego. Zaskarżonym wyrokiem nie orzeczono zatem na niekorzyść skarżącego. Tym samym nie jest zasadna podstawa kasacyjna, w której zarzuca się naruszenie art. 134 § 2 w zw. z art. 141 § 4 i art. 170 p.p.s.a.
Jeżeli chodzi o podstawy kasacyjne zawierające zarzuty naruszenia art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 36a ust. 1 i 6 Prawa budowlanego oraz art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego w zw. z § 236 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, to mimo oczywistych niezręczności i niedokładności w ich sformułowaniu można przyjąć, że skarżący dąży poprzez te zarzuty do zakwestionowania stanowiska organu administracji zaakceptowanego przez Sąd pierwszej instancji, że skarżący nie wykonał w sposób właściwy nałożonego na niego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z 20 listopada 2019 r. obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego w zakresie, w jakim skarżący miał usunąć sprzeczność z przepisami prawa wykonanych z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego robót budowlanych sprowadzających się do wybudowania ściany z oknem w odległości 3,40 m od granicy z działką nr [...].
Tak rozumiane podstawy kasacyjne nie są zasadne. Po pierwsze, usytuowanie wbrew zatwierdzonemu projektowi budowlanemu okna w ścianie znajdującej się w odległości 3,40 m od granicy działki budowlanej stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, gdyż jest to odstępstwo, o którym była mowa w obowiązującym w chwili wydania decyzji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z 20 listopada 2019 r. art. 36a ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.). Było to bowiem odstąpienie w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu, z wyjątkiem urządzeń budowlanych oraz obiektów małej architektury, gdyż projekt zagospodarowania działki lub terenu obejmował, jak wynikało z art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, m.in. usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów. Po drugie, dla doprowadzenia takiego istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego do stanu zgodności z prawem decydujące znaczenie ma § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z którego wynika, że w tak usytuowanej ścianie nie może być okna, niezależnie od tego, czy ściana z takim oknem spełnia wymogi ochrony przeciwpożarowej dla ściany oddzielenia przeciwpożarowego.
Uwzględniając powyższe NSA uznał, że skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i w związku z tym na podstawie art. 184 p.p.s.a. podlega oddaleniu.