II OSK 2838/19

Naczelny Sąd Administracyjny2022-10-13
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlaneplan miejscowysamowola budowlanazaświadczenierozbudowanadbudowazieleni urządzonapostępowanie legalizacyjneNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy wydania zaświadczenia o zgodności rozbudowy budynku z planem miejscowym, uznając, że samowolna rozbudowa narusza zakaz wprowadzony przez plan.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Z.B. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jego skargę na postanowienie SKO w Krakowie odmawiające wydania zaświadczenia o zgodności rozbudowy i nadbudowy budynku z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając stanowisko sądów niższych instancji i organów administracji, że samowolna rozbudowa narusza zakaz wprowadzony przez plan miejscowy, co uniemożliwia wydanie pozytywnego zaświadczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który utrzymał w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie odmawiające wydania zaświadczenia o zgodności rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wniosek o wydanie zaświadczenia był związany z postępowaniem legalizacyjnym dotyczącym samowoli budowlanej. Organ administracji odmówił wydania zaświadczenia, wskazując, że plan miejscowy na danym terenie dopuszcza jedynie remont, przebudowę i odbudowę w istniejących gabarytach, a zakazuje nowej zabudowy oraz rozbudowy i nadbudowy. WSA w Krakowie oddalił skargę, uznając, że samowolna rozbudowa nie może być zalegalizowana poprzez wydanie zaświadczenia o zgodności z planem, gdyż sankcjonowałoby to obejście przepisów prawa. NSA podzielił to stanowisko, oddalając skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że celem legalizacji samowoli budowlanej jest dostosowanie obiektu do obowiązujących przepisów, a w tym przypadku plan miejscowy wyraźnie zakazywał rozbudowy i nadbudowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Organ wydający zaświadczenie powinien badać zgodność wykonanych robót budowlanych (w tym samowolnej rozbudowy i nadbudowy) z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie jedynie dopuszczalność istnienia obiektu.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że celem postępowania legalizacyjnego i wydania zaświadczenia jest dostosowanie samowolnie wybudowanego obiektu do obowiązujących przepisów, w tym planu miejscowego. Skoro plan zakazywał rozbudowy i nadbudowy, odmowa wydania zaświadczenia o zgodności była prawidłowa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.b. art. 48 § ust. 3 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego w postanowieniu wydanym w postępowaniu legalizacyjnym nakłada na stronę obowiązek przedstawienia zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § par 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § par 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 217 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 218 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Samowolna rozbudowa i nadbudowa budynku narusza zakaz wprowadzony przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, co uniemożliwia wydanie zaświadczenia o zgodności. Celem legalizacji samowoli budowlanej jest dostosowanie obiektu do obowiązujących przepisów, a nie sankcjonowanie obejścia prawa. Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia jest uproszczone i sprowadza się do potwierdzenia zgodności z obowiązującym planem miejscowym.

Odrzucone argumenty

Organ powinien badać zgodność istniejącego obiektu z planem, a nie wykonanych robót budowlanych. Plan miejscowy wszedł w życie po wykonaniu robót, więc powinien być badany jedynie dopuszczalność istnienia obiektu. Nienależyte zgromadzenie materiału dowodowego i błędne wyjaśnienie stanu faktycznego przez organy niższych instancji.

Godne uwagi sformułowania

samowolnie wykonana rozbudowa i nadbudowa budynku nie mieści się w tym dopuszczalnym zakresie robót budowlanych zaświadczenie, o którym mowa w art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego nie chodzi o ustalenie ewentualnej zgodności z planem miejscowym istniejącego budynku (...), ale o ustalenie zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Sąd wyjaśnił, że sformułowanie 'istniejące budynki' zawarte § 29 ust. 3 pkt 2 zaskarżonej uchwały należy rozumieć w ten sposób, że dotyczy ono obiektów, które znajdują się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i zostały wybudowane legalnie. Zaproponowana przez skarżącego interpretacja terminu 'istniejący budynek' sankcjonowałaby możliwość obejścia przepisów prawa. Celem legalizacji samowoli budowlanej jest dostosowanie nielegalnie wybudowanego obiektu do przepisów z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego powszechnie obowiązujących, jak i aktów prawa miejscowego

Skład orzekający

Tomasz Bąkowski

przewodniczący sprawozdawca

Marzenna Linska - Wawrzon

sędzia

Agnieszka Wilczewska - Rzepecka

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących wydawania zaświadczeń o zgodności z planem miejscowym w kontekście samowoli budowlanej, zwłaszcza w przypadku rozbudowy i nadbudowy naruszającej zakazy planistyczne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej polegającej na rozbudowie/nadbudowie wbrew zakazom planu miejscowego, a także specyfiki postępowania o wydanie zaświadczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje konflikt między prawem budowlanym, planowaniem przestrzennym a próbą legalizacji samowoli budowlanej. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w kontekście ochrony ładu przestrzennego.

Samowola budowlana nie zawsze może być zalegalizowana – NSA wyjaśnia granice wydawania zaświadczeń o zgodności z planem.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2838/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Wilczewska - Rzepecka
Marzenna Linska - Wawrzon
Tomasz Bąkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Kr 1199/18 - Wyrok WSA w Krakowie z 2018-12-10
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1332
art. 48 ust. 3 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 7, art. 77 par 1 w zw. z art. 107 par 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Bąkowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka Protokolant: asystent sędziego Paweł Chyliński po rozpoznaniu w dniu 13 października 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1199/18 w sprawie ze skargi Z. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 22 maja 2018 r., znak: SKO.Z/4100/24/2017 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 10 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1199/18, oddalił skargę Z. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 22 maja 2018 r., znak: SKO.Z/4100/24/2017 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Dnia 10 marca 2017 r. Z. B. zwrócił się do Prezydenta Miasta Krakowa z wnioskiem o wydanie zaświadczenia "o zgodności istniejącej na terenie obejmującym działkę nr [...], obr. [...], objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru [...], zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Rady Miasta Krakowa z dnia [...] 2013 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z dnia [...] 2013 r. poz. [...]) zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej w postaci budynku mieszkalnego jednorodzinnego (...) z ustaleniami ww. planu miejscowego, tj. z przeznaczeniem terenu określonego w planie miejscowym jako ZPm.2 – pod zieleń urządzoną towarzyszącą istniejącym obiektom budowlanym".
Wniosek został złożony w związku z toczącym się postępowaniem legalizacyjnym przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, które to postępowanie zostało wszczęte – jak wskazał wnioskodawca – z powodu robót budowlanych wykonanych w latach 2005-2006 przez poprzedniego właściciela nieruchomości. Jak wynika z wniosku, w postępowaniu legalizacyjnym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki nałożył na wnioskodawcę w drodze postanowienia z dnia 25 stycznia 2017 r., (znak: ROIK II.5160.71.2016.MBR) obowiązek przedłożenia zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności budowy (to jest: "rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w K. położonego na działce nr [...], obręb [...] wraz z rozbudową wewnętrznej instalacji: CO i elektrycznej") z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Postanowieniem z dnia 16 marca 2017 r. Prezydent Miasta Krakowa, odmówił wydania zaświadczenia "o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego" w zakresie wskazanym w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie wskazując, że zgodność taka nie zachodzi.
W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji podkreślił, że w świetle ustaleń planu miejscowego na tym terenie obowiązuje zakaz lokalizacji nowej zabudowy i zakaz wykonywania robót budowlanych innych niż remont, przebudowa i odbudowa (w istniejących gabarytach) w odniesieniu do istniejących budynków (§ 29 ust. 3 pkt 1 i pkt 2). Według organu, samowolnie wykonana rozbudowa i nadbudowa budynku nie mieści się w tym dopuszczalnym zakresie robót budowlanych.
Na postanowienie Prezydenta m. Krakowa zażalenie złożył Z. B., wnosząc o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W ocenie żalącego, organ I instancji powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające celem zbadania zgodności istniejącego obiektu budowlanego z ustaleniami planu miejscowego w zakresie przeznaczenia oraz parametrów zabudowy i zagospodarowania terenu, na którym znajduje się w części samowolnie wzniesiony obiekt budowlany, a więc funkcji obiektu, wysokości, linii zabudowy, powierzchni zabudowy, dostępu do drogi publicznej itp.
Podniósł też, że obowiązujący plan miejscowy wszedł w życie po wykonaniu legalizowanych robót budowlanych, więc przedmiotem badania co do zgodności z ustaleniami planu miejscowego powinny być nie roboty budowlane, które zostały już wykonane, lecz wyłącznie dopuszczalność istnienia obiektu o określonych parametrach w świetle przeznaczenia terenu określonego w planie miejscowym bez względu na rodzaj robót budowlanych, które do wzniesienia obiektu lub jego rozbudowy czy nadbudowy doprowadziły.
Z. B. podkreślił, że zaświadczenie winno dotyczyć wyłącznie zgodności budowy (rozumianej w tym przypadku jako rozbudowa i nadbudowa istniejącego już budynku mieszkalnego jednorodzinnego) z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego i to efekt tej rozbudowy i nadbudowy winien organ I instancji uczynić przedmiotem swoich rozważań, a nie oceniać pod względem zgodności z przepisami (do czego w ramach postępowania w sprawie o wydanie zaświadczenia organ nie jest uprawniony, gdyż postępowanie wyjaśniające przerodziłoby się w postępowanie jurysdykcyjne) poszczególne rodzaje robót budowlanych, które do wzniesienia obiektu o określonych parametrach doprowadziły w przeszłości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 22 maja 2018 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji, wskazując że wniosek o wydanie zaświadczenia winien być interpretowany nie tylko przez pryzmat samej treści żądania zawartego w tym wniosku, ale także przez pryzmat art. 48 ust. 3 pkt 1 – ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm., dalej: "Prawo budowlane") oraz treści postanowienia organu nakładającego obowiązek przedłożenia przedmiotowego zaświadczenia.
Organ odwoławczy podkreślił, że w zaświadczeniu, o którym mowa w art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego nie chodzi o ustalenie ewentualnej zgodności z planem miejscowym istniejącego budynku (w kontekście jego funkcji, przeznaczenia, parametrów itp.), ale o ustalenie zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Z. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
1. naruszenie art. 7, 77 w zw. z art. 140 oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: "k.p.a.") poprzez nienależyte zgromadzenie i rozpatrzenie materiału dowodowego, wyrażające się w braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego co do okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia;
2. naruszenie art. 217 § 2 w zw. z art. 218 § 2 k.p.a., poprzez niedokonanie oceny zgodności budowy z ustaleniami w/w miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
3. naruszenie art. 48 ust. 3 pkt 1 i ust. 2 pkt 1a Prawa budowlanego poprzez ich błędną interpretację, skutkującą wadliwym ustaleniem zakresu postępowania wyjaśniającego oraz przedmiotu zaświadczenia, co miało wpływ na wynik sprawy.
Skarżący w uzasadnieniu podniósł m.in., że zaprezentowana przez Kolegium wykładnia istoty zaświadczenia, o którym mowa w art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego nie znajduje oparcia nie tylko w wykładni celowościowej, ale również w wykładni systemowej przepisów rządzących postępowaniem legalizacyjnym.
Zdaniem skarżącego plan miejscowy, jako przejaw władztwa planistycznego gminy, kształtuje politykę jednostki samorządu terytorialnego na przyszłość, uwzględniającą przy jego sporządzaniu zastany już na danym terenie sposób zagospodarowania – każdy sposób zagospodarowania, a nie jak chce tego Kolegium tylko obiekty wzniesione legalnie, nie jest bowiem zadaniem planu miejscowego w jego części inwentaryzacyjnej wobec braku podstawy prawnej, dokonywanie tego rodzaju rozróżnień, lecz zadaniem organów nadzoru budowlanego w odrębnym od procedury planistycznej, postępowaniu administracyjnym. Pojęcie "istniejący budynek" na gruncie procedury planistycznej należy postrzegać wyłącznie w sferze faktów, niezależnie od tego jakie działania do jego powstania doprowadziły, natomiast w postępowaniu legalizacyjnym pod pojęciem "istniejący budynek" należy rozumieć właśnie budynek wzniesiony nielegalnie, nawet niezgodnie z ustaleniami planu miejscowego, o ile na danym terenie obowiązywał.
Dla dopuszczalności wydania w niniejszej sprawie zaświadczenia, o którym mowa w art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, irrelewantny jest – jak twierdzi skarżący – przywołany przez organy administracji § 29 ust. 3 pkt 2 planu miejscowego, który nie powinien znaleźć w ogóle zastosowania, dotyczy on bowiem zakazu wykonywania określonych robót budowlanych w przyszłości, tj. od chwili wejścia w życie planu miejscowego.
Według skarżącego, przedmiotem postępowania opartego na art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego nie jest – wbrew temu co wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie – informacja o treści przepisów obowiązującego planu miejscowego, w szczególności o dopuszczalności prowadzenia określonych robót budowlanych, lecz wydanie zaświadczenia, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego o zgodności istniejącego obiektu budowlanego (istniejącej, bo zrealizowanej samowolnie budowy), do powstania którego doprowadziły określone roboty budowlane (budowa) z ustaleniami w zakresie przeznaczenia i parametrów zabudowy i zagospodarowania określonego terenu na którym znajduje się w całości lub w części samowolnie wzniesiony obiekt budowlany. To bowiem wyłącznie parametry przestrzenne (urbanistyczne) stanowią przedmiot postępowania do przeprowadzenia którego, z woli ustawodawcy, właściwy jest inny organ, aniżeli ten, przed którym toczy się postępowanie legalizacyjne.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W ocenie Sądu argumentacja skarżącego, która sprowadza się do twierdzenia, że przedmiotem analizy organu zobowiązanego do wydania zaświadczenia, o którym mowa w art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, winien być istniejący obiekt, a więc budynek o parametrach nadanych mu w wyniku samowolnej rozbudowy i nadbudowy z ustaleniami planu miejscowego, jest nie do przyjęcia.
Sąd wyjaśnił, że sformułowanie "istniejące budynki" zawarte § 29 ust. 3 pkt 2 zaskarżonej uchwały należy rozumieć w ten sposób, że dotyczy ono obiektów, które znajdują się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i zostały wybudowane legalnie.
Okolicznością bezsporną jest to, że skarżący dokonał rozbudowy i nadbudowy budynku bez wymaganego pozwolenia na budowę, zatem legalizacja samowoli budowlanej wymaga stwierdzenia zgodności wykonanych robót budowlanych z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skoro postanowienia tego planu wprowadziły nakaz zachowania istniejących gabarytów obiektu, dopuszczając jedynie jego remont, przebudowę i odbudowę, to nie może być wątpliwości, że Prezydent Miasta Krakowa zobowiązany był do odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści. Zaproponowana przez skarżącego interpretacja terminu "istniejący budynek" sankcjonowałaby możliwość obejścia przepisów prawa. Inwestor który wykonałby określone roboty budowlane bez wymaganego pozwolenia na budowę, mógłby zalegalizować budowę, podczas gdy występując o wydanie pozwolenia na budowę, otrzymałby decyzję odmowną. Celem legalizacji samowoli budowlanej jest dostosowanie nielegalnie wybudowanego obiektu do przepisów z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego powszechnie obowiązujących, jak i aktów prawa miejscowego (miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego), które obowiązują w czasie likwidacji samowoli budowlanej. Zatem jeżeli przepisy prawa miejscowego, jak w tej sprawie, odnoszą się do istniejących obiektów, statuując obowiązek zachowania ich w dotychczasowym kształcie, to skarżący nie może oczekiwać aprobaty dla bezprawnie przeprowadzonej rozbudowy i nadbudowy budynku.
Sąd zwrócił też uwagę na to, że Prezydent Miasta Krakowa konsekwentnie odmawia skarżącemu wydania zaświadczenia o zgodności budowy z postanowieniami miejscowego planu, albowiem wniosek zapoczątkowujący niniejsze postępowanie jest czwartym z kolei wnioskiem skarżącego w przedmiocie samowoli budowalnej zrealizowanej na działce nr [...].
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Z. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok został zaskarżony w całości.
Wyrokowi zarzucono:
Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz.1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego poprzez:
a) błędną interpretację art. 48 § 3 pkt 1 Prawa budowlanego (powinno być: "ust. 3") polegającą na przyjęciu, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wydanie przez Prezydenta Miasta Krakowa zaświadczenia o zgodności przedmiotowej budowli objętej wnioskiem skarżącego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść orzeczenia poprzez naruszenie:
a) art. 145 § 1 pkt c w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia w toku postępowania przed organem I i II instancji przepisów art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nienależyte zgromadzenie materiału dowodowego, błędne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, jak również nierozważenie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy,
b) art. 145 § 1 pkt c w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia w toku postępowania przed organem I i II instancji przepisów art. 217 § 2 w zw. z art. 218 k.p.a. oraz naruszeniem przez organ II instancji art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez odmowę wydania skarżącemu zaświadczenia o zgodności budowli objętej wnioskiem skarżącego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a następnie utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji przez organ II instancji,
c) art. 145 § 1 pkt c w zw. z art. 151 oraz art. 135 p.p.s.a., poprzez błędną kontrolę działalności administracji publicznej i niezastosowanie środka określonego w art. 135, wobec czego Sąd I instancji nie uchylił postanowienia organów I i II instancji.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji lub zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uchylenie postanowienia organu II instancji, jak również poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności sprawę rozpoznano w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez błędną interpretację, polegającą na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wydanie przez Prezydenta Miasta Krakowa zaświadczenia o zgodności przedmiotowej budowli objętej wnioskiem skarżącego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Z przywołanego przepisu wynika, że organ nadzoru budowlanego w postanowieniu wydanym w postępowaniu legalizacyjnym nakłada na stronę tego postępowania obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie: "zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego." W realiach niniejszej sprawy "budowa", która jest przedmiotem samowoli, sprowadzała się do nadbudowy i rozbudowy obiektu. Zatem obowiązkiem strony postępowania legalizacyjnego było przedstawianie zaświadczenia potwierdzającego zgodność z obowiązującym planem miejscowym nadbudowy i rozbudowy obiektu położonego na terenie objętym ustaleniami tego planu. Obiekt, którego skarżący jest właścicielem, jest posadowiony na terenie, na którym obowiązuje zakaz rozbudowy i nadbudowy. Z tego też względu Prezydent Miasta Krakowa nie mógł wydać zaświadczenia, z którego wynikałoby, że rozbudowa i nadbudowa tego obiektu jest zgodna z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego. Oznacza to, że ocena legalności zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta Krakowa, dokonana przez Sąd I instancji była oceną prawidłową.
Nie można też zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 145 § 1 pkt c w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia w toku postępowania przed organem I i II instancji przepisów art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte zgromadzenie materiału dowodowego, błędne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, jak również nierozważenie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.
Nie bez powodu postępowanie w sprawie wydawania zaświadczenia jest określane mianem postępowania uproszczonego. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się o uprawnieniach bądź obowiązkach strony. "Rozstrzygnięciem" w tym postępowaniu jest urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego, albo odmowa takiego potwierdzenia. W świetle powyższego postępowanie wyjaśniające w sprawie wydania przedmiotowego zaświadczenia sprowadzało się w swej istocie do ustalenia prawnego reżimu wynikającego z obowiązującego planu miejscowego na terenie, na którym jest posadowiony obiekt należący do skarżącego. Organ ustalił, że obiekt ten znajduje się na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem ZPm.2 o podstawowym przeznaczeniu pod zieleń urządzoną towarzyszącą istniejącym obiektom budowlanym, na którym zgodnie z § 29 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 planu obowiązuje zakaz lokalizacji nowej zabudowy oraz zakaz wykonywania robót budowlanych innych niż remont, przebudowa i odbudowa (w istniejących gabarytach) w odniesieniu do istniejących budynków.
To ograniczone w swym przedmiocie postępowanie wyjaśniające zostało prawidłowo ocenione przez Sąd I instancji, który nie dopatrzył się naruszeń przepisów wymienionych w tym zarzucie, a które faktycznie odnosiły się do ustaleń wykraczających poza postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia.
Dwa ostatnie zarzuty wiążą się nierozerwalnie z zarzutem naruszenia prawa materialnego, który nie został uwzględniony. Zatem i te zarzuty należało uznać za niezasługujące na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie wypada jeszcze wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę kasacyjną podzielił stanowisko prezentowane przez organy I i II instancji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z którym rozbudowa i nadbudowa obiektu będącego własnością skarżącego jest niezgodna z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego. Stanowisko to nie jest jednak równoznaczne z uznaniem, że ustalenia te są wiążące w postępowaniu legalizacyjnym, dotyczącym samowoli budowlanej dokonanej przed wejściem w życie obowiązującego planu. Należy bowiem w tym miejscu odwołać się do uchwały 7 sędziów NSA z dnia 16 grudnia 2013 r. (sygn. akt II OPS 2/13), która co prawda odnosiła się do art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 – Prawo budowlane, ale zdaniem składu orzekającego, jej istota nie straciła na aktualności. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (...) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (...), są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy."
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI