II OSK 2826/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku gospodarczego, uznając istotne odstępstwa od projektu budowlanego za uzasadniające nałożenie tego obowiązku.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. K. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na postanowienie WINB nakładające obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku gospodarczego. Sąd administracyjny uznał, że budynek został wybudowany z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego z 1993 r., w tym w zakresie parametrów technicznych i układu konstrukcyjnego dachu oraz stropu. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając zasadność nałożenia obowiązku ekspertyzy ze względu na uzasadnione wątpliwości co do nośności i stateczności konstrukcji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który utrzymał w mocy postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Postanowienie to nakładało na właścicieli obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej wykonanych elementów konstrukcyjnych dachu i stropu drewnianego wraz z podciągami budynku gospodarczego, wybudowanego na podstawie pozwolenia z 1993 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że budynek został zrealizowany z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, w tym w zakresie jego parametrów (długość, wysokość) oraz układu konstrukcyjnego dachu i stropu. NSA, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził zasadność zastosowania art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły istnienie istotnych odstępstw od projektu, a brak dziennika budowy i projektu zamiennego, a także nieposiadanie przez inwestora dokumentacji dotyczącej zmian konstrukcyjnych, uzasadniały nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej w celu oceny nośności i stateczności konstrukcji. NSA odrzucił argumentację skarżącego o prowadzeniu jednego postępowania dla dwóch budynków gospodarczych oraz o zastosowaniu uproszczonego postępowania legalizacyjnego, wskazując na istotne odstępstwa od pozwolenia na budowę jako podstawę do wszczęcia postępowania naprawczego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy jest uzasadnione, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości wykonania robót budowlanych, w szczególności w zakresie nośności i stateczności konstrukcji, a organ nie jest w stanie samodzielnie dokonać oceny przy użyciu posiadanej wiedzy i środków.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że istotne odstępstwa od projektu budowlanego, brak dokumentacji technicznej i wątpliwości co do nośności i stateczności konstrukcji dachu i stropu uzasadniają nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej na podstawie art. 81c ust. 2 P.b., ponieważ organy nadzoru budowlanego nie były w stanie samodzielnie ocenić tych kwestii.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
P.b. art. 81c § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis ma charakter ogólny i procesowy, pozwala na nałożenie obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości wykonania robót budowlanych, a organ nie jest w stanie samodzielnie dokonać oceny.
Pomocnicze
P.b. art. 50 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ ma możliwość nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy, szczególnie w przypadku robót zakończonych.
P.b. art. 48 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia w przypadku naruszenia prawa procesowego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy nie ma podstaw do jej uwzględnienia.
P.b. art. 49g § ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy uproszczonego postępowania legalizacyjnego.
P.b. art. 50 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Podstawa do wszczęcia postępowania naprawczego z urzędu w przypadku istotnego odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istotne odstępstwa od projektu budowlanego uzasadniają nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej. Budynek gospodarczy wybudowany z istotnymi odstępstwami od pozwolenia na budowę jest odrębnym obiektem budowlanym. Art. 81c ust. 2 P.b. może być stosowany w ramach postępowania naprawczego.
Odrzucone argumenty
Dwa budynki gospodarcze powinny być traktowane jako jedna całość i objęte jednym postępowaniem legalizacyjnym. Zastosowanie uproszczonego postępowania legalizacyjnego zamiast naprawczego. Niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego przez organy i WSA. Naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących postępowania.
Godne uwagi sformułowania
przedmiotem postępowania jest budynek gospodarczy został wybudowany na podstawie decyzji Urzędu Rejonowego zostały zrealizowane w różnym czasie zmiany uznać należy za istotne Postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 P.b. ma charakter dowodowy organ nie mógł samodzielnie ocenić prawidłowości wykonywania budowy powstały wątpliwości co do prawidłowości wykonania robót, a tym samym spełnienia wymagań dotyczących nośności i stateczności konstrukcji organ zasadnie zastosował art. 81c P.b., uzasadniając przy tym dlaczego powyższej oceny nie może wykonać we własnym zakresie nie podważono skutecznie dokonanych w sprawie ustaleń, co do powstania na ww. nieruchomości dwóch oddzielnych budynków gospodarczych istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi m.in. odstąpienie w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący
Jerzy Stankowski
członek
Paweł Miładowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie nałożenia obowiązku ekspertyzy technicznej w przypadku istotnych odstępstw od projektu budowlanego, rozróżnienie obiektów budowlanych, stosowanie art. 81c P.b. w postępowaniu naprawczym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji istotnych odstępstw od projektu budowlanego i braku możliwości samodzielnej oceny przez organ nadzoru budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznych aspektów prawa budowlanego, w tym istotnych odstępstw od projektu i obowiązku wykonania ekspertyzy. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Budowa z "drobnymi" zmianami? Sąd wyjaśnia, kiedy potrzebna jest kosztowna ekspertyza techniczna.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 2826/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-10-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-12-22 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący/ Jerzy Stankowski Paweł Miładowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Po 169/21 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2021-10-19 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1333 art. 81c ust. 2, art. 50 ust. 3, art. 48 ust. 1, art. 49f, art. 49g ust. 2 pkt 3 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) sędzia NSA Jerzy Stankowski Protokolant: sekretarz sądowy Monika Czaplicka po rozpoznaniu w dniu 9 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 października 2021 r. sygn. akt II SA/Po 169/21 w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia 4 lutego 2021 r., nr WOA.7722.1.2021.MT w przedmiocie nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy oddalono skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 19 października 2021 r., sygn. akt II SA/Po 169/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę J. K. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", z dnia 4 lutego 2021 r., nr WOA.7722.1.2021.MT, którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "PINB", w Krotoszynie z dnia 17 grudnia 2020 r., znak: NB.7355.08.2019, o nałożeniu, na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym w dniu wszczęcia postępowania, tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), zwanej dalej "P.b.", na właścicieli – J. K. i B. K. obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej wykonanych elementów konstrukcyjnych dachu i stropu drewnianego wraz z podciągami budynku gospodarczego wybudowanego na nieruchomości w K. przy ul. [...] (działki nr [...] i [...]), w terminie do dnia 30 kwietnia 2021 r. Sąd w pierwszej kolejności odniósł się do zarzutu strony dotyczącego niewłaściwie określonego przedmiotu sprawy. A mianowicie, wskazał, że przedmiotem postępowania jest budynek gospodarczy o długości ok. 16,50 m, szerokości ok. 8,65 m. oraz wysokości przy ścianach zewnętrznych ok. 5,60 m (licząc od poziomu terenu do spodu dachu) i w kalenicy ok. 8,60 m (licząc od poziomu terenu do spodu dachu), który został wybudowany na podstawie decyzji Urzędu Rejonowego w Krotoszynie dnia 12 sierpnia 1993 r. (znak: NB-7351/419/93) udzielającej J. i B. K. pozwolenia na budowę. Z akt sprawy wynika, iż obecnie toczy się również drugie postępowanie w sprawie budynku gospodarczego z kotłownią o wymiarach 16,37 x 7,75 m, usytuowanego w bezpośrednim sąsiedztwie budynku gospodarczego będącego przedmiotem niniejszego postępowania (znak: NB.7355.37.2020). Natomiast Sąd nie podzielił twierdzeń skarżącego, że w sprawie dwóch budynków gospodarczych powinno być prowadzone jedno uproszczone postępowanie legalizacyjne, gdyż w latach 1993-1995, a zatem ponad 20 lat temu, został wybudowany jeden budynek gospodarczy zupełnie inny od tego, który został zaprojektowany i na który udzielono pozwolenia na budowę. Sąd wskazał, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż oba budynki zostały zrealizowane w różnym czasie. Sąd odwołał się do pozyskanego przez organ fotometrycznego zdjęcia lotniczego obejmującego między innymi działkę [...] i [...], a które obrazuje stan zagospodarowania terenu na dzień 27 lipca 1995 r. Z tego zdjęcia wynika, że w tym dniu budynek gospodarczy będący przedmiotem niniejszego postępowania został już zrealizowany lub był realizowany, a budynek będący przedmiotem innego postępowania nie istniał i nie był nawet na etapie rozpoczęcia realizacji, ponieważ na zdjęciu w miejscu jego posadowienia widoczne są tereny zielone. Ponadto załączona do akt dokumentacja fotograficzna wskazuje na użycie zupełnie innych materiałów przy budowie obu budynków gospodarczych. Również rozwiązania konstrukcyjne, w tym wysokość budynku nie pozostaje bez znaczenia. Natomiast sam fakt wybudowania jednego budynku obok drugiego nie oznacza, że mamy do czynienia z jednym obiektem. W niniejszej sprawie należy mieć również na uwadze, że w trakcie prowadzonej w dniu 7 czerwca 2018 r. kontroli odnoszącej się do budynku gospodarczego będącego przedmiotem niniejszego postępowania, inwestor nie składał żadnych zastrzeżeń, co do stwierdzonych przez organ odstępstw od pozwolenia na budowę. Z powyższych względów ciężko jest uznać, że oba budynki powstały jako jedna całość w latach 1993-1995, na co wskazuje skarżący. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, organ zasadnie prowadził niniejsze postępowanie wyłącznie w odniesieniu do budynku gospodarczego o wym. ok. 16,50 m i szerokości ok. 8,65 m i wysokości ok. 5,60 m. Ponadto w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż obiekt ten zrealizowany został niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę (decyzja Urzędu Rejonowego w Krotoszynie dnia 12 sierpnia 1993 r., znak: NB-7351/419/93) w zakresie charakterystycznych parametrów, tj. długości i wysokości budynku oraz układu konstrukcyjnego dachu. W trakcie kontroli PINB stwierdził, że zmieniona została długość budynku (wg projektu długość budynku wynosi 16,00 m; wybudowano obiekt o długości 16,50 m, co stanowi 3,1% różnicy długości) oraz zmieniona została wysokość budynku przy ścianach zewnętrznych (licząc od poziomu terenu do spodu dachu); zaprojektowano budynek o zróżnicowanej wysokości: 5,00 m, licząc od poziomu terenu do spodu dachu) na długości ok. 11,70 m oraz 6,60 m na długości ok. 4,30 m; wybudowano budynek o jednakowej wysokości na całej długości – ok. 5,60 m (licząc od poziomu terenu do spodu dachu), co stanowi 12% i 15% różnicy wysokości. Ponadto z protokołu wynika, że zmieniona została również wysokość budynku w kalenicy dachu (licząc od poziomu terenu do spodu dachu w kalenicy); zaprojektowano budynek o zróżnicowanej wysokości w kalenicy: ok. 6,80 m na długości ok. 11,70 m oraz ok. 8,40 m na długości ok. 4,30 m; wybudowano budynek o jednakowej wysokości na całej długości – ok. 6,80 m, co stanowi 19% różnicy wysokości (na długości ok. 4,30 m), a zmiany dotyczące wysokości budynku wpłynęły na zmianę pochylenia połaci dachowej. Co istotne, w niniejszej sprawie zmieniony został również układ konstrukcyjny dachu. Projekt przewidywał dach z krokwi drewnianych jako dwuspadowy oparty na dwóch płatwiach drewnianych pośrednich, podpartych słupami ukośnymi przenoszącymi obciążenia na podłoże (posadzkę). Natomiast w trakcie budowy cały dach wykonano na jednym poziomie i odstąpiono od wykonania dwóch płatwi pośrednich, wykonując w zamian jedną płatew kalenicową, co, jak słusznie zauważył organ, oznacza, że zwiększyła się rozpiętość pomiędzy punktami podparcia krokwi. Ponadto wykonano dodatkowy podciąg z dwuteownika 300 wzdłuż pomieszczenia składowego chmielu (o rozpiętości ok. 12,00 m), stanowiący podparcie dla belek drewnianych stropu drewnianego (ułożonych w poprzek budynku). Strop drewniany (ślepy) w pomieszczeniu składowym został wykonany w całości na pierwszym polu od strony pn.-zach. (pomiędzy bramami przejazdowymi) oraz w znacznej części pozostałego pomieszczenia składowego. Natomiast projekt przewidywał strop drewniany ślepy w innym miejscu, tj. w pierwszym polu od strony suszarni i w innym układzie konstrukcyjnym, jako pomost. Belki stropowe drewniane zaprojektowano w układzie podłużnym na odcinku ok. 4,40 m, oparte z jednej strony na podciągu drewnianym z belek 2x 10/20 usytuowanym w poprzek budynku, a z drugiej strony na ścianie murowanej wewnętrznej. Zaprojektowana powierzchnia stropu drewnianego była znacznie mniejsza niż powierzchnia wykonana. W ocenie Sądu, powyższe zmiany uznać należy za istotne, a co ważniejsze, uzasadniające wydanie na podstawie art. 81c P.b. zaskarżonego postanowienia. Unormowanie to zostało zamieszczone w rozdziale 8 Prawa budowlanego, zatytułowanym "Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego". Jest to rozdział obejmujący przepisy ustrojowe i kompetencyjne organów budowlanych. Umiejscowienie ww. przepisu w tym rozdziale pozwala stwierdzić, że ma on charakter ogólny i procesowy i powinien być stosowany w związku z odpowiednimi przepisami szczegółowymi ustawy – Prawo budowlane. Postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 P.b. ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego już toczącego się postępowania przewidzianego w Prawie budowlanym, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania. Artykuł 81c P.b. nie zawiera tym samym żadnych ograniczeń co do rodzaju postępowań, w których może być stosowany (por. wyrok NSA z 6 grudnia 2000 r., II SA/Gd 2016/98, publ. CBOIS). Sąd przy tym podzielił pogląd orzecznictwa, iż art. 81c P.b. może być stosowany w ramach prowadzonego postępowania naprawczego (art. 50-51 P.b.) albo przy sprawowaniu nadzoru nad prawidłowością utrzymania obiektów budowlanych (zob. wyrok WSA w Olsztynie z 24 października 2019 r., II SA/OI 489/19). Z rubrum postanowienia organu I instancji jednoznacznie wynika, że jest ono wydane w związku z toczącym się powstępowaniem w sprawie budowy budynku gospodarczego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym, a które to zostało wszczęte z urzędu w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. (zob. zawiadomienie z 15 maja 2019 r.). Fakt nieprzywołania powyższej regulacji w treści postanowienia nie oznacza, że zostało ono wydane bez związku z odpowiednimi przepisami części szczegółowej. Ponadto Sąd miał przy tym na uwadze, że na podstawie art. 50 ust. 3 P.b. organ ma również możliwość nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy, to jednakże mając na uwadze, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z robotami zakończonymi organ był uprawniony również do sięgnięcia do regulacji art. 81c P.b. Natomiast wobec istotnych odstępstw od projektu budowlanego, brakiem dziennika budowy (a tym samym informacji dotyczących przebiegu robót), brakiem projektu zamiennego oraz nieposiadaniem przez inwestora jakichkolwiek informacji dotyczących dokonanych odstąpień, tj. rysunku i opisu technicznego, a w szczególności stosownych obliczeń statycznych dotyczących zmian konstrukcyjnych budynku, w tym elementów konstrukcyjnych dachu i stropu, które mogą stanowić zagrożenie nośności i stateczności budynku – organ nie mógł samodzielnie ocenić prawidłowości wykonywania budowy. Sąd dochodząc do powyższych wniosków miał przy tym na uwadze, że nałożenie obowiązku przedłożenia ocen technicznych na inwestora może odnosić się wyłącznie do takich sytuacji, w których organy nadzoru budowlanego, których pracownicy z założenia powinni dysponować wysoką wiedzą techniczną w zakresie budownictwa, nie są w stanie dokonać samodzielnie odpowiednich ustaleń faktycznych i ocen oraz muszą w tym zakresie zasięgnąć pomocy z zewnątrz. Jak wskazuje się w orzecznictwie, z uwagi na użycie w powołanym przepisie nieostrych pojęć "uzasadnione wątpliwości" oraz "odpowiednie ekspertyzy", zarówno określenie zakresu żądanej przez organ oceny technicznej, czy ekspertyzy, jak również uzasadnienie podjętych działań w trybie powołanego przepisu, musi być oparte na szczegółowej analizie stanu faktycznego konkretnej sprawy i wymaga wyczerpującego uzasadnienia. Nadzór budowlany to fachowy pion administracji publicznej, który co do zasady ewentualne wątpliwości powinien rozstrzygać we własnym zakresie, w ramach swoich kompetencji. Zgodnie z art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c P.b. do podstawowych obowiązków nadzoru budowlanego należy m.in. nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej. Zatem art. 81c ust. 2 P.b., który faktycznie przerzuca koszty sporządzenia ekspertyzy na stronę powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują rozstrzygnąć powstałych wątpliwości. Dlatego też za skorzystaniem z rozwiązania zawartego w art. 81c ust. 2 P.b. muszą przemawiać nie jakiekolwiek wątpliwości, ale muszą to być wątpliwości uzasadnione, a ponadto organ powinien precyzyjnie wskazać, jaką ekspertyzę i w jakim zakresie strona ma przedłożyć. Przepis art. 81c ust. 2 P.b. daje zatem organowi uprawnienie do nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości, a więc nie jakiekolwiek wątpliwości, ale o charakterze kwalifikowanym. Przepis ten ma charakter szczególny, gdyż stanowi podstawę prawną do nałożenia na stronę określonych obowiązków, w tym także finansowych, a w związku z tym nie można dokonywać jego wykładni rozszerzającej. Stąd też organ, wydając postanowienie na podstawie art. 81c ust. 2 P.b., zobowiązany jest wykazać istnienie uzasadnionych wątpliwości, czyli wykazać spełnienie ustawowej przesłanki w danym konkretnym stanie faktycznym (por. wyroki NSA: z 10 września 2013 r., II OSK 917/12; z 20 września 2019 r., II OSK 2612/17; z 5 lutego 2020 r., II OSK 751/18; z 19 czerwca 2020 r., II OSK 184/20; z 14 lipca 2020 r., II OSK 975/20). W niniejszej sprawie organ powyższemu obowiązkowi sprostał. W szczególności organ I instancji wyjaśnił, że przebieg robót budowlanych oraz zdarzenia i okoliczności zachodzące w toku wykonywania robót nie zostały zarejestrowane w dzienniku budowy i z tego względu organ nie może ocenić prawidłowości wykonywania budowy. Organ zaznaczył, że zmieniona konstrukcja dachu i stropu, zostały wykonane bez szczegółowego projektu konstrukcyjnego, poprzedzonego obliczeniami statycznymi i z tego względu powstały wątpliwości co do prawidłowości wykonania robót, a tym samym spełnienia wymagań dotyczących nośności i stateczności konstrukcji. Sąd przypomniał, że projekt budowlany przewidywał dach z krokwi drewnianych jako dwuspadowy oparty na dwóch płatwiach drewnianych pośrednich, podpartych słupami ukośnymi przenoszącymi obciążenia na podłoże (posadzkę). Natomiast w trakcie budowy cały dach wykonano na jednym poziomie i odstąpiono od wykonania dwóch płatwi pośrednich, wykonując w zamian jedną płatew kalenicową, zwiększając rozpiętość pomiędzy punktami podparcia krokwi. Tym samym zasadnie organ uznał, że powstały wątpliwości co do prawidłowości wykonania robót, a zatem spełnienia wymagania dotyczące nośności i stateczności konstrukcji. Ponadto organ wyjaśnił, iż w toku prowadzenia robót budowlanych nie udokumentowano prawidłowości wykonania fundamentów oraz innych robót zanikających i ulegających zakryciu, w tym wykonania dachu i stropu wraz z podciągami. W ocenie Sądu, organ zasadnie stwierdził, że w przedmiotowym przypadku konieczne jest dokonanie właściwych pomiarów, odkrywek i szczegółowych badań wykonanej konstrukcji drewnianej dachu i stropu oraz podciągów, a także stosownych obliczeń statycznych, które to czynności nie mogą zostać wykonane przez organ przy użyciu posiadanej wiedzy i środków którymi dysponuje. Wobec stwierdzonych istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i powstałymi w związki z nimi wątpliwościami co do prawidłowości wykonania robót budowlanych w szczególności w zakresie nośności i stateczności konstrukcji budynku organ zasadnie zastosował art. 81c P.b., uzasadniając przy tym dlaczego powyższej oceny nie może wykonać we własnym zakresie. Na marginesie Sąd wskazał, że skarżący we wniesionej skardze wprost oświadczył, iż nie kwestionuje zasadności nałożenia obowiązku sporządzenia ekspertyzy, a jedynie podkreślił, że ekspertyza powinna dotyczyć dwóch budynków jako jednej całości, co jak wyjaśniono wyżej nie znajduje uzasadnienia na gruncie niniejszej sprawy. Podnoszona w skardze okoliczność wszczęcia postępowania dopiero po upływie roku od dnia dokonania kontroli nie może mieć wpływu na ocenę zapadłego w niniejszej sprawie postanowienia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, tj. - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. polegające w istocie na niepełnym i nieprawidłowym ustaleniu i przedstawieniu stanu faktycznego, co niewątpliwie nie tylko mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale w istocie taki wpływ miało; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 151 p.p.s.a. polegające na nieuchyleniu zaskarżonego orzeczenia (tj. na nieuwzględnieniu skargi) pomimo tego, że kontrolowane orzeczenie nie odpowiada prawu. Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 81c ust. 2 P.b. polegające na jego zastosowaniu i art. 49g ust. 2 pkt 3 P.b. polegające na jego niezastosowaniu w aspekcie art. 12 K.p.a. w związku z art. 50 ust. 3 P.b. polegające na jego błędnej wykładni oraz naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. polegające na ich niezastosowaniu; organy, a także WSA w Poznaniu popełniły błąd subsumpcji (subsumcji), uznając, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do nakazania wykonania ekspertyzy tylko części budynku gospodarczego, a nie całego budynku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego. Przede wszystkim w skardze kasacyjnej nie podważono skutecznie dokonanych w sprawie ustaleń, co do powstania na ww. nieruchomości dwóch oddzielnych budynków gospodarczych, z których tylko jeden jest objęty postępowaniem naprawczym z art. 50-51 P.b. (jako zrealizowany z istotnymi odstępstwami od udzielonego pozwolenia na budowę z 1993 r.), w którym wydano zaskarżone postanowienie na podstawie art. 81c ust. 2 P.b. Drugi budynek gospodarczy powstał osobno, tj. w innym czasie, czego nie kwestionuje się w skardze kasacyjnej, argumentując, że dokonano tzw. "rozbudowy" istniejącego budynku gospodarczego. Nie wystarczy jednak w tym zakresie samo argumentowanie, że tzw. "drugi budynek" powstał (etapami) jako "rozbudowa", ponieważ takie gołosłowne twierdzenia nie przeczą dokonanym w sprawie ustaleniom, że mamy do czynienia z osobnymi obiektami budowlanymi. W skardze kasacyjnej nie wyjaśniono zaś z jakich względów organy nadzoru budowlanego miałyby przyjąć odmienne ustalenia stanu faktycznego sprawy, np. z uwagi na powiązania funkcjonalne, konstrukcyjne etc., zrealizowanej na ww. nieruchomości substancji obiektowej. Ponadto autor skargi kasacyjnej nieprzekonująco argumentuje na okoliczność co do możliwości objęcia przedmiotowego budynku gospodarczego także uproszczonym postępowaniem legalizacyjnym. Wręcz przeciwnie, stojąc na stanowisku, że całość dokonanej przez inwestorów inwestycji stanowi jeden obiekt, a więc w istocie zrealizowany niezgodnie z udzielnym pozwoleniem na budowę z 1993 r., to i tak wymaganym byłoby wdrożenie postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 P.b., a nie uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Oznacza to, że strona skarżąca nie może w okolicznościach niniejszej sprawy skutecznie wywodzić, że do budynku gospodarczego objętego niniejszym postępowaniem powinno znaleźć zastosowanie uproszczone postępowanie legalizacyjne i art. 49g ust. 2 pkt 3 P.b., które uruchamiane jest w sytuacji tzw. "klasycznej samowoli budowlanej" (patrz: art. 49f P.b.) i w związku upływem co najmniej 20 lat od zakończenia jej budowy. Przedmiotowy budynek gospodarczy nie został zaś zrealizowany w takiej sytuacji, lecz w wyniku "istotnego odstąpienia od udzielonego pozwolenia na budowę z 1993 r.", co wręcz drobiazgowo zostało uzasadnione przez organy nadzoru budowlanego. W tych okolicznościach organy nadzoru budowlanego zasadnie wdrożyły tryb naprawczy z art. 50-51 P.b., w którym zastosowano art. 81c ust. 2 P.b., celem ustalenia, czy budynek objęty postępowaniem naprawczym został w istocie zrealizowany zgodnie ze sztuką budowlaną z uwagi niejako na rozległość dokonanych odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z 1993 r. Poza tym nawet przyjmując, że ww. substancja obiektowa była realizowana etapami przez rozbudowę nie niweczy powyższej oceny, ponieważ tzw. "klasyczna samowola budowlana" może także dotyczyć części obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, co wynika z art. 48 ust. 1 P.b. W okolicznościach niniejszej sprawy nie stanowi zaś dobrego przykładu powoływanie się w skardze kasacyjnej na budowę obiektu sakralnego w innym kraju. Tego rodzaju argumentacja nie wnosi nic do sprawy. Oznacza to, że istniały normatywne podstawy do objęcia zaskarżonym postanowieniem budynku gospodarczego, który powstał z istotnymi odstępstwami od pozwolenia na budowę. Przy tej ocenie strona skarżąca nie może opierać się na własnych wyobrażeniach co do oceny zaistniałych faktów, ponieważ faktycznie zostało udzielone pozwolenia na budowę w 1993 r., a budynek gospodarczy powstał niezgodnie z tym pozwoleniem, tj. w sposób który uzasadniał stwierdzenie, że został zrealizowany z istotnymi odstępstwami od udzielonego pozwolenia na budowę. Istniały zatem podstawy do przyrównania przedmiotu postępowania do pozostającego w obrocie prawnym pozwolenia na budowę. Nie jest przekonujący argument skargi kasacyjnej, że wybudowany budynek gospodarczy w żaden sposób nie odpowiada budynkowi zaprojektowanemu i to pod każdym względem (powierzchni zabudowy, kubatury, konstrukcji), a tym samym nie ma nic wspólnego z udzielonym pozwoleniem na budowę. Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi m.in. odstąpienie w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego dotyczących powierzchni zabudowy, wysokości, długości lub szerokości i liczby kondygnacji. A zatem podnoszona w okolicznościach niniejszej sprawy kwestia braku "rozważenia przez organy nadzoru budowlanego wyboru uproszczonego postępowania legalizacyjnego" – w związku ze złożonym żądaniem wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego – nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy. Nie jest również przekonujące odwoływanie się w skardze kasacyjnej do treści § 210 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który umożliwia traktowanie jako odrębne budynki części budynku wydzielone ścianami oddzielenia przeciwpożarowego w pionie – od fundamentu do przekrycia dachu. Przepis ten nie wyklucza uznania za odrębne budynki obiektów bez ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Brak zaś ściany oddzielenia przeciwpożarowego może być rozpatrywany w kategoriach niezgodności obiektu budowlanego z przepisami technicznymi, w tym z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Ponadto treść art. 50 ust. 3 P.b. nie przeczy, że w postępowaniu naprawczym możliwe jest także zastosowanie przez organ nadzoru budowlanego art. 81c ust. 2 P.b. Skoro organy nadzoru budowlanego ustaliły jakie roboty budowlane zostały wykonane i zakończone w związku z budową przedmiotowego budynku gospodarczego, to tym samym w związku z powstałymi wątpliwościami co do sposobu ich realizacji, zasadnym było nałożenie na inwestorów obowiązku przedstawienia stosownej ekspertyzy technicznej, co także odpowiada tokowi postępowania naprawczego i wynika z treści art. 50 ust. 3 P.b. W obecnym stanie prawnym, jeżeli prowadzi się postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 P.b., bez wcześniejszego wydania postanowienia na podstawie art. 50 ust. 1 P.b., a istnieje potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego o takie dokumenty, o których mowa w art. 50 ust. 3 P.b., należy korzystać z możliwości, jakie dają w takich przypadkach przepisy art. 81c ust. 2 P.b. W tych warunkach Sąd I instancji niewadliwie zatem stwierdził, że na podstawie art. 50 ust. 3 P.b. organ ma również możliwość nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy, to jednakże mając na uwadze, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z robotami zakończonymi organ był uprawniony również do sięgnięcia do regulacji art. 81c P.b. Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 151 p.p.s.a.; oraz art. 81c ust. 2 P.b. i art. 49g ust. 2 pkt 3 P.b. w zw. z art. 12 K.p.a. w zw. z art. 50 ust. 3 P.b. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI