II OSK 282/06

II OSK 282/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-01-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Eugeniusz Mzyk
Leszek Kiermaszek /sprawozdawca/
Maria Rzążewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
II SA/Łd 853/05 - Wyrok WSA w Łodzi z 2005-11-16
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 100 poz 1085
art. 12 ust. 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Rzążewska Sędziowie NSA Eugeniusz Mzyk Leszek Kiermaszek /spr./ Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. S.A. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Łd 853/05 w sprawie ze skargi P. .S.A. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie zgłoszenia zanieczyszczenia gleby oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę P. SA w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie zgłoszenia zanieczyszczenia gleby.
W uzasadnieniu tego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż zgłoszeniem dokonanym w dniu 2 lipca 2004 r. P. SA poinformował Starostę Powiatu W. o zanieczyszczeniu powierzchni ziemi na terenie nieruchomości oznaczonej numerami działek: [...] położonej w L. przy ul. O. Następnie Starosta W. decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...], działając w oparciu o przepis art.12 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.), odrzucił to zgłoszenie z tej przyczyny, że P. SA jest następcą prawnym poprzedniego użytkownika nieruchomości - C. SA, stąd przepis art. 12 ust. 1 przywołanej ustawy nie znajduje zastosowania.
W odwołaniu od tej decyzji P. SA zakwestionował trafność tego rozstrzygnięcia podnosząc, iż nie sposób przyjąć, że jako następca prawny C. SA przejął po wspomnianym podmiocie obowiązki o charakterze administracyjnoprawnym. Zdaniem strony odwołującej się nie sposób w takiej sytuacji mówić o sukcesji generalnej, a tylko w takim przypadku P. SA byłby zobowiązany do przywrócenia środowiska do stanu zgodnego z przepisami.
Po rozpoznaniu tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje Starosty W. Kolegium wskazało, iż nie podziela prezentowanego w odwołaniu poglądu, że przepis art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw stanowi lex specialis w stosunku do innych przepisów dotyczących następstwa prawnego i wyłącza możliwość sukcesji obowiązków rekultywacji zanieczyszczeń powstałych przed wejściem w życie tej ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po przedstawieniu prezentowanych w doktrynie i w orzecznictwie poglądów dotyczących sukcesji generalnej stwierdziło, iż przepis art. 465 § 3 Kodeksu handlowego stanowił podstawę do przyjęcia stanowiska, że wobec braku szczegółowych rozwiązań legislacyjnych, sukcesja generalna obejmuje również obowiązki o charakterze administarcyjnoprawnym. Sednem sporu było zatem ustalenie, czy wobec treści art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw P. SA jest, w stosunku do C. SA, "innym podmiotem" w rozumieniu cytowanego przepisu art. 12. Ze względu na brzmienie art. 465 § 3 i art. 285 § 3 Kodeksu handlowego należało uznać, że P. SA jest następcą prawnym C. SA również w zakresie obowiązków o charakterze administracyjnym. Wobec tego nie można uznać, iż jest on "innym podmiotem", o którym mowa w art. 12 przywołanej ustawy. Organ odwoławczy wskazał następnie, że utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji spowodowane było także i tym, że strona odwołująca się nie wywiązała się z obowiązku przewidzianego w art. 12 ust. 1 i 2 ustawy, tj. nie przedłożyła raportu potwierdzającego fakt, iż to C. SA był sprawcą zanieczyszczenia gleby. Wspomniany raport został bowiem sporządzony w oparciu o próbki pobrane w dniu 29 listopada 2004 r., natomiast przejęcie stacji paliw należącej uprzednio do C. SA nastąpiło we wrześniu 1999 r., co uniemożliwiło ustalenie rzeczywistego sprawcy zanieczyszczenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi P. SA zarzucił wymienionej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu naruszenie prawa materialnego polegające na niewłaściwym zastosowaniu przepisu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw, naruszenie art. 12 ust. 2 tej ustawy poprzez przyjęcie, że termin "wyniki" badań, o których mowa w tym przepisie obejmują wyłącznie wyniki badań laboratoryjnych oraz że wyniki te muszą potwierdzać stopień zanieczyszczenia powierzchni ziemi na dzień przejęcia nieruchomości. Oprócz tego, postępowaniu organów administracyjnych zarzucono naruszenie art. 63 § 2 kpa, polegające na braku wezwania do usunięcia braków przedstawionych wyników laboratoryjnych oraz naruszenie art. 7 i 77 kpa przez brak wszechstronnego wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wniosło o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zawartych w skardze zarzutów, Kolegium wskazało, iż niezrozumiały jest zarzut strony skarżącej dotyczący naruszenia art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw, gdyż ani organ I instancji, ani też organ odwoławczy nie twierdził, iż wyniki badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia ziemi muszą pochodzić z badań laboratoryjnych. Faktem jest natomiast, że w przedstawionym przez stronę skarżącą raporcie brak jest wskazania, kiedy doszło do skażenia gruntu. Ponieważ P. SA posiadał wspomniane działki od 1999 r., tym samym przyjęto, że sprawcą powstałego zanieczyszczenia jest ten podmiot. Brak przedstawienia wyników badań na dzień przejęcia wspomnianego gruntu przez skarżącą nie może zaś być uznany za brak formalny wniosku, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 64 § 2 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalając skargę stwierdził w uzasadnieniu wyroku, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie dawała podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, gdyż nie stwierdzono, aby rozstrzygnięcia te wydane zostały z naruszeniem prawa.
Sąd I instancji, przywołując treść art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) oraz treść art. 12 ust. 4 tej ustawy, jak również odwołując się do brzmienia art. 61 § 1 kpa i art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) wskazał, że zgłoszenie zanieczyszczenia ziemi lub gleby, albo niekorzystnego przekształcenia naturalnego ukształtowania terenu jest formą wszczęcia postępowania, w rozumieniu art. 61 kpa. Przepis art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. określa przesłanki, których łączne spełnienie pozwala na uzyskanie przez zgłaszającego uwzględnienia zgłoszenia i odnotowania go w rejestrze prowadzonym przez właściwego starostę. W przypadku zaistnienia uchybienia w tym zakresie zgłoszenie podlega odrzuceniu, co zarazem oznacza odmowę jego wpisania do rejestru. W przepisie art. 12 ust. 1 przywołanej już ustawy dnia 27 lipca 2001 r., jako jedną z przesłanek skutecznego złożenia zgłoszenia wskazano konieczność zachowania ustawowego terminu. Przepis ten stanowi bowiem, że władający powierzchnią ziemi, aby mógł zostać zwolniony z obowiązku rekultywacji, musi dokonać wspomnianego zgłoszenia do dnia 30 czerwca 2004 r. Termin ten jest zarazem terminem prawa materialnego, co oznacza, że nie mają w stosunku do niego zastosowanie przepisy rozdziału 10 Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to także, że terminu takiego nie oblicza się w sposób wskazany w art. 57 kpa, jak również nie jest dopuszczalne w tego rodzaju przypadku orzekanie o przywróceniu terminu (art. 58 - 60 kpa).
Wobec tego zachowanie terminu, o którym mowa w art. 12 ust.1 ustawy dnia 27 lipca 2001 r. powoduje wszczęcie postępowania administracyjnego. Z kolei w myśl art. 61 § 3 kpa datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Zatem datą dokonania zgłoszenia, o której jest mowa w art. 12 ust. 1 cyt. ustawy jest dzień zgłoszenia (doręczenia) żądania właściwemu staroście. O ile zatem wspomniany termin nie zostanie dochowany, to wówczas uznać trzeba, że nie zostały spełnione warunki formalne, a co za tym idzie wniosek taki podlega odrzuceniu w oparciu o przepis art. 12 ust. 4 ustawy dnia 27 lipca 2001 r.
W dalszej części uzasadnienia wyroku Sąd I instancji odniósł się do kwestii przejęcia przez P., pod tytułem sukcesji generalnej, praw i obowiązków C. SA Zdaniem tego Sądu, przepis art. 463 § 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy (Dz.U.RP Nr 57, poz. 502 ze zm.) normujący kwestię sukcesji praw i obowiązków spółek, nie zawiera wyłączenia dotyczącego praw i obowiązków o charakterze administracyjnym. Powołano się przy tym na ukształtowany w orzecznictwie pogląd dotyczący tej kwestii. Z tego też względu nie było możliwe uwzględnienie prezentowanej przez stronę skarżącą argumentacji. Ponadto zwrócono uwagę na fakt, iż wspomniane wcześniej działki znajdowały się w posiadaniu P. od 1999 r., a wobec tego brak informacji o tym, kiedy nastąpiło zanieczyszczenie ziemi uniemożliwia przyjęcie za pewne, iż to inny podmiot, a nie skarżąca był sprawcą zanieczyszczenia. Przedstawienie wyników badań dokonanych w oparciu o próbki pobrane w dniu 29 listopada 2004 r. nie daje możliwości ustalenia, że sprawcą zanieczyszczenia był inny podmiot.
W końcowej części uzasadnienia Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że nieuzasadniony jest zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 7 kpa, tj. naruszenie zasady uwzględniania przez organ słusznego interesu strony. Sąd ten zwrócił bowiem uwagę, że w istocie nowopowstała spółka (P. SA) prowadzi działalność w takim samym zakresie jak jej poprzednik (C. SA) korzystając z tych samych środków i zasobów. Tym samym za nadużycie należy potraktować instrumentalne odnoszenie tej zasady do zaistniałego na gruncie rozpoznawanej sprawy stanu faktycznego i prawnego.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę kasacyjną wniosła P. SA w P., zaskarżając ten wyrok w całości z powołaniem się na przepisy art. 173 i art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Wnosząca skargę kasacyjną w oparciu o podstawę z art. 174 pkt 2 Ppsa zarzuciła naruszenie przepisu postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) Ppsa polegające na:
- naruszeniu prawa materialnego - art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) przez przyjęcie, że zawarte w nim polecenie, skierowane do aktualnego władającego, dotyczące zgłoszenia zanieczyszczenia gruntu lub ziemi stanowi wszczęcie postępowania na wniosek strony w trybie art. 61 §1 kpa oraz że zawarty we wspomnianym przepisie termin do dokonania tego zgłoszenia jest terminem materialnoprawnym, gdy tymczasem należy traktować go jako termin procesowy,
- naruszeniu prawa materialnego - art. 12 ust. 1 ustawy wprowadzającej oraz art. 102 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez przyjęcie, że P. SA w P., jako władający nieruchomością, jest następcą prawnym C. i z tego tytułu jest zobowiązany do rekultywacji,
- naruszeniu prawa materialnego - art. 12 ustawy wprowadzającej oraz art. 107 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez przyjęcie, że P. SA w P. nie wykazał na podstawie przedłożonych badań potwierdzających zanieczyszczenie, by sprawcą tego zanieczyszczenia był inny podmiot.
Następnie, również w oparciu o podstawę z art. 174 pkt 2 Ppsa, P. SA zarzuciła naruszenie przepisu postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa polegające na:
- naruszeniu prawa procesowego - art. 61 § 1 kpa przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dopełnienie przez skarżącego obowiązku dokonania w trybie art. 12 ust. 1 ustawy wprowadzającej zgłoszenia zanieczyszczenia gruntu przez poprzedniego władającego stanowi wszczęcie postępowania administracyjnego na żądanie strony dokonującej zgłoszenia zanieczyszczenia,
- naruszeniu prawa procesowego - art. 61 § 3 kpa przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że zgłoszenie zanieczyszczenia dokonane przez skarżącego i uznane za wszczęcie postępowania administracyjnego na jego wniosek zostało wniesione po upływie terminu określonego w art. 12 ust. 1 ustawy wprowadzającej, bo dnia 2 lipca 2004 r. (doręczenie organowi), a nie 30 czerwca 2004 r. (data złożenia w urzędzie pocztowym),
- naruszeniu prawa procesowego - art. 57 § 5 kpa, przez jego błędną wykładnię polegającą na nie zastosowaniu go w sprawie zgłoszenia dokonanego przez skarżącego, a wobec błędnego przyjęcia, że termin powołany w art. 12 ust. 1 ustawy wprowadzającej jest terminem prawa materialnego, a nie prawa procesowego.
Podnosząc powyższe zarzuty wnosząca skargę kasacyjną wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna z braku usprawiedliwionej podstawy nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Stosownie zaś do art. 183 § 1 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
W punkcie wyjścia należy więc odnieść się do sformułowanych w skardze kasacyjnej podstaw kasacji, które determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. W skardze tej w oparciu o podstawę z art. 174 pkt 2 Ppsa wyrokowi Sądu I instancji zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) Ppsa. Tak sformułowany zarzut należy uznać za niezasadny, gdyż żaden z przywołanych wyżej przepisów nie stanowił podstawy prawnej, w oparciu o którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wydał zaskarżony wyrok. Przepisy te stanowią, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( lit. a ) albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c ). Tymczasem zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie uwzględnił skargi, nie stosował więc wymienionych przepisów, lecz skargę oddalił na podstawie art. 151 Ppsa i ten właśnie przepis mógł ewentualnie stanowić podstawę zarzutu opartego na art. 174 pkt 2 Ppsa.
Nieusprawiedliwionym jest również powoływanie się w skardze kasacyjnej na podstawę z art. 174 pkt 2 Ppsa w celu wykazania, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia przepisów art. 61 § 1 i § 3 kpa oraz art. 57 § 5 kpa przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Sądy administracyjne, stosownie do art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ramach wyznaczonych art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Nie stosują zatem bezpośrednio przepisów postępowania administracyjnego, a kontrolują wykonywanie administracji publicznej przez orzekające organy w oparciu o kryterium zgodności z prawem, co oznacza, że wskazanie na naruszenie konkretnych przepisów procedury administracyjnej przez wojewódzki sąd administracyjny nie może stanowić podstawy skargi kasacyjnej.
Przedmiotem kontroli dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, pomimo niepowołania w petitum skargi podstawy z art. 174 pkt 1 Ppsa ), mogły być tylko te zarzuty skargi kasacyjnej, które odnosiły się do naruszenia prawa materialnego, polegające na błędnej, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, wykładni przepisu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.), zwanej dalej ustawą, w związku z art. 102 ust. 1 i art. 107 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.), co wyraźnie wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela prezentowaną w zaskarżonym wyroku argumentację, dotyczącą sposobu interpretacji przywołanej regulacji. Przepis art. 12 ust. 1 ustawy ustanawia jedną z formalnych przesłanek, które warunkują przyjęcie zgłoszenia, a przez to zwalniają aktualnie władającego powierzchnią ziemi z obowiązku jej rekultywacji. Przesłanką tą jest dokonanie wspomnianego zgłoszenia w terminie do dnia 30 czerwca 2004 r. W rozpoznawanej sprawie zgłoszenia dokonano w dniu 2 lipca 2004 r. (vide data stempla na oryginale zgłoszenia znajdującym się w aktach sprawy), a zatem już po upływie wspomnianego terminu. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że w omawianym przepisie art. 12 ust. 1 ustawy użyto sformułowania, iż władający powierzchnią ziemi "jest obowiązany do zgłoszenia tego faktu staroście w terminie do dnia 30 czerwca 2004 r.". Takie brzmienie analizowanego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że organ powinien powziąć wiedzę na temat istniejącego zanieczyszczenia jeszcze przed wspomnianym dniem, co odpowiada treści art. 61 § 3 kpa. Dopiero bowiem dzień doręczenia organowi żądania strony, które w rozpoznawanej sprawie dotyczyło dokonania odpowiedniego wpisu w rejestrze, jest datą wszczęcia postępowania administracyjnego.
Wskazać przy tym wypada, że wbrew podnoszonym przez stronę skarżącą argumentom, zasadzającym się na przekonaniu, iż dokonanie tego rodzaju zgłoszenia nie wszczyna postępowania administracyjnego, stwierdzić należy, że czynność ta inicjuje postępowanie w sprawie ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za zanieczyszczenie, a w konsekwencji pozwala stwierdzić, kto będzie odpowiedzialny za rekultywację gruntu, zgodnie z art. 102 ustawy Prawo ochrony środowiska. Stosownie do treści art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wszczęcie postępowania oznacza zainicjowanie szeregu czynności zmierzających do załatwienia sprawy, a zatem wydania rozstrzygnięcia kształtującego sytuację prawną stron tego postępowania. W omawianym przypadku, dokonanie zgłoszenia zanieczyszczenia gleby ma na celu jego wpisanie do rejestru, co niesie ze sobą ten skutek, iż zgłaszający zwolniony zostaje z obowiązku rekultywacji. Zarazem odrzucenie przez właściwego starostę zgłoszenia (art. 12 ust. 4 ustawy) powoduje, że nie wywiera ono skutku prawnego w postaci zwolnienia władającego powierzchnią ziemi z obowiązku jej rekultywacji (art. 102 ust. 2 - 3 ustawy Prawo ochrony środowiska). Wobec powyższego wspomniane zgłoszenie jest niewątpliwie formą zainicjowania postępowania administracyjnego na wniosek strony, które rozpoczyna się w dniu doręczenia żądania strony organowi. Takie stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 17 sierpnia 2005 r. sygn. akt II SA/Łd 160/05 ( ONSAiWSA 2006r. nr 5, poz.146), które w pełni należy zaakceptować.
W postępowaniu wszczętym na skutek omawianego zgłoszenia konkretyzowane są uprawnienia i obowiązki, wskazane w Dziale IV ustawy Prawo ochrony środowiska, wynikające z faktu zanieczyszczenia ziemi. Samo zgłoszenie zanieczyszczenia jest czynnością inicjująca postępowanie administracyjne na wniosek strony i nie musi zawierać odrębnego żądania w tym zakresie. Jednocześnie bieg tego postępowania uzależniony jest od spełnienia szeregu warunków formalnych, wśród których jednym z najważniejszych jest terminowość dokonania zgłoszenia. W związku z tym zgłoszenie, które wpłynęło do właściwego organu już po terminie wskazanym w art. 12 ust. 1 ustawy, nie spełnia tego wymogu formalnego, co oznacza, że stosownie do treści art. 12 ust. 4 ustawy organ ten może je odrzucić. Nietrafne jest wobec tego twierdzenie wnoszącego skargę kasacyjną, że w świetle przywołanych wyżej przepisów, starosta podejmując decyzję negatywną (o odrzuceniu zgłoszenia) wszczyna z urzędu postępowania administracyjne w sprawie, rozstrzygając zarazem "indywidualną sprawę w rozumieniu art. 1 § 1 pkt 1 kpa". Odrzucenie zgłoszenia powoduje zaniechanie wpisania go do rejestru, o którym mowa w art. 110 ustawy Prawo ochrony środowiska, to zaś pociąga za sobą następstwa opisane w art. 102 tej ustawy. W takim przypadku władający powierzchnią ziemi samodzielnie ( ust. 1 ) lub solidarnie ze sprawcą zanieczyszczenia ( ust. 2 ) jest zobowiązany do przeprowadzenia rekultywacji. Stwierdzenie autora skargi kasacyjnej, że "nawet uwzględnienie zgłoszenia w rejestrze, zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy wprowadzającej, nie jest wszczęciem postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 61 § 1 kpa, bowiem ustawodawca nie wymaga dla tej czynności formy decyzji lub choćby postanowienia zgodnie z art. 104 kpa" jest nietrafne. Fakt, iż ustawodawca nie przewidział dla określonej czynności formy decyzji lub postanowienia nie przesądza jeszcze o tym, że jej dokonanie nie wiąże się z przeprowadzeniem postępowania administracyjnego. Wpis zgłoszenia do określonej ewidencji, pomimo że w omawianym przypadku nie przybiera formy decyzji ani też postanowienia, jest niewątpliwie czynnością podejmowaną w sprawie z zakresu administracji publicznej, kształtującą sytuację prawną adresata zgłoszenia, w tym zakres jego praw i obowiązków.
Trzeba więc podzielić zapatrywanie Sądu I instancji, że przewidziany w art. 12 ust. 1 ustawy termin dokonania zgłoszenia ma charakter materialnoprawny, nie zaś - jak twierdzi wnoszący skargę kasacyjną - procesowy. Zachowanie terminu lub uchybienie temu terminowi powoduje bowiem wywołanie określonych skutków w sferze uprawnień i obowiązków strony, kształtowanych materialnym stosunkiem administracyjnoprawnym. W omawianym przypadku będzie to zatem zwolnienie się lub brak zwolnienia od konieczności przeprowadzenia rekultywacji. Przewidziany w art. 102 ustawy Prawo ochrony środowiska obowiązek rekultywowania zanieczyszczonego gruntu ma niewątpliwie charakter materialnoprawny. Nie sposób zatem, w świetle tego co zostało wyżej wskazane, uznać za trafną prezentowanej przez wnoszącego skargę argumentacji, iż wspomniany termin ma charakter prawnoprocesowy. Słusznie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny zaakcentował, iż w odniesieniu do tego rodzaju terminów nie stosuje się przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego regulacji, dotyczących ich przywracania.
Podzielenie stanowiska Sądu I instancji, iż termin, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy ma charakter materialnoprawny i wykazanie, że w rozpoznawanej sprawie zgłoszenie zanieczyszczenia powierzchni ziemi nastąpiło w dniu 2 lipca 2004 r., a zatem po upływie ustawowego terminu, czyni bezprzedmiotowym ustosunkowywanie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do dalszych zarzutów skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 12 ust. 1 ustawy w związku z art. 102 ust. 1 i art. 107 ustawy Prawo ochrony środowiska.
Z tych wszystkich powodów, wobec braku usprawiedliwionej podstawy skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu tej skargi na podstawie art. 184 Ppsa.