II OSK 2814/21

II OSK 2814/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-10-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Czerwiński
Magdalena Dobek-Rak
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Kr 308/21 - Wyrok WSA w Krakowie z 2021-06-23
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 133, 145, 151, 183, 184, 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7, 77, 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 3, 29, 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Magdalena Dobek - Rak Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 2 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. K. i Ł.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 308/21 w sprawie ze skargi D. K. i Ł.K. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 5 stycznia 2021 r. nr [...]znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z 23 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 308/21, oddalił skargę D. K. i Ł. K. na decyzję nr [...] Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 5 stycznia 2021 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z 10 października 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w Krakowie (PINB) nakazał skarżącym rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego o funkcji handlowej, tj. przyczepy handlowej o wymiarach w rzucie poziomym 2,26 m x 3,81 m oraz wysokości 2,33 m, usytuowanego we wschodniej części działki nr [...] obręb [...], przy ul. [...] w [...], od strony ul. [...], z przyłączem elektrycznym, bez decyzji pozwolenia na budowę organu administracji architektoniczno-budowlanej oraz niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]". W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w trakcie przeprowadzonej wizji ustalono, że ww. obiekt budowlany to zaadaptowana na cele handlowe, jednoosiowa przyczepa samochodowa, gastronomiczna, o konstrukcji stalowej, z dyszlem holowniczym (zaczep holowniczy). Przyczepa posiada wymiary w rzucie poziomym 2,26 m x 3,81 m, wysokość przyczepy 233 cm - od poziomu podłogi i 272 cm od poziomu terenu. Przyczepa posadowiona jest na gruncie na nóżkach metalowych, rozłożonych na kawałku płaskiej płytki betonowej zagłębionej w gruncie. Organ podał, że w dniu kontroli przyczepa nie była użytkowana oraz nie posiadała tablic rejestracyjnych, przyłączona została do instalacji elektrycznej kablem poprowadzonym w peszlu ochronnym pod powierzchnią terenu z tej samej nieruchomości, na której jest posadowiona tj. [...]. Organ ustalił, że inwestorem ww. obiektu są obecni w trakcie przeprowadzania wizji skarżący, którzy prowadzą spółkę jawną. Ustalono, że ww. działka nr [...] obr. [...] w [...] ma nieuregulowany stan prawny, a skarżący dzierżawią ją od M. T. - kuratora spadku po właścicielu nieruchomości – J.Gr., ustanowionego na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie Wydział I Cywilny z [...]czerwca 2015 r., sygn. akt [...]. Organ ujawnił nadto, że skarżący na usytuowanie ww. obiektu budowlanego nie uzyskali zgody z organu administracji architektoniczno-budowlanej oraz nie występowali o stosowne pozwolenia do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie. Organ ustalił też, iż skarżący posiadają tablice rejestracyjne dla ww. przyczepy, która w dowodzie rejestracyjnym jest zarejestrowana jako mobilny punkt sprzedaży. Z ww. przyczepy sprzedawane są produkty spożywcze - w ścianie podłużnej od strony ul. [...] znajduje się otwieralne okno sprzedaży, natomiast w ścianie poprzecznej od strony wewnętrznego chodnika drzwi wejściowe. Przestrzeń pomiędzy poziomem terenu a podłogą przyczepy wynosi 39 cm i zabita jest dwiema deskami drewnianymi. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego organ doszedł do przekonania, że ww. przyczepa stanowi tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego. Jednocześnie podał, że obszar, na którym posadowiona została przyczepa leży w obrębie układu urbanistycznego dawnego miasta [...] ze [...], wpisanego decyzją z 23 lutego 1934 r. do rejestru zabytków, pod numerem [...], zatem w myśl obowiązujących przepisów, roboty budowlane polegające na budowie ww. tymczasowego obiektu budowlanego, wymagały w pierwszej kolejności uzyskania pozwolenia Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie, a następnie uzyskania pozwolenia na budowę. Organ podał, że działka na której znajduje się ww. obiekt znajduje się w oznaczeniu identyfikacyjnym ZP.1 obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]", przyjętego uchwałą Rady Miasta [...] nr [...]z [...] listopada 2017 r., a zatem stanowi teren zieleni urządzonej, o podstawowym przeznaczeniu pod ogólnodostępną zieleń urządzoną. Wobec powyższego, zdaniem organu, teren przedmiotowej nieruchomości winien pozostać biologicznie czynny, ewentualnie z zaprojektowanymi obiektami i urządzeniami służącymi prawidłowemu funkcjonowaniu zieleni. W ocenie organu, usytuowanie przedmiotowego, tymczasowego obiektu budowlanego jest niezgodne z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a zatem brak jest możliwości zalegalizowania ww. inwestycji, a co za tym idzie skarżący winni dokonać rozbiórki obiektu, stosownie do art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Decyzją z 5 stycznia 2021 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie (MWINB) utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że zarówno zgromadzony materiał dowodowy, jak i lokalizacja spornego obiektu nie budzą wątpliwości. Organ podał, że podziela stanowisko sądów administracyjnych, w myśl którego przyczepa przystosowana do prowadzenia działalności handlowej stanowi tymczasowy obiekt budowy. Wskazał, że dla powyższej kwalifikacji nie ma znaczenia, że przyczepa samochodowa stanowiąca obiekt sprzedaży ulicznej jest zarejestrowana oraz posiada tablice rejestracyjne i ubezpieczenie OC, bowiem jej podstawową funkcją nadal pozostaje działalność handlowa. Organ podniósł, że art. 29 ustawy Prawo budowlane enumeratywnie wylicza przypadki, które nie wymagają uzyskania pozwolenia, jednak tymczasowy obiekt budowlany o funkcji handlowej, nie mieści się w tym wyliczeniu. Ponadto organ wskazał, że działka, na której zlokalizowany jest obiekt, znajduje się w obrębie układu urbanistycznego dawnego miasta [...] ze [...], wpisanego do rejestru zabytków. MWINB podał również, że z uwagi na niezgodność przedmiotowego tymczasowego obiektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie ma możliwości wszczęcia procedury legalizacyjnej. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ wyjaśnił, że na w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przesądzono już, że ustawione na gruncie przyczepy, nie spełniające w danej chwili pierwotnej funkcji transportowo – komunikacyjne, stanowią obiekty budowlane. Zdaniem organu fakt, że obiekt jest przyczepą samochodową, nie powoduje automatycznie, że nie może on być obiektem budowlanym. Organ odwoławczy podkreślił, że o konieczności rozbiórki obiektu budowlanego decydują konkretne przepisy prawa, a nie uznanie organu nadzoru budowlanego, zatem organ nie może zatem brać pod uwagę, m.in. sytuacji ekonomicznej inwestorów czy też powodów dla których popełnili samowolę budowlaną.
Skargą D. K. i Ł. K. zaskarżyli powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie: art. 3 pkt 5 w zw. z art. 3 ust. 1-4 ustawy Prawo budowlane; art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane; art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Sąd podkreślił, że spornym punktem sprawy okazała się kwalifikacja przedmiotowego obiektu, stanowiącego - według organów nadzoru budowlanego – tymczasowy obiekt budowlany. W ocenie Sądu taka kwalifikacja jest prawidłowa. Zgodnie z art. 3 pkt 1 P.b., obiektem budowlanym jest budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Obiektem budowlanym jest m.in. tymczasowy obiekt budowlany, który art. 3 pkt 5 P.b. definiuje jako: obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe. Katalog tymczasowych obiektów budowlanych nie jest zamknięty i w każdej sprawie należy dokonać, mając na uwadze cechy danego obiektu, indywidualnej oceny, czy może on być zakwalifikowany jako tymczasowy obiekt budowlany. Sąd w pełni zaaprobował stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym o możliwości zakwalifikowania danego obiektu, jako tymczasowego obiektu budowlanego decyduje przede wszystkim cel, w jakim ów obiekt został umieszczony na danej działce oraz okres funkcjonowania na niej. Wskazał, że w orzecznictwie tym wielokrotnie też rozstrzygana była kwestia kwalifikacji przyczep handlowych, kempingowych i tym podobnych obiektów według pojęć Prawa budowlanego. W wyroku z dnia 11 września 2019 r., II OSK 2523/17, Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że definicja ustawowa tymczasowego obiektu budowlanego przykładowo wskazuje jako obiekt niepołączony trwale z gruntem barakowóz tj. barak na kołach. Sąd Naczelny wskazał w tym kontekście, że "jeżeli zatem z woli ustawodawcy barakowóz został podany reglamentacji Prawa budowlanego jako tymczasowy obiekt budowlany, to również obiekt budowlany w postaci przyczepy kempingowej, o cechach analogicznych do barakowozu, takiemu reżimowi przepisów budowlanych podlega". Analogicznie można podejść do przyczepy o funkcji handlowej. Zdaniem Sądu niewątpliwie, cechy przedmiotowej przyczepy posiadającej ściany, dach, posadowionej na płytach betonowych na metalowych nóżkach, a równocześnie wyposażonej w koła, przystosowanej do prowadzenia działalności handlowej, na co wskazuje istniejące w tym obiekcie odpowiednie okno, jak też przyłącze elektryczne, w pełni uzasadniają stanowisko organu, że stanowi ona tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 P.b. W ocenie Sądu na zasadność takiej kwalifikacji nie wpływają ani zachowane funkcje pojazdu mechanicznego bez silnika (vide: art. 2 pkt 50 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, obecnie Dz. 2021 r. poz. 450), ani jego rejestracja, ani ubezpieczenie - jako pojazdu.
Sąd podniósł, że konsekwencją powyższego ustalenia była kwalifikacja budowy opisanego obiektu, jako budowy wymagającej pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 28 P.b., a dalej – decyzja wydana na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b. Przedmiotowy obiekt nie został bowiem objęty normą wynikającą z art. 29 ust. 1 pkt 12 P.b., w brzmieniu obowiązującym w dacie wykonania robót, który wyłączał z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę tymczasowe obiekty budowlane, niepołączone trwale z gruntem.
Nie budzi również wątpliwości Sądu wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę bez przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, wobec prawidłowego ustalenia, że przepisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" uchwalonego uchwałą Rady Miasta [...] nr [...]z dnia [...] listopada 2017 r. (Dz. Urz. Woj. Mał. [...]) nie dopuszczają na terenie działki nr [...] obr. [...] lokalizacji obiektów takich jak sporny obiekt budowlany. Teren inwestycji znajduje się bowiem na obszarze ZP.1 – tereny zieleni urządzonej, o podstawowym przeznaczeniu pod ogólnodostępną zieleń urządzoną. Zgodnie z § 99 ust. 2 miejscowego planu, w zakresie zagospodarowania terenu, ustalono: 1) minimalny wskaźnik terenu biologicznie czynnego: 80%, a dla terenu ZP.8: 60%, 2) dopuszczenie lokalizacji ogródków kawiarnianych (gastronomicznych); 3) zakaz lokalizacji zieleni wysokiej w terenie ZP.4. W § 19 miejscowego planu ustalono natomiast, że w przeznaczeniu poszczególnych terenów mieści się zieleń towarzysząca oraz obiekty i urządzenia budowlane zapewniające ich prawidłowe funkcjonowanie, takie jak: 1) obiekty i urządzenia budowlane infrastruktury technicznej; 2) dojścia piesze, ciągi piesze, trasy rowerowe, miejsca parkingowe naziemne, miejsca postojowe (w tym zadaszone) dla jednośladów – np. rowerów i skuterów, dojazdy niewyznaczone i drogi wewnętrzne zapewniające skomunikowanie terenu działki z drogami publicznymi, niewyznaczone na rysunku planu; 3) obiekty małej architektury, wiaty oraz altany (o maksymalnej wysokości zabudowy w terenach o symbolu ZP, ZPz, ZPs, US i KP: 3m).
Wobec powyższego zarzuty skargi okazały się zdaniem Sądu niezasadne. W ocenie Sądu, postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone bez istotnych uchybień. Organy ustaliły i wyjaśniły wszystkie istotne w sprawie okoliczności faktyczne, nie naruszając przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Jako gołosłowne uznał Sąd twierdzenia skarżących, że organ nie zbadał kwestii przemieszczania przyczepy w obrębie działki nr [...], podobnie jak uwagi dotyczące braku wyjaśnienia przeznaczenia przyczepy, celu jej posadowienia oraz planów skarżących w zakresie wykorzystania w przyszłości wydzierżawionego gruntu. Z umowy dzierżawy, niekwestionowanej przez skarżących, wynika że działka nr [...] wydzierżawiona została na prowadzenie działalności gospodarczej handlowo-usługowo-gastronomiczno-kulturalnej (vide: § 2 ust. 3 umowy dzierżawy, k. 16 akt PINB). Dla przyjętej kwalifikacji przedmiotowego obiektu - z perspektywy Prawa budowlanego - nie ma zaś znaczenia konkretny rodzaj działalności, która w tym obiekcie może być prowadzona. Ponadto, organ drugiej instancji szeroko odniósł się do zarzutów skarżących podniesionych już w odwołaniu, przywołując bogate orzecznictwo sądowe w szczególności co do dokonanej kwalifikacji obiektu budowlanego. Stanowisko to Sąd aprobuje, uznając, że nie doszło również do naruszenia w sprawie przepisów prawa materialnego. Uzasadnienie decyzji, zdaniem Sądu, spełnia przy tym wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Mając na względzie przedstawione okoliczności sprawy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
Skargą kasacyjną D. K. i Ł. K. zaskarżyli powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, a to:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 3 pkt 5 w zw. z art. 3 ust. 1-4 ustawy Prawo budowlane, polegające na błędnym uznaniu, że przyczepa stanowiąca pojazd w rozumieniu art. 2 pkt 50 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 P.b., a jej zaparkowanie (ustawienie) na gruncie, stanowi budowę w rozumieniu przepisów prawa budowanego,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, polegające na jego zastosowaniu do pojazdu - przyczepy, niebędącego obiektem budowlanym,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit, c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez w szczególności błędne uznanie przez Sąd pierwszej instancji, iż organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie niniejszej, i nie naruszyły zasady prawdy obiektywnej i oceny całokształtu materiału dowodowego, której realizacja wymaga by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w wyniku czego błędnie ustalono, że przyczepa handlowa skarżących jest obiektem mieszczącym się w definicji tymczasowego obiektu budowlanego, podczas gdy jej charakter, konstrukcja i przeznaczenie świadczą o tym, iż jest to przedmiot o mobilnym charakterze.
Z uwagi na powyższe w skardze kasacyjnej wniesiono o jej rozpoznanie na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, a także uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania w obu instancjach, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w obu instancjach, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. T. - kurator spadku po J. G., przychylił się do wszystkich twierdzeń i wniosków zawartych w skardze.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Natomiast tak rozpoznawana skarga kasacyjna, nie zasługiwała na uwzględnienie.
Wbrew zarzutom wniesionego środka odwoławczego Sąd pierwszej instancji przeprowadził prawidłową kontrolę legalności zaskarżonej decyzji i słusznie na podstawie akt przedmiotowej sprawy doszedł do przekonania, iż kwestionowane skargą rozstrzygnięcie organów nadzoru budowlanego w pełni odpowiada prawu, stąd zasadnie zastosował konstrukcję prawną oddalenia skargi wynikającą z art. 151 p.p.s.a. Zdaniem Sądu odwoławczego nie było uzasadnionych podstaw do ewentualnego zastosowania przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., wskazanego odpowiednio w skardze kasacyjnej w powiązaniu z art. 3 pkt 5 w zw. z art. 3 ust.1-4 ustawy Prawo budowlane jak i w zw. z art. 7,77 i 80 k.p.a., albowiem w realiach tej sprawy nie wystąpiły przesłanki zastosowania tejże normy, gdyż nie stwierdzono naruszeń prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy a i Sąd pierwszej instancji właściwie ocenił zgromadzony materiał dowodowy, nie ujawniając innego naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przechodząc do wyjaśnienia przesłanek oddalenia wniesionej skargi kasacyjnej należy zauważyć, iż wszystkie zarzuty tego środka odwoławczego koncentrują się na kwestii błędnego, zdaniem skarżących, przyjęcia przez organy nadzoru budowlanego, a co zostało zaaprobowane przez Sąd pierwszej instancji, że przyczepa handlowa stron postępowania usytuowana we wschodniej części działki nr [...] przy ul. [...] w [...], od strony ul [...], z przyłączem elektrycznym, jest obiektem mieszczącym się w definicji tymczasowego obiektu budowlanego, podczas gdy, jak zaznaczono, jej charakter, konstrukcja i przeznaczenie świadczą o tym, iż jest to przyczepa stanowiąca pojazd w rozumieniu art. 2 pkt 50 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a więc jest to przedmiot o mobilnym charakterze.
Nie podzielając tych zarzutów skargi kasacyjnej jak i przedstawionej na ich poparcie argumentacji należy podkreślić, iż przede wszystkim Sąd pierwszej instancji orzekając na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), słusznie podzielił ustalenia organów nadzoru budowlanego dokonane w realiach tego postępowania. Z ustaleń tych wprost wynika, iż sporna jednoosiowa przyczepa samochodowa to obiekt budowlany zaadaptowana na cele handlowe, gastronomiczna, o konstrukcji stalowej, z dyszlem holowniczym (zaczep holowniczy) o wymiarach w rzucie poziomym 2,26 m x 3,81 m, wysokość przyczepy 233 cm - od poziomu podłogi i 272 cm od poziomu terenu. Przyczepa ta posadowiona jest na gruncie na nóżkach metalowych, rozłożonych na kawałku płaskiej płytki betonowej zagłębionej w gruncie. W dniu kontroli przyczepa nie była użytkowana oraz nie posiadała tablic rejestracyjnych, przyłączona została do instalacji elektrycznej kablem poprowadzonym w peszlu ochronnym pod powierzchnią terenu z tej samej nieruchomości, na której jest posadowiona tj. nr [...].
Organ ustalił, że inwestorem ww. obiektu są skarżący, którzy prowadzą spółkę jawną a legitymowali się oni umową dzierżawy spornego terenu zawartą z M. T.- kuratorem spadku po właścicielu nieruchomości – J. G. Organ dodatkowo ujawnił, co nie jest kwestionowane w skardze kasacyjnej, iż obszar, na którym posadowiona została przyczepa leży w obrębie układu urbanistycznego dawnego miasta [...] ze [...], wpisanego decyzją z 23 lutego 1934 r. do rejestru zabytków, pod numerem [...]. Ponadto wykazano, że działka, na której zlokalizowano ww. obiekt znajduje się w oznaczeniu identyfikacyjnym ZP.1 obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]", przyjętego uchwałą Rady Miasta [...]nr [...]z [...] listopada 2017 r., i stanowi teren zieleni urządzonej, o podstawowym przeznaczeniu pod ogólnodostępną zieleń urządzoną, co także jest niekwestionowane, to zaś jednoznacznie wskazuje na przesłankę sprzeczności spornej inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe. Te drugie (obiekty nietrwale połączone z gruntem) są tymczasowymi obiektami budowlanym niezależnie od tego, czy są przeznaczone do użytkowania w czasie krótszym od ich trwałości technicznej oraz czy przewiduje się ich przeniesienie lub rozbiórkę. W realiach tej sprawy istotne jest to, że sporna przyczepa nie pełni funkcji transportowo-komunikacyjnej, lecz funkcję handlową, co potwierdził zgromadzony materiał dowodowy, bowiem inwestorzy dodatkowo przystosowali przyczepę do pełnienia tej właśnie funkcji. Nie budzi wątpliwości, iż skarżący posiadają tablice rejestracyjne dla ww. przyczepy, która w dowodzie rejestracyjnym jest zarejestrowana jako mobilny punkt sprzedaży i z tej przyczepy sprzedawane są produkty spożywcze - w ścianie podłużnej od strony ul. [...] znajduje się otwieralne okno sprzedaży, natomiast w ścianie poprzecznej od strony wewnętrznego chodnika drzwi wejściowe. Stąd też zasadnie uznano w sprawie, że tę funkcję handlową ww. przyczepa pełni. Natomiast jak prawidłowo wskazano w motywach zaskarżonego wyroku w odniesieniu do takich obiektów jak barakowozy, przyczepy i inne podobne obiekty na kołach, przez ich "wybudowanie" rozumie się już samo ich dostarczenie i postawienie na gruncie, połączone z ewentualnym wykonaniem pewnych przystosowawczych robót budowlanych. Nie ma znaczenia dla prawidłowej kwalifikacji spornego obiektu w ramach przepisów ustawy Prawo budowlane okoliczność, że przyczepa samochodowa stanowiąca obiekt sprzedaży ulicznej jest zarejestrowana oraz posiada tablice rejestracyjne i ubezpieczenie OC, bowiem jej podstawową funkcją, co wyżej wykazano, nadal pozostaje działalność handlowa. Należy podkreślić, iż art. 29 ustawy Prawo budowlane enumeratywnie wylicza przypadki, które nie wymagają uzyskania pozwolenia, jednak tymczasowy obiekt budowlany o funkcji handlowej, nie mieści się w tym wyliczeniu. Zatem w myśl obowiązujących przepisów, roboty budowlane polegające na budowie ww. tymczasowego obiektu budowlanego, wymagały w pierwszej kolejności uzyskania pozwolenia Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie, a następnie uzyskania pozwolenia na budowę, zaś inwestorzy nie legitymowali się żadnym z tych pozwoleń.
W orzecznictwie Sądów administracyjnych przyjmowany jest jako jednolity pogląd, zgodnie z którym o możliwości zakwalifikowania danego obiektu, jako tymczasowego obiektu budowlanego decyduje przede wszystkim cel, w jakim ów obiekt został umieszczony na danej działce oraz okres funkcjonowania na niej (por. wyroki NSA: z dnia 13 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 348/08, z dnia 11 września 2019 r. sygn. akt II OSK 2523/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 lipca 2011 r. sygn. IV SA/Po 151/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wr 574/09).
Nadto w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednoznacznie uznaje się ustawione na gruncie przyczepy turystyczne, niespełniające w danej chwili swojej pierwotnej funkcji transportowo-komunikacyjnej, za obiekty budowlane (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 384/11). Przyjmuje się także, że przystosowanie określonego przedmiotu do tego, aby przemieszczać go po drogach jako przyczepa nie przesądza, że nie może być uznany za obiekt budowlany, w szczególności tymczasowy obiekt budowlany, po ustawieniu go na gruncie (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 348/08, wyrok NSA z dnia 29 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 423/11, wyrok NSA z dnia 10 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 39/12, wyrok NSA z 20 października 2015 r. sygn. akt II OSK 925/15).
Należy także wskazać, że ustawodawca nie wymienił wyczerpująco obiektów budowlanych nie połączonych trwale z gruntem, a jedynie wskazał przykładowo, że są to strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Tym samym także przyczepa samochodowa przystosowana do pełnienia funkcji handlowej i nie połączona trwale z gruntem, taka jak w tej sprawie, stanowi przykład tymczasowego obiektu budowlanego.
Przedstawione wyżej rozważania wskazują jednoznacznie, iż przyczepa handlowa skarżących ustawiona na gruncie i spełniająca taką właśnie funkcję niewątpliwie w okolicznościach niniejszej sprawy jest obiektem mieszczącym się w definicji tymczasowego obiektu budowlanego zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane. Nie jest zatem usprawiedliwiony zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 3 pkt 5 w zw. z art. 3 ust. 1-4 ustawy Prawo budowlane.
Dokonując kwalifikacji prawnej ujawnionego, a wyżej przedstawionego stanu faktycznego sprawy, Sąd pierwszej instancji słusznie podzielił stanowisko organów nadzoru budowlanego, że w niniejszej sprawie spełniona jest podstawowa przesłanka warunkująca zastosowanie art. 48 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane wobec samowolnego zrealizowania (ustawienia) obiektu budowlanego albowiem przedmiotowy obiekt handlowy jako tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 i 5 omawianej ustawy Prawo budowlane stosownie do regulacji normy art. 28 ust. 1 cytowanej ustawy wymagał wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę. Natomiast wykazywana wyżej w tej sprawie sprzeczność niniejszej inwestycji z uregulowaniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]", przyjętego uchwałą Rady Miasta [...] nr [...]z [...] listopada 2017 r. uniemożliwiała przeprowadzenie procedury legalizacyjnej. Tak więc przedmiotowy obiekt budowlany jako niezgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 48 ust. 2 ab initio omawianej ustawy), podlegał obowiązkowej rozbiórce w trybie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Należy w pełni zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że zawarte w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcie jest prawidłowe. To stwierdzenie zaś prowadzi do wniosku, iż zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, pozostaje całkowicie chybiony.
Zatem przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mogły doprowadzić do uwzględnienia tego środka odwoławczego i jego wniosków o eliminację z obrotu prawnego zaskarżonego wyroku.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.