II OSK 2813/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-11
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanestacja bazowarozbudowapozwolenie na budowędecyzja środowiskowaemisja pola elektromagnetycznegomiejsca dostępne dla ludnościNSAskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki X. w sprawie rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej, potwierdzając konieczność uzyskania decyzji środowiskowej dla takich inwestycji.

Spółka X. zaskarżyła decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącą stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że zainstalowanie nowych anten i zwiększenie mocy stanowi rozbudowę wymagającą pozwolenia na budowę oraz decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA i podkreślając, że pojęcie 'miejsc dostępnych dla ludności' obejmuje również tereny, gdzie zabudowa jest potencjalnie możliwa.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki X. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Spór koncentrował się wokół kwalifikacji prawno-budowlanej prac polegających na zainstalowaniu nowych anten i zwiększeniu mocy stacji bazowej telefonii komórkowej. Spółka X. twierdziła, że są to jedynie instalacje urządzeń o wysokości do 3 m, zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia. WSA uznał jednak, że prace te stanowiły rozbudowę obiektu, która zmieniła jego parametry techniczne i użytkowe, w tym wielkość emisji pola elektromagnetycznego. W konsekwencji, zdaniem WSA, inwestycja wymagała uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, której spółka nie przedstawiła. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził prawidłowość ustaleń WSA. Sąd podkreślił, że rozbudowa stacji bazowej, która prowadzi do zmiany parametrów technicznych i użytkowych obiektu, wymaga pozwolenia na budowę. Ponadto, NSA zajął stanowisko w kwestii interpretacji pojęcia 'miejsc dostępnych dla ludności', wskazując, że obejmuje ono również tereny, na których zabudowa jest potencjalnie możliwa zgodnie z przepisami prawa. Wobec braku usprawiedliwionych podstaw w skardze kasacyjnej, NSA oddalił ją.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Instalacja dodatkowych anten i zwiększenie mocy stacji bazowej stanowi rozbudowę obiektu budowlanego, która zmienia jego parametry techniczne i użytkowe, w tym wielkość emisji pola elektromagnetycznego, i w związku z tym wymaga pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skoro w wyniku prac doszło do zmiany wielkości emisji pola elektromagnetycznego i wpływu na konstrukcję stacji, należy to kwalifikować jako rozbudowę, a nie jedynie instalację urządzeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (23)

Główne

u.o.ś. art. 71 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § ust. 1 pkt 8 lit. f

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 2 § ust. 1 pkt 7

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § ust. 8 pkt 1

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.b. art. 29 § ust. 2 pkt 15

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 30 § ust. 1 pkt 3 lit. b

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 126

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 80

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 158 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 11

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.ś. art. 124 § ust. 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prace polegające na zainstalowaniu nowych anten i zwiększeniu mocy stacji bazowej telefonii komórkowej stanowią rozbudowę obiektu budowlanego, a nie instalację urządzeń zwolnioną z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Rozbudowa stacji bazowej, która może znacząco oddziaływać na środowisko, wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Pojęcie 'miejsc dostępnych dla ludności' obejmuje również tereny, na których zabudowa jest potencjalnie możliwa zgodnie z przepisami prawa.

Odrzucone argumenty

Prace polegające na zainstalowaniu nowych anten i zwiększeniu mocy stacji bazowej telefonii komórkowej stanowią instalację urządzeń o wysokości do 3 m, zwolnioną z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia. Decyzja GINB została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ błędnie zakwalifikowano inwestycję jako wymagającą decyzji środowiskowej. Organy obu instancji nie dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych w zakresie kwalifikacji przedsięwzięcia. Sąd I instancji naruszył art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów.

Godne uwagi sformułowania

przez 'miejsca dostępne dla ludności' należy rozumieć nie tylko miejsca, w których wzniesiono już legalnie budynki z przeznaczeniem na pobyt ludzi, ale również miejsca, w których te budynki mogą być wznoszone zgodnie z wymogami obowiązujących przepisów, w tym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego montaż dodatkowych anten kwalifikować należy jako rozbudowę, w wyniku której doszło do zmiany parametrów technicznych oraz użytkowych obiektu

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący sprawozdawca

Paweł Miładowski

członek

Mirosław Gdesz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'miejsca dostępne dla ludności' w kontekście oceny oddziaływania na środowisko oraz kwalifikacja prawno-budowlana rozbudowy stacji bazowych telefonii komórkowej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami Prawa budowlanego i Prawa ochrony środowiska obowiązującymi w określonym czasie, a także konkretnych parametrów technicznych stacji bazowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa budowlanego i ochrony środowiska związanego z rozwojem infrastruktury telekomunikacyjnej, co jest istotne dla branży i prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Rozbudowa stacji bazowej: Kiedy potrzebna jest decyzja środowiskowa?

Sektor

telekomunikacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2813/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Gdesz
Paweł Miładowski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1226/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-08-26
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 29 ust. 2 pkt 15, art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia NSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej X. spółka z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1226/22 w sprawie ze skargi X. spółka z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 kwietnia 2022 r. nr DON.7200.225.2020.AGP w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej WSA) wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2022 r., VII SA/Wa 1226/22, oddalił skargę X. Spółka z o.o. z siedzibą w W. (dalej X.) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) z dnia 28 kwietnia 2022 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Zaskarżoną decyzją GINB na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. 2021.735 ze zm.; dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku X. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GINB z 2 marca 2022 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 2 marca 2022 r.
Skargę do WSA w Warszawie na ww. decyzję złożyła X.
Zaskarżonym wyrokiem WSA oddalił wniesioną skargę.
Sąd wskazał, że decyzje GINB wydane zostały w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ orzekający w tym trybie posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w tym trybie decyzji czy postanowienia na zasadzie art. 126 k.p.a. - przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a.
Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, organ pierwotnie rozpoznający sprawę prawidłowo ocenił, że w sprawie doszło do rozbudowy stacji bazowej i rozbudowa ta nie stanowi instalacji urządzeń o wysokości do 3 m zwolnionej z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia robót. Odnośnie do zakwalifikowania zrealizowanych przez skarżącego robót budowlanych Sąd stwierdził, że nie jest kwestionowane, że inwestor zrealizował na podstawie ważnego pozwolenia na budowę stację bazową o określonych parametrach (w tym ilości i mocy anten sektorowych). Parametry te następnie uległy zmianie m.in. poprzez zainstalowanie nowych anten (po jednej na każdy sektor) i zwiększenie ich mocy. Nie jest też kwestionowane, że inwestor przedłożył dokumenty legalizacyjne wskazane w art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej p.b.) - sprzed jego nowelizacji dokonanej we wrześniu 2020 r., takie jak: projekt budowlany, zaświadczenie o zgodności inwestycji z planem miejscowym, oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Zdaniem Sądu, przedmiotowe prace doprowadziły do zmiany wielkości emisji pola elektromagnetycznego w porównaniu z pierwotnym i miały wpływ na jej konstrukcję, a więc montaż dodatkowych anten kwalifikować należy jako rozbudowę, w wyniku której doszło do zmiany parametrów technicznych oraz użytkowych obiektu (montaż dodatkowych anten i w konsekwencji zwiększenie promieniowania).
Organ powiatowy, w ocenie Sądu, zasadnie uznał, że przedłożone przez inwestora dokumenty (oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zaświadczenie o zgodności lokalizacji stacji bazowej telefonii komórkowej [...] w [...] przy ul. [...] z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentacja, zgodnie z którą wykonano roboty budowlane, a także postanowienie nr 5/16 Burmistrza Gminy i Miasta Czerwionka-Leszczyny z 7 czerwca 2016 r., odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, które zostało wydane w oparciu o nieaktualne dane przedstawione przez X.) nie mogą zostać zatwierdzone z uwagi na istotne braki, których zobowiązany nie uzupełnił. Organ ten prawidłowo, w opinii Sądu, ocenił, że w tej sprawie mamy do czynienia z inwestycją mogącą znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem dla legalizacji jej samowolnej rozbudowy konieczne było przedstawienie przez inwestora decyzji środowiskowej.
Zdaniem Sądu, organy prawidłowo ustaliły, że skoro na obszarze oznaczonym symbolem U dopuszczalna była realizacja budynków czterokondygnacyjnych, w których mogą być pomieszczenia przeznaczone na pobyt (w tym pracę) w nich ludzi, to przy ukierunkowaniu anten sektorowych na azymucie 240° i ich maksymalnym pochyleniu - 10°, osie główne wiązek promieniowania w odległości większej niż 150 m i mniejszej niż 200 m od anteny będą przechodzić na wysokości poniżej 9 m nad tym obszarem, tj. przez miejsca dostępne dla ludności. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym przez "miejsca dostępne dla ludności" należy rozumieć nie tylko miejsca, w których wzniesiono już legalnie budynki z przeznaczeniem na pobyt ludzi, ale również miejsca, w których te budynki mogą być wznoszone zgodnie z wymogami obowiązujących przepisów. Innymi słowy, "miejsca dostępne dla ludności", to miejsca, na których może choćby potencjalnie powstać zabudowa zgodnie z przepisami obowiązującego prawa, w tym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Mając na uwadze powyższą charakterystykę emisji pól elektromagnetycznych i przywołane wyżej unormowania Sąd stwierdził, że wbrew stanowisku skarżącego, sporna inwestycja - w dacie wydania kontrolowanego rozstrzygnięcia - wymagała uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, należała bowiem do kategorii przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 8 lit. f rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - j.t.Dz.U.2016.71). Z uwagi na to, że skarżący pomimo wezwania, takiej decyzji nie przedstawił, uniemożliwiało to organowi przejście do następnego etapu postępowania legalizacyjnego i obligowało organ do zastosowania art. 48 ust. 1 i 4 p.b.
Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniosła X., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca kasacyjnie zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania, to jest:
1. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wynikające z braku stwierdzenia przez Sąd I instancji naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 1 i 4 p.b. w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (j.t.Dz.U.2022.1029 ze zm. - według stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji), w powiązaniu z § 2 ust. 1 pkt 7 w zw. z § 3 ust. 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, poprzez dokonanie błędnej kwalifikacji (oceny) przez organy, iż realizowana inwestycja wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, mimo iż przedsięwzięcie to nie osiąga progów wskazanych w ww. rozporządzeniu i błędną ocenę w tym przedmiocie ze strony Sądu I instancji, że mimo, iż organy obu instancji nie dokonały prawidłowych ustaleń w tym zakresie decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w konsekwencji czego Sąd I instancji winien decyzje GINB uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.;
2. art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wynikające z braku stwierdzenia przez Sąd I instancji naruszenia art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny i brak oceny dowodu z dokumentu pn. "Projekt techniczny stacji bazowej RYB5004_A położonej na działce numer [...] – modernizacja L800/L2600" i "KWALIFIKAC]A PRZEDSIĘWZIĘCIA ZGODNIE Z ROZPORZĄDZENIEM RADY MINISTRÓW Z DNIA 9 LISTOPADA 2010 W SPRAWIE PRZEDSIĘWZIĘĆ MOGĄCYCH ZNACZĄCO ODDZIAŁYWAĆ NA ŚRODOWISKO (DZ. U. Z 2010 ROKU NR 213 POZ. 1397 Z PÓŹN. ZMIANAMI)", podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uprawniał do wyciągnięcia wniosku, że przedmiotowe roboty, polegające na demontażu istniejących anten i zamontowaniu nowych, stanowią "instalację urządzeń" w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 15 i art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b) p.b. oraz że przedsięwzięcie to nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w konsekwencji czego Sąd I instancji winien decyzje GINB uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.;
3. art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wynikające z braku stwierdzenia przez Sąd I instancji naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 3 i 6 w zw. z art. 28 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 p.b. przez niewłaściwe zastosowanie tj. dokonanie błędnej oceny przesłanek stwierdzenia nieważności zawartej w decyzji GINB z 28 kwietnia 2022 r. i poprzedzającej ją decyzji GINB z dnia 2 marca 2022 r. w części odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji PINB w Rybniku z dnia 7 stycznia 2020 r., w pozostałym zakresie, tj. w części nakazującej X. rozbiórkę rozbudowanej części stacji bazowej telefonii komórkowej na działkach nr [...] i [...] przy ul. [...] w miejscowości Czerwionka-Leszczyny, obejmującej trzy anteny sektorowe w paśmie GSM 1800 Mhz wraz z trzema urządzeniami RRU z okablowaniem, w sytuacji gdy organ rozpoznający pierwotną sprawę błędnie uznał, iż w niniejszej sprawie doszło do rozbudowy stacji bazowej i owa rozbudowa nie stanowi instalacji urządzeń o wysokości do 3 m zwolnionej z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia robót, a co tym idzie przyjęciu, iż w stanie faktycznym sprawy nie będzie miała zastosowania norma art. 29 ust. 2 pkt 15 "w zw. art." w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b) p.b. w sytuacji gdy roboty wykonane przez X. na tej lokalizacji ograniczyły się do instalacji kolejnych urządzeń w ramach istniejącej instalacji radiokomunikacyjnej zamontowanej na istniejącym obiekcie budowlanym w postaci wieży telekomunikacyjnej, których wysokość nie przekroczyła 3 metrów, w związku z czym zrealizowana inwestycja nie stanowi w ogóle obiektu budowlanego wymagającego dla swej realizacji uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a tym samym instalacja dodatkowych urządzeń nie stanowi jej rozbudowy, w konsekwencji czego Sąd I instancji winien decyzje obu instancji uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.;
4. art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. oddalenie skargi wobec uznania, iż to na skarżącej ciąży obowiązek wykazania czy w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym w sytuacji gdy oceny w tym zakresie powinien dokonać GINB z urzędu;
5. art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 11 k.p.a. z uwagi na brak dokonania przez Sąd I instancji, a także przez GINB weryfikacji czy organy I i II instancji przeprowadziły postępowanie dowodowe i wyciągnęły prawidłowe wnioski na podstawie analizy materiału dowodowego oraz brak uzasadnienia wyroku w tym zakresie, a także brak wyczerpującego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżanego wyroku dlaczego Sąd I instancji rozumie pod pojęciem "miejsc dostępnych dla ludności" miejsca, na których może choćby potencjalnie powstać zabudowa zgodnie z przepisami obowiązującego prawa, w tym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w sytuacji gdy to jest sprzeczne z literalną wykładnią tego zwrotu normatywnego i intencjami ustawodawcy;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
6. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w powiązaniu z § 2 ust. 1 pkt 7 w zw. z § 3 ust. 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, poprzez niezastosowanie wobec uznania, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji gdy decyzja jest oczywiście wadliwa w związku z błędnym ustaleniem, iż realizowana inwestycja wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a społeczno-gospodarcze skutki utrzymania tej decyzji są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności wobec nakazania skarżącej dokonania rozbiórki inwestycji celu publicznego;
7. art. 124 ust. 2 p.o.ś. w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez błędną interpretację pojęcia "miejsca dostępne dla ludności"
8. art. 28 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 15 i art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b) w zw. z art. 48 ust. 1 p.b. poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie tej normy, skutkujące ustaleniem, że wykonane przez X. roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę;
9. art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b) p.b. poprzez niezastosowanie w sytuacji, gdy roboty budowlane wykonane przez X. polegały na instalowaniu urządzeń, w tym instalacji radiokomunikacyjnej, których wysokość nie przekroczyła 3 metrów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną GINB wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2024.935 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, NSA nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.
Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Podstawowym problemem spornym, wokół którego koncentrują się w istocie wszystkie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej, jest to, czy przedmiotowe roboty budowlane stanowiły rozbudowę stacji bazowej telefonii komórkowej, czy były to roboty o jakich mowa w art. 29 ust. 2 pkt 15 i art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b) p.b.
Wbrew wywodom strony skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji należycie powyższą kwestię rozważył i dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji GINB. Zasadnie w tym zakresie uznał, że w sprawie doszło do rozbudowy stacji bazowej i rozbudowa ta nie stanowiła instalacji urządzeń zwolnionej z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia robót. Przyjęta kwalifikacja przedmiotowych robót budowlanych wynikała z ustalenia, że inwestor zrealizował na podstawie ważnego pozwolenia na budowę stację bazową o określonych parametrach (w tym ilości i mocy anten sektorowych). Parametry te następnie uległy zmianie m.in. poprzez zainstalowanie nowych anten i zwiększenie ich mocy. Skoro zatem w wyniku przedmiotowych prac doszło do zmiany wielkości emisji pola elektromagnetycznego w porównaniu z pierwotnym, a ponadto wykonane prace miały wpływ na konstrukcję stacji bazowej, słusznie WSA uznał, że montaż dodatkowych anten kwalifikować należy jako rozbudowę, w wyniku której doszło do zmiany parametrów technicznych oraz użytkowych obiektu (montaż dodatkowych anten i w konsekwencji zwiększenie promieniowania). Stanowisko swoje Sąd I instancji należycie uzasadnił, a odmienne w tej kwestii stanowisko strony skarżącej kasacyjnie stanowi w istocie jedynie polemikę z prawidłowo umotywowanym stanowiskiem WSA. Przedstawiona przez stronę argumentacja nie podważa bowiem ustaleń Sądu I instancji, a jedynie przedstawia odmienną ocenę zebranych dowodów i poczynionych ustaleń. To jednak, że strona ma inną ich ocenę niż Sąd i organ, nie oznacza, że ocena Sądu i organu jest wadliwa. Strona wadliwości tej nie wykazała.
Konsekwencją uzasadnionego ustalenia, że w rozpoznawanej sprawie doszło do rozbudowy stacji bazowej, było prawidłowe przyjęcie przez WSA, że skoro doszło do rozbudowy stacji bazowej, to w realiach tej sprawy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach była wymagana.
Jeżeli chodzi o pojęcie "miejsc dostępnych dla ludności", to było ono wielokrotnie przedmiotem orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W orzecznictwie tym zasadnie wskazywano, że przez miejsca dostępne dla ludności należy rozumieć teren, na którym możliwa jest, choćby jedynie potencjalnie, legalna zabudowa budynkami z przeznaczeniem na pobyt ludzi. Przez miejsca dostępne dla ludności należy zatem rozumieć nie tylko miejsca, w których wzniesiono już legalnie budynki z przeznaczeniem na pobyt ludzi, ale również miejsca, w których te budynki mogą być wznoszone zgodnie z wymogami obowiązujących przepisów, w tym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (por. np. wyrok NSA z 22 sierpnia 2023 r., II OSK 2684/20, LEX nr 3609933). Miejsca dostępne dla ludności to wszystkie te miejsca, w których mogą lub będą mogli przebywać ludzie, łącznie z otoczeniem niezbędnym do skorzystania z nich, z wyjątkiem takich, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego (np. wyrok NSA z 8 marca 2023 r., II OSK 3133/19, LEX nr 3505283).
Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, że Sąd I instancji nie naruszył art. 151 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 1 i 4 p.b. w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. i § 2 ust. 1 pkt 7 w zw. z § 3 ust. 8 pkt 1 rozporządzenia z 9 listopada 2010 r. (zarzut 1), z art. 80 k.p.a. oraz art. 29 ust. 2 pkt 15 i art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b) p.b. (zarzut 2), z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 3 i 6 w zw. z art. 28 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 p.b. oraz art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b) p.b. (zarzut 3), a zatem WSA słusznie nie zastosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd I instancji nie naruszył też art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. (zarzut 4), a także art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 11 k.p.a. (zarzut 5), art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. i w powiązaniu z § 2 ust. 1 pkt 7 w zw. z § 3 ust. 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. (zarzut 6), art. 124 ust. 2 p.o.ś. w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. (zarzut 7), art. 28 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 15 i art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b) w zw. z art. 48 ust. 1 p.b. (zarzut 8) oraz art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b) p.b. (zarzut 10).
W tym stanie rzeczy, skoro wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI