II OSK 281/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-12
NSAbudowlaneWysokansa
pozwolenie na budowęprawo budowlaneodległości między budynkamibezpieczeństwo pożaroweplan miejscowystwierdzenie nieważności decyzjiskarga kasacyjnaNSAWSAkontrola administracyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną inwestora, potwierdzając, że naruszenie przepisów przeciwpożarowych przy budowie jednorodzinnego budynku mieszkalnego może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej inwestora od wyroku WSA uchylającego decyzję GINB o odmowie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. WSA uznał, że naruszenie przepisów przeciwpożarowych (odległość między budynkami) oraz planu miejscowego mogło być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji, choć nie uznał tego za rażące naruszenie. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że przepisy dotyczące odległości przeciwpożarowych mają zastosowanie również do budynków jednorodzinnych i że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił naruszenie przepisów.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną inwestora A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego. Sąd pierwszej instancji wskazał na naruszenie przepisów techniczno-budowlanych, w tym przepisów przeciwpożarowych (§ 271 rozporządzenia) dotyczących odległości między budynkami, oraz planu miejscowego. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, zważył, że zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego są niezasadne. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące odległości między budynkami ze względów bezpieczeństwa pożarowego mają zastosowanie również do budynków mieszkalnych jednorodzinnych, a inwestor nie wykazał, aby sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował lub zastosował te przepisy. NSA zwrócił uwagę na wadliwość konstrukcyjną skargi kasacyjnej, w szczególności brak precyzyjnego wskazania naruszonych przepisów. W konsekwencji, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, została ona oddalona, a na inwestora zasądzono zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te mają zastosowanie do wszystkich budynków mieszkalnych, w tym jednorodzinnych, i nie ma przepisów wyłączających ich stosowanie w tym zakresie.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że § 271 rozporządzenia dotyczy wszystkich budynków mieszkalnych, w tym jednorodzinnych (art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego), a żadne przepisy nie wyłączają stosowania przepisów rozdziału 7 rozporządzenia dotyczącego sytuowania budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt. 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadku rażącego naruszenia prawa.

rozporządzenie art. 271 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Określa wymagane odległości między zewnętrznymi ścianami budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada ogólna praworządności, podejmowania czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

P.p.s.a. art. 153

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wiążąca moc oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu sądu administracyjnego.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § pkt. 2

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.b. art. 3 § pkt 2a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

rozporządzenie art. 207 § ust. 1 pkt 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Możliwość uzasadnienia obawy właścicieli sąsiednich obiektów dotyczącej ich bezpieczeństwa w przypadku niezachowania norm.

rozporządzenie art. 209 § ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Kategoryzacja budynków ze względu na zagrożenie ludzi (ZL) i zaliczenie budynków mieszkalnych do kategorii ZL IV.

rozporządzenie art. 232 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Wymagana klasa odporności pożarowej dla budynków ZL IV.

rozporządzenie art. 12 § ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dopuszczalna odległość budynku od granicy działki.

rozporządzenie art. 216 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozporządzenie art. 217

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dotyczy klasy odporności ogniowej przegród wewnętrznych budynków i ścian.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy dotyczące odległości przeciwpożarowych mają zastosowanie do budynków jednorodzinnych. Naruszenie przepisów przeciwpożarowych może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Zarzut procesowy musi być precyzyjnie sformułowany i wskazywać konkretne naruszone przepisy.

Odrzucone argumenty

§ 271 rozporządzenia nie ma zastosowania do budynków jednorodzinnych. Naruszenie art. 7 K.p.a. jako samodzielna podstawa skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiązały GINB nie jest to rażące naruszenie prawa ocena GINB, w odniesieniu do drugiego ze stwierdzonych naruszeń (§ 271 rozporządzenia) musi być uznana za przedwczesną i nienależycie wyjaśnioną oraz umotywowaną nie jest wolna od wad, w tym także konstrukcyjnych nie sposób więc przyjąć, by Sąd pierwszej instancji naruszył § 271 ust. 1 rozporządzenia także przez niewłaściwe zastosowanie.

Skład orzekający

Leszek Kiermaszek

przewodniczący sprawozdawca

Marzenna Linska - Wawrzon

członek

Grzegorz Antas

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie stosowania przepisów przeciwpożarowych do budynków jednorodzinnych oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii bezpieczeństwa budowlanego i przeciwpożarowego, a także precyzji formalnej w postępowaniu sądowym, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.

Budowa zbyt blisko sąsiada? NSA przypomina o przepisach przeciwpożarowych i formalnych wymogach skargi kasacyjnej.

Dane finansowe

WPS: 240 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 281/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Antas
Leszek Kiermaszek /przewodniczący sprawozdawca/
Marzenna Linska - Wawrzon
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1614/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-10-13
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 156 § 1 pkt. 2, art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1065
§ 271, § 207 ust. 1 pkt 3, § 216 ust. 1, § 209 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 4, § 232 ust. 2, § 12 ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 3 pkt 2a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant: starszy asystent sędziego Sylwia Misztal po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1614/22 w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 czerwca 2022 r. znak DOA.7110.245.2019.KPL w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. K. na rzecz S. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 października 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1614/22 po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. K.(dalej: "skarżąca") na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB") z dnia 3 czerwca 2022 r., znak: DOA.7110.245.2019.KPL w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji - uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Decyzją z dnia 18 lipca 2016 r., nr 409/16 Prezydent Miasta Opola (dalej: "Prezydent") zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. K. i A. K. (dalej: "inwestorzy") pozwolenia na rozbudowę, nadbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz rozbiórkę budynku gospodarczego w O., przy ul. [...] na działce nr [...] km. [...], obręb [...].
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu (dalej: "PINB") pismem z dnia 20 lutego 2019 r. wystąpił do Wojewody Opolskiego o dokonanie kontroli powyższej decyzji z 18 lipca 2016 r. pod względem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, w tym przepisami z zakresu ochrony przeciwpożarowej, z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości dotyczące zachowania wymaganych odległości projektowanego budynku od istniejącego budynku jednorodzinnego zlokalizowanego na sąsiedniej działce nr [...].
Po przeprowadzeniu postępowania, Wojewoda Opolski (dalej: "Wojewoda") decyzją z dnia 29 kwietnia 2019 r., znak: IN.I.7721.12.5.2019.MP odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta z 18 lipca 2016 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, a GINB decyzją z dnia 16 sierpnia 2019 r., znak: DOA.7110.245.2019.AKW utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 września 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2271/19 oddalił skargę skarżącej na decyzję GINB z dnia 16 sierpnia 2019 r, a Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej skarżącej, wyrokiem z dnia 1 października 2021 r., sygn. akt II OSK 175/21, uchylił powyższy wyrok oraz decyzję GINB.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy GINB decyzją z dnia 3 czerwca 2022 r., znak: DOA.7110.245.2019.KPL utrzymał w mocy decyzję Wojewody z dnia 29 kwietnia 2019 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta z 18 lipca 2016 r., nie stwierdził bowiem, aby była ona dotknięta wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, ze zm.; dalej "K.p.a.").
Skarżąca wniosła skargę na decyzję GINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając ją w całości oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie opisanym na wstępie wyrokiem z dnia 13 października 2022 r. uchylił zaskarżoną decyzję.
W pierwszej kolejności wskazał, że sprawa była już przedmiotem kontroli sądów administracyjnych, a wyrażona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2021 r., sygn. akt II OSK 175/21 ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiązały GINB przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, stosownie do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.; dalej: "P.p.s.a.").
Sąd wskazał, że w sprawie nie jest sporne, że poddana kontroli w trybie nadzwyczajnym decyzja Prezydenta z 18 lipca 2016 r. została wydana z naruszeniem przepisów techniczno - budowlanych oraz planu miejscowego. W ocenie Sądu pierwszej instancji GINB prawidłowo dokonał ponownej analizy projektu budowlanego przez pryzmat przepisów § 3 ust. 1 pkt 17 i § 5 ust. 2 pkt 1 lit. I planu miejscowego. Na terenie oznaczonym w planie miejscowym symbolem MN, MNU, U, a więc również na terenie objętym inwestycją, określono maksymalny wskaźnik intensywności zabudowy dla zabudowy jednorodzinnej wolnostojącej w wysokości 0,4; wskaźnik intensywności zabudowy projektowanej wynosi zaś 0,48. Zdaniem Sądu zatwierdzony projekt budowlany w sposób oczywisty narusza § 5 ust. 2 pkt 1 lit. I planu miejscowego, jednakże podzielił stanowisko organu, że nie jest to rażące naruszenie prawa.
Sąd za trafny uznał wniosek GINB, że w sprawie doszło także do naruszenia norm przeciwpożarowych, tj. § 271 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065, ze zm.; dalej "rozporządzenie"), który przewiduje, że odległość między zewnętrznymi ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, a mającymi na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej (E), nie powinna być mniejsza niż 8 m. Sąd uznał jednak, że ocena GINB, w odniesieniu do drugiego ze stwierdzonych naruszeń (§ 271 rozporządzenia) musi być uznana za przedwczesną i nienależycie wyjaśnioną oraz umotywowaną. Powołując się na § 207 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Sąd wskazał, że zaprojektowanie budynku niezgodnie z określonymi w rozporządzeniu wymaganiami może uzasadniać realną obawę właścicieli bądź użytkowników obiektów sąsiednich dotyczącą ich bezpieczeństwa. Powinnością GINB było dokonanie szczególnie wnikliwej i wszechstronnej oceny skutków społeczno-gospodarczych stanu wywołanego wadliwą decyzją o pozwoleniu na budowę, w którym wymóg zachowania minimalnej odległości 8 m pomiędzy budynkami nie został dochowany (odległość ta wynosić zaledwie ok. 5,58 m). Wprawdzie przepisy rozporządzenia dopuszczają sytuowanie budynku w zbliżeniu do granicy działek sąsiednich lub nawet bezpośrednio przy granicy tych działek, ale czynią to wyłącznie pod warunkiem zachowania rozwiązań zamiennych, dotyczących np. wspomnianych ścian oddzielenia przeciwpożarowego.
Sąd uznał, że kwalifikowanie braku zachowania odpowiednich wymagań odległościowych przy jednoczesnym niezastosowaniu alternatywnych rozwiązań przeciwpożarowych skutkuje koniecznością szczególnej uwagi przy ocenie, czy zaistniały stan nie powoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowania sąsiednich obiektów budowlanych i nie wpływa negatywnie na możliwość korzystania z nich. W przypadku omawianego naruszenia za nieakceptowalną uznał dokonaną przez GINB analizę jego skutków, która po pierwsze koncentruje się na umniejszaniu znaczenia wymagań ochrony przeciwpożarowej w odniesieniu do budynków jednorodzinnych, a po drugie deprecjonuje jej walory tylko ze względu na stwierdzone "niewielkie rozmiary okien w ścianie budynku skarżącej". Organ pominął fakt, że wymagania dotyczące odległości między zewnętrznymi ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, określone w § 271 rozporządzenia co do zasady odnoszą się w równym stopniu do wszystkich kategorii budynków mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej charakteryzowanych kategorią zagrożenia ludzi, określanych jako ZL. Sąd uznał za niedopuszczalne wskazywanie, jak uczynił to GINB, że w przypadku zabudowy jednorodzinnej znaczenie powyższych wymagań jest mniej rygorystyczne.
W tym kontekście Sąd wskazał, że GINB nie ustalił, a okoliczność taka nie wynika ze znajdującego się w aktach sprawy projektu budowlanego, aby z uwagi na tak znaczne odstępstwo od norm przewidzianych w § 271 rozporządzenia (zmniejszenie odległości miedzy budynkami bez ścian oddzielenia przeciwpożarowego o ponad 2 m), ocena stanu bezpieczeństwa inwestycji dla otoczenia i osób trzecich była przedmiotem opinii rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń i ochrony przeciwpożarowej. Sąd zgodził się ze skarżącą, że ocena rzeczonego zagadnienia przeprowadzona przez organ nie została poparta wiarygodnymi i sprawdzalnymi ustaleniami opartymi na specjalistycznej wiedzy z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Poprzestanie przez GINB na samym tylko ustaleniu, że okna w ścianie budynku skarżącej zwróconej w stronę działki inwestorów nie są duże, bez jednoczesnej oceny wszystkich parametrów tej ściany i bez odniesienia takich ustaleń do sposobu zaprojektowania ściany z oknami w budynku inwestorów, czyni ocenę organu iluzoryczną.
Wobec powyższego Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznawaniu sprawy GINB zobowiązany będzie dokonać rzetelnej i wszechstronnej oceny stopnia zagrożenia pożarowego stwarzanego przez budynek inwestorów, w świetle zatwierdzonych przez Prezydenta rozwiązań projektowych dotyczących odległości między budynkami i przy uwzględnieniu parametrów ich ścian zwróconych w kierunku działek sąsiednich. Następnie w oparciu o tak przeprowadzoną analizę organ oceni, czy stopień zagrożenia wywołanego wadą badanej decyzji jest na tyle znaczący, ażeby można mówić o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Z tych powodów Sąd uwzględnił skargę uchylając zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Skargę kasacyjną od wyroku z dnia 13 października 2022 r. wniósł inwestor A. K., reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, zaskarżając to orzeczenie w całości. Skarga kasacyjna zawiera po jednym zarzucie materialnym i procesowym.
Zarzut naruszenia prawa materialnego odniesiono do § 217 rozporządzenia poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że ma on zastosowanie do ustalania warunków lokalizacji budynków w zabudowie jednorodzinnej.
Natomiast zarzut procesowy dotyczy naruszenia art. 7 K.p.a., które to uchybienie w ocenie pełnomocnika miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W oparciu o wskazane podstawy pełnomocnik wnoszącego skargę kasacyjną wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik przedstawił argumentację mającą przemawiać, jego zdaniem, za zasadnością podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Przed przystąpieniem do jej rozpoznania zauważyć wypada, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę wymienione w § 2 tego przepisu przesłanki nieważności postępowania. W konsekwencji kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia sprawowana jest w ramach zakreślonych przez podstawy kasacyjne, wskazane i uzasadnione w skardze kasacyjnej. Związanie NSA podstawami kasacyjnymi łączy się z koniecznością prawidłowego ich przytoczenia w skardze kasacyjnej ze wskazaniem przepisów, nie pozostawiając miejsca na snucie hipotez i domysłów, którego przepisu dotyczy podstawa kasacyjna. Spostrzeżenie to jest konieczne, jako że rozpoznawana skarga kasacyjna nie jest wolna od wad, w tym także konstrukcyjnych.
Zarzut procesowy, realizowany w granicy podstawy naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), autor skargi kasacyjnej odniósł jedynie do art. 7 K.p.a., a zgodnie z jego treścią w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przyjąć należy, że w ocenie pełnomocnika Sąd pierwszej instancji uchybił przepisowi proklamującemu zasadę ogólną prawdy obiektywnej w ten sposób, że nie dostrzegł, iż organy administracji prowadząc postępowanie naruszyły ten przepis. Zarzut naruszenia art. 7 K.p.a. nie został jednak powiązany ani z przepisami normującymi postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej, ani z żadnym innym przepisem dotyczącym postępowania przed organami administracji publicznej, w szczególności w zakresie gromadzenia dowodów i oceny materiału dowodowego oraz umotywowania rozstrzygnięcia. Kwestionując w skardze kasacyjnej podstawę faktyczną, w oparciu o którą wydane zostało orzeczenie, nie jest wystarczające powołanie się jedynie na jedną z zasad ogólnych postępowania, konieczne jest wskazanie, który konkretnie przepis (przepisy) sąd pierwszej instancji naruszył w trakcie kontroli instancyjnej zaskarżonego aktu administracyjnego, a następnie przeprowadzenie wywodu, że naruszenie to mogło mieć wpływ i to istotny na wynik sprawy. Tymczasem pełnomocnik inwestora w procesowej podstawie kasacyjnej ograniczył się jedynie do powołania przepisu art. 7 K.p.a. i stwierdzenia, że uchybienie temu przepisowi miało wpływ na wynik sprawy. Także w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie nawiązał do żadnego innego przepisu postępowania sądowoadministracyjnego względnie administracyjnego, który Sąd pierwszej instancji miał naruszyć w trakcie kontroli.
Postawiony w skardze kasacyjnej zarzut materialnoprawny należało więc rozpoznać mając na względzie, że stan faktyczny sprawy przyjęty za podstawę orzekania nie został skutecznie podważony.
Pełnomocnik inwestora zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie § 217 rozporządzenia przez jego błędną wykładnię "polegającą na przyjęciu, że ma on zastosowanie do ustalania warunków lokalizacji budynków w zabudowie jednorodzinnej". Nie sposób nie zauważyć, że po pierwsze przepis ten ma rozbudowaną postać, składa się z trzech jednostek redakcyjnych regulujących różne kwestie związane z klasą odporności ogniowej przegród wewnętrznych budynków i ścian, a pełnomocnik nie wskazał, którego z nich dotyczy podstawa kasacyjna. Po drugie i to zasadniczo Sąd pierwszej instancji przepisu tego nie stosował, w żadnym fragmencie uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie nawiązał do jego treści. Sąd uwzględnił zaś skargę z powodu stwierdzenia naruszenia przez organ, którego decyzję zaskarżono, innego przepisu, tj. § 271 rozporządzenia, uznając z tego powodu rozstrzygnięcie odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę za wydane przedwcześnie, bez należytego wyjaśnienia i umotywowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik naprzemiennie powołuje się na oba wymienione przepisy celem wykazania słuszności postawionego zarzutu. Tym niemniej całokształt przeprowadzonego przez pełnomocnika wywodu pozwala przyjąć, że w rzeczy samej podstawa kasacyjna odnosi się do wielokrotnie przywoływanego w uzasadnieniu § 271 rozporządzenia, który określa wymagane odległości między zewnętrznymi ścianami budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe, a wskazanie w petitum skargi kasacyjnej przepisu § 217 rozporządzenia stanowi oczywistą niedokładność redakcyjną. Jednakże materialnoprawny zarzut skonstruowany przy przyjęciu założenia, że § 271 rozporządzenia nie odnosi się do budynków w zabudowie jednorodzinnej jest całkowicie nieusprawiedliwiony.
Zasadą jest, że odległość między zewnętrznymi ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, a mającymi na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej (E), określoną w § 216 ust. 1 w 5 kolumnie tabeli, nie powinna, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, być mniejsza niż odległość w metrach określona w tabeli pod treścią § 271 ust. 1 rozporządzenia. W przepisie tym w części dyspozytywnej mowa jest w sposób ogólny o budynkach, natomiast w tabeli wyszczególniono rodzaje budynków, w tym budynki określane jako ZL. W rozporządzeniu, ze względu na bezpieczeństwo pożarowe, budynki mieszkalne, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej charakteryzowane kategorią zagrożenia ludzi określane są jako budynki ZL (§ 209 ust. 1 pkt 1), przy czym budynki mieszkalne z uwagi na kategorie zagrożenia ludzi zaliczone zostały do kategorii ZL IV (§ 209 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia). Wymaganą klasę odporności pożarowej dla budynku, zaliczonego do kategorii ZL IV określono z kolei w tabeli zawartej w § 232 ust. 2 rozporządzenia.
Wbrew twierdzeniom pełnomocnika inwestora Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się błędnej wykładni § 271 rozporządzenia, ściślej jego ust. 1, gdyż przepis ten dotyczy wszystkich budynków mieszkalnych, a zatem także budynków mieszkalnych jednorodzinnych (art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, ze zm.). Żaden przepis prawa, w tym także rozporządzenia nie wyłącza stosowania wobec budynków mieszkalnych przepisów Rozdziału 7 rozporządzenia dotyczącego sytuowania budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe (§ 271-273).
Z niezakwestionowanych w skardze kasacyjnej ustaleń przyjętych za podstawę orzekania wynika, że budynek mieszkalny jednorodzinny na działce inwestorów nr [...] zaprojektowano w odległości 4,30 m od granicy z działką nr [...], co odpowiada wymaganej odległości przewidzianej w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Budynki na działce budowlanej mogą być sytuowane w takiej odległości, jeżeli z innych przepisów określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania (§ 12 ust. 1 rozporządzenia). Takimi przepisami są m.in. § 271-273 rozporządzenia dotyczące sytuowania budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe. Budynek, zaliczony do kategorii ZL IV, zwrócony ścianą z otworami w stronę granicy z działką nr [...], zaprojektowany został bez ściany oddzielenia pożarowego, powierzchnia otworów w tej ścianie przekracza bowiem 20% (projekt budowlany zaliczając budynek do kategorii ZL IV i klasy odporności pożarowej D nie zawiera stwierdzeń, czy ściana zewnętrzna jest ścianą oddzielenia pożarowego - s. 25 projektu). Także budynek na działce nr [...] z dwoma otworami okiennymi nie posiada ściany oddzielenia pożarowego. Wobec tego, że odległość między budynkami wynosi 5,79 m, z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe winna być zachowana odległość 8 m między zewnętrznymi ścianami obu budynków. Nie sposób więc przyjąć, by Sąd pierwszej instancji naruszył § 271 ust. 1 rozporządzenia także przez niewłaściwe zastosowanie.
Skarga kasacyjna poza jej podstawami pozostawia kluczowy w sprawie przepis art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., co znacznie osłabia skuteczność wniesionej skargi kasacyjnej. Wszak kontrolowana decyzja wydana została w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, a wymieniony przepis stanowił podstawę prawną rozstrzygnięcia. Uniemożliwia to Naczelnemu Sądowi Administracyjnymi, związanemu podstawami kasacyjnymi, odniesienie się do rozważanej przez Sąd pierwszej instancji kwestii, czy stwierdzone naruszenie prawa w okolicznościach rozpoznawanej sprawy można uznać za rażące naruszenie przepisu § 271 ust. 1 rozporządzenia. W tym zakresie moc wiążącą ma ocena prawna wyrażona przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku.
Z tych wszystkich powodów wobec braku podstaw branych pod rozwagę z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Jednocześnie zgodnie z art. 204 pkt 2 P.p.s.a. zasądził od wnoszącego skargę kasacyjną na rzecz skarżącej kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, które sprowadzają się do wynagrodzenia pełnomocnika będącej adwokatem. Orzekając o kosztach w dolnych granicach uwzględnić należało, że w odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik nie dostrzegła wadliwości konstrukcyjnej i niedokładności skargi kasacyjnej, w każdym razie nie uzewnętrzniła tego w odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI