Orzeczenie · 2025-10-22

II OSK 2809/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-22
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlaneroboty ziemnebudowla ziemnabezprzedmiotowość postępowaniaumorzenie postępowaniaustalenie stanu faktycznegonadzór budowlanygazociągskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki P. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie robót ziemnych. Spółka zarzucała organom nadzoru budowlanego i WSA naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 105 § 1 Kpa., poprzez uznanie postępowania za bezprzedmiotowe, mimo że zdaniem skarżącej doszło do powstania budowli ziemnej podlegającej przepisom Prawa budowlanego. NSA przyznał rację skarżącej, stwierdzając, że organy nadzoru budowlanego nie dokonały wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego, a umorzenie postępowania było przedwczesne. Sąd podkreślił zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa.) i obowiązek organów do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W ocenie NSA, nawiezienie ziemi tworzące nasyp, służący wyrównaniu terenu i ułatwieniu zjazdu, stanowiło budowlę ziemną w rozumieniu orzecznictwa, a jego wpływ na gazociąg średniego ciśnienia wymagał analizy. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzje organów, zasądzając jednocześnie koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia budowli ziemnej w kontekście Prawa budowlanego, obowiązek wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego przez organy administracji, zasada prawdy obiektywnej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nawiezienia ziemi i gruzu, ale zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy roboty ziemne polegające na nawiezieniu ziemi i gruzu, tworzące nasyp, stanowią budowlę ziemną w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, podlegającą przepisom tej ustawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli wytwór ludzkiej działalności ma charakter kubaturowy, jest widoczny, istnieje obiektywnie i spełnia jakąś rolę, stanowiąc całość techniczno-użytkową.

Uzasadnienie

NSA uznał, że nawiezienie ziemi tworzące nasyp, służący wyrównaniu terenu i ułatwieniu zjazdu, stanowi całość techniczno-użytkową i tym samym budowlę ziemną, podlegającą przepisom Prawa budowlanego.

Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, jeśli nie ustalił w sposób wszechstronny stanu faktycznego dotyczącego charakteru i celu wykonanych robót ziemnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, umorzenie postępowania jest wadliwe, jeśli organ nie dochował zasady prawdy obiektywnej i nie zebrał wyczerpującego materiału dowodowego.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że organy nadzoru budowlanego naruszyły zasady procedury administracyjnej, nie ustalając dokładnie stanu faktycznego i przedwcześnie umarzając postępowanie jako bezprzedmiotowe, co doprowadziło do naruszenia art. 105 § 1 Kpa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów I i II instancji.

Przepisy (13)

Główne

Pr.bud. art. 3 § pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definiuje budowlę, w tym budowlę ziemną jako wytwór ludzkiej działalności, niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, wykonany w ziemi lub z ziemi, mający charakter kubaturowy, widoczny, istniejący obiektywnie i spełniający jakąś rolę, stanowiący całość techniczno-użytkową.

Kpa. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dochodzenia prawdy obiektywnej.

Kpa. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego.

Kpa. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena materiału dowodowego przez organ.

Kpa. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA orzeka na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a.

Pomocnicze

Pr.bud. art. 50 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pr.bud. art. 51 § ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pr.bud. art. 81 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Podstawa do przeprowadzenia kontroli.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie § § 10 ust. 3 i 4, § 110 pkt 1 w zw. z tabelą nr 3 do załącznika nr 2

Przepisy dotyczące usytuowania obiektów budowlanych w strefach kontrolowanych gazociągów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nadzoru budowlanego nie dokonały pełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do przedwczesnego umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. • Wykonane roboty ziemne, tworzące nasyp, stanowią budowlę ziemną w rozumieniu Prawa budowlanego i podlegają jego przepisom.

Odrzucone argumenty

Stanowisko WSA, że roboty ziemne nie stanowiły budowli ziemnej i postępowanie było bezprzedmiotowe.

Godne uwagi sformułowania

nie każde podwyższenie terenu nieruchomości świadczy o wykonaniu budowli ziemnej. Warunkiem jest ustalenie, że wytwór ten spełnia określoną rolę i stanowi całość techniczno-użytkową. • nie do zaakceptowania jest stanowisko Sądu I instancji, aprobujące decyzje organów nadzoru budowlanego, które orzekły o umorzeniu postępowania, przyjmując, że w wyniku nawiezienia hałd ziemi na teren działek, nie doszło do wykonania budowli ziemnej... • Jedynie wszak precyzyjne określenie spornej inwestycji w danym zakresie pozwoliłoby na zastosowanie właściwych przepisów prawa, adekwatnie do poczynionych z uwzględnienie norm proceduralnych ustaleń. • Jedną z kardynalnych zasad postępowania administracyjnego jest określona w art. 7 Kpa. zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, nakładająca na organ prowadzący postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym.

Skład orzekający

Wojciech Mazur

przewodniczący sprawozdawca

Marzenna Linska-Wawrzon

sędzia

Magdalena Dobek-Rak

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia budowli ziemnej w kontekście Prawa budowlanego, obowiązek wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego przez organy administracji, zasada prawdy obiektywnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nawiezienia ziemi i gruzu, ale zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego przez organy administracji i jak błędne może być pochopne umorzenie postępowania. Pokazuje też praktyczne zastosowanie definicji budowli ziemnej.

Czy nasyp z ziemi to już budowla? NSA wyjaśnia, kiedy organy muszą badać fakty.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst