II OSK 280/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-07-03
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlaneprojekt zamiennydecyzja środowiskowanadzór budowlanyskarga kasacyjnaNSAWSApostępowanie administracyjneobowiązekinwestycja

NSA oddalił skargę kasacyjną Stowarzyszenia E. od wyroku WSA w Warszawie, uznając, że organ nadzoru budowlanego prawidłowo nałożył obowiązek sporządzenia projektu zamiennego bez konieczności wcześniejszego przedłożenia decyzji środowiskowej.

Stowarzyszenie E. wniosło skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję WINB nakładającą obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Stowarzyszenie zarzucało naruszenie przepisów K.p.a. i P.p.s.a., w tym brak wyjaśnienia istotnych kwestii i nieżądanie decyzji środowiskowej. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, a na etapie nakładania obowiązku sporządzenia projektu zamiennego żądanie decyzji środowiskowej byłoby przedwczesne.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Stowarzyszenia E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia zamiennego projektu budowlanego. Stowarzyszenie zarzuciło Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 80 K.p.a. poprzez nieprawidłowe wyjaśnienie stanu faktycznego i pominięcie obowiązku nałożenia na inwestora przedłożenia decyzji środowiskowej, co skutkowało wadliwym zastosowaniem art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Dodatkowo podniesiono zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. przez brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów skargi. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że przepis art. 193 zd. drugie P.p.s.a. wyłącza stosowanie wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku przewidzianych w art. 141 § 4 P.p.s.a. do NSA w sprawach dotyczących oddalenia skargi kasacyjnej. Stwierdzono, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż uzasadnienie wyroku WSA było jasne i poddawało się kontroli instancyjnej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, NSA uznał, że kwestia decyzji środowiskowej ma charakter materialnoprawny, a na etapie nałożenia obowiązku sporządzenia projektu zamiennego, żądanie takich dokumentów byłoby przedwczesne. Sąd podkreślił, że dopiero analiza przedłożonego projektu zamiennego pozwoli organowi ocenić jego zgodność z przepisami i wymaganiami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, żądanie przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na etapie nakładania obowiązku sporządzenia projektu zamiennego jest przedwczesne. Dopiero analiza przedłożonego projektu zamiennego pozwoli organowi ocenić jego zgodność z przepisami i wymaganiami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że stosując odpowiednio przepisy o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 1 P.b.), organ administracji bada zgodność projektu z przepisami dopiero po jego przedłożeniu. Na etapie nałożenia obowiązku sporządzenia projektu zamiennego (art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b.), żądanie takich dokumentów jak decyzja środowiskowa byłoby przedwczesne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

P.b. art. 51 § ust. 1

Prawo budowlane

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

P.b. art. 35 § ust. 1

Prawo budowlane

P.b. art. 51 § ust. 5

Prawo budowlane

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 80 K.p.a. poprzez nieprawidłowe wyjaśnienie stanu faktycznego i pominięcie obowiązku nałożenia na inwestora przedłożenia decyzji środowiskowej. Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. przez brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów skargi.

Godne uwagi sformułowania

Na etapie nałożenia obowiązku przedłożenia projektu zamiennego, na podstawie odpowiednio stosowanych art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, żądanie takich dokumentów jak decyzja środowiskowa byłoby przedwczesne. Wywód Sądu pierwszej instancji, jakkolwiek lakoniczny, jest jasny. Stanowisko poddaje się kontroli instancyjnej.

Skład orzekający

Tomasz Bąkowski

przewodniczący

Roman Ciąglewicz

sprawozdawca

Magdalena Dobek-Rak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących obowiązku sporządzenia projektu zamiennego i momentu, w którym należy żądać decyzji środowiskowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z postępowaniem naprawczym w nadzorze budowlanym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa budowlanego – procedury naprawczej i wymogów formalnych, co jest istotne dla praktyków. Jednakże, brak nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.

Kiedy decyzja środowiskowa jest naprawdę potrzebna w budownictwie? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 280/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Magdalena Dobek-Rak
Roman Ciąglewicz /sprawozdawca/
Tomasz Bąkowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2705/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-06-10
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant: asystent sędziego Paweł Chyliński po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia E. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2705/21 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia E. z siedzibą w P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 29 października 2021 r., nr 1368/2021 w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2705/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w oddalił skargę Stowarzyszenia E., dalej: "Stowarzyszenie", z siedzibą w P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dalej: "WINB", z dnia 29 października 2021 r. Nr 1368/2021, w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło skarżące Stowarzyszenie. Wyrok zaskarżyło w całości. Zarzuciło naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1) lit c) P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd I Instancji w wyniku nieprawidłowego dokonania kontroli legalności działania organów administracji publicznej oddalił skargę mimo, że w postępowaniu administracyjnym nie wyjaśniono wszystkich istotnych kwestii, a w szczególności pomięto to, że mimo takiej konieczności nie nałożono na inwestora obowiązku przedłożenia decyzji środowiskowej, co z kolei skutkowało wadliwym zastosowaniem art. 51 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego,
2. art. 151 w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 7, 8,11, 75 § 1, 77 § 1 i 107 K.p.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze na decyzję WINB, podczas gdy rozpoznanie tych zarzutów miało istotne znaczenie dla oceny przez Sąd I instancji prawidłowości zaskarżonej decyzji.
Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną C. sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawie skargi kasacyjnej.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy tj. art. 141 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 7, 8,11, 75 § 1, 77 § 1 i 107 K.p.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze na decyzję WINB.
W myśl art. 141 § 4 zdanie pierwsze P.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Obowiązek przedstawienia zarzutów zawartych w skardze oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia obejmuje odniesienie się do kwestii prawnych wynikających z zarzutów skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1457/11, ONSA i wsa 2012/6/101).
Sąd pierwszej instancji podał podstawę prawną rozstrzygnięcia i ją wyjaśnił. Wywód Sądu pierwszej instancji, jakkolwiek lakoniczny, jest jasny. Stanowisko poddaje się kontroli instancyjnej.
Jeśli zaś chodzi o odniesienie się do zarzutów skargi, przypomnieć najpierw trzeba, że skupiały się one na nieprawidłowym określeniu przedmiotu postępowania, będącego skutkiem błędnego ustalenia stanu faktycznego. Zdaniem skarżącego, na skutek bezprawnego powiększenia powierzchni działek, a także manipulowania numerami działek doszło do sytuacji, w której nie zaliczono inwestycji do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska. To zaś zobowiązuje do uruchomienia procedur szczególnych.
Sąd pierwszej instancji, podając podstawę rozstrzygnięcia, tj. art. 51 ust. 1 pkt 1-3 Prawa budowlanego, stwierdził, że ewentualne złożenie projektu budowlanego zamiennego nie kończy postępowania naprawczego. Dopiero jego analiza wyznaczać będzie dalsze postępowanie organu nadzoru budowlanego.
Skonstatować w związku z tym można, że trafność orzeczenia Sądu, w sytuacji, gdy orzeczenie zawiera jasne stanowisko co do stanu faktycznego i poddaje się kontroli instancyjnej, nie może być skutecznie podważana z powołaniem się na art. 141 § 4 P.p.s.a. (patrz m.in. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 4405/21; wyrok NSA z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 1577/19).
Z omówionym zarzutem wiąże się opis naruszenia sformułowany w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1) lit c) P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd I Instancji w wyniku nieprawidłowego dokonania kontroli legalności działania organów administracji publicznej oddalił skargę mimo, że w postępowaniu administracyjnym nie wyjaśniono wszystkich istotnych kwestii, a w szczególności pomięto to, że mimo takiej konieczności nie nałożono na inwestora obowiązku przedłożenia decyzji środowiskowej, co z kolei skutkowało wadliwym zastosowaniem art. 51 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Najpierw zauważyć należy, że podniesiona kwestia w głównej mierze dotyczy kwestii materialnej – tj. tego, czy w decyzji zobowiązującej do przedłożenia projektu zamiennego należy zobowiązać do przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ewentualne inne naruszenia, o których mowa w opisie naruszenia, nie mogą być oceniane, gdyż niewskazanie ich, a posłużenie się zwrotem "w szczególności" jest z punktu widzenia obowiązku skonkretyzowania zarzutu kasacyjnego, bezskuteczne.
Następnie odnotować można, że w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pruszkowie, dalej: "PINB", z dnia 24 czerwca 2021 r., zobowiązującej do przedłożenia projektu zamiennego określono przedmiot postępowania jako "obowiązek sporządzenia i przedstawienia zamiennego projektu architektoniczno-budowlanego zespołu handlowo-usługowego na nieruchomości położonej w P. przy Al. [...] wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi".
Oznacza to, że stosując odpowiednio w procedurze naprawczej przepisy o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 1 i nast. Prawa budowlanego), dopiero w po przedłożeniu tego projektu, organ administracji, badając jego zgodność z przepisami, oceni m.in., czy projekt obejmuje całą inwestycję, uwzględniając zakres pierwotnego projektu i zakres wykonanych robót, a także czy wraz z projektem zostały przedłożone wymagane opinie, uzgodnienia pozwolenia i inne wymagane dokumenty. Na etapie nałożenia obowiązku przedłożenia projektu zamiennego, na podstawie odpowiednio stosowanych art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, żądanie takich dokumentów byłoby przedwczesne.
Jest zatem oczywiste, że nie doszło do naruszenia norm procesowych wskazanych w pierwszym zarzucie kasacyjnym.
Jak wynika z poprzedzających rozważań, nie jest również zasadny zawarty w zarzucie procesowym zarzut niewłaściwego zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Jako uchybienie należy natomiast ocenić stwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że po złożeniu projektu zamiennego możliwe będzie także wydanie decyzji opartej na art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 jest alternatywą dla dyspozycji zawartej w art. 51 ust. 1 pkt 2 lub 3 Prawa budowalnego. Natomiast niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowalnego skutkuje zastosowaniem art. 51 ust. 5 Prawa budowalnego. Naruszenie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI