II OSK 280/09

Naczelny Sąd Administracyjny2009-02-26
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiopłata stałaradca prawnyskarżącyodrzucenie skargiNSAWSAbudownictwopozwolenie na budowę

NSA oddalił skargę kasacyjną radcy prawnego, który jako strona postępowania nie uiścił opłaty stałej od skargi, uznając, że przepis o obowiązku uiszczania opłat przez adwokatów i radców prawnych ma zastosowanie również gdy występują oni we własnym imieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę E. G. na decyzję GINB o umorzeniu postępowania odwoławczego, ponieważ skarżący, będący radcą prawnym, nie uiścił wymaganej opłaty stałej od skargi. NSA rozpoznał skargę kasacyjną E. G., który zarzucał naruszenie Konstytucji RP i P.p.s.a., argumentując, że obowiązek uiszczania opłat bez wezwania dotyczy tylko sytuacji, gdy występuje się jako pełnomocnik, a nie jako strona. Sąd kasacyjny oddalił skargę, uznając, że przepis art. 221 P.p.s.a. ma zastosowanie do radców prawnych występujących w sprawie we własnym imieniu, podkreślając cel przepisu, jakim jest zapewnienie sprawności postępowania dzięki profesjonalnej wiedzy.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej E. G. od postanowienia WSA w Warszawie, które odrzuciło jego skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania odwoławczego. Powodem odrzucenia skargi przez WSA było nieuiszczenie przez skarżącego, będącego radcą prawnym, opłaty stałej w wysokości 500 zł, mimo że zgodnie z art. 221 P.p.s.a. pisma wnoszone przez adwokatów i radców prawnych, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania lub odrzuca bez wezwania, jeżeli podlegają opłacie stałej. E. G. w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 221 w zw. z art. 37 § 1 P.p.s.a., argumentując, że status radcy prawnego nie nakłada obowiązku uiszczania opłat bez wezwania, gdy występuje on jako strona, a nie jako pełnomocnik. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd podkreślił, że art. 221 P.p.s.a. odnosi się do pism wnoszonych przez adwokata lub radcę prawnego, niezależnie od tego, czy występują oni jako strona, czy jako pełnomocnik. Celem przepisu jest zapewnienie sprawności postępowania dzięki profesjonalnej wiedzy prawniczej, którą radca prawny posiada niezależnie od swojej roli procesowej. NSA powołał się na wcześniejsze orzecznictwo potwierdzające tę interpretację i uznał, że WSA prawidłowo odrzucił skargę z powodu nieuiszczenia opłaty stałej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, radca prawny występujący w sprawie jako strona jest zobowiązany do uiszczenia opłaty stałej od skargi bez wezwania sądu.

Uzasadnienie

Przepis art. 221 P.p.s.a. odnosi się do pism wnoszonych przez adwokata lub radcę prawnego, niezależnie od tego, czy występują oni jako strona, czy jako pełnomocnik. Celem jest zapewnienie sprawności postępowania dzięki profesjonalnej wiedzy, którą radca prawny posiada niezależnie od swojej roli procesowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

P.p.s.a. art. 221

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ma zastosowanie do pism wnoszonych przez adwokata lub radcę prawnego, niezależnie od tego, czy występują oni jako strona, czy jako pełnomocnik. Niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty stałej skutkuje odrzuceniem skargi bez wezwania.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi w przypadku nieuiszczenia należnej opłaty.

P.p.s.a. art. 220 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi w przypadku nieuiszczenia należnej opłaty.

P.p.s.a. art. 37 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Definicja pełnomocnika w postępowaniu.

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Status radcy prawnego nie zwalnia z obowiązku uiszczenia opłaty stałej bez wezwania, gdy występuje się jako strona. Przepis art. 221 P.p.s.a. ma zastosowanie do radców prawnych występujących we własnym imieniu. Nieuiszczenie opłaty stałej od skargi przez radcę prawnego jako stronę uzasadnia jej odrzucenie.

Godne uwagi sformułowania

pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej trudno uznać, aby radca prawny występujący w sprawie jako strona tracił przymiot "profesjonalizmu" tylko dlatego, że zmianie ulega jego rola procesowa

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 221 P.p.s.a. w kontekście obowiązków opłatowych radcy prawnego występującego jako strona postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieuiszczenia opłaty stałej przez radcę prawnego będącego stroną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z opłatami sądowymi dla profesjonalnych prawników występujących we własnym imieniu, co jest istotne dla praktyków prawa.

Radca prawny jako strona: czy musi płacić opłatę sądową bez wezwania?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 280/09 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2009-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-02-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1677/08 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2008-11-06
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 221
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1677/08 odrzucające skargę E. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia oddalić skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 listopada 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1677/08, odrzucił skargę E. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] wrzesnia 2008 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego.
W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że na podstawie informacji uzyskanych od Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie ustalono, że składający skargę E. G. jest radcą prawnym.
Mając na względzie, że przedmiotowa skarga podlega opłacie stałej w wysokości 500 zł, Sąd uznał, iż skarżący jako radca prawny, stosownie do art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), obowiązany był do uiszczenie w/w wpisu bez wezwania Sądu do dokonania tej czynności.
Z ustaleń Sądu wynika jednak, iż skarżący nie uiścił wpisu od niniejszej sprawy i tym samym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 i art. 221 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę odrzucono.
E. G. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od powyższego postanowienia i zaskarżając je w całości podniósł zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 221 w zw. z art. 37 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, iż Sąd błędnie przyjął, że status radcy prawnego "skutkuje obowiązkiem wykonywania rygorów wynikających z art. 221 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" nawet w sytuacji, gdy skarżący występuje jako zwykły obywatel, a nie jako prawnik.
W ocenie skarżącego, wbrew stanowisku Sądu I instancji, pełnomocnikiem w rozumieniu art. 37 § 1 powołanej ustawy nie jest się w konsekwencji samego wpisania na listę radców prawnych, gdyż ustawa wyraźnie stanowi obowiązek dołączenia do akt sprawy pełnomocnictwa i dopiero ten dokument rozstrzyga o występowaniu przed Sądem zawodowego pełnomocnika.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania.
Wobec niestwierdzenia nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był ograniczyć swoje rozważania wyłącznie do oceny zgłoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa.
Skarga kasacyjna, w której skarżący podnosi zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 221 w zw. z art. 37 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie bowiem z art. 221 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż skarga podlegała opłacie stałej i została sporządzona przez radcę prawnego będącego stroną postępowania.
Literalne brzmienie tego przepisu wskazuje, iż odnosi się on do czynności podejmowanej przez adwokata lub radcę prawnego bez względu na to, czy występuje on w sprawie jako strona, czy też jako pełnomocnik. W przepisie tym jest bowiem mowa o pismach wnoszonych przez adwokata lub radcę prawnego, nie zaś o pismach stron wnoszonych przez pełnomocników będących radcami prawnymi lub adwokatami.
Ponadto, podkreślenia wymaga, że celem regulacji zawartej w art. 221 powołanej ustawy jest zapewnienie sprawności postępowania sądowego w oparciu o profesjonalną wiedzę, którą posiada radca prawny lub adwokat. W orzecznictwie przyjęto pogląd, że trudno uznać, aby radca prawny występujący w sprawie jako strona tracił przymiot "profesjonalizmu" tylko dlatego, że zmianie ulega jego rola procesowa. Nie ulega bowiem wątpliwości, że radca prawny dysponuje odpowiednią wiedza prawniczą do sprawnego działania przed sądem administracyjnym niezależnie od tego, w jakim charakterze przed tym sądem występuje (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2008 r., sygn. akt IFSK 832/08, niepubl.).
Mając powyższe na względzie, należy zgodzić ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że stosownie do wymogu wynikającego z treści art. 221 powołanej ustawy, radca prawny będący stroną postępowania składający we własnym imieniu skargę podlegającą opłacie stałej ma obowiązek uiszczenia od niej wpisu bez wezwania Sądu. Niedopełnienie tego obowiązku skutkuje natomiast odrzuceniem skargi w oparciu o powołany wyżej przepis. Podobny pogląd zaprezentowano w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego (por. postanowienia z dnia 24 kwietnia 2007 r., sygn. akt II GZ 68/07, z dnia 21 września 2006, sygn. akt I OZ 1293/06).
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI