II OSK 28/05

II OSK 28/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-09-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-01-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Eugeniusz Mzyk
Małgorzata Stahl
Maria Rzążewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne
Opłaty administracyjne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
SA/Bd 3543/03 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2004-09-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Rzążewska /spr./, Sędziowie NSA Eugeniusz Mzyk, Małgorzata Stahl, Protokolant Agnieszka Majewska, po rozpoznaniu w dniu 21 września 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 29 września 2004 r. sygn. akt SA/Bd 3543/04 w sprawie ze skargi L. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty związanej ze wzrostem wartości nieruchomości oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 września 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę L. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] listopada 2003r. uchylającą w całości decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] sierpnia 2003r. w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty w wysokości 4.441,80 zł określonej w stosunku 30% do wzrostu wartości nieruchomości położonej w N., oznaczonej w ewidencji gruntów numerem 172/11 na skutek zmiany przeznaczenia gruntów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu wyroku Sąd odnosząc się do powołanego w skardze zarzutu naruszenia przez organ administracji przepisów art. 122, art. 168, art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) stwierdził, że jest on nieuzasadniony, albowiem skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w sytuacji, gdy postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone przez pierwszą instancję wadliwie, stanowiło obowiązek dla organu odwoławczego do wydania zaskarżonej decyzji. Zaskarżone orzeczenie miało na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, które mogło zostać dokonane tylko na etapie postępowania przed organem I instancji. Decyzja wydana na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej nie przesądza o merytorycznym rozpoznaniu sprawy, gdyż instytucja proceduralna uregulowana w tym przepisie ogranicza się do przypadków, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przepis ten nie daje natomiast organowi odwoławczemu możliwości przesądzenia treści rozstrzygnięcia sprawy poprzez nakaz załatwienia jej pozytywnie, czy też negatywnie dla odwołującego się. Organ I instancji po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia zobowiązany jest ją ponownie rozpoznać i wydać rozstrzygnięcie.
W skardze kasacyjnej na powyższy wyrok L. B. zaskarżył go w całości na zasadzie art. 173 § 1 i 2 i 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa i wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania. L. B. zarzucił zaskarżanemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 28 kpa, poprzez przyjęcie, że skarżący jest stroną postępowania w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty na podstawie art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym oraz naruszenie art. 134 § 1 ppsa poprzez ograniczenie rozstrzygnięcia do kontroli przepisów postępowania, zamiast rozpoznania sprawy pod względem materialnoprawnym, w tym ustalenia czy skarżący jest stroną tego postępowania.
Naczelny Sąd administracyjny zważył co następuje :
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art.36 ust 3 i 6 oraz 7 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym jeśli w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiany wzrosła wartość nieruchomość, a właściciel nieruchomość tę zbył w okresie krótszym niż 5 lat od wprowadzenia zmian planistycznych, to zobowiązany jest do wniesienia jednorazowej opłaty określonej w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości wskazanym w planie miejscowym. Z uregulowania tego jednoznacznie wynika, że podmiotem zobowiązanym do wniesienia opłaty przewidzianej w tym przepisie jest zbywca nieruchomości i tylko do niego może być skierowana decyzja administracyjna ustalająca jej pobranie. Koniecznymi przesłankami dla pobrania jednorazowej opłaty jest wzrost wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem planu czy zmiany dotychczasowego i zbycie nieruchomości przed upływem 5 lat od uchwalenia czy zmiany planu. Warunkiem pobrania jednorazowej opłaty jest określenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego stawki procentowej obciążenia z tytułu wzrostu wartości nieruchmosci.
W rozpoznanej sprawie jest okolicznością niekwestionowaną nawet przez samego skarżącego, że był on właścicielem nieruchomości, która znajdowała się na terenie dla którego uchwalono nowy plan zagospodarowania przestrzennego i zbył tę nieruchomość w okresie krótszym niż 5 lat od uchwalenia tego planu. Oznacza to, że skarżący w świetle wymienionego przepisu jest stroną we wszczętym postępowaniu w sprawie pobrania jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości i zarzut naruszenia przez Sąd art.28kpa jest całkowicie pozbawiony podstaw. Odrębnym od kwestii legitymacji skarżącego we wszczętym postępowaniu w sprawie ustalenia opłaty jet wyjaśnienie i ustalenie czy po stronie skarżącego powstał obowiązek uiszczenia opłaty, to znaczy czy uchwalenie planu spowodowało wzrost wartości nieruchomości. Do ustaleń stanu faktycznego w dalszym postępowaniu administracyjnym będzie należeć zbadanie i wyjaśnienie czy w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego istotnie wzrosła wartość nieruchomości.
Bez związku przyczynowego dla oceny legitymacji skarżącego jako strony we wszczętym postępowaniu pozostają okoliczności, na jakie się powołuje, to jest wymiennie w umowie notarialnej, którą skarżący nabył przedmiotową działkę, że przeznaczona jest ona pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne jak i to, że w ocenie skarżącego bez podstawy prawnej organ administracji dokonał zmian w uzasadnieniu decyzji o podziale tej nieruchomości. Pierwsza z wymienionych okoliczności dotyczy charakteru nieruchomości przed uchwaleniem nowego planu i może być elementem ustaleń faktycznych przy ocenie czy w związku z uchwaleniem nowego planu wzrosła istotnie wartość nieruchomości, którą zbył skarżący, nie determinuje ona natomiast legitymacji skarżącego jako strony postępowania. Natomiast legalność dokonania sprostowania uzasadnienia decyzji o podziale nieruchomości w ogóle wykracza poza ramy postępowania w sprawie ustalenia opłaty planistycznej.
Zaskarżona przez wnoszącego skargę decyzja uchylała decyzją organu I instancji przekazując sprawę do ponownego rozpoznania co oznacza, że sprawa ponownie będzie rozpoznana merytorycznie i w toku ponownego postępowania poczynione zostaną ustalenia faktyczne odnoszące się do zaistnienia przesłanek przewidzianych w wymienionym przepisie a warunkujących dopuszczalność obciążenia opłatą. Koniecznym będzie zatem ustalenie czy wzrosła wartość nieruchomości w następstwie wejścia w życie planu miejscowego.
Niewadliwe jest stanowisko Sądu, że wobec uchylenia zaskarżoną decyzją decyzji organu I instancji organ ten ponownie sprawę rozpozna i wyda rozstrzygnięcie.
Zaskarżona decyzja nie rozstrzygnęła o przedmiocie sprawy a jedynie przekazała ją do ponownego rozpoznania organowi I instancji i kontrola legalności przez Sąd nie mogła obejmować kwestii merytorycznych przyszłego rozstrzygnięcia i wobec tego zarzut naruszenia art.134 podniesiony w skardze kasacyjnej jest całkowicie oderwany od treści orzeczenia, które kontrolował Sąd I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela wprawdzie stanowiska Sądu akceptującego prowadzenie przez organ administracji postępowania w sprawie opłaty przewidzianej w art.36 ust.3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym na zasadach przepisów Ordynacji podatkowej, jednak przy braku zarzutu skargi kasacyjnej w tej mierze nie może oceniać prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia w tym aspekcie. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2004r OSK520/04 (POP 2005/3/55), że do ustalenia przewidzianej w wymienionym przepisie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchmosci nie mają zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej, a postępowanie administracyjne winno być prowadzone na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Ubocznie należy stwierdzić, iż przepisy Ordynacji podatkowej, pod kątem których badał legalność zaskarżonej decyzji Sąd I instancji, zbieżne są w tej mierze z uregulowaniami Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art.233§2 Ordynacji podatkowej jest w swej treści identyczny z art.138§2kpa, który winien być procesową podstawą decyzji zaskarżonej. Stąd omawiane uchybienie nie ma w istocie wpływu na treść zaskarżonego wyroku.
Z przyczyn wymienionych na podstawie art.184ppsa skarga kasacyjna jako oparta na nieuzasadnionych podstawach podlegała oddaleniu.