Orzeczenie · 2025-10-14

II OSK 2799/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-10-14

NSAbudowlaneŚredniansa

prawo budowlanenadzór budowlanyinstalacja gazowaprzebudowadrogi ewakuacyjnebezpieczeństwo pożarowewspólnota mieszkaniowaprojekt budowlanyprzepisy techniczne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił jej skargę na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta nakazywała Wspólnocie doprowadzenie robót budowlanych polegających na przebudowie instalacji gazowej w budynku do stanu zgodnego z prawem, tj. z projektem budowlanym, poprzez poprowadzenie pionów instalacji gazowej na klatkach schodowych w sposób niepowodujący zawężenia przejść ewakuacyjnych. Wspólnota Mieszkaniowa podnosiła, że nie była wykonawcą prac, a instalacja została wykonana zgodnie z pozwoleniem na budowę. Organy nadzoru budowlanego oraz WSA uznały jednak, że wykonana instalacja gazowa na klatkach schodowych spowodowała zwężenie przejść ewakuacyjnych poniżej dopuszczalnych norm (§ 242 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.), co stanowi naruszenie przepisów. Stwierdzono, że projekt budowlany przewidywał wykucie bruzd, a nie montaż instalacji na ścianach w sposób ograniczający szerokość przejść. Ponadto, uznano Wspólnotę Mieszkaniową za właściwego adresata nakazu, zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego, jako zarządcę nieruchomości wspólnej, gdyż roboty zostały zakończone. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, oddalił ją, uznając zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że podstawą prawną decyzji był art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a nie pkt 1, jak błędnie sugerowała skarżąca. Potwierdzono, że wykonane roboty naruszyły przepisy dotyczące szerokości dróg ewakuacyjnych, a Wspólnota Mieszkaniowa jako inwestor i zarządca nieruchomości wspólnej była prawidłowym adresatem nakazu. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym zasady dwuinstancyjności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Ustalenie właściwego adresata nakazu nadzoru budowlanego w przypadku robót w częściach wspólnych nieruchomości, interpretacja przepisów dotyczących dróg ewakuacyjnych i ich związku z projektem budowlanym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przebudowy instalacji gazowej w budynku wielorodzinnym i zwężenia przejść ewakuacyjnych. Interpretacja art. 52 Prawa budowlanego w kontekście wspólnot mieszkaniowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wspólnota mieszkaniowa jest właściwym adresatem nakazu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, jeśli roboty te zostały wykonane w częściach wspólnych budynku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wspólnota mieszkaniowa jest właściwym adresatem nakazu, jeśli roboty budowlane zostały zakończone, a dotyczą części wspólnych nieruchomości, ponieważ stanowi ona ogół właścicieli lokali i ma zdolność do reprezentowania interesów w sprawach związanych z nieruchomością wspólną.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego, jeśli roboty budowlane zostały zakończone, obowiązki nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu. Klatki schodowe i piony instalacyjne stanowią nieruchomość wspólną, a wspólnota mieszkaniowa, jako podmiot reprezentujący ogół właścicieli, ma legitymację do występowania w sprawach dotyczących tych części budynku.

Czy wykonanie przebudowy instalacji gazowej na klatce schodowej, powodujące zwężenie przejść ewakuacyjnych poniżej przepisowych norm, jest zgodne z prawem i zatwierdzonym projektem budowlanym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wykonanie takich robót jest niezgodne z prawem i zatwierdzonym projektem budowlanym, jeśli projekt nie przewidywał takiego zwężenia, a przepisy techniczne (np. § 242 rozporządzenia o warunkach technicznych) wymagają zachowania określonych szerokości dróg ewakuacyjnych.

Uzasadnienie

Projekt budowlany przewidywał wykonanie instalacji gazowej zgodnie z przepisami, w tym wykucie bruzd, a nie montaż na ścianach w sposób ograniczający szerokość przejść. Zwężenie dróg ewakuacyjnych poniżej 1,2 m (lub 1,4 m w zależności od liczby osób) stanowi naruszenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, nawet jeśli budynek jest starszy lub wcześniejsze przejścia również nie spełniały norm.

Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jest to właściwa podstawa prawna do nakazania wykonania określonych czynności lub robót w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, gdy roboty te zostały zakończone i naruszają przepisy.

Uzasadnienie

Celem postępowania na podstawie art. 51 Prawa budowlanego jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem. W przypadku zakończonych robót, które naruszają przepisy, organ może wydać decyzję nakazującą ich wykonanie w celu usunięcia nieprawidłowości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną Wspólnoty Mieszkaniowej od wyroku WSA we Wrocławiu, który utrzymał w mocy decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą doprowadzenie przebudowy instalacji gazowej do stanu zgodnego z prawem.

Przepisy (12)

Główne

u.p.b. art. 51 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Podstawa prawna do nakazania wykonania określonych czynności lub robót w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

u.p.b. art. 52 § 1 i 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Określa, na kogo nakłada się obowiązki w decyzjach nadzoru budowlanego (inwestora, a po zakończeniu robót lub niemożności wykonania przez inwestora - na właściciela lub zarządcę obiektu).

rozp. ws. warunków technicznych art. 242 § ust. 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Przepisy dotyczące minimalnej szerokości dróg ewakuacyjnych w budynkach.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

u.w.l. art. 6

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

Definicja wspólnoty mieszkaniowej i jej zdolność prawna.

k.p.a. art. 28