II OSK 1964/24

II OSK 1964/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-11-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Szuma
Jerzy Siegień /przewodniczący/
Leszek Kiermaszek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2182/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-03-21
II OZ 674/23 - Postanowienie NSA z 2023-12-11
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Sędzia del. WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 2182/23 w sprawie ze skarg G. sp. z o.o. z siedzibą w N., W.W. i M.W., W.W.2 oraz J.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 lipca 2023 r. znak: DOR.7110.48.2023.JOO, DOA.7110.61.2023 w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu, projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 marca 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2182/23 oddalił skargi G. sp. z o.o. w N., W.W. i M.W., W.W.2 oraz J.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 lipca 2023 r. znak: DOR.7110.48.2023.JOO; DOA.7110.61.2023 w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu, projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Decyzją z dnia 22 grudnia 2022 r. nr 215/22 Wojewoda Wielkopolski, na podstawie art. 15 ust. 1 w związku z art. 38 pkt 2 lit. zg ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu (Dz.U. z 2021 r. poz. 1836, ze zm.; dalej: "ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r.") oraz art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, ze zm.; dalej: "p.b.") i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, ze zm.; dalej: "K.p.a."), zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowalny i udzielił O. S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej: "inwestor") pozwolenia na budowę inwestycji: "[...]", obejmującej odcinkowe: remonty, przebudowy i budowy (miejscowe korekty przebiegu) gazociągu DN 500 MOP 5,4 MPa, w 40 lokalizacjach o łącznej długości ok. 14 km wraz z przebudową (odtworzeniem) odboczek DN 80, DN 100 i DN 150 o łącznej długości ok. 15 m.
Po rozpatrzeniu odwołań wniesionych przez: P.P., E.S., J.K., K.P., W.W.2, M. i W.W. oraz G. sp. z o.o. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 20 lipca 2023 r., znak: DOR.7110.48.2023.JOO; DOA.7110.61.2023 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wskazał organ odwoławczy, inwestor przedłożył wszystkie wymagane dokumenty, w tym oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania na cele budowlane wszystkimi nieruchomościami objętymi decyzją o pozwoleniu na budowę. Odnosząc się do argumentacji odwołań dotyczącej braku zgody na realizację spornego zamierzenia na terenie nieruchomości stanowiących własność odwołujących organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 20 pkt 14 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. z dniem wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu inwestor uzyskuje prawo do dysponowania nieruchomościami, o których mowa w ust. 3 i 6a oraz w art. 24 ust. 1, na cele budowlane niezbędne do realizacji i eksploatacji inwestycji w zakresie terminalu. Ponadto w ocenie organu analiza akt sprawy nie wykazała, aby projekt zagospodarowania terenu spornej inwestycji naruszał przepisy techniczno-budowlane. Odnosząc się do zarzutów dotyczących kwestii przebiegu spornego zamierzenia, GINB wyjaśnił, że przebieg trasy projektowanej inwestycji został ustalony na podstawie decyzji Wojewody Wielkopolskiego z 12 sierpnia 2022 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji i organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mogą badać zasadności przebiegu inwestycji liniowej z punktu widzenia oceny poszczególnych właścicieli nieruchomości pozostających w obszarze jej oddziaływania.
Skargi na powyższą decyzję złożyli: G. sp. z o.o. z siedzibą w N., W.W. i M.W., W.W.2 i J.K. zaskarżając ją w całości oraz wnosząc o jej uchylenie. W skargach zarzucono niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy niezbędnych dla rozstrzygnięcia, a skarga wniesiona przez J.K. (dalej także: "skarżący kasacyjnie") zawierała dodatkowo szereg zarzutów naruszenia przepisów materialnoprawnych.
W odpowiedzi na skargi organ, którego działanie zaskarżono, wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W pismach z 2 października 2023 r. i 29 listopada 2023 r. inwestor wniósł o oddalenie skarg w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie opisanym na wstępie wyrokiem z dnia 21 marca 2024 r. oddalił skargi.
Sąd wskazał, że inwestor spełnił wszystkie wymogi niezbędne dla uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz wymogi stawiane przez ustawę z dnia 24 kwietnia 2009 r., dołączając do swojego wniosku wymagane dokumenty, w tym oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane. Jednocześnie do wniosku o pozwolenie na budowę została dołączona decyzja Wojewody Wielkopolskiego z 12 sierpnia 2022 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji towarzyszącej inwestycjom w zakresie terminalu i chociaż decyzja ta nie była ostateczna, to z mocy ustawy była natychmiast wykonalna. Ponadto, organy obu instancji zweryfikowały załączony projekt budowlany, dochodząc w ocenie Sądu do słusznego wniosku, że jest on zgodny z warunkami ww. decyzji Wojewody Wielkopolskiego. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, także prawidłowo ocenił kompletność wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę, dokonał merytorycznej kontroli tego wniosku i wydał decyzję zgodną z mającymi zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisami prawa.
Sąd wyraził pogląd, że słusznie organy architektoniczno-budowlane uznały, że są związane decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji i nie mogą kształtować warunków lokalizacji na etapie pozwolenia na budowę odmiennie od ustalonych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu, wbrew twierdzeniom zawartych w skardze. Mając na uwadze przebieg postępowania Sąd ocenił, że organy orzekające w sprawie nie naruszyły zarówno przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego.
J.K., reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku z dnia 21 marca 2024 r., zaskarżając to orzeczenie w całości.
Skarga kasacyjna zawiera zarzuty naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. W zakresie przepisów postępowania pełnomocnik zarzucił Sądowi naruszenie:
1) art. 31 ust. 3 w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP i w zw. z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061, ze zm.; dalej: "K.c.") oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady proporcjonalności i ustalenie przebiegu gazociągu w sposób najbardziej uciążliwy dla skarżącego kasacyjnie, pomimo możliwości ustalenia jego przebiegu w sposób, który nie powodowałby dla skarżącego kasacyjnie szkody wielkich rozmiarów;
2) art. 133 § 1 oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "P.p.s.a") przez nieuwzględnienie podczas wyrokowania znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, w szczególności opinii z dnia 14 września 2022 r. sporządzonej przez J.K. - rzeczoznawcy majątkowego, w sprawie określenia utrudnień powstałych wokół hali magazynowej, położonej w miejscowości M. przy ulicy [...], na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...], [...], [...], z której wynika, że nieruchomości i usytuowanie budynku magazynowego po podziale na poszczególne działki, biorąc pod uwagę utrudniony dojazd i pole manewrów na nieruchomości szacuje się, że przez to utrudnienie w dojeździe ww. nieruchomość straci około 20% swojej wartości;
3) art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi na decyzję, która została wydana z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a., przy czym naruszenie powołanych przepisów postępowania administracyjnego polegało na wydaniu decyzji na podstawie niepełnego materiału dowodowego oraz na zaniechaniu wnikliwego wyjaśnienia relewantnego stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu strony, w szczególności w zakresie braku ustalenia stopnia uciążliwości gazociągu dla skarżącego kasacyjnie;
4) art. 151 P.p.s.a. przez oddalenie skargi na decyzję, która została wydana z naruszeniem art. 6, art. 11 w zw. z art. 8 K.p.a., przy czym naruszenie powołanych przepisów postępowania administracyjnego polegało na braku zbadania zasadności przebiegu inwestycji przez inne grunty.
Skarga kasacyjna zawiera także zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego:
1) art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. w zw. z art. 31 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP, co skutkowało ustanowieniem nieproporcjonalnych ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości o charakterze czasowym i stałym, jak również ustanowiono strefy kontrolowane i strefy zagrożenia wybuchem, bez oceny wpływu owych ograniczeń na prowadzoną przez skarżącego kasacyjnie działalność gospodarczą, w szczególności zmniejszoną użyteczność działek, zmniejszoną wartość, posiadane zobowiązania oraz niejasno i nieprecyzyjnie ustalenie zakresu strefy;
2) art. 1, art. 2, art. 5 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. poprzez określenie, że podstawą ograniczeń praw i wolności jednostki w przedmiocie dysponowanie prawem własności nieruchomości należącej do skarżącego kasacyjnie, będącego właścicielem działek o numerach [...], [...], [...] (działka [...] powstała z podziału działki [...], działka oznaczona nr [...] powstała z podziału działki [...], działka oznaczona nr [...] powstała z podziału działki [...]), jest przygotowanie i realizacja inwestycji w zakresie terminalu, zgodnie z treścią ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu, w sytuacji, gdy z wypisu z rejestru gruntów Starosty Tureckiego, zgodnie z którym Skarb Państwa nabył własność działek położonych w M. o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...] wynika, ze ww. działki zostały nabyte jako "Tereny przeznaczone pod budowę dróg publicznych lub linii kolejowych, co nie jest objęte regulacją tzw. specustawy, będącej podstawą wydania decyzji przez Wojewodę Wielkopolskiego i nie mieści się w pojęciu ustawowym w zakresie terminalu lub inwestycji towarzyszącej;
3) art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. poprzez brak poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu (hala magazynowa, zbiornik przeciwpożarowy należące do skarżącego kasacyjnie), brak przeprowadzenia prawidłowych analiz dotyczących interesów osób trzecich, co doprowadziło tym samym do naruszenia interesów skarżącego kasacyjnie, w szczególności nie zbadano wpływu wydanej decyzji na prowadzoną na danym terenie działalność gospodarczą skarżącego, konsekwencje, które się z nią będą wiązać, w szczególności (skarżący posiada zobowiązania kredytowe na budowę hali magazynowych, hipoteka banku, na kilkanaście milionów złotych) na którym terenie prowadzi działalność gospodarczą (hala magazynowa), bez uwzględnienia sposobu użytkowania obiektu (wymóg zbiornika przeciwpożarowego), wpływu inwestycji oraz ograniczeń, jakie za sobą niesie dalsza możliwość prowadzenia działalności gospodarczej (problemy z załadunkiem i rozładunkiem towaru, utrudnionego dojazdu), obniżenia wartości wybudowanej hali, a tym samym wpływ na zmniejszoną rentowność prowadzonej działalności oraz posiadane zobowiązania (ustanowiona hipoteka na nieruchomości na kwotę przekraczającą piętnaście milionów złotych), braku rozważenia ewentualnych roszczeń odszkodowawczych w stosunku do Skarbu Państwa ze strony skarżącego kasacyjnie;
4) art. 144 K.c. poprzez nieuwzględnienie, iż działalność inwestora będzie zmierzać do utrudniania korzystania z nieruchomości należącej do skarżącego ponad przeciętną miarę, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy;
5) § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. Nr 124, poz. 1030; dalej: "rozporządzenie z 2009 r.") poprzez pominięcie, iż zbiornik przeciwpożarowy zlokalizowany na nieruchomości skarżącego kasacyjnie zlokalizowany jest w miejscu, w którym zgodnie z decyzją Wojewody ma zostać zlokalizowana przedmiotowa inwestycja, co narusza przepisy przeciwpożarowe.
W oparciu o wskazane podstawy pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie pełnomocnik zrzekł się rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik rozwinął argumentację mającą przemawiać za zasadnością podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną inwestor wniósł o jej oddalenie skargi w całości.
Skargi kasacyjne od wyroku z dnia 21 marca 2024 r. wnieśli także G. sp. z o.o. z siedzibą w N., W.W., M.W. i W.W.2. W związku z cofnięciem przez nich skarg kasacyjnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 2182/23 umorzył postępowanie kasacyjne w tym zakresie i orzekł o kosztach.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna J.K. z braku usprawiedliwionych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie wymienione w § 2 tego przepisu przesłanki nieważności postępowania sądowego. Kontrola instancyjna orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego sprawowana jest zatem wyłącznie w ramach zakreślonych przez podstawy kasacyjne, wskazane i uzasadnione w skardze kasacyjnej, co oznacza, że w jej trakcie nie można uwzględnić innych przepisów niż te, które zostały wyraźnie powołane jako naruszone.
Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty procesowe nie znajdują uzasadnienia. Całkowicie bezzasadny jest ten odniesiony do art. 133 § 1 i art. 3 § 1 P.p.s.a. przez nieuwzględnienie podczas wyrokowania znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, w szczególności opinii rzeczoznawcy majątkowego J.K., sporządzonej w dniu 14 września 2022 r. Trudno uznać, aby Sąd pominął w trakcie kontroli treść przywołanej opinii, skoro wprost się do niej odniósł w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W kontekście przywoływanych utrudnień w korzystaniu z nieruchomości skarżącego kasacyjnie należy zauważyć, że zatwierdzony projekt budowlany obejmował wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie i przebudowie już istniejącego gazociągu DN 500 z nieznaczną korektą przebiegu linii. W konsekwencji na skutek inwestycji nie doszło do powstania nowego obiektu liniowego, za wyjątkiem miejscowej korekty przebiegu oraz odtworzenia tzw. odboczek. Zakres robót budowlanych odpowiadał ustaleniom wskazanym w decyzji lokalizacyjnej z 12 sierpnia 2022 r.
Nie można się także zgodzić z zarzutem odniesionym do art. 151 P.p.s.a. przez nieuwzględnienie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. przez to, że organy orzekające w sprawie w sposób niepełny wyjaśniły stan faktyczny sprawy, przede wszystkim w kontekście ustalenia stopnia uciążliwości inwestycji dla skarżącego kasacyjnie. Autor skargi kasacyjnej w sposób nieusprawiedliwiony odwołuje się do potencjalnych uciążliwości na działkach oznaczonych numerami [...], [...] i [...]. Działki te nie są wszak objęte spornym pozwoleniem na budowę, na żadnej z nich nie jest zlokalizowany gazociąg DN 500 [...]. Z zaskarżonej decyzji wynika, że jedynie dwie inne działki o nr [...] i [...], usytuowane poza strefą kontrolowaną tego gazociągu, w związku z remontem i przebudową, znalazły się w pasie budowlano-montażowym, nie ograniczono sposobu korzystania z nich w sposób trwały, a jedynie czasowy. Nie sposób nie zauważyć, że w związku z lokalizacją innego gazociągu (gazociągu wysokiego ciśnienia DN 700 [...]), którego lokalizacja została ustalona decyzją z 28 lutego 2011 r., w stosunku do części nieruchomości skarżącego kasacyjnie (działki nr [...] przed podziałem) ograniczono w sposób trwały sposób korzystania. Decyzją Wojewody Wielkopolskiego z dnia 30 września 2015 r., dołączoną przez inwestora do odpowiedzi na skargę kasacyjną, ustalono na rzecz skarżącego kasacyjnie odszkodowanie z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości oraz powstałych szkód na skutek lokalizacji tamtego gazociągu na działce nr [...]. Mając to na względzie nie można uznać, że realizacja robót budowlanych objętych zaskarżoną decyzją powoduje dla skarżącego kasacyjnie znaczne uciążliwości.
Wobec ustalenia w sposób poprawny podstawy faktycznej rozstrzygnięcia nie można także przyjąć, że w sprawie doszło do naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 8 i art. 11 K.p.a. (odpowiednio: zasady praworządności, pogłębiania zaufania obywateli i przekonywania) poprzez brak zbadania w ramach postępowania o pozwolenie na budowę możliwości wyznaczenia przebiegu inwestycji przez inne grunty. Odnosząc się do tak skonstruowanego zarzutu należy stwierdzić, że postępowanie w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę toczy się na wniosek inwestora i to inwestor jest uprawniony do określenia przebiegu trasy inwestycji pozostającej w zgodzie z ustaleniami decyzji lokalizacyjnej. Na tym etapie postępowania organy administracji architektoniczno-budowlanej nie są uprawnione do zmiany lokalizacji inwestycji z uwagi na interesy poszczególnych właścicieli nieruchomości pozostających w obszarze jej oddziaływania, oceniają natomiast czy przedłożony projekt jest zgodny z przepisami i wydanymi uprzednio decyzjami, przede wszystkim decyzją lokalizacyjną i decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Takie stanowisko przedstawił także Sąd pierwszej instancji, które Naczelny Sąd Administracyjny ocenia jako prawidłowe.
Przechodząc do zarzutów realizowanych w granicy podstawy naruszenia prawa materialnego, należy najpierw poczynić uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny będąc związany granicami skargi kasacyjnej nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów skargi kasacyjnej lub też stawiania hipotez czy domyślania się, czego te zarzuty dotyczą (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 323/12, z 19 września 2019 r., sygn. akt II GSK 596/19, publ.: CBOSA). Uwagi te są konieczne, gdyż rozpoznawana skarga kasacyjna dotknięta jest pewnymi mankamentami.
W tym kontekście należy zauważyć, że dwa zarzuty określone jako materialnoprawne zostały wadliwie skonstruowane. Przepisy te odsyłają odpowiednio do przepisów art. 1, art. 2 i art. 5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. oraz § 3 rozporządzenia z 2009 r. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji z podaniem właściwej jednostki redakcyjnej (zob. wyrok NSA z 7 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2422/14, CBOSA). Tymczasem przepisy powołane przez autora skargi kasacyjnej zawierają liczne jednostki redakcyjne - art. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. składa się z dwóch ustępów, art. 2 zawiera siedem punktów, art. 5 z kolei - cztery jednostki (punkty), a § 3 rozporządzenia z 2009 r. jest złożony z trzech ustępów, z czego pierwszy z nich składa się ponadto z czterech punktów. Pełnomocnik skarżącego kasacyjnie nie wskazał zaś, do którego przepisu odnosi się podstawa kasacyjna. W konsekwencji zarzuty w tym zakresie musiały pozostać poza oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. w zw. z art. 31 ust. 1,2, i 3 Konstytucji RP, skoro przywołany przepis ustawy w ogóle nie miał zastosowania w sprawie. Zgodnie z nim w odniesieniu do nieruchomości objętych decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu, oznaczonych zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy, w celu zapewnienia prawa do wejścia na teren nieruchomości dla prowadzenia na nich budowy inwestycji w zakresie terminalu, a także prac związanych z rozbiórką, przebudową, zmianą sposobu użytkowania, utrzymaniem, eksploatacją, użytkowaniem, remontami oraz usuwaniem awarii, wojewoda w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu ograniczy, za odszkodowaniem, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia w szczególności na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do założenia, przeprowadzenia oraz korzystania z tych przewodów i urządzeń. Przepisy art. 124 ust. 4-7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy. Powołany na wstępie przepis nie stanowił podstawy prawnej do wydania rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie o pozwolenie na budowę, został zaś zastosowany w decyzji lokalizacyjnej Wojewody Wielkopolskiego z 12 sierpnia 2022 r. (w zakresie działek skarżącego kasacyjnie punkt VIII.1). Należy ponownie wspomnieć, że działki należące do skarżącego kasacyjnie znajdują się poza granicą strefy kontrolowanej gazociągu DN 500, leżą w pasie budowlano-montażowym. W konsekwencji ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżącego ma jedynie charakter czasowy, a nie trwały.
Nie jest także zasadny zarzut dotyczący art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r., skoro przepis ten stwarza podstawę do zatwierdzenia podziału nieruchomości w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu, nie zaś na późniejszym etapie w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę.
Z kolei zarzut naruszenia art. 31 ust. 3 w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP i w zw. z art. 140 K.c. oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady proporcjonalności i ustalenie przebiegu gazociągu w sposób najbardziej uciążliwy dla skarżącego kasacyjnie (w skardze kasacyjnej błędnie wskazany jako zarzut naruszenia przepisów postępowania) jest także niezasadny. Nie można bowiem uznać, że na skutek realizacji inwestycji związanej z remontem i przebudową istniejącego gazociągu skarżącemu kasacyjnie została wyrządzona szkoda wielkich rozmiarów. Sygnalizowana kwestia spadku wartości nieruchomości w związku z treścią zaskarżonej decyzji nie może być rozstrząsana w postępowaniu administracyjnym w sprawie o pozwolenie na budowę. W konsekwencji za niezasadny należy uznać także zarzut naruszenia przez Sąd art. 144 K.c. Sąd pierwszej instancji uwzględnił bowiem, że działalność inwestora powoduje utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości skarżącego kasacyjnie, jednakże na skutek realizacji inwestycji nie dochodzi ani do uniemożliwienia skarżącemu kasacyjnie prowadzenia działalności gospodarczej, ani do trwałego utrudnienia prowadzenia takiej działalności.
Wreszcie także zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. należy uznać za niezasadny. Zgodnie z tym przepisem obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Należy wskazać, że ocena poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich w ramach projektowania i budowy obiektu budowlanego dokonywana jest z punktu widzenia obowiązujących przepisów prawa publicznego i obejmuje obszar oddziaływania obiektu. Poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich na etapie postępowania o pozwolenie na budowę następuje wyłącznie w takim zakresie, w jakim przepisy wprowadzają określone wymogi, czy ograniczenia. Właścicielowi sąsiedniej nieruchomości przysługuje zatem ochrona przed sposobem zabudowy nieruchomości sąsiedniej, jeżeli projektowany sposób zabudowy koliduje z jego prawnie (a nie jedynie faktycznie) chronionym interesem (wyrok NSA z 19 października 2023 r., sygn. akt II OSK 1262/22, CBOSA). Wbrew ocenie skarżącego kasacyjnie Sąd pierwszej instancji miał w polu widzenia możliwość naruszenia interesu prawnego skarżącego kasacyjnie trafnie zauważając, że uzasadnione interesy osób trzecich są chronione przez ich ograniczenie w czasie lub zapewnienie odpowiedzialności odszkodowawczej inwestora oraz Skarbu Państwa, która jest realizowana w toku odrębnego postępowania. W konsekwencji także i ten zarzut materialnoprawny nie zasługiwał na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.
Stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w trzyosobowym składzie, gdyż strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.