II OSK 2791/22

II OSK 2791/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Antas /sprawozdawca/
Jerzy Stankowski
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Wr 194/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2022-03-08
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 66 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 3 § 2, art. 145 § 1, art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stankowski sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Piotr Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 194/21 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w Z. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 12 lutego 2021 r., nr 160/2021 w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 8 marca 2022 r., II SA/Wr 194/21 oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej ul. [...] w [...] na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB) z 12 lutego 2021 r., nr 160/2021, uchylającą w zakresie terminu i określającą go na nowo (do dnia 31 października 2021 r.), w pozostałej zaś części utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zgorzelcu (dalej: PINB) z 5 października 2020 r. nr 143/2020, którą wskazany organ, działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), dalej: p.b., oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: k.p.a., po rozpoznaniu sprawy złego stanu technicznego lokalu usługowego oraz stropu nad lokalem usługowym – ciągu pieszego z wejściami do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] nakazał skarżącej remont ciągu pieszego z wejściami do ww. budynku mieszkalnego polegający na: usunięciu spękanych, odparzonych elementów podłoża; wymianie uszkodzonych elementów odwodnienia; udrożnieniu zatkanych element odwodnienia; wykonaniu prawidłowych warstw izolacji przeciwwilgociowej oraz izolacji termicznej zgodnie ze sztuką budowlaną oraz wykonaniu w sposób zgodny ze sztuką budowlaną nawierzchni ciągu pieszego.
Spółdzielnia Mieszkaniowa ul. [...] w [...] złożyła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że ciąg pieszy znajduje się w niewłaściwym stanie technicznym, pomimo braku ustalenia, czy stan techniczny jest niezgodny z konkretnymi przepisami techniczno- budowlanymi;
2) art. 3 § 2 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a., polegające na niepełnej oraz błędnej kontroli postępowania dokonanej przez Sąd I instancji i w efekcie niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy przejawiającym się w: a) całkowitym zaniechaniu rozważenia, czy organy administracyjne miały obowiązek przeprowadzić własne postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy możliwe jest przeprowadzenie przez stronę skutecznej przebudowy ciągu pieszego z wejściami do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...], doprowadzającego do przywrócenia jego prawidłowego stanu technicznego; b) pominięciu w ocenie stanu technicznego ciągu pieszego projektu budowlanego budynku, projektu adaptacji lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], jak również warunków określonych w decyzjach o pozwoleniu na budowę odnoszących się do budynku oraz adaptacji przedmiotowego lokalu, które to dokumenty powinny stanowić podstawę dla ustalenia, czy stan techniczny w nich określony uległ pogorszeniu oraz w jakim zakresie;
3) art. 3 § 2 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na braku wyjaśnienia w treści uzasadnienia skarżonego wyroku, dlaczego Sąd I instancji uznał, że: a) skarżąca jakoby nie przedstawiła dowodów na poparcie tezy, że remont ciągu pieszego może być niewykonalny; b) skarżąca jakoby była niekonsekwentna twierdząc, że remont taki byłby bardzo drogi, co doprowadziłoby do pokrzywdzenia członków spółdzielni oraz, że w czasie jego wykonywania mieszkańcy musieliby się poruszać po podestach; c) niedokładność decyzji jest jej zaletą, gdyż ma ona na celu umożliwienie adresatowi decyzji dobór takiego sposobu wykonania robót, aby był on dla adresata jak najbardziej korzystny.
Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta przez skarżącą kasacyjnie na uzasadnionych podstawach.
Bezzasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 3 § 2 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Zaskarżonym wyrokiem Sąd podał kontroli decyzję DWINB z 12 lutego 2021 r., pozostającą aktem objętym skargą, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. i oceniając jej legalność, wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie, nie dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie wyroku zawiera bowiem wszystkie wymagane elementy konstrukcyjne, w tym zostało sporządzone w sposób, który szczegółowo ujawnia, dlaczego Sąd I instancji uznał skierowaną do skarżącej decyzję organu nadzoru budowlanego za zgodną z prawem. Powyższe wyjaśnienie pozwala skarżącej poznać stanowisko, na którym zdecydował się oprzeć Sąd, przyjmując, że organy nadzoru budowlanego zobowiązane były na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b. nakazać skarżącej wykonanie remontu ciągu pieszego przy budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], jako postaci robót budowlanych, których celem jest przywrócenie prawidłowego stanu technicznego wskazanego obiektu budowlanego. Wyjaśnienie zamieszczone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, wbrew twierdzeniu skarżącej, odnosi się wszystkich istotnych kwestii, w tym problemu wykonalności nałożonego na stronę nakazu. To, że skarżąca odrzuca sformułowaną w tym zakresie ocenę prawną Sądu, uznając ją za błędną, nie oznacza, że Sąd I instancji, naruszając wymaganie art. 141 § 4 p.p.s.a., zaniechał wyjaśnienia swojego rozstrzygnięcia. W kontekście zgłoszonych przez stronę skarżącą zastrzeżeń wypada przypomnieć, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego, ani zwalczaniu wniosków, jakie zostały wyprowadzone przez sąd administracyjny z materiału dowodowego sprawy.
Nie jest także usprawiedliwiony zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na uchybienie przez Sąd I instancji art. 3 § 2 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a. Pomijając kwestię tego, że art. 145 § 1 p.p.s.a. dzieli się na punkty (1 – 3), punkt 1 zaś dodatkowo na litery (a-c), co powinien autor skargi kasacyjnej uwzględnić przy powoływaniu podstawy kasacyjnej obejmującej ten przepis w związku z utrwalonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem, zgodnie z którym w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów lub ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez wojewódzki sąd administracyjny, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z 11 czerwca 2024 r., II OSK 2313/21; wyrok NSA z 4 stycznia 2024 r., II OSK 842/21; wyrok NSA z 19 października 2023 r., II OSK 1277/22; wyrok NSA z 9 lutego 2023 r., II OSK 2850/21), konieczne jest - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - przypomnienie, że powyższy przepis jest uznawany za tzw. przepis wynikowy. Oznacza to, że jego uchybienie jest zawsze następstwem naruszenia przez wojewódzki sąd administracyjny innych przepisów. Określa on wiążący sposób rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej przez sąd w sytuacji, gdy organ administracji publicznej dopuści się uchybienia przepisów prawa materialnego lub procesowego. Funkcja przepisu objętego podstawą kasacyjną sprowadza się więc wyłącznie do wiążącego określenia, jakie konsekwencje dla rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej przez sąd ma stwierdzenie zaistniałej wadliwości. Powoduje to, że okoliczność, iż skarżąca kasacyjnie nie zgadza się ze stanowiskiem sądu niedostrzegającym naruszenia przez organ przy załatwianiu sprawy administracyjnej przepisów prawa stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia, sama w sobie jest bez znaczenia, jeżeli powołaniu wskazanego zarzutu nie towarzyszy powiązanie go z regulacją prawną, której sąd uchybił, dokonując błędnej wykładni przepisów lub nieprawidłowo te przepisy stosując. Odstąpienie przez skarżącą od wskazania w podstawie wniesionej skargi kasacyjnej tego rodzaju przepisów pozbawia zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 p.p.s.a. procesowej skuteczności.
Konsekwencją niepodważenia podstawy faktycznej podjętego rozstrzygnięcia jest niezasadność zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b. Przepis ten stanowi, że w przypadku stwierdzenia, iż obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Przepis art. 66 ust. 1 p.b. konkretyzuje obowiązki w zakresie użytkowania obiektów budowlanych wynikające z art. 5 ust. 2 i art. 61 p.b., które odnoszą się do fazy poprojektowej i powykonawczej procesu inwestycyjnego. Zarówno art. 61 p.b., jak i art. 66 ust. 1 p.b. zmierzają do zapewnienia utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym, dlatego ten ostatni przepis znajduje zastosowanie do stanów faktycznych, w których obiekt budowlany ze względu na niewłaściwe użytkowanie został doprowadzony do nieodpowiedniego stanu technicznego, który następnie wymaga wydania przez organ stosownego nakazu usuwającego stwierdzone nieprawidłowości.
Nieodpowiedni stan techniczny ciągu pieszego z wejściami do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] został stwierdzony w trakcie przeprowadzonych przez organ nadzoru budowlanego w dniu 27 lipca 2020 r. jego oględzin. Znalazł on również potwierdzenie w treści włączonego do akt opracowania technicznego (Opinia biegłego sądowego mgr. inż. Z. K., sporządzona na zlecenie Sądu Okręgowego w Legnicy z lutego 2019 r.). Wymóg wykonania remontu pasażu (chodnika) oraz instalacji odprowadzającej wodę opadową został uznany za konieczny z uwagi na zalewanie pomieszczeń znajdującego się pod nim lokalu użytkowego, uwzględniając, że konstrukcja pasażu (chodnika) pełniącego funkcję stropodachu została wykonana w sposób niezgodny ze sztuką budowlaną i na przestrzeni lat poddana zlecanym kilkukrotnie przez stronę skarżącą naprawom, których warunki wykonania i odbioru robót budowlanych miały być obciążone błędami technicznymi, za które odpowiedzialność ponosi skarżąca pozostająca zarządzającym ww. obiektem budowlanym.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, kwalifikując ustalony w sprawie stan faktyczny jako zbieżny z treścią art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b., Sąd I instancji nie odwołał się do treści konkretnych przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065), dalej: r.w.t., co nie powoduje jednak, że powyższe zaniechanie, jak błędnie uznaje skarżąca kasacyjnie, powinno być równoważne nieustaleniu, iż stan techniczny spornego obiektu jest niezgodny z wymaganiami techniczno-budowlanymi. Stropodach poza tym, że pełni funkcję konstrukcyjną, jest też przegrodą hydroizolacyjną, czy też termoizolacyjną. Nieodporność stropodachu na przepływ wody mogła być przez Sąd I instancji niewątpliwie traktowana w niniejszej sprawie jako niezgodność stanu technicznego obiektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi normującymi ochronę budynków przed zawilgoceniem i korozją biologiczną (rozdział 4 działu VIII r.w.t.), uwzględniając, że § 318 r.w.t. bezpośrednio wskazuje, iż rozwiązania konstrukcyjno-materiałowe przegród zewnętrznych i ich uszczelnienie powinny uniemożliwiać przenikanie wody opadowej do wnętrza budynków.
Przeprowadzenie przez skarżącą kasacyjnie nakazanych zaskarżoną decyzją robót budowlanych stwarzać będzie, jak wynika z akt sprawy, podstawę do następczego wykonania przez uczestniczkę postępowania (A. B.) robót przywracających prawidłowy stan techniczny lokalu użytkowego (nr [...]), których nakaz podjęcia DWINB nałożył na nią prawomocną decyzją z 12 lutego 2021 r., nr 159/2021.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.