II OSK 2782/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B.K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które odrzuciło skargę skarżącej na uchwałę Rady Gminy O. z 2001 r. w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Sąd Wojewódzki uznał, że skarżąca nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego, ponieważ ustalenia studium nie wpłynęły na jej sytuację prawną, a zarzuty proceduralne same w sobie nie tworzą interesu prawnego. Skarżąca w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 58 § 1 pkt 5a Ppsa i art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, twierdząc, że wykazała naruszenie swojego interesu prawnego poprzez całkowity zakaz zabudowy jej nieruchomości wynikający ze studium. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że prawo do wniesienia skargi wymaga wykazania realnego, bezpośredniego i zindywidualizowanego związku między zaskarżoną uchwałą a sytuacją prawną skarżącego. NSA zwrócił uwagę, że zaskarżone studium z 2001 r. utraciło moc obowiązującą z dniem wejścia w życie nowego studium w 2005 r. i jako akt nieobowiązujący nie wywołuje skutków prawnych. Sąd odwołał się do orzecznictwa, zgodnie z którym skargi na akty prawa miejscowego, mimo ich uchylenia, mogą być merytorycznie rozpoznawane, jednak studium nie jest aktem prawa miejscowego. Ponadto, NSA wskazał, że zapisy studium nie stanowiły przeszkody w skutecznym zaskarżeniu późniejszego planu miejscowego, co potwierdza prawomocny wyrok WSA w innej sprawie dotyczącej tej samej nieruchomości. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące braku dokumentacji planistycznej i naruszenia procedury uchwalania studium nie mogły stanowić podstawy do uwzględnienia skargi. W odniesieniu do drugiego zarzutu skargi kasacyjnej, NSA stwierdził jego błędną konstrukcję i brak zastosowania art. 7 Kpa do kontroli studium. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie wymogów dotyczących wykazania interesu prawnego przy zaskarżaniu aktów planistycznych, zwłaszcza tych, które utraciły moc obowiązującą.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której zaskarżany akt (studium) już nie obowiązuje. Interpretacja przepisów dotyczących interesu prawnego i procedury uchwalania aktów planistycznych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy skarżący wykazał naruszenie swojego interesu prawnego w związku z uchwaleniem studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego, ponieważ studium z 2001 r. już nie obowiązywało, a zarzuty dotyczące naruszenia procedury uchwalania nie stanowią samodzielnego źródła interesu prawnego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że interes prawny musi być bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Studium z 2001 r. utraciło moc obowiązującą, a jego zapisy nie mogły bezpośrednio naruszać praw skarżącego. Potencjalne ograniczenia mogłyby pojawić się dopiero na etapie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Czy naruszenie procedury uchwalania studium może stanowić samodzielną podstawę do uwzględnienia skargi, bez wykazania naruszenia interesu prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie procedury uchwalania aktu może skutkować uwzględnieniem skargi, ale dopiero po wykazaniu, że interes prawny skarżącego został naruszony.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że naruszenie procedury uchwałodawczej może być podstawą do stwierdzenia nieważności uchwały, jednak wymaga to uprzedniego wykazania, że skarżący poniósł konkretną szkodę prawną lub jego interes prawny został naruszony.
Czy sąd administracyjny powinien merytorycznie rozpoznać skargę na uchwałę, która utraciła moc obowiązującą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w pewnych przypadkach, zwłaszcza gdy uchwała była aktem prawa miejscowego i mogła wywołać skutki prawne do daty jej uchylenia. Jednakże studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie jest aktem prawa miejscowego, a przepisy szczególne (art. 94 ust. 1 i 2 usg) wyłączają stwierdzenie nieważności uchwały po upływie roku.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa NSA dotyczącego uchwał będących aktami prawa miejscowego, które mogą wywoływać skutki prawne nawet po uchyleniu. Jednakże, ze względu na specyfikę studium i ograniczenia czasowe wynikające z przepisów, sąd uznał, że nie było podstaw do merytorycznego rozpoznania skargi w tym przypadku.
Czy zarzut naruszenia art. 58 § 1 Ppsa w związku z art. 7 Kpa jest skuteczny, gdy dotyczy kontroli studium, a nie decyzji lub postanowienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut ten jest błędnie skonstruowany, ponieważ art. 7 Kpa nie miał zastosowania do kontroli studium, które nie jest decyzją ani postanowieniem administracyjnym.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że art. 58 § 1 Ppsa jest przepisem wynikowym, a zarzut naruszenia art. 7 Kpa był nieuzasadniony, gdyż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania do uchwał, takich jak studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
Przepisy (9)
Główne
Ppsa art. 58 § 1 pkt 5a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzucił skargę, uznając brak wykazania naruszenia interesu prawnego skarżącej.
usg art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Warunkiem wniesienia skargi jest wykazanie realnego związku między zaskarżoną uchwałą a indywidualną sytuacją prawną strony skarżącej.
Ppsa art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
Ppsa art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może stwierdzić nieważność uchwały lub aktu, chyba że przepis szczególny wyłącza takie stwierdzenie.
usg art. 94 § 1 i 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Wyłączają stwierdzenie nieważności uchwały organu gminy po upływie roku od dnia ich podjęcia, z wyjątkiem aktów prawa miejscowego.
uzp art. 6 § 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
Studium nie było przepisem gminnym.
Ppsa art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzyganie o kosztach postępowania.
Ppsa art. 3 § 2 pkt 5 i 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa akty i czynności podlegające kontroli sądów administracyjnych.
Kpa art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej; nie miał zastosowania do kontroli studium.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego z 2001 r. utraciło moc obowiązującą i nie wywołuje skutków prawnych. • Naruszenie procedury uchwalania aktu nie stanowi samodzielnej podstawy do uwzględnienia skargi bez wykazania naruszenia interesu prawnego. • Interes prawny skarżącego musi być bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 Kpa są nieuzasadnione w kontekście kontroli studium.
Odrzucone argumenty
Skarżąca wykazała naruszenie swojego interesu prawnego poprzez całkowity zakaz zabudowy jej nieruchomości wynikający ze studium. • Naruszenie procedury uchwalania studium miało istotny wpływ na wynik sprawy. • Sąd Wojewódzki nie ustosunkował się do zarzutów dotyczących związku nieobowiązującego studium z sytuacją prawną skarżącej.
Godne uwagi sformułowania
Skarga taka nie ma zatem charakteru skargi w interesie publicznym (actio popularis), a zaskarżenie studium, co do zasady, jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim narusza to interes prawny skarżącego. • Naruszenie interesu prawnego wnoszącego skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. • Zaskarżone studium jako akt uchylony i nieobowiązujący nie wywołuje zatem jakichkolwiek skutków prawnych dla skarżącej. • Twierdzenie, że samo studium pozbawiło ją prawa do zabudowy, jest nieporozumieniem i nie znajduje oparcia w przepisach.
Skład orzekający
Andrzej Wawrzyniak
przewodniczący
Mirosław Gdesz
sprawozdawca
Paweł Miładowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów dotyczących wykazania interesu prawnego przy zaskarżaniu aktów planistycznych, zwłaszcza tych, które utraciły moc obowiązującą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której zaskarżany akt (studium) już nie obowiązuje. Interpretacja przepisów dotyczących interesu prawnego i procedury uchwalania aktów planistycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu planowania przestrzennego i ochrony praw właścicieli nieruchomości, ale jej rutynowy charakter proceduralny i brak przełomowej interpretacji obniżają jej ogólną atrakcyjność.
“Czy stare plany zagospodarowania przestrzennego mogą nadal szkodzić właścicielom nieruchomości?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.