II OSK 2767/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ odwoławczy uchylił decyzję Powiatowego Inspektora i nakazał Wspólnocie usunięcie szeregu nieprawidłowości w stanie technicznym dachu, elewacji, parapetów oraz tarasów i balkonów. Wspólnota zarzucała, że nałożone obowiązki dotyczą wad pierwotnych budynku, a nie jego bieżącego utrzymania, oraz że postępowanie zostało rozszerzone poza pierwotnie zgłoszone problemy z dachem. Sąd pierwszej instancji uznał, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest odpowiedzialny za jego stan techniczny, niezależnie od przyczyn powstania wad. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną, wskazując na naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji. Sąd stwierdził, że organy oparły się jedynie na ogólnikowym protokole okresowej kontroli budynku, który nie stanowił wystarczającej podstawy do nałożenia tak szerokich obowiązków naprawczych. Brak było należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym ustalenia, czy wady wynikały ze sposobu utrzymania obiektu, czy z wad pierwotnych. NSA uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organów obu instancji, nakazując przeprowadzenie postępowania dowodowego w szerszym zakresie, w tym uzyskanie opinii technicznej lub ekspertyzy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWażność należytego postępowania dowodowego w sprawach nadzoru budowlanego, ograniczenia w oparciu decyzji o protokoły kontroli okresowej.
Dotyczy specyfiki spraw z zakresu Prawa budowlanego, gdzie kluczowe jest prawidłowe ustalenie stanu technicznego obiektu i przyczyn jego pogorszenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy Prawa budowlanego (art. 66 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 61 pkt 1) pozwalają na nałożenie na wspólnotę mieszkaniową obowiązku wykonania prac, które nie wynikają ze sposobu utrzymania obiektu, lecz zmierzają do usunięcia wad tkwiących w obiekcie od początku i wynikających z niezgodności z projektem lub sztuką budowlaną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie pozwalają na nakładanie obowiązków dotyczących wad pierwotnych, a jedynie tych związanych z bieżącym utrzymaniem obiektu. Organy nadzoru budowlanego muszą wykazać, że stwierdzone nieprawidłowości wynikają ze sposobu utrzymania obiektu, a nie z wad konstrukcyjnych lub wykonawczych.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organy nadzoru budowlanego oparły się na ogólnikowym protokole kontroli okresowej, który nie stanowił wystarczającej podstawy do nałożenia tak szerokich obowiązków naprawczych. Brak było należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym ustalenia, czy wady wynikały ze sposobu utrzymania obiektu, czy z wad pierwotnych. Protokół kontroli okresowej nie jest ekspertyzą techniczną i nie może być jedyną podstawą do wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości.
Czy organ nadzoru budowlanego może rozszerzyć zakres postępowania i nałożyć obowiązki dotyczące elementów budynku innych niż te, które były pierwotnie przedmiotem kontroli lub zawiadomienia o wszczęciu postępowania?
Odpowiedź sądu
Tak, ale wymaga to należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego w odniesieniu do wszystkich stwierdzonych nieprawidłowości, a także zapewnienia stronom możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że choć organ może ustalić inne, dodatkowe nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, to musi to być poparte wszechstronną oceną okoliczności i zebranym materiałem dowodowym. W tej sprawie rozszerzenie zakresu obowiązków nastąpiło bez wystarczającego uzasadnienia dowodowego.
Czy protokół z okresowej kontroli stanu technicznego budynku, sporządzony na podstawie art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego, może stanowić samodzielną i wystarczającą podstawę do wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki protokół, mający charakter ogólnikowy i zawierający jedynie zalecenia, nie jest wystarczającą podstawą do wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości, zwłaszcza gdy dotyczą one szerokiego zakresu prac.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że protokół z kontroli okresowej służy podmiotom odpowiedzialnym za utrzymanie obiektu w celu zapewnienia właściwego użytkowania, ale nie jest opinią ani ekspertyzą techniczną. Brak uzasadnienia zaleceń w protokole uniemożliwia weryfikację podstaw nałożonych obowiązków.
Przepisy (21)
Główne
P.b. art. 66 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nakaz usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego.
P.b. art. 61 § pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określa adresatów decyzji wydawanych na podstawie art. 66 P.b. (właściciel, użytkownik wieczysty, zarządca).
P.p.s.a. art. 151 § w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
Pomocnicze
P.b. art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy wymagań dotyczących obiektu budowlanego.
P.b. art. 5 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy wymagań dotyczących obiektu budowlanego.
P.b. art. 50
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy nakazu usunięcia nieprawidłowości.
P.b. art. 62 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy obowiązku przeprowadzania kontroli stanu technicznego budynku.
P.b. art. 62a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy dokumentacji budowlanej i kontroli.
P.b. art. 59a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy kontroli obiektu budowlanego.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
P.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku.
P.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego przez sąd.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu działania na podstawie przepisów prawa i prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny dowodów na podstawie własnego przekonania.
k.p.a. art. 104 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zakres decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 61 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Zawiadomienie o wszczęciu postępowania.
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Elementy decyzji administracyjnej - rozstrzygnięcie.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Elementy decyzji administracyjnej - uzasadnienie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nadzoru budowlanego oparły się na niewystarczającym materiale dowodowym (protokole kontroli okresowej) do nałożenia tak szerokich obowiązków naprawczych. • Postępowanie dowodowe było niewystarczające do ustalenia, czy stwierdzone nieprawidłowości wynikały ze sposobu utrzymania obiektu, czy z wad pierwotnych. • Decyzje organów nadzoru budowlanego zostały wydane z naruszeniem przepisów K.p.a. dotyczących postępowania dowodowego i wyjaśnienia stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
Protokół z okresowej kontroli znajduje się w aktach administracyjnych organu pierwszej instancji na k. 15-27. • Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego oparcie przez organy nadzoru budowlanego swych decyzji na zaleceniach "Protokołu z okresowej kontroli" z 2018 r. było niewystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy. • Wady budynku jak i zalecenia opierają się na "Protokole z okresowej kontroli" z 2018 r. i określone są tak ogólnie, że nie sposób przejść do dalszych, precyzyjnych rozważań.
Skład orzekający
Robert Sawuła
przewodniczący
Tomasz Zbrojewski
członek
Jan Szuma
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność należytego postępowania dowodowego w sprawach nadzoru budowlanego, ograniczenia w oparciu decyzji o protokoły kontroli okresowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki spraw z zakresu Prawa budowlanego, gdzie kluczowe jest prawidłowe ustalenie stanu technicznego obiektu i przyczyn jego pogorszenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rzetelne postępowanie dowodowe w sprawach budowlanych i że ogólnikowe protokoły nie wystarczą do nakładania kosztownych obowiązków. Jest to istotne dla zarządców nieruchomości i wspólnot mieszkaniowych.
“Czy protokół z kontroli budynku wystarczy, by nakazać remont za tysiące złotych? NSA mówi: nie!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.