II OSK 2764/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-08-08
NSAAdministracyjneŚredniansa
wymeldowanieewidencja ludnościpobyt stałycentrum spraw życiowychpostępowanie administracyjnedowodyocena dowodówskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą wymeldowania, uznając zebrany materiał dowodowy za wystarczający do rozstrzygnięcia.

Skarżący S. B. złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim, który oddalił jego skargę na decyzję o wymeldowaniu. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyły naruszenia przepisów postępowania, w tym dowolnej oceny dowodów i braku przeprowadzenia istotnych dowodów, a także naruszenia prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty za niezasadne, stwierdzając, że organy administracyjne i sąd pierwszej instancji prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy, który był wystarczający do stwierdzenia trwałego opuszczenia miejsca zamieszkania.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej S. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który utrzymał w mocy decyzję o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i procesowego, w tym dowolną ocenę dowodów i brak przeprowadzenia kluczowych dowodów, takich jak zeznania świadka A. B. czy informacje z urzędu pocztowego. Kwestionował również ocenę materiału dowodowego, wskazując na specyfikę swojej pracy jako kierowcy międzynarodowego i potrzebę liberalniejszej oceny przesłanki stałego zamieszkania. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za niezasadne. Sąd stwierdził, że organy administracyjne prawidłowo oceniły zeznania sąsiadów i wyjaśnienia S. B., które potwierdzały jego nieobecność w miejscu zameldowania. Odmówiono wiarygodności zeznaniom osób skonfliktowanych lub posiadających wiedzę jedynie z drugiej ręki. Sąd uznał, że przechowywanie rzeczy osobistych nie przesądza o stałym zamieszkaniu, a praca w innym mieście, gdzie matka posiada własne mieszkanie, podważa twierdzenie o centrum spraw życiowych w kwestionowanym lokalu. Wnioski dowodowe z urzędu pocztowego nie zostały zgłoszone w postępowaniu administracyjnym, a późniejsze dokumenty nie mogły wpłynąć na ustalenie stanu faktycznego. Sąd nie znalazł również podstaw do naruszenia przepisów prawa materialnego, uznając, że przesłanki wymeldowania zostały prawidłowo ustalone. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jednakże taka specyfika pracy wymaga liberalniejszej oceny przesłanki stałego zamieszkania, a ocena całokształtu dowodów musi uwzględniać wszystkie okoliczności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy, który potwierdzał trwałe opuszczenie miejsca zamieszkania, mimo pracy za granicą. Przechowywanie rzeczy osobistych i adres do korespondencji nie przesądza o stałym zamieszkaniu, zwłaszcza gdy centrum spraw życiowych znajduje się gdzie indziej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.e.l. art. 35

Ustawa o ewidencji ludności

u.e.l. art. 25 § ust. 1

Ustawa o ewidencji ludności

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 5

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracyjne i sąd pierwszej instancji prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy, który był wystarczający do stwierdzenia trwałego opuszczenia miejsca zamieszkania. Zeznania sąsiadów i wyjaśnienia S. B. potwierdziły jego nieobecność w miejscu zameldowania. Przechowywanie rzeczy osobistych i adres do korespondencji nie przesądzają o stałym zamieszkaniu, zwłaszcza gdy centrum spraw życiowych znajduje się gdzie indziej.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania poprzez dowolną ocenę dowodów i brak przeprowadzenia istotnych dowodów (zeznania A. B., informacje z urzędu pocztowego). Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów o ewidencji ludności w kontekście specyfiki pracy kierowcy międzynarodowego. Zamknięcie rozprawy przez WSA bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy.

Godne uwagi sformułowania

istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny dowodów i zakresu postępowania dowodowego odnośnie ustalenia okoliczności zamieszkiwania brak było podstawy by odmówić im wiarygodności zwłaszcza, że świadkowie będący sąsiadami nie są w żaden sposób skonfliktowani ze stronami postępowania trudno uznać za przekonywające twierdzenie, że centrum spraw życiowych skarżącego znajduje w S. [...], w jednym pokoju wspólnie zajmowanym z matką, w sytuacji gdy pracuje w Z., gdzie matka posiada własne mieszkanie nie można też uwzględnić zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. uzupełniający dowód z dokumentu, który może być wyjątkowo przeprowadzony przez sąd administracyjny nie może prowadzić do ustalenia nowego stanu faktycznego sprawy administracyjnej albo kontynuowania postępowania dowodowego prowadzonego przez organy.

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący

Robert Sawuła

członek

Tomasz Zbrojewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymeldowania w kontekście pracy zawodowej za granicą i oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym i sądowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i oceny dowodów w konkretnej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla ograniczenia dowodowe sądu administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu wymeldowania i oceny dowodów w kontekście pracy zawodowej za granicą, co może być interesujące dla prawników procesowych i osób w podobnej sytuacji.

Czy praca za granicą uniemożliwia stałe zameldowanie? NSA rozstrzyga w sprawie wymeldowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2764/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-08-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący/
Robert Sawuła
Tomasz Zbrojewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Sygn. powiązane
II SA/Go 37/20 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2020-06-30
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Anna Górska po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielopolskim z dnia 30 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Go 37/20 w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Wojewody Lubuskiego z dnia 21 listopada 2019 r. nr SO-I.621.28.2019.ABor w przedmiocie wymeldowania 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek S. B. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 30 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Go 37/20, oddalił skargę S. B. na decyzję Wojewody Lubuskiego z dnia 21 listopada 2019 r., nr SO-I.621.28.2019.ABor, w przedmiocie wymeldowania.
Powyższą decyzją organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia 5 września 2019 r., znak: SO.5343.6.4.2019, wydaną w oparciu o art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2019 r. poz. 1397), orzekającą o wymeldowaniu S. B. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego położonego w S. nr [...], gm. [...].
Skargę kasacyjną od ww. wyroku złożył S. B., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie "skargi skarżącego od zaskarżonego wyroku zgodnie żądaniami skarżącego", jak również o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów ustanowienia w sprawie pełnomocnika, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący kasacyjnie zarzucił:
1) na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "(Dz.U.2002.153.1271)"- zwana dalej: "p.p.s.a.", naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi skarżącego od decyzji Wojewody, w przedmiocie wymeldowania skarżącego z miejsca stałego pobytu zgłoszonego w budynku mieszkalnym położonym w S. [...], gm. [...], podczas gdy uwzględniając granice niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim pominął, iż w postępowaniu przed organami administracyjnymi obu instancji nie doszło do przeprowadzenia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu S. B., albowiem:
a) w sprawie winno dojść do przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka A. B. na okoliczność faktycznego przebywania skarżącego pod przytoczonym adresem, formy zamieszkiwania skarżącego w domu w związku z pełnieniem obowiązków zawodowych i zamiaru dalszego zamieszkiwania skarżącego w tym miejscu, gdyż A. B. jest zameldowany na pobyt stały pod tym samym adresem co skarżący, a zatem świadek ten posiada informacje istotne dla wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jako domownik skarżącego, zaś biorąc pod uwagę, iż zarówno organy obu instancji, jak również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, dokonały rozstrzygnięć w sprawie na podstawie zeznań osób niemających szczególnej wiedzy o stanie sprawy, takich jak sołtys wsi S. oraz sąsiedzi skarżącego, stwierdzić należy, że ocena materiału dowodowego w niniejszej sprawie miała charakter dowolny, a nie swobodny, co winno prowadzić do uwzględnienia skargi oraz uchylenia zaskarżonych decyzji ze względu na naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz w celu uzupełnienia materiału dowodowego o zeznania ww. świadka, a nie powinno prowadzić do bezzasadnego oddalenia skargi S. B.;
b) w sprawie winno dojść do przeprowadzenia dowodu z informacji Urzędu Pocztowego w [...], ul. [...], na okoliczność, czy S. B. odbiera kierowaną do niego korespondencję w formie rejestrowanych przesyłek poleconych pod adresem: S. [...] oraz czy kiedykolwiek miała miejsce sytuacja, aby rejestrowana przesyłka polecona kierowana do skarżącego została zwrócona przez Pocztę Polską do nadawcy z adnotacją, że skarżący wyprowadził się lub nie mieszka pod wskazanym adresem, gdyż przedmiotowy dowód prowadzić mógł do ustalenia, że skarżący od wielu lat posługuje się ww. adresem jako adresem do korespondencji urzędowej, wysyła i odbiera listy polecone wskazując ww. adres, co stanowi przejaw stałego pobytu w tym miejscu, zaś ani organy postępowania administracyjnego obu instancji, ani Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, tej okoliczności nie uwzględniły, a zatem stwierdzić należy, że ocena materiału dowodowego w niniejszej sprawie miała charakter dowolny, a nie swobodny, co winno prowadzić do uwzględnienia skargi oraz uchylenia zaskarżonych decyzji ze względu na naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, i art. 80 k.p.a.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz w celu uzupełnienia materiału dowodowego o informacje pochodzące od Urzędu Pocztowego w [...], a nie powinno prowadzić do bezzasadnego oddalenia skargi S. B.;
2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływy na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi skarżącego od decyzji Wojewody, podczas gdy uwzględniając granice niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim pominął, iż w sprawie miała miejsce dowolna, w miejsce swobodnej, ocena materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, co winno prowadzić do uwzględnienia skargi oraz uchylenia zaskarżonych decyzji ze względu na naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy, zaś dowolna ocena dowodów w niniejszej sprawie polegała na:
a) sprzeczności oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego z zasadami doświadczenia życiowego i nieuwzględnienie specyfiki pracy zawodowej skarżącego polegającej na świadczeniu usług kierowcy zawodowego w transporcie międzynarodowym, co wiązało się z długotrwałym wyjazdami skarżącego i zorganizowaniem sobie doraźnego zaspokajania potrzeb bytowych w samochodzie na czas pobytu w trasie, co nie wyłączało faktycznego stałego pobytu pod wskazanym adresem i zamiaru zamieszkiwania w tym miejscu w celu odpoczynku od pracy, spotykania się z rodziną, korzystania z rzeczy osobistych i sprzętów elektronicznych znajdujących się w jego pokoju, zaś powyższe okoliczności winny wpływać na bardziej liberalną ocenę przesłanki zameldowania na pobyt stały, aniżeli w przypadku typowego zamieszkiwania;
b) co do oceny protokołu kontroli z dnia 24 czerwca 2019 r. - została ona dokonana nieobiektywnie i jednostronnie niekorzystnie dla skarżącego, albowiem część rzeczy znajdujących się w pokoju skarżącego była używana, co zostało w ocenie dowodów pominięte, a nadto z treści przedmiotowego protokołu oględzin wynika wprost, że skarżący okazał swoje ubrania, bieliznę, szczoteczkę do zębów, perfumy, maszynkę do golenia oraz sprzęt elektroniczny stanowiący jego własność, które to przedmioty są rzeczami zwykłego codziennego użytku charakteryzujące zamieszkiwanie osoby w danym miejscu;
c) co do oceny pisma Komisariatu Policji z dnia 30 maja 2019 r. - została ona dokonana niewszechstronnie i pominięta, choć działała na korzyść interesu skarżącego, albowiem z treści dokumentu wynika, że domownikami skarżącego są A. B. oraz A. B. (potrzeba przesłuchania tego świadka), zajmowanie przez S. B. pokoju pod omawianym adresem w S. [...], praca skarżącego za granicą;
d) co do zeznań świadków A. B., E. B. oraz Z. T. oraz zeznań skarżącego S. B. - została ona dokona niewszechstronnie i nieobiektywnie z pominięciem okoliczności korzystnych dla skarżącego, a wynikających z pisma Komisariatu Policji z dnia 30 maja 2019 r. oraz protokołu kontroli z dnia 24 czerwca 2019 r., jak również sprzecznie z zasadami prawidłowego rozumowania oraz doświadczenia życiowego jakoby rzekomy stosunek pokrewieństwa między tymi osobami oraz spór E. B. i wnioskodawcy S. B. miały wpływ na rzekomą niewiarygodność zeznań tych osób zeznających na korzyść S. B.;
e) co do zeznań wnioskodawcy S. B., świadków M. M., D. S. i I. D. - została ona dokona niewszechstronnie i nieobiektywnie z pominięciem okoliczności korzystnych dla skarżącego, a wynikających z pisma Komisariatu Policji z dnia 30 maja 2019 r. oraz protokołu kontroli z dnia 24 czerwca 2019 r., jak również sprzecznie z zasadami prawidłowego rozumowania oraz doświadczenia życiowego jakoby sołtys wsi i sąsiedzi skarżącego dysponowali wiedzą o tym, czy S. B. zamieszkuje z zamiarem stałego pobytu pod omawianym adresem, a nadto zeznania tych osób są wewnętrznie sprzeczne;
3) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 106 § 3, art. 133 § 1, art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zamknięcie rozprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy, a w szczególności ustalenia, czy skarżący zamieszkuje pod ww. adresem z zamiarem stałego pobytu, a nadto dokonanie dowolnych ustaleń i oparcie rozstrzygnięcia na podstawie niewiarygodnych dowodów niezasługujących na uwzględnienie z przyczyn wskazanych jako podstawy kasacyjne w pkt 2) lit. a) - e) niniejszej skargi kasacyjnej;
4) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 25 ust. 1 oraz art. 35 ustawy o ewidencji ludności, polegające na nieprawidłowym przyjęciu, iż przebywanie S. B. nieregularnie co kilka, czasem kilkanaście dni, poza domem w związku z wykonywaniem obowiązków zawodowych kierowcy międzynarodowego stanowi o braku możliwości uznania, iż strona zamieszkuje pod wskazanym adresem z zamiarem stałego pobytu, podczas gdy praca związana z częstymi wyjazdami, której specyfika polega na tym, że w istocie nie ma możliwości typowego zamieszkiwania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem, wymaga dokonywania bardziej liberalnej oceny tej przesłanki zameldowania na pobyt stały, aniżeli w przypadku innych osób.
Skarżący kasacyjnie wniósł nadto, na podstawie art. 106 § 3 "kpa" w zw. z art. 193 "kpa", o przeprowadzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny dowodu uzupełniającego z następujących dokumentów, albowiem jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie:
1) oświadczenia A. B. z dnia 25 sierpnia 2020 r. oraz oświadczenia A. B. z dnia 27 sierpnia 2020 r. - na okoliczność niewyczerpania przez organy postępowania administracyjnego obu instancji postępowania dowodowego w niniejszej sprawie w przedmiocie ustalenia, czy skarżący spełnia przesłanki do stałego pobytu zgłoszonego w budynku mieszkalnym położonym w S. [...] i pominięcia tego braku w postępowaniu dowodowym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, zasadności podstawy kasacyjnej opisanej w pkt 1) lit. a) niniejszej skargi kasacyjnej, konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku, celem umożliwienia uzupełnienia postępowania dowodowego w omawianym zakresie, posiadania przez świadka A. B. informacji istotnych dla wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie o wymeldowanie, utrudniania dostępu do nieruchomości w wyniku założenia kłódki na bramę wjazdową na posesję w S. [...];
2) decyzji o zmianie nazwiska i nazwiska rodowego Urzędu Stanu Cywilnego w [...] z dnia 29 marca 2010 r., znak sprawy: USC 51370-3/2010, decyzji Starosty [...] o przyznaniu S. B. statusu osoby bezrobotnej z dnia 18 listopada 2019 r., w sprawie sygn. akt DS-5230/070911/00011/2019, zgłoszenia do ubezpieczenia ZUS ZUA z dnia 18 listopada 2019 r., zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] o wypłaconych zasiłkach/świadczeniach z dnia 3 czerwca 2019 r. (kopie) - wszystkie na okoliczność niewyczerpania przez organy postępowania administracyjnego obu instancji postępowania dowodowego w niniejszej sprawie w przedmiocie ustalenia, czy skarżący spełnia przesłanki do stałego pobytu zgłoszonego w budynku mieszkalnym położonym w S. [...], gm. [...] i pominięcia tego braku w postępowaniu dowodowym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, zasadności podstawy kasacyjnej opisanej w pkt 1) lit. a) niniejszej skargi kasacyjnej, konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku, celem umożliwienia uzupełnienia postępowania dowodowego w omawianym zakresie, posługiwania się przez skarżącego adresem zameldowania do korespondencji urzędowej;
3) wezwania do opróżnienia nieruchomości z dnia 10 sierpnia 2020 r. oraz decyzji Starosty [...] o przyznaniu S. B. statusu osoby bezrobotnej z dnia 18 listopada 2019 r., w sprawie sygn. akt DS-5230/070911/00011/2019 - obie na okoliczność zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania w całości decyzji organów obu instancji w przedmiocie wymeldowania skarżącego z ww. adres stałego pobytu, potrzeby uniknięcia niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu trudnych do odwrócenia skutków w postaci zapadnięcia wyroku eksmisyjnego wydanego w oparciu o ww. wadliwe decyzje i zaskarżony wyrok oraz potrzeby uniknięcia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody w postaci pozbawienia prawa do określonych świadczeń lub uzyskania określonego statusu przed właściwymi urzędami, co szczegółowo opisano w uzasadnieniu niniejszej skargi kasacyjnej;
4) fotografii kłódki na bramie wjazdowej na posesję w S. [...] - na okoliczność utrudniania dostępu do nieruchomości w wyniku założenia kłódki na bramę wjazdową na posesję w S. [...].
W piśmie procesowym z dnia 9 czerwca 2023 r. uczestnik postępowania S. B. przedstawił swoje stanowisko w sprawie. Załączył do niego kopię protokołu przesłuchania matki skarżącego E. B. w dniu 02.08.2022 r. w Komisariacie Policji w [...].
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, zauważyć należy, że istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny dowodów i zakresu postępowania dowodowego odnośnie ustalenia okoliczności zamieszkiwania przez skarżącego S. B. na nieruchomości położonej w S. [...] nr [...], stanowiącej własność jego wuja S. B. Autor skargi kasacyjnej podnosząc zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. zakwestionował prawidłowość oceny dowodów, jak i wskazał na braki w zebranym materiale dowodowym, których nie uwzględniono zarówno w postępowaniu toczącym się przed organami orzekającymi w sprawie, jak i w postępowaniu przed Sądem I instancji. Zarzuty te w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego są niezasadne. Organy orzekające w sprawie na podstawie zeznań dwojga świadków będących sąsiadami stron oraz wyjaśnień S. B. przyjęły, że S. B. wyprowadził się z nieruchomości w S. [...] kilka lat wcześniej i jedynie odwiedza swoją babcię A. B. kilka razy w miesiącu, pomagając jej przy robieniu zakupów. Okoliczność, że S. B. nie przebywa w S. [...] potwierdziła świadek będąca sołtysem tej miejscowości. Powyższe zeznania wzajemnie się uzupełniają i brak było podstawy by odmówić im wiarygodności zwłaszcza, że świadkowie będący sąsiadami nie są w żaden sposób skonfliktowani ze stronami postępowania. Zasadnie natomiast nie uwzględniono zeznań świadka będącego kolegą z pracy E. B., który jedynie z rozmów z nią miał informacje, że mieszka ona z synem w S. [...]. A. B. do protokołu rozprawy administracyjnej w dniu 17 lipca 2019 r. złożyła wyjaśnienia, z których wynikało, że nie wie gdzie pracuje jej wnuk ale wie, że jeździ lawetą. Nie potrafiła określić jak często wnuk nocuje w pokoju zajmowanym z matką. Zasadnie także organy orzekające w sprawie nie uwzględniły zeznań A. B. i jej córki E., w stosunku do której toczyło się odrębne postępowanie o wymeldowanie. Niewątpliwie E. B. będąca w konflikcie z bratem S. B. zainteresowana była tym, by nie wymeldowywać jej syna z pomieszczenia, które jak twierdziła zajmowała wspólnie z nim w S. [...]. Także zeznania A. B., które nie były w pełni konsekwentne zasadnie nie zostały uznane za w pełni wiarygodne co do okoliczności stałego zamieszkiwania wnuka w lokalu. Zwrócić należy także uwagę, że zasadniczym argumentem E. B., że mieszka wraz synem w S. [...] było to, że jedynie po wypadku syna, który miał miejsce w 2013 r. zameldowała się czasowo w lokalu przy ul. O. [...] w Z. aby ułatwić prowadzenie rehabilitacji syna. Lokal ten miała wynajmować. Na rozprawie przed Sądem I instancji w sprawie o sygn. akt II SA/Go 30/20 przyznała jednak, że od 2011 r. jest właścicielką mieszkania w Z. przy ul. O. [...]. W przytoczonych wyżej okolicznościach, trafnie Sąd I instancji uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia decyzji a jego ocena przez organy nie naruszała art. 80 k.p.a. Fakt, że w sprawie nie przeprowadzono dowodu z zeznań świadka A. B. nie mógł mieć wpływu na wynik sprawy. A. B. będący bratem E. i S. B. stwierdził podczas czynności sprawdzających dokonywanych przez Policję, że S. B. mieszka w S. [...]. W sporze, który niewątpliwie występuje w rodzinie B. można było mieć wątpliwości co do obiektywizmu takich zeznań. Trafnie też Sąd I instancji uznał, że okoliczność, iż w pokoju, w którym S. B. i E. B. rzekomo zamieszkują, przechowuje on niektóre rzeczy osobiste, nie może przesądzać o tym, że w lokalu tym zamieszkuje on na stałe. Poza tym, trudno uznać za przekonywające twierdzenie, że centrum spraw życiowych skarżącego znajduje w S. [...], w jednym pokoju wspólnie zajmowanym z matką, w sytuacji gdy pracuje w Z., gdzie matka posiada własne mieszkanie.
Niezasadne są także wywody skargi kasacyjnej odnośnie braku przeprowadzenia dowodu z informacji Urzędu Pocztowego w [...] na okoliczność, czy S. B. odbiera kierowaną do niego korespondencję pod adresem S. [...], co świadczyć by mogło, że posługuje się on tym adresem od wielu lat i jest przejawem jego stałego pobytu w danym miejscu. Przede wszystkim, taki wniosek dowodowy nie został zgłoszony w toku postępowania przed organami. Poza tym wielokrotnie się zdarza, że z różnych powodów osoby wyprowadzając się z określonego miejsca nie chcąc zmieniać danych adresowych w różnych urzędach, korzystają przy odbiorze korespondencji z dotychczasowego adresu, gdy mają taką możliwość.
W sprawie nie doszło też do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Wymieniony przepis może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną wówczas, gdy sąd przyjął i wnioskował o jakimś fakcie na podstawie źródła znajdującego się poza aktami sprawy, a mianowicie wówczas, gdy wbrew zasadzie wyrażonej na gruncie przywołanego przepisu prawa naruszył zakaz wyprowadzania oceny prawnej na podstawie faktów i dowodów niewynikających z akt sprawy, a tym samym zakaz wykraczania poza materiał dowodowy zebrany w postępowaniu zakończonym decyzją. Autor skargi kasacyjnej nie wykazał, by Sąd I instancji podjął rozstrzygnięcie na podstawie dowodów, które nie były przeprowadzone w toku postępowania przed organami prowadzącymi postępowanie. W sprawie nie doszło też do naruszenia art. 106 § 3 w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. W toku postępowania przed Sądem I instancji, nie były przeprowadzane uzupełniające dowody z dokumentów. Tym samym, Sąd I instancji nie mógł uchybić wskazanym wyżej przepisom. Nie można też uwzględnić zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Wymieniony przepis można naruszyć wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Skarżący kasacyjnie nie zgłaszał żadnych wniosków dowodowych w postępowaniu przed Sądem I instancji i nie wskazywał też na jakieś szczególne i oczywiste uchybienia w postępowaniu przed organami. Sąd I instancji kontrolując zaskarżoną decyzję trafnie zaakceptował zarówno dowody i ich ocenę, na podstawie których organy orzekające w sprawie uznały, że skarżący kasacyjnie wiele lat temu opuścił stałe miejsce zamieszkania w sposób trwały i dobrowolny, co uzasadniało jego wymeldowanie. Wobec oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. w sprawie nie mogło również dojść do naruszenia art. 135 p.p.s.a.
Wobec prawidłowego ustalenia przez organy orzekające w sprawie na podstawie zebranego materiału dowodowego przesłanek wymeldowania z pobytu stałego, nie doszło w sprawie także do naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 25 ust. 1 i art. 35 powołanej wyżej ustawy o ewidencji ludności.
Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił zgłoszonych w skardze kasacyjnej wniosków dowodowych z dokumentów, ponieważ częściowo powstały one dopiero po wydaniu zaskarżonej decyzji, bądź nie miały znaczenia w sprawie, jak np. decyzja o przyznaniu skarżącemu kasacyjnie statusu bezrobotnego. Podkreślić należy, że uzupełniający dowód z dokumentu, który może być wyjątkowo przeprowadzony przez sąd administracyjny nie może prowadzić do ustalenia nowego stanu faktycznego sprawy administracyjnej albo kontynuowania postępowania dowodowego prowadzonego przez organy. Innymi słowy, celem wprowadzenia regulacji art. 106 § 3 p.p.s.a. nie było umożliwienie ponownego, czy też uzupełniającego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, lecz pozwolenie na dokonanie przez sąd oceny pod względem zgodności z prawem. Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, co przejawia się w badaniu, czy organ administracji ustalił stan faktyczny zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego, nie może zasadniczo wykraczać poza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie (zob. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2019 r., sygn. akt I GSK 1288/18, LEX nr 2706862). Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może służyć do kwestionowania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza, ani do ustalania stanu faktycznego sprawy przed sądem administracyjnym.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, w oparciu o art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu. Jednocześnie oddalony został również wniosek uczestnika postępowania S. B. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z uwagi na brak podstawy prawnej do takiego rozstrzygnięcia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI