II OSK 2762/12

Naczelny Sąd Administracyjny2014-04-15
NSAAdministracyjneWysokansa
broń palnabroń myśliwskacele łowieckierejestracja broniKomendant Główny Policjiustawa o broni i amunicjirozporządzenie Ministra Środowiskazasada dwuinstancyjnościpostępowanie administracyjne

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował nowe przepisy dotyczące broni myśliwskiej, a skarga kasacyjna skarżącego dotycząca konstytucyjności przepisów nie zasługuje na uwzględnienie.

Sprawa dotyczyła odmowy rejestracji pistoletu Glock 17 do celów łowieckich. WSA uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji, uznając naruszenie zasady dwuinstancyjności z powodu zmiany stanu prawnego między wydaniem decyzji organu I instancji a decyzji organu odwoławczego. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował nowe przepisy, a zasada dwuinstancyjności nie wymaga stosowania stanu prawnego z daty wydania decyzji organu I instancji w przypadku zmiany przepisów. NSA oddalił również skargę kasacyjną skarżącego, uznając przepisy rozporządzenia dotyczące broni myśliwskiej za zgodne z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji odmawiającą rejestracji pistoletu Glock 17 do celów łowieckich. Sąd I instancji uznał, że organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności, stosując przepisy obowiązujące od 14 grudnia 2011 r., podczas gdy organ I instancji rozpatrywał sprawę według stanu prawnego obowiązującego wcześniej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował nowe przepisy. NSA wyjaśnił, że zasada dwuinstancyjności nie wyklucza stosowania przez organ odwoławczy przepisów obowiązujących w dacie rozpatrywania odwołania, zwłaszcza gdy nie ma szczególnych norm intertemporalnych. NSA podkreślił, że zmiana stanu prawnego nie zawsze wymaga uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, jeśli stan faktyczny nie budzi wątpliwości i można zastosować nowe przepisy. NSA oddalił również skargę kasacyjną skarżącego, który kwestionował konstytucyjność przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z 2005 r. dotyczących broni myśliwskiej. Sąd uznał, że przepisy te są zgodne z ustawą o broni i amunicji oraz z prawem łowieckim, a pistolety nie mogą być uznawane za broń myśliwską.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy ma obowiązek stosować przepisy obowiązujące w dacie rozpatrywania odwołania, chyba że istnieją szczególne normy intertemporalne.

Uzasadnienie

Zasada dwuinstancyjności nie wyklucza stosowania przez organ odwoławczy aktualnego stanu prawnego. Organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznać sprawę i wydać rozstrzygnięcie zgodne z obowiązującymi przepisami, chyba że zmiana stanu prawnego lub uchybienia organu I instancji wymagają ponownego wyjaśnienia sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

u.o.b.a. art. 13 ust. 3

Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji

W związku z art. 10 ust. 4 pkt 3, określa, że do celów łowieckich można posiadać broń dopuszczoną do wykonywania polowań na podstawie odrębnych przepisów.

u.o.b.a. art. 10 ust. 4 pkt 3

Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji

Określa, że do celów łowieckich można posiadać broń dopuszczoną do wykonywania polowań na podstawie odrębnych przepisów.

Dz. U. Nr 257, poz. 1548 § § 3 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 15 listopada 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz

Nowe brzmienie przepisu, które wprost wyklucza pistolety i rewolwery z broni dopuszczonej do polowań.

Pomocnicze

Dz.U. 2005 nr 61 poz. 548 § § 3 ust. 2

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz

Określa wymogi dotyczące energii kinetycznej pocisków broni myśliwskiej.

Dz.U. 2000 nr 19 poz. 240 § § 5 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie rodzajów szczególnie niebezpiecznych broni i amunicji oraz rodzajów broni odpowiadającej celom, w których może być wydane pozwolenie na broń

Wskazuje na zakaz używania broni krótkiej do celów łowieckich dla posiadaczy pozwolenia na broń palną myśliwską (obowiązywał do 9 marca 2011 r.).

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa możliwość rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy.

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa możliwość uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego, w tym ochrona praw nabytych.

Konstytucja RP art. 92 ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepisy wykonawcze (rozporządzenia) wydawane są na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie i na jej podstawie.

Prawo łowieckie art. 43 ust. 3

Ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie

Delegacja ustawowa dla Ministra Środowiska do wydania rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania.

Prawo łowieckie art. 4 ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie

Definicja polowania obejmująca strzelanie z myśliwskiej broni palnej.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA jest związany granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wiążąca moc oceny prawnej wyrażonej przez sąd I instancji dla organu I instancji.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada działania organów na podstawie przepisów prawa.

k.p.a. art. 12 § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada szybkości postępowania.

Konstytucja RP art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i wyjątki od niej.

u.o.b.a. art. 4 ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji

Rozróżnienie między bronią palną bojową a myśliwską.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy prawidłowo zastosował nowe przepisy dotyczące broni myśliwskiej, a zasada dwuinstancyjności nie wymaga stosowania stanu prawnego z daty wydania decyzji organu I instancji. Przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z 2005 r. dotyczące broni myśliwskiej są zgodne z prawem i nie naruszają Konstytucji RP.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności przez organ odwoławczy (argument WSA). Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP oraz § 3 rozporządzenia z 23 marca 2005 r., przez zastosowanie niekonstytucyjnych przepisów wykonawczych jako podstawy materialnoprawnej orzeczenia (argument skarżącego J.P.).

Godne uwagi sformułowania

zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego organy zobowiązane są uwzględnić zmianę stanu prawnego, jaka następuje w toku postępowania i orzekać na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji jest sytuacją wyjątkową pistolet jako broń bojowa, nie może być uznany jednocześnie za broń myśliwską nie można mówić o przekroczeniu delegacji ustawowej przez przepisy rozporządzenia z 2005 r.

Skład orzekający

Dorota Jadwiszczok

sędzia

Jerzy Stelmasiak

sprawozdawca

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dwuinstancyjności w kontekście zmiany stanu prawnego w postępowaniu administracyjnym oraz dopuszczalności stosowania pistoletów jako broni myśliwskiej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z bronią palną i przepisami łowieckimi. Interpretacja zasady dwuinstancyjności ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy interesującego zagadnienia prawnego związanego z interpretacją zasady dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym oraz dopuszczalnością używania broni palnej do celów łowieckich, co może być ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i karnym.

Czy pistolet może być bronią myśliwską? NSA wyjaśnia zasady dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2762/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2014-04-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-11-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Jadwiszczok
Jerzy Stelmasiak /sprawozdawca/
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6319 Inne o symbolu podstawowym 631
Hasła tematyczne
Broń i materiały wybuchowe
Sygn. powiązane
II SA/Wa 714/12 - Wyrok WSA w Warszawie z 2012-06-29
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę WSA do ponownego rozpoznania 2.Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 61 poz 548
par. 3 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz
Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
art. 13 ust. 3 w związku z art. 10 ust. 4 pkt 3
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.
Dz.U. 2000 nr 19 poz 240
par. 5 pkt 2
Rozporządzenie MInistra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie rodzajów szczególnie niebezpiecznych broni i  amunicji oraz rodzajów broni odpowiadającej celom, w których może być wydane pozwolenie na broń.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant: starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych Komendanta Głównego Policji i J.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 714/12 w sprawie ze skargi J.P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2012 r. nr[...] w przedmiocie odmowy zarejestrowania broni palnej krótkiej do celów łowieckich 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. oddala skargę kasacyjną J.P., 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 29 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi J.P. (dalej jako "skarżący") uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] lutego 2012 r. w przedmiocie odmowy zarejestrowania broni palnej krótkiej do celów łowieckich, a także poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z [...] września 2011 r.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący uzyskał pozwolenie na cztery egzemplarze broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich i w ramach tego pozwolenia nabył pistolet Glock 17 kal. 9x19 mm oraz zgłosił go do zarejestrowania do celów łowieckich.
Decyzją z [...] września 2011 r. Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie odmówił zarejestrowania powyższej broni do celów łowieckich. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że pistolet, ze względu na energię kinetyczną pocisków z niego wystrzeliwanych nie spełnia warunków broni myśliwskiej, o której mowa w § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz (Dz.U. Nr 61, poz. 548 ze zm. – dalej jako "rozporządzenie z 2005 r."). Ponadto organ wskazał, że skarżący nie odbył przeszkolenia w zakresie posługiwania się bronią krótką.
Decyzją z [...] lutego 2012 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jako podstawę prawną organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 13 ust. 3 w związku z art. 10 ust. 4 pkt 3 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm. – dalej jako "ustawa o broni i amunicji") i § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2005 r.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że do 9 marca 2011 r. osoby posiadające pozwolenie na broń palną myśliwską obowiązywał zakaz prawny używania do celów łowieckich broni krótkiej w postaci pistoletów i rewolwerów - § 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 20 marca 2000 r. w sprawie rodzajów szczególnie niebezpiecznych broni i amunicji oraz rodzajów broni odpowiadającej celom, w których może być wydane pozwolenie na broń (Dz.U. Nr 19, poz. 240 ze zm. – dalej jako "rozporządzenie z 2000 r."). W związku z nowelizacją ustawy o broni i amunicji dokonaną ustawą z 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz.U. Nr 38, poz. 195), rozporządzenie to zostało uznane za uchylone. Natomiast określenie rodzajów broni dopuszczonej do używania w zależności od celu, do jakiego zostało wydane pozwolenie, prawodawca przeniósł do ustawy, wskazując w art. 10 ust. 4 pkt 3, że do celów łowieckich można posiadać broń dopuszczoną do wykonywania polowań na podstawie odrębnych przepisów. Przepisy takie zawiera rozporządzenie z 2005 r.
Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że w dacie wydania decyzji przez organ I instancji obowiązywał przepis § 3 ust. 1-3 tego rozporządzenia stanowiący, że do wykonywania polowania oraz odstrzału zwierząt stanowiących nadzwyczajne zagrożenie dla życia, zdrowia lub gospodarki człowieka dopuszczona jest wyłącznie myśliwska broń palna, z której po maksymalnym załadowaniu można oddać najwyżej sześć pojedynczych strzałów, przy czym magazynek broni samopowtarzalnej może zawierać najwyżej dwa naboje. Polowanie na zwierzynę grubą odbywało się wyłącznie przy użyciu myśliwskiej broni palnej o lufach gwintowanych o kalibrze minimum 5,6 mm oraz stosowanych do niej naboi myśliwskich z pociskami półpłaszczowymi, które w odległości 100 m od wylotu lufy posiadały energię 1000 J (polowania na sarny, dziki, warchlaki i drapieżniki), 2000 J (na jelenie, daniele, muflony i dziki) i 2500 J (na łosie), przy czym dopuszczano polowanie na wymienioną zwierzynę (z wyłączeniem łosi i jeleni byków) również z broni o lufach gładkich, lecz z użyciem myśliwskich naboi kulowych (§ 3 ust. 3).
W ocenie Komendanta Głównego Policji, organ I instancji prawidłowo zinterpretował wskazane wyżej przepisy i uznał, że zgłoszony do rejestracji pistolet nie może być zarejestrowany jako broń do celów łowieckich, bowiem broń ta nie umożliwia nadania pociskowi energii kinetycznej, o której mowa w rozporządzeniu.
Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że 14 grudnia 2011 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Środowiska z 15 listopada 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz (Dz. U. Nr 257, poz. 1548). Organ II instancji zobowiązany był do rozpatrzenia sprawy zgodnie z obowiązującym stanem prawnym. Zgodnie z obecnym brzmieniem § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2005 r., do wykonywania polowania oraz odstrzału zwierząt stanowiących nadzwyczajne zagrożenie dla życia, zdrowia lub gospodarki człowieka dopuszczona jest wyłącznie myśliwska broń palna długa centralnego zapłonu, o lufach gwintowanych lub gładkich, z wyłączeniem broni czarnoprochowej, pistoletów i rewolwerów. Z tego względu, w ocenie organu odwoławczego, kwestia przeszkolenia posługiwania się bronią krótką, energii kinetycznej pocisków, jak i pojemności magazynka broni krótkiej nie ma znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Z przytoczonego wyżej przepisu wprost wynika, że pistolet nie może być używany do wykonywania polowania.
Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą Sąd I instancji wyjaśnił, że dwuinstancyjność postępowania administracyjnego polega między innymi na tym, że organy obu instancji rozpatrują sprawę w oparciu o jednakowy stan faktyczny i prawny. W ocenie Sądu I instancji, w niniejszej sprawie zasada ta została naruszona, ponieważ organ I instancji rozpatrzył sprawę według przepisów obowiązujących w okresie od 9 marca 2011 r. do 14 grudnia 2011 r. i zgodnie z tymi przepisami analizował określone cechy konstrukcyjne broni i przeznaczonych do niej nabojów. Natomiast organ II instancji rozpatrzył sprawę zgodnie z przepisami obowiązującymi od 14 grudnia 2011 r., które w inny sposób nakazywały rozstrzygać sprawę, wskazywały na inne kryteria kwalifikacyjne broni myśliwskiej, wykluczając ze zbioru broni myśliwskiej pistolety i rewolwery.
Sąd I instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego, że w sprawie zastosowanie miały przepisy obowiązujące w brzmieniu od 14 grudnia 2011 r. W ocenie Sądu I instancji, z tych przyczyn organ powinien uchylić rozstrzygniecie organu I instancji i nakazać temu organowi ponownie rozpatrzyć sprawę, przy zastosowaniu kryteriów przewidzianych w aktualnie obowiązujących przepisach omawianego rozporządzenia. Sąd I instancji wskazał, że od 14 grudnia 2011 r. rozstrzygniecie organu I instancji nie odpowiadało prawu, a ponadto "nie uprawomocniło się pod rządami przepisów obowiązujących w dacie rozstrzygania przez organ I instancji".
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ administracji.
Komendant Główny Policji zarzucił naruszenie przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") w związku z art. 15, art. 138 § 2 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, że doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Organ wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Wniósł także o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł także skarżący. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP oraz § 3 rozporządzenia z 23 marca 2005 r., przez zastosowanie niekonstytucyjnych przepisów wykonawczych jako podstawy materialnoprawnej orzeczenia.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżącego organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Po pierwsze, na uwzględnienie zasługiwał podniesiony przez organ zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 15 i art. 138 § 2 k.p.a. Argumentacja Sądu I instancji sprowadza się do stwierdzenia, że organ II instancji naruszył zasadę dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) rozstrzygając sprawę co do jej istoty, pomimo, że między wydaniem decyzji organu I instancji, a decyzji organu odwoławczego, doszło do zmiany stanu prawnego. W ocenie Sądu I instancji, zasada dwuinstancyjności oznacza, że oba organy zobowiązane są rozpoznać sprawę uwzględniając ten sam stan prawny, a jego zmiana na etapie postępowania odwoławczego oznacza konieczność uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (art. 138 § 2 k.p.a.). Tak sformułowanego poglądu Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela, bowiem nie uwzględnia on relacji między art. 15 k.p.a. oraz art. 138 § 1 i 2 k.p.a.
Nie ulega wątpliwości, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, co wynika wprost z art. 15 k.p.a. i art. 78 Konstytucji RP. Jednocześnie w zdaniu drugim art. 78 Konstytucji RP jednoznacznie stanowi, że wyjątki od zasady dwuinstancyjności oraz tryb zaskarżenia określone są w ustawie. W przypadku procedury administracyjnej ustawą tą jest kodeks postępowania administracyjnego. Stąd też dla pełnego określenia mechanizmów zasady dwuinstancyjności na gruncie tej ustawy konieczne jest sięgnięcie do dalszych jej przepisów, które przewidują zarówno tryb zaskarżenia, jak i zakres orzekania przez organ odwoławczy. Katalog rozstrzygnięć, jakie może podjąć organ odwoławczy na skutek rozpoznania odwołania (bądź odpowiednio zażalenia) przewiduje art. 138 § 1 i 2 k.p.a. Analiza treści tego przepisu prowadzi do wniosku, że zasadą jest rozpoznanie sprawy i jej zakończenie przez organ odwoławczy (art. 138 § 1 pkt 1 – 3 k.p.a.), a uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji jest sytuacją wyjątkową (art. 138 § 2 k.p.a.). Wydanie decyzji kasacyjnej jest możliwe tylko, jeśli decyzja I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (art. 138 § 2 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym od 11 kwietnia 2011 r.). Oznacza to, że jeżeli nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości, to rolą organu odwoławczego jest rozpoznanie sprawy i wydanie jednego z rozstrzygnięć, o których mowa w art. 138 § 1 pkt 1 – 3 k.p.a. Jednocześnie jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, jest działanie organów na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), a więc organy zawsze zobowiązane są uwzględnić zmianę stanu prawnego, jaka następuje w toku postępowania i orzekać na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji. Oczywiście nie oznacza to, że w każdym przypadku organy orzekają na podstawie przepisów nowych czy znowelizowanych, bowiem odmienny sposób stosowania przepisów może wynikać z odpowiednich norm intertemporalnych. Nie ulega jednak wątpliwości, że w niniejszej sprawie tego rodzaju szczególne normy nie zostały przez ustawodawcę wprowadzone, a więc organ odwoławczy zobowiązany był orzekać z uwzględnieniem nowego stanu prawnego.
Powyższe oznacza, że w przypadku zmiany stanu prawnego, która następuje między wydaniem decyzji organu I Instancji, a rozpatrzeniem odwołania przez organ odwoławczy, zasada dwuinstancyjności, w braku odpowiednich przepisów intertemporalnych, nakłada na organ II instancji obowiązek rozpatrzenia sprawy i wydania jednego z rozstrzygnięć, o których stanowi art. 138 § 1 pkt 1 – 3 k.p.a. z uwzględnieniem nowych bądź znowelizowanych przepisów. Natomiast uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest możliwe tylko wówczas, gdy na skutek uchybień organu I instancji bądź na skutek zmiany stanu prawnego, konieczne jest wyjaśnienie sprawy w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W niniejszej sprawie Sąd I instancji nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji, a w szczególności naruszenia, które uzasadniałoby ponowne rozpatrzenie sprawy w przedstawionym wyżej zakresie. Organ I instancji ustalając stan faktyczny sprawy zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, co nie zostało skutecznie zakwestionowane przez Sąd I instancji, a stan faktyczny w ogóle nie był przedmiotem sporu. Jednocześnie zmiana stanu prawnego, jaka nastąpiła w związku z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Środowiska z 15 listopada 2011 r. zmieniającego rozporządzenie z 2005 r., nie wymagała ponownego wyjaśnienia sprawy w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Uchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej prowadziłoby więc jedynie do konieczności ponownego rozpatrzenia sprawy przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie, przy czym rozpatrzenie to sprowadzałoby się do mechanicznego powielenia uzasadnienia wcześniejszej decyzji organu odwoławczego w zakresie zastosowania niebudzących wątpliwości i obecnie obowiązujących przepisów prawa materialnego, szczególnie, że Sąd I instancji podzielił stanowisko w zakresie zastosowania tych przepisów przez organ odwoławczy, a ocena prawna wyrażona przez Sąd I instancji byłaby dla organu I instancji wiążącą (art. 153 p.p.s.a.). Stałoby to w sprzeczności nie tylko z błędnie wyłożoną przez Sąd I instancji zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, lecz również zasadą szybkości postępowania, o której mowa w art. 12 § 1 i 2 k.p.a.
Z tych przyczyn skarga kasacyjna Komendanta Głównego Policji zasługiwała na uwzględnienie. Sąd I instancji nie miał podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., ponieważ błędnie ocenił, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 15 k.p.a. Zarzuty organu w tym zakresie okazały się więc uzasadnione.
Po drugie, na uwzględnienie nie zasługują zarzuty podnoszone w skardze kasacyjnej skarżącego, tj. zarzuty naruszenia art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP oraz § 3 rozporządzenia z 23 marca 2005 r., przez zastosowanie niekonstytucyjnych przepisów wykonawczych jako podstawy materialnoprawnej orzeczenia.
Stosownie do art. 10 ust. 4 pkt 3 ustawy o broni i amunicji, pozwolenie na posiadanie broni do celów łowieckich uprawnia do posiadania broni i amunicji dopuszczonej do wykonywania polowań na podstawie odrębnych przepisów. Tymi odrębnymi przepisami są przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz, wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 43 ust. 3 ustawy z 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1226 ze zm. – dalej jako "ustawa Prawo łowieckie"). Przepisy rozporządzenia z 2005 r. ulegały zmianom i § 3 ust. 1 uzyskał nowe brzmienie na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z 15 listopada 2011 r. Nowe brzmienie § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2005 r., obowiązującego w dacie wydania decyzji przez organ II instancji, nie budzi żadnych wątpliwości. Przepis ten wyraźnie stanowi, że do polowań dopuszczona jest wyłącznie myśliwska broń palna długa centralnego zapłonu, o lufach gwintowanych lub gładkich, z wyłączeniem broni czarnoprochowej, pistoletów i rewolwerów. Przed dokonaniem tej zmiany, w okresie od 10 marca 2011 r. do 14 grudnia 2011 r. obowiązywał § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2005 r., który to przepis nie wykluczał wyraźnie pistoletów i rewolwerów z broni myśliwskiej, jednak nie mogły być one uznane za broń myśliwską między innymi z tego powodu, że nie spełniały wymogów z § 3 ust. 2 rozporządzenia z 2005 r. (ich pociski nie posiadały wymaganej przepisami energii kinetycznej). Zmiana treści § 3 rozporządzenia z 2005 r., wprowadzona 14 grudnia 2011 r., nie zmieniła więc wcześniejszego stanu prawnego w stosunku do pistoletów i rewolwerów, lecz tylko doprecyzowała brzmienie przepisów tego rozporządzenia, usuwając możliwe wątpliwości co do tego, że broń ta nie może służyć polowaniom (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 grudnia 2013 r., II OSK 1784/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, pogląd, że pistolet jako broń bojowa, nie może być uznany jednocześnie za broń myśliwską, znajduje swoje oparcie przede wszystkim w treści art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, gdzie ustawodawca umieszczając obok siebie dwa pojęcia broni palnej - bojowej i myśliwskiej, dokonuje wyraźnego ich rozróżnienia. Zróżnicowanie rodzajów broni palnej istniało w ustawie o broni i amunicji od czasu jej wejścia w życie, natomiast po zmianie tej ustawy w 2011 r., w art. 10 ust. 2 w związku z ust. 4 wskazano, jakim celom mają służyć wymienione rodzaje broni, przypisując jednoznacznie broń bojową do innych celów niż łowieckie.
Nie można więc podzielić stanowiska skargi kasacyjnej, zgodnie z którym obowiązujący § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2005 r. jest przepisem niezgodnym z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Oczywiście sądy administracyjne nie są upoważnione do dokonania oceny konstytucyjności przepisów rozporządzenia, bowiem kompetencje w tym zakresie w sposób wyraźny ustawodawca powierzył Trybunałowi Konstytucyjnemu (art. 188 pkt 3 Konstytucji RP). Przyjmuje się jednak, że w określonych przypadkach sąd administracyjny może odmówić zastosowania przepisów aktu rangi podustawowej, jeżeli stwierdzi, że pozostaje on w sprzeczności z ustawą, a szczególnie wykracza poza zakres delegacji ustawowej. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w niniejszej sprawie. Nie ulega wątpliwości, że ustawa o broni i amunicji w całym okresie swojego obowiązania wyłączała możliwość używania pistoletów jako broni myśliwskiej, przy czym szczegółowe regulacje w tym zakresie zawsze znajdowały swoje miejsce w przepisach rangi podustawowej. Zmiany tych przepisów były przede wszystkim konsekwencją nowelizacji ustaw, w tym ustawy o broni o amunicji oraz ustawy Prawo łowieckie i ich wzajemnych zależności w systemie prawa. Skoro zmiany te nie wprowadzały odstępstwa od zasady, że pistolet (czy też pistolet o określonych parametrach technicznych) nie może być rejestrowany jako broń palna myśliwska, to nie można mówić o naruszeniu zasady ochrony praw nabytych wywodzonej z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), tak jak tego oczekuje skarżący uzasadniając zarzuty skargi kasacyjnej. Nie można również podzielić stanowiska skarżącego, że uchylenie w ustawie o broni i amunicji dotychczasowej delegacji ustawowej do ograniczenia w drodze rozporządzenia rodzajów broni myśliwskiej (art. 10 ust. 5 ustawy o broni i amunicji w brzmieniu obowiązującym do 10 marca 2011 r. oraz rozporządzenie z 20 marca 2000 r.), czyni niekonstytucyjnym wprowadzenie analogicznych ograniczeń na skutek rozporządzenia z 2005 r. wydanego na podstawie delegacji z ustawy Prawo łowieckie. Żaden z przepisów powszechnie obowiązujących nie zabrania ustawodawcy przeniesienia określonych prawnie dopuszczalnych zakazów do innego aktu prawnego, jak również ponownego wprowadzania zakazów, które przestały obowiązywać we wcześniejszym stanie prawnym.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można również mówić o przekroczeniu delegacji ustawowej przez przepisy rozporządzenia z 2005 r. Jak już wyżej wskazano stosownie do treści art 10 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, pozwolenie na broń uprawnia do posiadania, do celów łowieckich, broni i amunicji dopuszczonej do wykonywania polowań na podstawie odrębnych przepisów. W odniesieniu do broni palnej myśliwskiej odesłanie do stosowania odrębnych przepisów jakimi jest ustawa Prawo łowieckie, jest systemowo uzasadnione, bowiem łowiectwo, jako element ochrony środowiska przyrodniczego, jest przedmiotem tej właśnie ustawy, co wyraźnie wynika z jej art. 1. W tej też ustawie sformułowana została definicja polowania, w której mieści się między innymi strzelanie z myśliwskiej broni palnej (art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo łowieckie). Delegację ustawową dla wydania rozporządzenia z 2005 r. stanowi art. 43 ust. 5 ustawy Prawo łowieckie. Przepis ten w sposób wyraźny upoważnia ministra właściwego do spraw środowiska, do określenia w ramach rozporządzenia m.in. warunków wykonywania polowania, którym to warunkom poświęcono rozdział 2 rozporządzenia z 2005 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy tego rozdziału, a w szczególności § 3 ust. 1, nie stanowią przekroczenia delegacji ustawowej, bowiem niewątpliwie rodzaj broni oraz sposób jej użycia, stanowią warunki, w których prowadzone może być polowanie, rozumiane jako strzelanie z broni palnej myśliwskiej. Z tych przyczyn zarzuty skargi kasacyjnej należy uznać za nieuzasadnione.
Z powyższych względów, uwzględniając skargę Komendanta Głównego Policji, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Skarga kasacyjna skarżącego nie zasługiwała na uwzględnienie i z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. (punkt 2 sentencji wyroku). O odstąpieniu od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. stwierdzając, że zaistniały przesłanki do zastosowania powyższej normy (punkt 3 sentencji wyroku).
-----------------------
6
9

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI